title

Mỡ heo

Mỡ heo bị đẩy ra khỏi nhà bếp không phải vì nó có hại cho sức khỏe, mà vì nó đã thua trong một cuộc chiến truyền thông và lợi nhuận của các cty.

Trong một ký ức, mình còn nhớ lúc đó chắc chừng 10 tuổi, đứng trong bếp với bà nội. Bà nói nghe đâu trên TV nói ăn dầu thực vật tốt hơn mỡ heo, và sau đó về sau mình thấy rất ít khi gia đình sử dụng mỡ để chiên xào.

Không hiểu tại sao ký ức này lại tồn tại trong trí óc của mình lâu đến như vậy.

Chuyên mục sức khỏe hôm nay mình sẽ nói về câu chuyện từ đâu ra cái câu chuyện dầu thực vật chiếm lĩnh thị trường hơn 1 thế kỷ qua (115 năm), thay thế mỡ động vật sau vài trăm ngàn năm lịch sử.

Nếu coi toàn bộ lịch sử loài người sử dụng mỡ là một chiếc đồng hồ 24 giờ, thì chúng ta đã dành tới 23 giờ 55 phút để ăn mỡ động vật, và chỉ mới biết đến dầu thực vật tinh luyện trong đúng 5 phút cuối cùng.

Câu chuyện bắt đầu từ tập đoàn Procter & Gamble (P&G). Vào những năm đầu thế kỷ 20, họ là một công ty chuyên sản xuất xà bông (tới giờ vẫn còn sản xuất) và sáp từ dầu hạt bông (cottonseed oil), đây là một loại phế phẩm, rác thải công nghiệp của các nhà máy dệt bông thời đó.

Khi điện đèn phát triển, người dân không còn mua đèn cầy nữa. P&G đứng trước nguy cơ phá sản với một kho dầu hạt bông khổng lồ không biết đổ đi đâu. Họ liền thuê các nhà hóa học nghiên cứu một công nghệ gọi là "Hydro hóa" (Hydrogenation). Bằng cách dùng áp suất cao và chất xúc tác hóa học, họ biến chất lỏng màu xám đen, hôi hám đó thành một khối mỡ trắng tinh, đặc sệt, nhìn y hệt như mỡ heo.

Họ đặt tên cho sản phẩm này là Crisco và tung ra một chiến dịch marketing tàn bạo nhất lịch sử, họ phát sách nấu ăn miễn phí cho mọi gia đình, quảng cáo Crisco là "sạch sẽ", "tiêu hóa tốt hơn", và bắt đầu bôi nhọ mỡ heo truyền thống là "bẩn thỉu", "lạc hậu", "kém vệ sinh". Từ đó, một loại chất béo nhân tạo ra đời để thay thế mỡ động vật tự nhiên.

Cú bắt tay của khoa học lỗi thời và truyền thông

Sau khi Crisco mở đường, các loại dầu đậu nành, dầu bắp bắt đầu lên ngôi nhờ công nghệ chiết xuất bằng Hexane (một chất chiết xuất từ dầu mỏ). Nhưng để người dân hoàn toàn quay lưng với mỡ động vật, họ cần một lý do "y học". Thì lúc này, một ông nghiên cứu tên là Ancel Keys công bố "Nghiên cứu 7 quốc gia", khẳng định chất béo bão hòa (có trong mỡ động vật) là nguyên nhân gây ra bệnh tim. Ông này xài dữ liệu phiến diện, loại bỏ những quốc gia như Pháp hay Tây Đức nơi mà người dân ăn cực kỳ nhiều mỡ, bơ nhưng tỷ lệ đau tim lại thấp nhất. Ông cũng ngó lơ hoàn toàn tác hại của đường và tinh bột tinh luyện. Nhận được tài trợ khổng lồ từ các tập đoàn dầu thực vật, các tổ chức y tế lớn bắt đầu dán nhãn "Tốt cho tim mạch", "Không chứa Cholesterol" lên những chai dầu ăn trong suốt. Marketing đã biến một sản phẩm chạy bằng hóa chất trở thành "biểu tượng của sức khỏe".

Mọi người chuẩn bị tinh thần chưa? Sau đây là những tác hại của dầu chiết xuất từ hạt.

- Quá trình sản xuất dùng hóa chất và nhiệt độ cao, hóa chất Hexane chiết xuất từ dầu mỏ là dung môi để hòa tan và ép bằng sạch lượng dầu trong hạt. Khử mùi và tẩy màu ở nhiệt độ cực cao (trên 200°C): Quá trình này làm biến đổi cấu trúc tự nhiên của chất béo.

- Gây viêm hệ thống vì mất cân bằng Omega-6, đối với cá nhân mình, đây là điều cực kỳ nguy hiểm đến sức khỏe, nhưng diễn ra âm thầm. Cơ thể người cần sự cân bằng giữa Omega-3 (kháng viêm) và Omega-6 (gây viêm) theo tỷ lệ lý tưởng là 1:1 hoặc 1:4. 

Mọi người đoán thử xem hiện tại chúng ta đang ở tỷ lệ nào với chế độ ăn hiện đại? Rồi tự hỏi tự đáp luôn, đó là từ 1:15 cho tới 1:20. Mà khi mất cân bằng thì cơ thể sẽ sưng, viêm, dễ bị cháy da khi ra nắng lâu hơn, biết đâu dẫn đến ung thư da? viêm mãn tính chính là gốc rễ của các bệnh hiện đại: đau xương khớp, các bệnh tự miễn, tiểu đường type 2 và tổn thương thành mạch máu. Ở Mỹ là các bánh snack trùm sử dụng Canola oil, chưa kể tới mấy tiệm thức ăn nhanh. 

- Dễ bị oxy hóa ngay trong cơ thể, gây tổn thương tế bào khỏe mạnh, nó có thể tấn công DNA của tế bào, tế bào sẽ nhân bản lỗi.

Hoa mắt rồi đó ý là chưa nói tới vụ sữa hạt công nghiệp. Hiện tại gia đình mình từ đầu đã bắt đầu thắng lại mỡ heo để sử dụng và có sử dụng luôn dầu Olive. Mình từng chia sẻ thời gian mình bị high cholesterol vài năm trước nhưng đã thay đổi thói quen ăn uống, luyện tập, tăng cường cân bằng OMEGA-3 và cắt đường béo, sử dụng thảo dược của quê hương để đạt được chỉ số cholesterol LDL thấp hơn mức optimal. 

Mọi người, các cô chú, anh chị thử nhìn xung quanh những gì mình đang ăn, uống xem dầu tinh luyện có xuất hiện trong đó không? Và sự thống trị của nó trong cuộc sống của mình? Mình cũng từng thắc mắc, các sư thầy trong chùa ăn chay nhưng tại sao lại mắc nhiều bệnh? Vấn đề chắc có lẽ không phải chỉ nằm ở việc ăn rau, củ quả.

Huy Pham