Showing posts with label Cao Đắc Vinh. Show all posts
Showing posts with label Cao Đắc Vinh. Show all posts

Sunday, August 17, 2025

 Bước Vào Tuổi 70...

Tôi nhớ năm 1976, xuất hiện ở Paris một bài hát mang dư âm triết lý suy tưởng khó quên... Ca khúc “Maintenant Je Sais” do văn sĩ Jean Loup Dabadie đặt lời và Francis Lai soạn nhạc trình bầy bằng giọng khàn khàn vịt đực của diễn viên điện ảnh Pháp nổi tiếng Jean Gabin.

Nội dung giản dị là chuyện một ông già kiểm điểm lại đời mình khi bước vào mùa thu cuộc đời. Francis Lai không ai xa lạ, chính là tác giả bản nhạc “Love Story” cho cuốn phim cùng tên năm 1970. Qua bài này, Jean Gabin vừa nói vừa ngâm nga chứ không hát, kể lể giai thoại từ trẻ đến già, vừa sống vừa suy tư rồi đi đến kết luận “càng tìm hiểu cuộc đời thì càng không hiểu”! Năm nay bước vào tuổi 70, tôi cũng đi ngược dòng, thử tìm lại chuyện mình xem sao?

Đời người trôi nhanh như bóng câu qua cửa. Thời gian âm thầm đã biến đứa trẻ trở thành ông già lúc nào không hay nhưng lạ ở chỗ, dù già hay trẻ thì “cái tôi” trong trí tưởng luôn rất to chẳng khác gì cụ cố Hồng ở truyện “Số Đỏ”…

Ấy là một lão ông tuổi lục tuần, nghiện thuốc phiện nặng, một phần nghe vợ con nói ra rả suốt ngày phát chán, một phần “cái tôi” gia trưởng cũng rất to nên luôn luôn tự đóng vai già, thấu hiểu thế sự qua câu nói châm biếm đã đi vào đời sống: “biết rồi, khổ lắm, nói mãi!”. Với nhân vật tiểu thuyết Vũ Trọng Phụng, người đời cho là “gàn bát sách” nhưng khổ nỗi nét đặc thù ấy lại phản ảnh bao quát tâm tính thiên hạ... Tỷ như tôi, người thật việc thật cũng hay khoe khoang cái trí tưởng tượng phong phú, mơ hồ của mình. Xưa nay, vẫn có câu “thùng rỗng kêu to” là thế!

Tuổi thơ lớn lên ở phố Hàng Đào, hàng ngày tôi được gia đình chở đến trường tiểu học Puginier. Chữ i tờ vào đầu chẳng bao nhiêu vậy mà hễ ai giảng giải điều gì, tôi luôn nhanh nhẩu tỏ ra mình là đứa bé học một biết mười. Trời sanh bản chất nhậy cảm nên cảnh vật bốn mùa trên đất Bắc đã ươm cái lãng mạn vào tâm hồn tôi những lúc thơ thẩn dưới hàng liễu rũ quanh hồ Tháp Rùa. Dạo ấy, tôi nào đã biết lo thân nhưng mỗi khi ra phố lại được mẹ tắm rửa, chải đầu chỉnh tề theo cốt cách của người Hà thành nên cứ ngỡ mình đặc biệt lắm, đi đứng chững chạc quên cả người thân đang ở bên cạnh dẫn dắt. Nhìn ngang nhìn dọc, hình như ai cũng để ý mái tóc gọn gàng, quần áo bảnh bao của tôi và thầm khen đủ điều… Thực tế, chuyện đó hoàn toàn viển vông rồi hễ sểnh tay ra là thằng bé lạc mất đường về!

Trí óc non nớt nhưng cảnh đẹp mùa thu và mùa đông trên phố cổ Hà Nội thì tôi nhớ mãi chẳng hề quên. Mùa thu, hoa sữa nở rộ, thơm ngát con đường Nguyễn Du và lối đi quanh bờ hồ Hoàn Kiếm. Mùa đông, hàng nghìn cây bàng thay lá, Hà Nội như khoác tấm áo mới rực rỡ sắc vàng nâu đỏ sửa soạn sang xuân.

Xa Hà Nội năm 54, gia đình vất vả xuôi Nam, tuổi mới lớn với những mối tình vu vơ, chân thật bắt đầu bộc phát. Đó là lúc tôi vừa biết yêu… Mỗi ngày qua là một ngày xôn xao, ít nhiều vương vấn trước hình ảnh phái nữ ở gần. Tình yêu “platonic” mang lý tưởng thuần khiết mà tôi cứ đinh ninh sẽ mãi bền vững và nhục dục âm ỉ trong người chỉ là thứ xa xỉ chóng làm đóa hoa “yêu” mới nở sớm tàn.

Tôi vẽ tem thư bưu điện với chân dung người thương bé nhỏ như vật quý sưu tầm có giá trị tuyệt đối bất kể thời gian và không gian. Tôi hứa sẽ học Y khoa để chữa bệnh cho các con của người tôi yêu sau này… Đại để, mối tình thơ ngây chân chất đó được đặt lên trên tất cả mọi dự tính tương lai dù xa hay gần.

Bước vào Trung học, tôi có nhiều bạn mới. Tuổi thiếu niên, tình bạn đến thật dễ dàng như thiên nhiên mưa nắng cần nhau một cách vô thức vì chỉ tình cờ ngồi chung bàn hay cùng thích một trò chơi là đã thân thiết. Ngoài việc học thi cử, còn lại là những lúc bạn bè nhỏ to về chuyện tình yêu và tình dục. Tôi nhìn các bạn rồi nhìn tôi, mỗi sáng lau mặt soi gương, bỗng thấy lấm tấm mụn đỏ trứng cá, dấu hiệu của một tâm lý phức tạp bị dồn nén.

Sân trường vào giờ chơi, buổi trưa nắng oi ả, lắng nghe người bạn thân tâm sự mà hơn nửa thế kỷ sau tôi vẫn không sao quên được lời chàng thổ lộ: “Mai này, tao sẽ để lại mỗi người tình một kỷ niệm... mỗi nàng một đứa con!”. Gặp buổi trời vừa nắng vừa mưa, lơ đãng nhìn nghiêng qua cửa lớp, chợt thấy gió thổi bay tà áo trắng và mưa Saigon long lanh nắng thủy tinh ướt đẫm mái tóc, thân hình người giáo sư thần tượng khả ái. Vẻ đẹp nửa mông lung nửa kính cẩn, lồ lộ bất trắc giữa cơn mưa rào hôm ấy chỉ thoáng qua nhưng đã theo tôi suốt đường đời. Một dịp khác, chẳng hiểu vì “ngây thơ cụ” hay “điếc không sợ súng” mà một đứa trong lớp dõng dạc hỏi vị giáo sư mang bầu: “Cô ơi, sao cô lại có chửa?” làm cả đám xanh mặt, ngồi im thin thít nghe yên lặng vài giây rồi tiếng cô giận dữ trả lời: “Anh cứ về hỏi mẹ... sẽ biết”.

Tuổi học trò, cái tâm trạng “con ếch muốn to bằng con bò”, trẻ con muốn thành người lớn có nhiều giai thoại ly kỳ nhưng mục đích châm chọc thì ít mà ra oai để thỏa mãn “cái tôi” còn non nớt thì nhiều. Buổi chiều vào giờ tan học, mấy đứa túm năm tụm ba trước cổng trường, thấy cô giáo sư tất tưởi bước ngang qua, thế là có thằng tỉnh bơ cất to tiếng hát: “em đi về đâu mà bụi đường vương trên mái tóc…”

Chung quy do khả năng tình dục phát triển mạnh ở tuổi dậy thì mà cá tính lại chưa ổn định nên chúng tôi đều ưỡn ngực tự khoe là mình biết đời, hiểu đời dù giả dối, lố bịch và khôi hài! Tôi thì quen thói nghe vài bạn lớn hơn kể về những bí ẩn tình ái rồi có dịp lại ba hoa chuyện yêu đương tựa như kinh nghiệm của chính mình.

Lên đại học là lúc đổi đời. Thanh niên xa nhà sống tự lập bên Pháp, lĩnh hội bao điều mới lạ làm tôi thêm tự mãn nên càng huênh hoang giống kẻ học rộng hiểu nhiều. Quả tình thời du học, ra trường rồi đi làm, tôi đã sống thực... quay hết một vòng “bể khổ”, xem như từng trải qua nhiều môi trường: đàn bà, bè bạn, tiền bạc, triết lý, chính trị... kể ra không hết!

Tình yêu ở tuổi trưởng thành là lãnh vực phức tạp và nổi bật nhất. Chao ôi! Ôm một khối tình... có tình nào mà mình chẳng biết? Tự cao tự đại, lập đi lập lại những điều tôi biết, tôi biết hết ngõ ngách tình trường nên thường chủ quan với “cái tôi” sẵn có tựa như lời cụ cố Hồng ở truyện “Số Đỏ”! Bây giờ bước vào tuổi 70, thử tìm lại cuốn phim đời, để hồn “trầm tư mặc tưởng” xem mình đã hiểu gì về cuộc đời với 3 cái “T” to tướng: cái Tôi, cái Tình và cái Tiền.

Thời niên thiếu qua đi thì 3 cái “T” ấy tương quan. Chuyện tình dù sống hay chết, vui hay buồn, từ nay đều dính vào “cái tôi” và “cái tiền” ít thấy trường hợp ngoại lệ. Tiền là giấy, cộng trừ nhân chia rõ ràng thế mà lúc ở với tình lại hay trí trá vô hình, lúc sạch lúc bẩn và thường âm thầm điều khiển “cái tôi” làm chủ tình thế.

Tuổi 18 rời quê hương, tôi mang theo lời hẹn ước với cô em gái trinh trắng thơ ngây. Ngẫm nghĩ đó là sai lầm # 1 vì mối tình đầu “xa mặt” năm dài tháng rộng sẽ rất dễ “cách lòng”! Mấy ai toại nguyện lấy được người tình trăm năm ở tuổi vào đời? Cuối cùng chỉ là kỷ niệm đẹp thuở ban đầu tựa như câu thơ Hồ Dzếnh: “tình chỉ đẹp khi còn dang dở, đời mất vui khi đã vẹn câu thề!”.

Paris thủ đô ánh sáng, thiên đường mới với những mối tình ngoài biên giới... Hẹn em quán nhỏ, tóc vàng sợi nhỏ buông lơi bên ly rượu nồng tình ái. Tất cả đều trôi nhanh qua đời tôi rồi chẳng bao lâu, để lại một lỗ hổng lúc tuổi gần 30. Tâm trạng “châu về hợp phố”, “ta về ta tắm ao ta” bỗng một sớm một chiều trở thành nhu cầu “về nguồn” cần thiết.

Thời gian này tôi đã đi làm, mùa hè 74 nhân chuyến về thăm nhà và cũng để tính chuyện hồi hương, tôi đã gặp người yêu mới... Cứ ngỡ từ nay gắn bó với nhau dù ở quê hương hay trên xứ người nhưng rồi “vô duyên đối diện bất tương phùng” để số kiếp mỗi người mỗi ngả. Bài học # 2 chẳng phải tại tôi, chẳng tại em chỉ tại duyên kiếp đã an bài!

Hai năm sau, tôi quen một thiếu nữ tuổi đôi mươi sinh trưởng ở Đà Lạt, gia đình trung lưu, di tản sang Paris khi đất nước đổi thay. Nàng có đôi mắt đẹp, vóc dáng xinh xắn, ăn mặc thời trang với nước hoa đủ mùi dù còn đi học chưa ra nghề. Sau những lần hò hẹn, vào một trưa cuối tuần giữa thanh thiên bạch nhật, nàng hỏi tôi: “gặp nhau lâu rồi, sao anh không yêu em đi?”. Tôi trố mắt nhìn nàng như dò hỏi hư thực trong lúc tim đập như trống dồn vì nửa hồn phấn chấn nửa bất ngờ. Khác hẳn quan niệm mới với những cô gái Tây phương, tôi cứ đinh ninh rằng một khi người con gái Việt là ý trung nhân thì khoảnh khắc này không thể suồng sã, dễ dãi “cho không biếu không” nhưng thực tế, nàng đã làm tôi hoàn toàn mất phương hướng.

Nàng mặc váy để nguyên y phục nằm nửa người trên giường rồi tình đến... tôi đến với đam mê giữa “hoang tàn đổ nát”. Dù yêu nhau với sự hợp tác tích cực từ phía nàng nhưng sao “cái tôi” vẫn ngự trị để đinh ninh rằng mọi hành vi đều do mình đề xướng và chủ động? Sai lầm # 3 ở đây là cao thượng tôn trọng người tình đôi khi chỉ là lý tưởng một chiều bởi lòng thèm khát tình dục ở người nữ cũng sôi sục như nham thạch bên trong ngọn núi lửa tuy vỏ ngoài mang vẻ hiền hòa.

Đêm hôm ấy, tôi không ngủ được vì xúc động mạnh. Một khi tình dục xâm chiếm tình yêu thì ảnh hưởng như mình nhấp ly rượu có nồng độ cao. Tâm hồn bị chi phối bởi cảm xúc dẫn đến những quyết định tiêu cực sau này. Tôi lo sợ nàng có bầu... Bây giờ nghĩ lại chẳng khác gì “lo bò trắng răng” vì nàng đã chủ động yêu tôi bằng kinh nghiệm và tự tin. Với nàng, tôi chẳng phải người thứ nhất nhưng sao lòng vẫn cứ nửa tin nửa ngờ? Còn với tôi, nàng là người con gái Việt trao thân có vị ngọt hương xưa, mùi quê hương vừa xa xôi vừa tuyệt vời.

Từ năm 75 trở đi, đất nước trải qua khúc quanh lịch sử, đã tưởng hòa bình yên tiếng súng là lúc đồng bào cùng xây dựng lại quê hương nhưng xót xa thay, sự trả thù lại là quốc sách làm kiệt quệ và phân hóa dân tộc. Chán nản, tôi quyết định thực hiện một chuyến viễn du, đi xa lập nghiệp rồi chấp nhận công việc mới ở Casablanca bên kia bờ Địa Trung Hải.

Dạo ấy, mẹ tôi từ Mỹ sang Pháp đoàn tụ với con trai. Hãng mới dành cho chúng tôi mọi điều kiện di chuyển thuận tiện. Trước khi đi cùng với mẹ, tôi đồng ý tổ chức lễ ăn hỏi theo đề nghị của gia đình nàng rồi tự nguyện để lại sổ nhà băng 5 năm tiết kiệm cho người vợ chưa cưới sử dụng nếu cần đến. Thực ra vì thúc đẩy bởi lòng tín cẩn thương yêu, tôi cả tin muốn nhờ nàng giữ cái vốn sơ khởi đó cho hai đứa chờ ngày thành hôn nhưng “bé cái lầm”! Cái lầm # 4 do tôi chủ quan để tiền chi phối vào tình, suy tính vội vã rồi khi tình lỡ thì người đời đã có sẵn câu trả lời: “bắc thang lên hỏi ông trời, đưa tiền cho gái có đòi được không?”

Nửa năm sau người ấy ra trường, tôi dàn xếp với ông chủ để nàng sang Casablanca làm nhân viên cùng hãng, ăn ở cùng nhà, lương tháng là tiền riêng của nàng... Tôi nhìn tương lai mọi bề tốt đẹp mà không nhận ra quan điểm về chuyện “làm dâu” đã lỗi thời! Cũng vì chủ quan nên tôi bác mọi lời khuyên để mẹ sống gần hai đứa nhưng tách biệt. Cứ tưởng tượng xa quê đã trĩu nặng lòng người nay chiều chiều nơi xứ lạ, mẹ tôi cô đơn lúc tối trời thì còn nỗi buồn nào buồn hơn? Sai lầm # 5 cũng lại “cái tôi” độc đoán trước “cái tình” nên nghĩ ai cũng dễ dàng chịu đựng hy sinh, xem nhẹ sự tích “mẹ chồng nàng dâu” mặc dù chúng tôi chưa chính thức thành hôn. Phải nhận định rằng một khi nàng đã chấp thuận sống chung trước hôn nhân tức sẵn có tư tưởng đương thời vì thế đáng lẽ ra, tôi cần phải đề cập và trực diện vấn đề.

Gần hết năm, nàng bảo tôi mua vé máy bay trở về Pháp với lý do nhớ Paris và muốn đi học lại. Tuy giận vì tính nàng còn nông nổi, “cái tôi” vẫn to để tôi kẻ cả sẵn lòng chiều ý, nghĩ rằng “giữ người ở chứ không giữ người đi” nên chỉ trưa hôm sau là vé máy bay sẵn sàng. Nàng mướn studio tại Paris rồi thư tình trao đổi mỗi tuần. Một ngày cuối tháng, tình cờ tôi bay về Paris mới vỡ mộng vì nàng đã ngoại tình! Sai lầm # 6 chính là nền tảng căn bản của chuyện vợ chồng: “không ai có thể xây dựng một mái ấm gia đình khi đời sống tình cảm của một trong hai người chưa ổn định”. Ấy là điều kiện ắt có trước lúc gắn bó một đời bên nhau. Thông thường, con tim say tình thì lý trí lạc quan thiếu suy xét nên “cái tôi” trở nên bất cẩn để rồi sự kiện xảy ra... tình yêu dễ chóng trở thành hận thù.

Cuộc tình này có đoạn kết xót xa. Nó khép lại cùng với bài học đáng ghi nhớ vào tuổi trưởng thành. Nhận thấy tinh thần người phương Tây chân thật, dễ sống nên tôi quay về sinh hoạt với dân bản xứ và cộng đồng Pháp ở Casablanca những năm sau đó. Mẹ tôi buồn với cuộc sống lưu lạc nên xin trở lại Mỹ và cuối cùng chỉ còn tôi đơn độc nơi này.

Dòng đời trôi luôn cuốn theo những bất ngờ và tôi gặp một cô giáo người Pháp làm việc theo chương trình “coopération” cho hai quốc gia. Sống độc thân, cô thuê căn hộ nhỏ ngay trung tâm thành phố. Những chiều cuối tuần lẻ loi, chúng tôi tìm đến nhau chia sẻ vui buồn như hai người bạn xa nhà... Mấy tháng sau, cô đề nghị dọn về nhà tôi vì có hai phòng bỏ trống. Do kinh nghiệm đã trải qua, dứt khoát muốn tự do, tôi chưa sẵn lòng kết chuyện tương lai nên ra điều kiện và cô đồng ý: “dù ở chung nhà mỗi đứa vẫn có đời sống riêng: phòng nàng nàng ngủ, phòng tôi tôi nằm và chỉ gặp nhau hàng ngày tại phòng khách hay phòng ăn”. Thời gian đầu suôn sẻ nhưng cảnh “nửa nhân ngãi non bạn bè” chẳng bao lâu bị gắn bó miễn cưỡng dù muốn hay không. Dưới mắt nàng, tôi chính thức là “boyfriend” kề cận cho dù giao ước ban đầu có rõ ràng cách mấy cũng thế thôi! Giới trẻ thời xa xưa đó khi yêu đều mơ một “happy ending” chứ không độc lập hững hờ như thời nay. Tình yêu lớn dần, tồn tại, chuyển hướng nên mọi lý luận phải trái đều bất khả thi và nếu có dịp bàn bạc thường bị nước mắt xóa mờ! Bài học # 7 khi “cái tôi” lầm lẫn nhìn gần mà chẳng thấy xa, tin vào tình cảm bất di bất dịch và lời hứa từ một người con gái đang yêu..

Vài năm sau, trải qua bao ngọt bùi, mối liên hệ chuyển từ bế tắc sang hòa hoãn rồi tự ý, nàng muốn mang thai đứa con đầu lòng trước khi mãn nhiệm sở trở về Pháp. Ngổn ngang tâm sự nhưng thiết nghĩ ở tình cảnh này, người đàn ông trưởng thành chỉ còn biết âm thầm chờ đợi hạnh phúc ở cuối con đường tình.... Nghĩa là thực tế hóa vấn đề, nhận trách nhiệm và sẵn sàng chuẩn bị đời sống mới. Tiễn nàng lên đường, một chiều xuân tan sở, tôi xuống phố mua chiếc nhẫn đính hôn hẹn khi hè về, hai đứa sẽ chính thức thành hôn ở Pháp. Thời gian xa nhau chỉ là không gian giữa hai mùa, hạnh phúc như đang lớn dần trước ngã rẽ cuộc đời.

Ai ngờ... một sáng tinh sương vừa bước vào sở làm, cô thư ký thông báo tôi có điện thoại khẩn cấp. Mẹ nàng kể lại: “tối hôm qua, phải chở nàng vào bệnh viện cấp cứu vì thai ở ngoài dạ con nên sẩy lúc vừa ba tháng... cả tâm hồn và thể xác nàng đau đớn khi bào thai bị hút ra ngoài”. Chuyện xưa tích cũ “Man proposes, God disposes” để bao dự tính từ đó tan theo mây trời! Con người đã không chuyển được ý Tạo hóa nên những cố gắng nối tiếp đều thất bại và cuộc tình thúc thủ. Bây giờ ngồi nhớ lại... tuy diễn biến ngoài tầm tay nhưng phải chăng sự kiện ấy cũng là bài học # 8 kinh nghiệm ngậm ngùi bi quan trong đời?

Về Mỹ, mẹ tôi yên ổn, tuổi già vui buồn bên con cháu. Căn nhà Santa Ana tôi mua có sẵn thửa vườn nhỏ để mẹ trồng hoa và rau quả lúc an nhàn. Mỗi năm được nghỉ tháng hè vào dịp Trung thu, tôi lại lấy chuyến bay vạn dặm về thăm tưởng như về miền quê ngoại lúc còn bé. Gia đình bên lối xóm có cô thiếu nữ vừa ra trường, thỉnh thoảng lại sang giúp mẹ tôi chăm sóc cây trái nên lần nào về tôi cũng gặp. Khách phương xa đến thành phố lạ vào dịp hè mà quen được người đẹp tâm đầu ý hợp là chuyện may mắn không thể thiếu những kỷ niệm êm đềm. Thế nhưng khách đến rồi khách lại đi, xa cách lại hoàn cách xa... Mỗi năm 11 tháng xa nhau chắc hẳn đủ làm “vật đổi sao dời” ngay cả tình người cố tri!

Tha phương lâu năm, giữa thập niên 80 tôi phải thu xếp công việc để đoàn tụ với gia đình hơn nữa bố tôi cũng vừa vượt biển đến Mỹ. Mùa hè cuối cùng “Đường Xưa Lối Cũ” trở lại thì “Cô Hàng Xóm” sắp “Lỡ Bước Sang Ngang” vì đã hứa hôn với một người.... Gặp lại nhau, ngỡ ngàng thấy chiếc nhẫn đính hôn nàng luồn vào sợi dây chuyền đeo tòng teng trước ngực, tôi ân hận nhưng đành an phận với tâm trạng “trâu chậm uống nước đục”.

Nếu chuyện đời chính xác như toán học thì sẽ chẳng có gì viết ra đây... Đã tưởng vừa đi vừa nuối tiếc, hát bài “Cô Láng Giềng” của Hoàng Quý cho quên mối tình đã lỡ: “Hôm nay trời xuân bao tươi thắm, dừng gót phiêu linh về thăm nhà...” ngờ đâu “bất chiến tự nhiên thành”. Kết quả chuyện tình tay ba hy hữu chuyển biến theo ý nàng bất ngờ ngả sang phía “con trâu” vì “Cô Láng Giềng” với tôi chính thức thành vợ chồng chỉ một năm sau. “Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ” là bài học # 9 về duyên số.

Lấy nhau rồi, dường như thế hệ “baby boomers” của tôi là thế hệ cuối cùng vẫn còn ảnh hưởng tập quán “gia trưởng” từ bố mẹ ở quê nhà nên “cái tôi” chiếm hữu “cái tình” và gia đình trở nên “khó ở”... Hạnh phúc càng già càng mong manh vì “cái tôi” chính là ngòi thuốc nổ xảy ra mọi xung đột. Nơi đâu “cái tôi” thao túng nơi đó còn mâu thuẫn, ứng xử thường độc đoán thiếu tế nhị rồi tình yêu vỗ cánh bay đi! Tôi có người vợ không coi trọng “cái tiền” nên may mắn yên một bề. Nàng cho tôi những đứa con thông minh, khỏe mạnh, xinh đẹp và hiếu thảo... Hiển nhiên, tôi phải sửa đổi “cái tôi” để làm sống lại hạnh phúc bằng cách đặt nó vào hậu trường ở vị trí từ tốn, khiêm nhường... Hiểu thấu được tư tưởng Pascal: “Le moi est haissable” (cái tôi đáng ghét) rất “tồi” là thế!

Bên ly cà phê buổi sáng hôm nay nhìn ra ngoài trời, lòng tôi tự hỏi: “chuyện đời ở tuổi 70 có gì lạ?”. Câu trả lời không suy tính: “chuyện đời bất trắc và bất định... mỗi ngày một chuyện lạ mà chẳng có cái lạ nào giống cái nào nên càng sống, càng ý thức, càng cần tâm niệm sửa đổi”. Nói cách khác, “cái tôi” mù quáng do kiến thức con người giới hạn. Loanh quanh xoay hết một vòng tình yêu, tình bạn, tiền tài, danh vọng... cuối cùng tôi cũng không thể nào định nghĩa chính xác cuộc đời. Cứ thử nhìn “rose”... cây hoa hồng nở ngoài vườn kia biến đổi từ hồng trắng đến hồng đậm, đủ loại đủ mầu huống hồ 3 cái “T” phức tạp!

Tình cảm tuy mênh mang vô lượng nhưng nay “Bước Vào Tuổi 70....”, tôi thấy ngay cái giây phút huyền diệu của tình yêu khi biết có người đang chờ đợi mình về chung bữa cơm chiều rồi bên nhau hàn huyên tới tận cuối ngày. Ấy chính là niềm vui hạnh phúc rất nhỏ mà đậm tình... nhẹ nhàng như hai cánh bướm đang đập lên cao làm ngây ngất tâm hồn! “Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui”(TCS) bởi “không vui cũng mất một ngày” vì mai đây, thời gian cũng sẽ cuốn trôi tất cả. Chuyện buồn mau quên, ngược lại cái tình nồng nàn âu yếm thường sống mãi.

Khác với cụ cố Hồng, “cái tôi” cao quý đang tìm nơi ẩn náu khi “Bước Vào Tuổi 70....”. Tóm lại, “cái tình” tinh tế, “cái tiền” tiện dụng và “cái tôi” tồi tàn! Tôi hiểu sự thật đời tôi tựa như lời cuối Gabin thổ lộ trong ca khúc: “bây giờ thì tôi biết, tôi biết sẽ không bao giờ hiểu trọn gói 3 cái “T” cuộc đời... đó là điều duy nhất tôi hiểu!”. Họa may, nó sẽ là bài học # 10 cuối cùng của đời tôi? Nói vậy nhưng cũng không chắc “và đó là điều duy nhất tôi hiểu!”

07/01/2016
Cao Đắc Vinh


 

Wednesday, August 5, 2020

Bố tôi là cụ già đang sống trên tuổi trăm năm.

Cụ bình an ở cõi trần 103 năm tính đến năm nay Quý Tỵ 2013. Con số tuổi thọ của Cụ tiếp tục cao giống như lời chúc mọi người thường tặng nhau mỗi khi Tết đến, xuân về. 

Bố tôi vẫn ăn được, ngủ được nên gọi Cụ là "Tiên giáng trần" theo như câu vè lưu truyền trong dân gian: "Ăn được ngủ được là tiên, không ăn không ngủ mất tiền thêm lo..." nhưng thực tế, Cụ vẫn là "người" nên chẳng thể nào tránh khỏi cái chân lý sinh lão bệnh... của kiếp ba sinh. Một người già sống đến trăm tuổi nếu còn khỏe mạnh thì cũng chẳng khác cỗ xe cũ là mấy! Động cơ hao mòn, lúc chạy lúc ngừng tùy theo thời tiết nắng mưa... Bố tôi cũng đang bước qua chiếc cầu khổ đau của bệnh tật và thường hay than thân trách phận: "Đoạn trường ai có qua cầu mới hay!"

Sống trăm tuổi chắc chắn bệnh tật phải xếp hàng chờ đợi, không nặng thì nhẹ... Có điều là ở đời, nếu ai may mắn ít bệnh nan y lại hay tạo ra cảnh "Nhà giầu đứt tay bằng ăn mày đổ ruột". Bố tôi chẳng phải ngoại lệ! Mỗi khi trời buồn đổ mưa, cho dù thuốc men đầy đủ, con cái cũng vẫn nghe tiếng Cụ rên rả rích như tiếng mưa rơi lộp bộp trên mái nhà! Cụ không còn đủ sức tự chế để an hưởng phúc lợi mà trời ban riêng cho mình ở tuổi "bách niên," có lẽ vì ít thấy cảnh khổ của kẻ khác nên hay bực dọc với bất cứ bất an nhỏ bé nào đến với mình.

Quan sát tuổi già của Bố, tôi nghiệm thấy một sự thật đơn giản là con người ngoài số mệnh sẵn có, sống thọ và ít đau yếu còn nhờ vào sức mạnh miễn nhiễm của cơ thể. Qua bao chu kỳ bốn mùa, hết xuân lại vào thu với dị ứng, cảm cúm rình rập, Bố tôi chẳng lần nào chích ngừa mà vẫn khỏe, vi khuẩn vô tình xâm nhập tấm thân già ấy cũng phải tàn lụi vì hợp chất kháng thể. 

Mùa đông vừa qua, bệnh cúm hoành hành khắp các tiểu bang... Tôi đến thăm vào một buổi trưa, bàng hoàng thấy Cụ lâm trọng bệnh. Cụ ngồi ở "sofa", cặp mắt cá ươn lạc mất hồn, mê man nên không than thân như thường lệ! Ói mửa trên người, nước mũi chẩy xuống áo quần, hơi thở ngẹt vì đờm trong cổ làm cả nhà sợ hãi. Anh cả lên tiếng phiền hà em lơ đãng quên chích ngừa cho Bố, em trách anh biết lo xa, thế mà lơ là chẳng giúp? Bác sĩ khám bệnh và kê thuốc ho qua loa, ngạc nhiên chỉ một tuần sau, Cụ bình phục rồi những lúc sảng khoái lại líu lo như chim xuân đang về. 

Rượu mạnh Cognac, Whisky... hết còn thích hợp với sức khỏe của Cụ nhưng thỉnh thoảng ăn miếng thịt bò cơm Tây hay "seafood" cơm Tầu thì vẫn nhâm nhi một ly vang đỏ. Bạn bè Cụ đa số đã ra người thiên cổ chỉ còn vài ông bạn già tuổi kém gần thập niên hay một con giáp. Ở tiệm ăn, có người nhận ra Cụ, vui mừng đến chào hỏi nhưng bẽ bàng vì Cụ dửng dưng không còn nhớ kỷ niệm nào với họ..... 

Tiên sinh Tú Xương một thời đã than, "Một trà, một rượu, một đàn bà. Ba cái lăng nhăng nó quấy ta! Bỏ được thứ nào hay thứ đó..." Bố tôi thì chẳng muốn bỏ thứ nào cả nhưng hoàn cảnh ở Mỹ bây giờ hấp dẫn chỉ còn mỗi mục "trà" nên đành phải lấy cà phê, thuốc lá làm thú giải khuây. Ngồi buồn một mình, Cụ đốt liên tu bất tận, một ngày một bao thuốc như chơi và phân trần khói thuốc hút vào lại thổi ra như còi tầu, có nuốt vào phổi đâu mà sợ độc hại? Nếu tôi cắt nghĩa về ảnh hưởng của khói thuốc đối với con cháu trong nhà thì Cụ nghĩ tôi gây chuyện làm khó rồi lẳng lặng vào phòng đóng cửa hút, khói bay mù mịt. Cụ uống cà phê đen có đường thay nước! Mỗi ngày hai ba lần, tôi pha từng đợt để giữ mùi thơm và độ nóng rồi mang ra "patio" chỗ Cụ ngồi cùng với vài điếu thuốc lá. Hút xong là hết cho ngày hôm đó, mục đích hạn chế liều lượng và kiểm soát Cụ thì mới yên ổn sống chung được...

Bữa ăn ngon lành nhất của Cụ là "phở gà phao câu" hay "hủ tiú sa tế". Ăn "steak" thì có Norm' s Restaurant trên đại lộ Beach nhưng phải chờ thứ sáu đặc biệt có món súp "clam chowder" mà Cụ thích! Nói chung, Cụ chỉ chuộng những món thuộc loại "kinh dị" chẳng hạn sa tế có nước dừa kẻ thù của cao mỡ, "clam chowder" có "cream" mà người Mỹ thường phải bỏ bớt % "fat" và cuối cùng là cái của quý "nhất phao câu nhì đầu cánh" vì cục mỡ vàng ở đuôi con gà... Hôm nay Cụ đã ăn món này thì mai ăn món kia. Đi không vững, phải dìu từng bước nhưng tính thích đi chơi nên nếu biết sẽ được đến những nơi ấy thì bỗng nhiên Cụ trở thành "em bé" dễ bảo. Do đó tôi thường dùng "chiêu" này để "dụ" Cụ đi tắm, thay tã và quần áo vào buổi sáng đến chăm sóc.

"Cơm hàng, cháo chợ" ăn quen đến nỗi, vừa đến cửa tiệm phở Quang Trung hay hủ tiếu Triều Châu là đã nghe mấy cô cậu làm việc ở đấy kháo nhau ầm ĩ khi hai cha con tôi khập khiễng bước vào: "Bố đến! Phao câu bánh tươi hành trần..." Những người trẻ ấy, lứa tuổi cháu chắt của Cụ nhưng sống bên Mỹ lâu năm, ít nhiều đã quên phép tắc thưa gởi đúng đắn nên chúng tôi chỉ biết cười xòa, miễn sao vui cửa vui nhà và nếu vui cả bà con cửa tiệm thì... càng vui hơn.

Hôm nào ngon miệng, Cụ có thể ăn hết tô phở nhỏ, tay cầm từng miếng phao câu da vàng mỡ, nhai chậm rãi rồi lọc ra cục xương nhỏ, cả thẩy là 7, 8 cái "đít" gà... có khi bùi béo quá, vô ý Bố rớt cả hàm răng giả ra ngoài! Tôi nhìn quanh, lo cho những người ngồi gần bàn mình, thấy cảnh ít thẩm mỹ này sợ họ ăn mất ngon nhưng chẳng ai để ý và phiền trách một cụ già. Biết Bố còn thích ăn tiệm nên buổi trưa nào gặp nhau, dù có vất vả tôi cũng coi như bổn phận, vui vẻ dắt Cụ cùng đi. 

Tuổi già xương yếu, đi đứng khó khăn nên Cụ ngồi nhiều sinh ra chứng bệnh táo bón. Cằn nhằn mãi mà vẫn chưa tiêu, uống 2 viên thuốc nhuận tràng "Bisacodyl" không thấm, tự động Cụ lấy thêm 3 viên nữa... Kết quả là tiêu chẩy tung tóe từ phòng vệ sinh đến phòng ngủ và mấy chị em tôi phải giặt giũ, dọn dẹp nửa ngày chưa xong!

Mặc dù phải dắt Cụ từng bước vì lỡ té ngã thì khổ cả nhà nhưng mỗi khi thấy quý bà đến gần hỏi thăm là Cụ tự ý chống gậy đứng một mình, tay đút túi quần ra cái điều vẫn "ngon lành", còn "gân", độc lập, tự chủ không cần ai. Trò chuyện qua loa, các bà thường hay ban tiếng khen vô thưởng vô phạt, Bố tôi tức thì nhăn mặt đáp lễ với lời than thở: "Dạo này, yếu lắm không khỏe!". Tuổi già đau nhức kinh niên, "ỉ ôi" mong đợi sự cảm thông chia sẻ của quý bà. 

Chuyện "lấy le" nhỏ như "con thỏ" ấy đôi khi thành to trên đường phố xứ người, gây ra nhiều hiểu lầm với dân Mỹ sẵn bản tính trọng đãi người già! Ở những chốn ăn chơi như Las Vegas, Big Bear... Cụ muốn chống gậy khập khiễng đi một mình một phố, "complet" "cravate" đầy đủ chỉ cần phong độ và dáng dấp "ngầu" thuở xưa nữa là xong! Cứ "lê" một bước, Cụ lại đứng nhìn... Tôi cũng phải "lết" theo Cụ canh chừng. Mỗi lần thấy Cụ chậm chạp quá! Tội nghiệp tôi lại gần khoác tay, dắt Bố để cha con cùng đi bên nhau thủ thỉ cho ngày dài thêm ý nghĩa thì Cụ đuổi thẳng thừng: "Đi, đi! Cứ đi trước đi! Ông để mặc tôi..." nhưng đi trước là đi đâu? Thành ra hai cha con cứ đứng giữa đường, kẻ trước người sau ngơ ngác lo cho nhau như đang diễn tuồng! Khách bộ hành không quen cảnh tượng ấy, ái ngại nhìn hai người như muốn hỏi: "Whats going on?".. Cuối cùng, có ông Mỹ cả nể đến gần hỏi han thì Cụ "nể cả" với nụ cười "ngoại giao" ròn tan, lịch sự líu lo "xổ" tiếng "Phú lang xa" và lẽ dĩ nhiên, tiếng Mỹ tiếng Pháp loạn xạ, chẳng ai hiểu ai rồi ngượng ngùng "Oui Monsieur", "Bye Bye" đường ai nấy đi! Lúc đó, tôi chỉ thấy chán nản vì bất lực... Bố con đi chơi chẳng vui mà như mắc nợ, hành tội nhau khổ sở. Tính tình như thế nên Cụ không bao giờ thích ngồi xe lăn, lần nào mang xe đi cũng lại vác về ngoại trừ những chuyến đi chơi xa, miễn cưỡng chẳng đặng đừng, Cụ mới chịu "lép vế" an tọa, chờ người đẩy...

"Bách niên" sống lão thì nhân sinh lại quay về điểm khởi đầu nên thân già co cụm trong tâm hồn trẻ thơ là chuyện thường tình. Trời cho Cụ bản chất lạc quan, sức khỏe đặc biệt hơn người cho nên cản trở lớn nhất của Bố tôi đối với gia đình là tính kiêu căng vẫn còn sót ở tuổi già đang quay lại thời "tuổi thơ": giỏi nhất, kinh nghiệm nhất, thông minh nhất, đội đá vá trời... chỉ vì cái tự cao "chủ nghĩa" lẩm cẩm. Bề ngoài giao tế tỏ vẻ "trịch thượng" nhưng nếu tự vấn lòng, khó ai biết sự thật Cụ nghĩ gì? Ai lỡ yêu thương, vồn vã chăm sóc thì Cụ làm cao, "ăn hiếp" đến "tắt thở" rồi cuối cùng phải dùng đến "đòn phép" mới được yên thân và ngược lại, đứa con nào thờ ơ, không để ý đến Cụ cũng phải nghe phiền trách mỗi khi giáp mặt.

Bên cạnh Bố, tôi thường nghe Cụ than, "Lạ nhỉ! Suốt đời, tôi có ăn ở tệ bạc với ai đâu mà chúng nó đối xử như người dưng nước lã...." nhưng thực tế, từng ấy người con mỗi đứa một tính giống như bàn tay có ngón dài ngón ngắn. Cụ nghĩ đến "ngón ngắn" vì "thiếu thốn" nên ưu tiên lưu ý đứa "ghét" Cụ hoặc chẳng may bị Cụ ghét, còn đứa thương ví như "ngón dài" đã "đầy đủ" thì Cụ thờ ơ, ít để tâm suy nghĩ. Nói cho cùng, nếu ai lỡ "ghét" cũng do tính tình khó khăn của Cụ vì mỗi lúc không đúng ý là Cụ la mắng và giận hờn nên đa số chán nản, tránh xa phiền muộn do Cụ gây nên để tìm sự bình yên cho riêng mình.

Bố tôi tuổi Thân đã qua hơn 8 lần con giáp! Theo tử vi, bản tính tự cao, tự đại một phần do cái số cầm tinh con khỉ (?). Xin lỗi người tuổi Thân... Tôi nêu ý nghĩ ấy bởi vì đôi lần muốn tìm lại một nơi chốn cũ, Cụ ngồi trên xe vẫn dõng dạc chỉ đường cho tôi nhưng đường nào thì cũng chỉ là bánh vẽ của một ký ức "mù mịt khói sương".

- "Đi lối này gần! Ông đi lối kia vòng co tam quốc, mất thì giờ chẳng ăn thua mẹ gì, chán quá! Cứ theo tôi. Đấy đấy..." Nghe theo cái "GPS" "cảm tính" kém chính xác của Bố, lái xe quẹo Đông sang Tây, từ Nam lên Bắc loạn xạ cho nên lần nào xe cũng từ từ đi vào ngõ cụt... Đến khi bí quá thì lại nghe Cụ "phán": 

- "Quái lạ! Bây giờ nó sửa đường và xây cao ốc tối tân không còn nhận ra ất giáp gì nữa cả?". 

Nhiều lúc tôi phát điên, trả lời Cụ:
- "Bố ơi! Nhà mình có phước hay vô phước hả Bố? Người ta nói: con hơn cha là nhà có phúc mà Bố cứ nhất định đòi giỏi hơn con thì gia đình mình đến thời mạt rệp... à?"

Tuy nói thế, nhưng tôi hiểu mọi sự trên đời đều là hình ảnh một đồng tiền hai mặt, úp và ngửa, có trái thì có phải, cái "phải" nằm sẵn trong cái "trái"... Dù tuổi già "ba hoa", Cụ đã tạo chút không khí ngang ngạnh đáng tiếc nhưng xét kỹ... lại vui vì đó chính là giờ phút hạnh phúc mỗi lúc Bố con gặp nhau. Cụ khỏe mới đi chơi, thể lực mạnh mới xông xáo bầy tỏ đôi ba chuyện "hoang tưởng" vu vơ! So sánh còn thấy hạnh phúc hơn nhiều những lần khác, ốm đau Cụ nằm một chỗ, co rúm im lìm trên giường thì gia đình còn khổ và lo âu đến chừng nào!

Tính tình Bố tôi ở tuổi này thay đổi từng giờ, đang vui đã giận và chưa giận đã cười. Vì thế sống gần Cụ, nên hiểu tâm trạng ấy và đừng để "stress" họa vào thân. Đó là kinh nghiệm đáng ghi nhớ của tôi vì lúc đầu chưa biết rõ hoàn cảnh, tôi đã trải qua giai đoạn thật vất vả lao đao! 

Dù sao, cảnh đời cô đơn của Bố cũng rất đáng thương! Mọi sinh hoạt như ngừng lại từ lúc các bạn cố tri lần lượt ra đi và Cụ tiếp tục sống trong tuổi già quên lãng. Ngày ngày, tuy có người trông coi nhưng Cụ vẫn thân một mình, ngồi tự vấn sự đời vẩn vơ... Chờ đợi mòn mỏi đứa con nào đoái thương thân già, thăm hỏi rồi dắt đi ăn uống là một ngày vui ngắn ngủi vì dưới mắt Cụ thời gian hội ngộ luôn qua nhanh. Giờ phút chia tay lần nào cũng nghẹn ngào! Tôi thường phải nói dối Cụ đi làm "ca" đêm để về với vợ con và lại nghe câu hỏi quen thuộc: "Mấy giờ về... để tôi đợi?". Bố hẹn con tái ngộ ngày mai nhưng ngày mai nào ai biết sẽ đến hay không? Chẳng may có thể là lần cuối (?)! Hai Bố con lặng nhìn nhau lưu luyến như bóng chiều ngập ngừng sắp trôi vào giữa bóng đêm...

Ý thức ngày vĩnh biệt không tránh khỏi nên mấy năm gần đây, tôi đã thu gọn đời sống để tận hưởng niềm vui mong manh bên cạnh người Bố già. Tự nhủ lòng những ngày vui qua mau và giây phút cuối đang đến gần! Cố gắng sống trọn yêu thương với đạo lý hôm nay để lòng thản nhiên trước cảnh tử biệt sinh ly ngày mai... Nếu phải nghìn trùng xa cách từ đây, Bố con sẽ nhìn nhau "an phận" không tiếc nuối như ngày tiễn Mẹ ra đi.

Giống tôi lúc xưa còn bé, đi đâu bây giờ Bố cũng muốn theo vì cuộc đời Cụ cô đơn, lẻ loi và chẳng còn nhiều ý nghĩa! Kỷ niệm những mùa hè, Bố và tôi sống bên nhau trong ngôi nhà miền núi giữa đồi thông... Quên sao được con đường chiều dạo quanh bờ hồ Big Bear, chúng tôi dìu nhau đi giữa cảnh hoàng hôn, mặt hồ chiếu rọi tất cả bầu trời nắng quái vàng cam mang chung ý nghĩa về tính vô thường của một kiếp người: mới hôm nao Bố giúp con vào đời thế mà hôm nay, cả hai đã già cùng sống trong một thành phố xa lạ miền cao nguyên, ảm đạm chẳng khác gì cảnh chiều tắt nắng trên mặt hồ...

Những nơi chúng tôi đã đi qua, khách thập phương thường tỏ sự ngạc nhiên về Cụ. Người Mỹ, người Pháp, Nhật, Đại Hàn... đều ngừng lại thăm hỏi và ngưỡng mộ về lối sống của Bố tôi vì ít ai ở tuổi "bách niên" mà còn lom khom đi lại, ăn uống trên đường phố ở chốn phồn hoa đô hội. Ngày nào, nếu Quý vị thấy một cụ già chống gậy, lưng còng, nắm tay một người trẻ đi vào một nhà hàng trên đại lộ Bolsa thì nhiều phần chính là Bố tôi đó. "Sau này... sẽ nhớ mãi những giờ phút này!" Đó là lời bà Bùi Bích Hà, một nhà tư vấn tâm lý nổi tiếng của Việt Nam nói với tôi đã lâu.

Sống với Cụ thân sinh thọ trăm tuổi, tôi lĩnh hội được nhiều điều hay để biết ơn và sửa đổi. Sinh ra vào đầu thế kỷ 20 nên nhân sinh quan của Cụ nhiều phần khác với thời đại hôm nay chẳng hạn quan điểm về hôn nhân, dân chủ hay câu nói "nhi nữ tình trường, anh hùng khí đoản" đối với gia đình, xã hội... Đã là người thì "nhân vô thập toàn" sẵn mang những khuyết điểm, đáng quý là biết nhận ra mà tránh được. Cha con sinh ra cùng một dòng giống nên bản chất hay tính tình là cái di sản "đồng lần"... Sống bên cạnh Bố, tôi thường suy tư vai trò làm cha đối với các con tôi để tự sửa đổi chẳng hạn tính nóng giận, lạc quan vô cớ và cố quên cái "ta" chấp ngã... Tôi cảm ơn người di truyền sang gia đình tôi cái "gen" khỏe mạnh "vượt thời gian và không gian", lòng trắc ẩn, tính vị tha mau quên và một tâm hồn nghệ sĩ nặng tình dân tộc...

Suy ngẫm chân lý của người xưa: "Anh em kiến giả nhất phận" đến khi sống chung với các đấng sinh thành trời cho tuổi thọ, chúng ta còn nhận rõ một sự thật không mấy vẻ vang! Anh chị em một nhà khi khôn lớn, tình nghĩa đổi thay bất ngờ... Với cha mẹ già cần chăm sóc là một nhiệm vụ, vừa thiêng liêng vừa khó khăn nên câu ca dao "Thức khuya mới biết đêm dài, ở lâu mới biết lòng người thực hư" đã giúp hiểu rõ tính nết của từng người: có anh ích kỷ, có chị lợi dụng, có em ỷ lại... hoặc người này tốt, kẻ kia xấu minh bạch như ban ngày. Những lời rao giảng cao đẹp chẳng hạn: đoàn kết, vị tha, công bằng bác ái... mãi mãi nằm yên trong sách vở. Con nào cũng yêu thương cha mẹ nhưng qua miệng lưỡi thường bầy tỏ hơn 7 lần nên khi hành động chỉ còn 3... 

Thuở mới di cư sang Mỹ, cạnh nhà tôi có ông hàng xóm tuổi trung niên khi xưa là đại úy cảnh sát. Qua lại thân thiết nên chúng tôi mời ông sang dự bữa tiệc sinh nhật đứa con đầu lòng. Tình cờ gặp bố tôi, ông nhớ đến bố ông, mừng tủi như sắp khóc rồi đứng giữa nhà bếp, trước bàn ăn đông đủ mọi người, cảm động ông phát biểu: 

- "Anh chị may mắn quá! Ráng mà hưởng phúc đức... Bố tôi nếu còn sống mà ngồi "i.." ngay giữa nhà này một bãi, tôi cũng vui sướng hốt chùi không la lối hay than phiền lời nào..."

- "Vâng... giữa sàn "nhà" tôi (!) và chỉ "một lần" thôi nên ông nói vậy!". Nghĩ cho vui nhưng không nói ra vì tôi tin là ông đã trình bầy sự thật của lòng mình theo cảm hứng vào thời điểm đó. Tiếc thay, sự việc sẽ mất tính "cao thượng" khi thêm vào hai yếu tố: nhân bản và luận lý. Đây là trường hợp tiêu biểu "nói dễ làm khó" bởi vì nếu mỗi lúc, mỗi ngày rồi mỗi tháng bố ông "hành hạ" ông kiểu này thì ý kiến ấy sẽ không còn vững bền. Chẳng bao lâu, vài năm sau đó, tôi không biết buồn hay vui khi nghe tin ông hàng xóm đã sớm quy tiên và gặp lại bố ông ở cõi thiên đàng... 

Mỗi tuần, tôi lãnh phân vụ trông coi Bố tôi 2 buổi từ sáng đến chiều nên dù hưu trí đã 2 năm nay, tôi cũng chưa dám phác họa một chuyến du lịch xa. Hôm nay, xin ghi lại mẩu đối thoại ngắn như kỷ niệm của Bố con tôi qua câu chuyện: "Một Ngày Với Tuổi Trăm Năm".

1.
- Chào Bố! Con mới "đi làm" về. Bây giờ 9 giờ rưỡi sáng, Cụ ngủ dậy hôm nay có khỏe không? 

- Khỏe cái gì mà khỏe cơ chứ! Ông không biết à? Nó bảo tôi mặc quần áo để đi Sơn Tây, ra đây ngồi đợi mãi. Nó lừa..... đi mất rồi!

- Bố ơi! Bố phải để chị ấy "đi làm" chứ! Bố cứ đòi theo thì họ phải nói dối... Nếu Bố muốn lúc nào cũng có bạn bên cạnh thì phải chấp nhận vào ở trong viện dưỡng lão thôi! Hôm nay có con ở với Bố nè...

- Thôi thôi... đừng nói nữa, cảm ơn ông! Tôi biết các ông bà tốt với tôi lắm rồi! Cá mè một lứa... cả đám.

2.
- Hôm nay, Bố muốn ăn gì nào?

- Ăn gì cũng được! Ăn cho no chứ béo bở, ngon lành gì mà cứ hỏi mãi...

- Ok! Vậy thì bánh mì Cali hay bánh cuốn Tân Hồng Mai nào.

- Bánh mì chỉ có ông ăn chứ tôi nhai sao được! Răng đâu mà nhai? Bánh cuốn tôi ăn rồi... khô lắm! Tôi phải có cái gì lỏng... mới dễ tiêu.

- Thế tại sao Bố bảo ăn ở đâu cũng được? Vậy thì "phở gà phao câu" được không? 

- Đâu cũng được! Phở gà ăn ở cái tiệm cũ kia! Tôi quen ở đó... Chỗ mới bây giờ làm tồi lắm...

- Lần trước Bố vừa khen, thế mà... lại chê rồi! Không sao... Bố muốn đi đâu mình đi đó.

3.
- Thôi bây giờ mình đi tắm, thay quần áo rồi Bố con đi ăn phở nhớ...

- Tôi vừa tắm xong! Đây này, áo quần vừa thay... mới cả! Có gì mà phải thay mãi thế? 

- Mới tắm mà sao "khai" thế này? Bố không tắm thì mình không đi...

- Ông chờ tôi nhớ! Đừng đi như "con" kia...

- Con ở đây tắm cho Bố mà... Làm sao Bố tắm một mình được?

- Ông cẩn thận cái áo này của tôi... nó có tiền! Vô ý là hết cả... Sơn Tây.

- Đây! Con treo trước mặt cho Bố thấy... Không ai vào lấy... Thấy chưa? Yên tâm nhé!

- Không ai lấy! Hừ... Mất hết cả rồi mà ông còn nói... không ai lấy! Mất trâu rồi mới lo làm chuồng... Chán quá!

4.
- Sao Bố ăn phở gà hôm nay có ngon và no không?

- Ngon? Ăn mà không ngon thì ăn làm gì? Hỏi vớ vẩn, hừ... No! Đã ăn tiệm thì phải no chứ... lại còn đói à?

- Bây giờ cà phê nhá!

- Cà phê chứ còn gì nữa... Ông ngừng mua bao thuốc lá cái đã. Hết rồi!

- Còn mà! Con vẫn còn nửa bao nhưng Bố chỉ hút hai điếu thôi nhé!

- "Uẩy"! Cho bao nhiêu thì hút bấy nhiêu. Miễn có hút là được.

- Bây giờ vào nhà con pha cà phê, ngồi ngoài "patio" uống cà phê hút thuốc. Ấy... Bố đi đâu vậy?

- Tôi ghi số xe để ngày mai khi cần tôi "gọi" cho ông chứ nếu không lại đói... chẳng có đứa nào chở đi ăn. Viết cho tôi số... May mà có ông thương thân già này nên còn giúp đỡ tôi.

- Bố lộn rồi! Số téléphone chứ không phải số xe. Vào nhà con ghi cho...... 

5.
- Sao Bố buồn vậy? Ngủ một giấc trưa đi... cho khỏe.

- Tôi thấy đời vô nghĩa, không muốn sống nữa! Phiền hết con cái...... Hôm qua, xin nó hai viên thuốc, bảo uống rồi mai không dậy nữa... thế rồi chắc liều lượng nhẹ quá, chẳng ăn thua mẹ gì! Sáng nay vẫn chưa chết... 

- Thế Bố còn muốn đi Sơn Tây không?

- Muốn lắm chứ! Chỉ có 2 tiếng ngồi xe lửa là đến nơi mà không đứa nào nó dắt đi. Con với cái... Khổ cái thân già này! Nó hứa nhăng hứa cuội nhưng tôi có cách... "Moa" bàn với "toa" chuyện quan trọng này nhớ! "Moa" cần 2 ngàn để đi về Sơn Tây. Đến nơi rồi "moa" sẽ trả lại.

- "Toa" trả "moa" bằng cách nào?

- Mấy bữa nay, "moa" nghĩ ra cách kiếm tiền rồi! "Moa" về Sơn Tây mở lớp dậy tiếng Pháp cho người ta học..... Thế nào cũng có nhiều "sìn".

- Bây giờ tiếng Anh chứ có ai nói tiếng Pháp nữa đâu Bố ơi là Bố!

- Thế thì tôi về Hà Nội... lại làm giây thép Bưu Điện vậy.

- Bố già lụ khụ... đi không vững! Ai còn muốn mướn Bố.

- Già? Hừ... Đói thì cũng phải cong đít mà làm chứ ai nuôi?

6.
- Nếu có ai dắt Bố về Sơn Tây thì con mới cho Bố mượn tiền. Bố không đi một mình được! Hơn nữa đi xe lửa không bao giờ đến! Bố phải đi máy bay, Bố quên rồi à?

- Sao lại không được! Xưa nay tôi vẫn một mình chứ hai mình bao giờ? Đi xe lửa mà lại... Hừ... Ai bảo ông thế! Người ta vẫn đi hàng ngày mà nói láo... Chỉ nói láo là giỏi! Hay là ông không muốn cho tôi mượn tiền nên ông nói nhăng nói quậy? Thôi... Tôi hiểu ông rồi! Thân già này chẳng còn nhờ cậy ai được. Con với cái..... Đồ mất dậy!

- Ấy chết, sao Bố lại nói con thế! Chán thật...

- Ông chán tôi từ lâu rồi chứ có phải bây giờ đâu?

- Thôi con đi làm nhớ!

- Vâng! Ông đi... Mấy giờ về?

- Con không về nữa vì Bố chửi con rồi...

- Tôi chửi ông hồi nào? Ông chửi tôi thì có! Chỉ giỏi ăn hiếp người già! 

Bố tôi nói thế rồi quên ngay và ngày mai câu chuyện lại tiếp tục với những cuộc đối thoại vui buồn không dứt! Có tính mau quên và chẳng coi ai là kẻ thù nên vì thế Cụ sống lâu chăng? Dù sự ăn uống chút phần khả quan nhưng tinh thần của Bố tôi cũng đã suy sụp nhiều so với năm ngoái! Chân đi không vững và đầu óc hoang tưởng, vui buồn bất thường... Như đã nói ở phần trên, người già không mắc phải bệnh này cũng mang chứng bệnh kia. Thuốc men chỉ đỡ mà không chữa lành.

Cao Đắc Vinh

Thursday, June 18, 2020

Lấy Chồng “M.D”


(Viết tặng chị Ph. người đàn bà đẹp một đời yêu cái đẹp của văn chương nghệ thuật)

Liên bước xuống xe, đảo mắt nhìn khu buôn bán trên phố Bolsa. Quán ăn mà nàng sắp vào trông thật khang trang lịch sự. Chàng trai mời mẹ con nàng trưa nay hẳn đã cân nhắc kỹ trước khi chọn nơi gặp mặt. 

Nàng quay sang Lan, nở nụ cười không giấu được niềm vui, tự hào về vẻ đẹp ngây thơ, quyến rũ của cô gái út vừa qua tuổi đôi mươi. Sau hơn thập niên ly dị chồng, nuôi con khôn lớn thành tài lại xinh tươi như hoa xuân thì người mẹ nào cũng hãnh diện khi thấy con gái mình được đám đàn ông con trai để tâm theo đuổi. Họ phô trương, chiêm ngưỡng, tán tỉnh, cạnh tranh rồi chinh phục xem như Lan là vật quý từ trời… đắt giá!

Hôm nay đi bên mẹ, Lan trang điểm đôi mắt phớt nhẹ mầu hoa cà cùng bộ áo xanh trẻ trung làm nước da trắng hồng tăng thêm ánh sáng. Giống như Liên, thuở mới lớn đã có nét hoa khôi nên hai cô gái của nàng đều “chim sa cá lặn” tựa Thúy Kiều, Thúy Vân mô tả trong truyện. Nhờ trời khi lớn lên, hai cô mang sẵn vẻ thời trang với đôi mắt to, bờ môi hờn dỗi và cặp chân thon dài giống như vóc dáng của những nường model kiểu mẫu. Cô chị năm ngoái vừa kết hôn với một bác sĩ y khoa trường Ivy League bây giờ lại đến phiên cô em. Bản thân Liên nhìn Lan còn thấy “mát” mắt huống hồ những “cây si” dập dìu phố chợ Bolsa làm sao mà không chết đứng? 

Lan quen biết Hân hơn nửa năm nay. Đây là lần đầu nàng giới thiệu người yêu với mẹ. Hân cao ráo, khuôn mặt dễ coi với mái tóc ngắn để lộ vầng trán thông minh, chỉ phiền là tuổi chàng hơn Lan gần hai con giáp nên vài đứa bạn chê già không xứng với nàng. Vẫn biết thế nhưng Hân có bonus, một ưu điểm mà ngay bây giờ khuyết điểm kia chưa làm Lan phân vân đổi ý chỉ vì chàng là một “M D”. 

Con “ách cơ” chủ bài này chính là điểm son của các chàng vừa tốt nghiệp y khoa vì nó sáng như ban ngày nên dễ bộc bạch chẳng ai có thể làm ngơ. Ở Little Saigon, các cô gái đẹp tìm ý trung nhân lộ liễu như đi tìm bằng cấp, tự mình đóng vai chánh chủ khảo trước khi ngã giá tình yêu nhất là khi cả nước Mỹ nói riêng và thế giới nói chung đang chìm đắm trong dịch Covid 19. Các cô hãnh diện bầy tỏ mục tiêu, chọn chồng tương lai theo tiêu chuẩn ấy, bất chấp thiên hạ muốn hiểu sao cũng được! Dĩ nhiên, trai tài thường cặp với gái sắc nhưng sự chọn lựa có tính buôn trước bán sau ở ngay thời buổi nam nữ bình quyền, Liên thấy thế nào ấy và tại sao lại thế?

Liên bước chậm sau lưng con gái, đến trước cửa tiệm đã thấy Hân lễ phép đứng chào vồn vã, nụ cười nở rộng trên môi với trang phục gọn gàng đúng cốt cách. Quang cảnh nơi đây ấm cúng, sau giây phút hỏi han đằm thắm, Hân kéo ghế mời mẹ con Liên ngồi vào bàn mà chàng đã đặt sẵn cho dù thời gian này quán còn thưa khách sau cả tháng đóng cửa vì nạn dịch. 

Yên ổn bên khung cửa sổ, Liên thả hồn nhìn xe cộ thưa thớt qua lại trên phố. Ngồi đối diện với chàng rể tương lai, nàng nhẹ nhàng xoa hai bàn tay, có lẽ để tìm hơi ấm cho phút ban đầu gặp gỡ bớt trống vắng. Thỉnh thoảng trộm nhìn hai trẻ yêu nhau giữa không gian mát mẻ ở nhà hàng, Liên mơ màng nhớ đến hình ảnh người tình trong mộng mà nàng ấp ủ từ ngày khôn lớn... ngay cả khi đã lấy chồng, ở bên chồng rồi xa chồng từ dạo đó đến nay.

Thực đơn ở đây có đủ thức ăn từng miền. Liên thích tô phở Bắc tái chín hành trần nước trong, Lan chọn chả giò tôm cua cuốn xà lách chấm nước mắm chanh ớt và Hân gọi món bún chả Hà Nội... Vừa ghi xong sở thích của khách hàng, thoáng chốc mấy cô nhân viên đã xếp đầy mặt bàn những đĩa rau thơm. Liên ngắt một nhánh lá, bóp nhẹ giữa hai ngón tay để mùi nương thôn rau trái nồng nàn xông lên mũi nàng cái thi vị quê hương tưởng đã xa mà gần, ở ngay hiện tại và cuốn theo cả những kỷ niệm trong ký ức trở về. Chỉ giản dị thế thôi cũng làm tâm hồn nàng rung động và thấy sự sống thêm ý nghĩa.

Món nào cũng ăn kèm với rau thơm nên đầy đủ hành tây, hành tím, húng lủi, húng quế, mùi, ngò gai, tía tô, kinh giới... Tô phở của Liên vừa mang ra bốc lên vị thảo quả, hoa hồi, quế chi... quyện vào mùi thịt chín thơm lừng cả một góc quán. Đó là chưa nói đến hai món kia, chả giò rán mầu nâu vàng còn bốc khói và tô bún chả ướp sả, tỏi, ớt, nước mắm cà rốt cùng những lát đu đủ xanh thái mỏng.

Quán để nhạc êm dịu, tình cờ vang lên khúc ca Scarborough Fair của Simon & Garfunkel mà Liên ưa thích. Thế là ngẫu nhiên ngửi mùi hương hoa thảo mộc lại dẫn hồn nàng chìm vào thế giới riêng tư với lời ca điệu nhạc nhẹ nhàng như khói mây. Tiếng hát Sarah Brightman cao vút trình bầy âm hưởng bài dân ca từng câu từng ý du dương từ ba thế kỷ trước đã làm tâm hồn Liên chất ngất...

Are you going to Scarborough Fair? Parsley, sage, rosemary and thyme... Remember me to one who lives there”. 

Điệu hò ballad của đôi trai gái thử lòng nhau bằng những câu thách đố để chinh phục tình yêu: “Ai về thăm chợ phiên Scarborough? Mùi tây, xô thơm, hương thảo và cỏ xạ hương... Nhắc tôi nhớ đến một người nơi ấy. Nhắn nàng may giùm chiếc áo vải lanh mịn không một đường kim mũi chỉ... Áo xong, nàng sẽ là người tôi yêu chân tình”. 

Tiếp đến, tiếng cô gái đối đáp: “Ai về thăm phiên chợ Scarborough? Mùi tây, xô thơm, hương thảo và cỏ xạ hương. Bảo chàng mua sẵn mẫu đất nằm giữa nước mặn và cát biển... Then he’ll be a true love of mine”.

Bài ca trữ tình khiến Liên hình dung ra phiên chợ Scarborough tân thời ngay phố Bolsa của người Việt, tạm gọi là Little Saigon Fair… Hè về cũng đang cận kề nên thiếu gì kẻ ở người đi, xa xôi nhắn nhủ, yêu nhau hẹn hò qua mối tình chợ phiên. Hơn nữa, hoàn cảnh thực tế của xã hội nơi đây không khác lạ chút nào qua những mối tình mà hai cô con gái xinh đẹp của nàng đã và đang theo đuổi.

Liên phác họa ra điệu hò tân thời của chàng trai: “Có ai về thăm phố chợ Bolsa? Húng quế, ngò gai, gừng cay và hương hồi... Nhắc tôi nhớ đến một người nơi ấy. Nhắn nàng sửa lại cặp mắt bồ câu, bờ môi Angelina Jolie mọng đỏ, bộ ngực căng tròn, đôi chân thon dài mà không một đường kim mũi chỉ... Phẫu thuật xong, nàng sẽ là người tôi yêu chân tình.” 

Dĩ nhiên cô gái có sẵn lời ca đối đáp: “Có ai về thăm chợ phố Bolsa? Húng quế, ngò gai, gừng cay và hương hồi... Nhắn chàng cố lấy mảnh bằng M D mà bảo đảm không phải Bác sĩ sáu tháng Đông y... Then he’ll be a true love of mine”.

Con đường Bolsa ở Little Saigon buôn bán mọi ngành nghề. Vô số siêu thị và những quán ăn, tiệm vàng, luật sư nhưng nổi bật nhất vẫn là văn phòng bác sĩ đủ loại: bác sĩ Đông y, bác sĩ chỉnh xương D C, bác sĩ nha khoa D D S, bác sĩ gia đình, nhi đồng, nhãn khoa, tim mạch, tai mũi họng, phẫu thuật tạo hình M D... Bảng hiệu phòng mạch bác sĩ ở đây không còn nhỏ bé như chiếc phong bì mà bây giờ to bằng xưởng sửa xe hay tiệm hớt tóc! Phải chăng hiện tượng ấy đã đi ngược lại lời thề Hippocrates? 

Đặc biệt tại những nơi dập dìu tài tử giai nhân, thiên hạ vừa lái xe vừa chiêm ngưỡng tấm billboard hình cô gái lõa thể quảng cáo nâng ngực, độn mông, hút mỡ... sừng sững trước mặt nên nếu du khách không muốn nhìn cũng chẳng đặng. Dân Mỹ lúc trẻ làm việc đóng bảo hiểm y tế, về già có trợ cấp chính phủ do đó nghề y sĩ nổi tiếng hái ra tiền. Các cô gái trẻ chân dài thích lấy chồng giầu sang vì thế Liên thấy điệu hò tân thời ở trên phản ảnh phần nào hoạt cảnh xã hội nơi này. 

Mẹ sinh con nhưng con khác mẹ, Liên chẳng giống hai con gái của mình chút nào! Bản chất nàng bảo thủ, lấy chồng không màng hai “chiêu” đào hoa và danh phận nhưng tình đời duyên do trời định, nửa đường đứt gánh và nàng ngậm ngùi chia tay. Bao năm tháng nuôi con một mình, Liên vẫn chờ đợi, mơ đến một người... Người ấy giản dị bề ngoài nhưng giầu văn hóa và tình yêu chân thật bên trong. Cuộc đời nàng hẳn sẽ có chuỗi ngày hạnh phúc bên con người lý tưởng với tâm hồn nghệ sĩ phóng khoáng và lãng mạn ấy? Liên vừa ăn phở vừa ngắt lá húng quế thờ ơ bỏ vào miệng, nàng nhâm nhi hương đồng cỏ nội quê nhà cùng với lời ca tâm đắc dựa theo bản nhạc Scarborough Fair: 

Có ai về thăm phố chợ Bolsa? Húng quế, ngò gai, gừng cay và hương hồi... Bảo chàng cố viết rồi trở thành văn sĩ... Then he’ll be a true love of mine”.

Sunday, October 6, 2019

Gà Gáy, Rạng Đông ở La’ie Point, Hawaii

Cao Đắc Vinh
Cảnh rạng đông và đàn gà nhởn nhơ ở La’ie.

Cảnh rạng đông và đàn gà nhởn nhơ ở La’ie.

***
Sống trên đất Mỹ đã hơn 30 năm nhưng chưa lần nào tôi có dịp đặt chân đến Hawaii. Cuối hè năm nay 2019, các con tôi tổ chức chuyến đi, thuê nhà airbnb ở La’ie phía đông bắc đảo Oahu, dự tính tắm biển nghỉ 3 đêm rồi xuống miền nam Waikiki 2 ngày, nơi có phi trường quốc tế và thành phố nổi tiếng Honolulu.

La’ie là thị trấn nhỏ của đảo Oahu, đồi núi chập chùng mang vẻ đẹp thiên nhiên hữu tình. Khí hậu ẩm ướt miền nhiệt đới, mưa nắng đan nhau sáng chiều và khi mưa rơi thì lách tách nặng hạt. Cảnh tượng làm tôi nhớ Saigon vì ngày đầu ra phố, mưa bất ngờ ập đến làm ướt hết áo quần... thế nhưng mưa rào thường hay ngừng nhanh để nắng lên rực rỡ giống câu nói lạc quan mà tôi thuộc lòng khi còn bé “sau cơn mưa, trời lại sáng”.

Đầu thu, thời tiết chưa lạnh, hơi nóng cuối hè vẫn còn vờn quanh giấc ngủ nên ban đêm các phòng phải để quạt chạy. Khác nơi chốn, háo hức cảnh lạ đường xa lại thêm phía sau nhà đại dương dào dạt khúc nhạc buồn vì thế tôi thức sớm hơn lệ thường cho dù bầu trời còn âm u chưa tỉnh. Ngồi một mình ngoài hiên hóng gió mát, thoang thoảng hương hoa dại đủ mùi hòa theo gió biển thổi đến làm tâm hồn tôi ngây ngất... Bỗng nhớ có lần đọc ở đâu đó, người ta bảo xứ này là chốn thần tiên trên địa cầu! Đang tận hưởng không gian tranh tối tranh sáng thơ mộng, lời nhận định ấy quả đúng với tôi như một chân lý.

Sóng biển đập vào bờ tạo nên tiếng thời gian dồn dập, tiễn đêm đi đón ngày đến mỗi lúc một gần. Trời chưa sáng hẳn nhưng nghe đâu đây có tiếng gà gáy rồi nhiều con thi đua gân chiếc cổ dài, gáy vang chẳng khác tiếng kèn đánh thức thế gian vào lúc rạng đông... Thế là khoảnh khắc này với tôi không còn là hiện tại nữa, tuổi hoa niên hơn nửa thế kỷ ngẫu nhiên bừng tỉnh sống lại nơi quê người.

Hình ảnh quê hương in trong trí nhớ muôn thuở vẫn là mái nhà tranh, con đường làng tre trúc bao quanh, cảnh khói lam nương đồng lúc về chiều, cảnh lúa vàng trĩu cành khi được mùa và nhất là tiếng gà trống o o lúc ban mai, tiếng gà mái cục tác gọi đàn con chíp chíp chạy quanh sân...

Đã hơn 70 năm, bao nhiêu đổi thay suốt một đời, cậu bé ấy bây giờ đã già, quê cũ xa xôi cũng mờ dần theo năm tháng nhưng lạ thay, sống trên đất Mỹ chợt nghe tiếng gà gáy buổi bình minh lại là tiếng kèn thúc dục tôi trở về dĩ vãng vang vọng năm xưa.

La’ie tuy mộc mạc, đơn sơ nhưng có một nơi mà du khách không thể hững hờ bỏ qua... Đó là La’ie Point, nơi quanh năm mỗi tháng mỗi ngày đúng giờ là ánh thái dương bừng sáng, đi lên từ chân trời phía đông biển Thái Bình.

La’ie Point, mỏm đất nguyên thủy nhìn ra biển bao la, thấp thoáng có 5 đảo nhỏ mang hình thù khác lạ nhô lên khỏi mặt sóng. Truyền thuyết kể rằng ngày xưa có con thằn lằn to như khủng long chuyên tuần tra nơi này... Một hôm nó bắt mẹ của hiệp sĩ Hawaii là Kona ăn thịt nên ông ta nổi nóng, xé xác con vật thành 5 khúc rồi tung ra biển tạo thành cảnh vật ngày nay.

Bóng đêm mờ dần, chúng tôi hẹn nhau đi bộ ra La’ie Point sáng nay để xem mặt trời mọc. Ly cà phê nóng trên tay mỗi người, chỉ 5 phút đã đến nơi, tôi thấy du khách tụ tập từng nhóm nhỏ quay mặt về phương đông để chiêm ngưỡng cảnh bình minh.

Gần 5 phút rảo bước trên đường làng, tôi mới hay nơi đây thanh bình như tranh vẽ! Gà trống nhởn nhơ giữa thiên nhiên đua nhau cất tiếng gáy lúc ban mai, gà mái cục tác gọi đàn con tíu tít chạy theo chân.

Đời người quả ngắn ngủi, thời thanh xuân qua nhanh để lại tuổi già với tâm hồn phức tạp hơn xưa, thích bầy tỏ nguyên lý đúng sai hoặc thắc mắc về chân lý đối với những sự kiện hiển nhiên thông thường...

Tôi tự hỏi con gà trống có khối óc nhỏ bằng trái nho nhưng sao có thể kết nối với ánh thái dương như chiếc đồng hồ tinh vi để mỗi sáng cất tiếng gáy gọi mặt trời và mọi sinh vật trở dậy theo giờ giấc đã định?

Người theo thuận lý bảo rằng con gà hữu ích giúp đời, đánh thức nhà nông sớm ra đồng canh tác, xã hội nhờ đó tiến bộ hơn lên. Kẻ theo nghịch lý diễn tả con gà trống gân cổ gáy với cái mào đỏ tía chẳng qua chỉ vì cái tôi quá lớn tựa như chú gà Gô-loa biểu tượng của nước Pháp! Khi thức dậy, nó bắt thế gian cũng phải theo kể cả ông trời. Vậy thì chân lý là thuận lý hay nghịch lý?

Xem ra sự tích Kona xé xác quái vật thành 5 mảnh, chúng ta dễ hiểu hư thực hơn tiếng gà gáy bởi vì ngàn thu sau, loài người cũng chỉ biết suy diễn theo trí tưởng tượng của họ. Đã không rõ chân lý, thôi đành nhìn sự kiện như thật mà không thật... hay là “như thị’!

“Như thị” 2 chữ ấy làm tôi nhớ đến truyện ngắn cùng tên của bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc. Bắt nguồn từ câu văn bất hủ “yêu là cùng nhìn về một hướng” của St Exupery, tác giả thêm vào mẩu đối thoại dí dỏm... Vợ chồng kia yêu nhau đi xem xiếc, cùng nhìn lên không trung chờ cô gái đẹp biểu diễn pha nhào lộn. Vợ thắc mắc: “đu cao thế phía dưới chẳng có gì cả”. Chồng nhanh nhẩu: “có chứ, tại chiếc quần lót cùng màu da nên không thấy đó thôi”. Vợ ngạc nhiên: “ủa, em muốn nói phía dưới không có lưới an toàn mà anh đang nghĩ gì vậy?” Định nghĩa tình yêu như St Exupery quả là tuyệt vời nhưng đi vào tình tiết thì “như thị”... như thế mà không phải thế!

Hawaii quả là chốn thần tiên với nắng nóng, biển xanh. Đến nơi rồi mới biết đời sống ở đây quá đắt đỏ. Trái thơm, biểu tượng của Hawaii mà giá 6 đô-la một trái, đậu xe 80 đô một ngày vậy thì… “như thị”. Đúng thế mà không phải thế!

Tiếng gà gáy ở La’ie chẳng những đã làm tôi tỉnh giấc mà tỉnh cả người. Trở về nhà sau chuyến đi, tôi nhìn chân lý ở đời là “như thị”. Cái nhìn “như thị” là cái nhìn giải thoát “như thật”, có thật nhưng không thật. Hiểu chân lý là “lẽ thật” sẽ giúp tôi ngưng mọi thắc mắc ưu phiền do ảo tưởng gây ra. Nếu đã biết chân lý là “lẽ thật” nghĩa là đã hiểu cái không thật giống như mắt nhìn thấy ánh trăng nhưng tay nào có nắm bắt được đâu? Chân lý ở đời là muôn vàn lẽ thật suy diễn từ tri thức con người nhưng mãi mãi chỉ là hình ảnh ánh trăng dưới đáy hồ một đêm khuya.

Cao Đắc Vinh

Tuesday, October 11, 2016

Đi Bầu Trong Phòng Ngủ

11

Chiều chủ nhật, Tùng lái xe chở Thúy đến dự buổi tranh luận trên truyền hình giữa ông tỷ phú Donald và bà cựu ngoại trưởng Hillary ở nhà bố mẹ nàng. Hai ứng cử viên mạt sát nhau về tính thô lỗ và hành động gian dối... “Kẻ tám lạng người nửa cân”, xấu nhiều hơn tốt làm chàng phân vân rồi trở nên hững hờ chẳng biết sẽ chọn ông hay bà làm Tổng thống thứ 45 của xứ này.

Trên màn hình, lời qua tiếng lại sôi nổi bao nhiêu thì căn phòng khách rộng 10 thước vuông cũng hỗn loạn bấy nhiêu! Năng nổ và hứng khởi có chiều quá khích là hai người đàn bà hiện diện ở đây: Thúy và mẹ nàng. Họ bất chấp những vi phạm tầy trời bị phanh phui, vẫn quyết liệt ủng hộ bà Hillary trở thành nữ Tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ. Nhiều phần bởi phe ta là phái nữ, đồng lòng tiến nhanh đến cuộc cách mạng nam nữ bình quyền mà thế giới Âu-Mỹ đang rộng đường dư luận.

Ông Trump giữ vẻ “macho” mặt sưng mày sỉa từ lúc vào cuộc đấu võ mồm. Đến khi bị chất vấn về câu nói thô lỗ dính liền với hành động sờ soạng bỉ ổi mang tính khinh rẻ phụ nữ thì ông đóng vai phục thiện bằng giọng nói Elvis Presley vừa ấm vừa cool”. Nếu để ý, nhìn bộ mặt “bossy”, cái mỏ chu chu của ông ta cũng thấy hao hao giống nam ca sỹ tài danh ấy thật! Đến đây như chụp được cơ hội bằng vàng, mẹ Thúy lên án sỉ vả người đàn ông lỗ mãng sắp được dân bầu làm Tổng thống một cách cay nghiệt. Bà đốc thúc mọi người hiện diện trong căn phòng này phải đồng thuận bỏ phiếu cho Hillary... Theo bà, đây là nước cờ cuối cùng, cả nhà “bề hội đồng” chiếu tướng ông tỷ phú để xã hội Mỹ không bị loạn về đạo đức, kinh tế... và nhất là tay ăn chơi đàng điếm này mà làm Tổng tư lệnh quân đội thì thể nào cũng có lúc xảy ra thế chiến nguyên tử. Ông bố vợ và Tùng ngán ngẩm, miệng ngậm hột thị, lúng búng im thin thít, chẳng còn biết đối đáp phải trái thế nào cho vừa lòng vợ.

Tùng và Thúy lớn lên tại tiểu bang Cali, quen nhau ở Đại học rồi vừa cưới hỏi mùa xuân năm nay. Cả hai cùng có địa vị trong xã hội nên bận rộn chưa nghĩ đến việc sinh con đẻ cái. Cuộc đời họ hiện nay là khoảng thời gian đẹp nhất từ lúc trưởng thành. Tùng ngậm ngùi nghĩ đến gia cảnh của ông bố vợ... Lập nghiệp ở đất nước tân tiến này từ dạo bỏ nước ra đi, thân phận đàn ông đã mất ít nhiều bề thế bởi vai trò người phụ nữ đi bên cạnh đời mình qua cái phong trào nam nữ bình quyền. Tập quán xưa không dễ một sớm một chiều thay đổi nên ông thúc thủ mỗi khi bà dùng nữ quyền lấn át... Ông theo lập trường Cộng Hòa nhưng sẽ không bầu cho Trump. Nếu nghe lời vợ bắt buộc bầu cho Hillary thì sẽ chẳng còn ý nghĩa Dân chủ nào cả nên ông ầm ừ cho có lệ, cố tránh sự tranh luận gay gắt có thể xảy ra với bà. Mai này, nếu bị chất vấn thì ông liệu đường nói dối cũng chẳng sao!

“Đêm tháng 5 chưa nằm đã sáng, ngày tháng 10 chưa cười đã tối”... Vừa bước ra khỏi nhà bố mẹ Thúy, trời chưa 8 giờ đã sụp tối! Tháng 10 là đầu thu nên buổi chiều Cali thường lạnh lẽo, Tùng hít một hơi dài cho đầu óc tỉnh táo nhưng sự căng thẳng ngột ngạt ở buổi tranh luận vẫn theo chân chàng về đến tận nhà.

Mới thay quần áo xong, vợ chồng chàng nằm vật ra giường tiếp tục cuộc đấu khẩu... Thúy vẫn thắc mắc về quyết định của chồng nên lên tiếng:

- Cuối cùng thì anh sẽ bầu cho ai?

- Anh chẳng bầu cho ai cả! Hai người đại diện cho hai đảng lớn ở Mỹ năm nay không ai có đủ tư cách để làm Tổng thống.

- Giữa hai người, bà Hillary vẫn đáng giá hơn ông Trump. Người đàn bà ấy lo chuyện quốc sự từ hơn 30 năm nay còn ông Trump lo hốt bạc đầy túi cho riêng mình... Anh không thấy à?

- Nếu làm lãnh tụ thì phải có tài và đức. Hai người này mỗi người một tài mà đức hạnh mù mờ nên anh giữ lập trường của anh: “skip” bầu bán...

- Vậy anh nhất quyết không ủng hộ em và mẹ bầu cho bà Hillary à? Bà ấy làm Tổng thống thì phụ nữ mới nở mày nở mặt với thế gian này được.

- Không! Tại sao bắt anh theo con đường mẹ và em đã chọn? Anh còn trẻ, không già và nhu nhược như bố... Dân chủ là biết tôn trọng ý kiến của nhau, không thể bị chỉ huy và áp đặt. Sorry... Love you but cant follow you.

Thúy vừa nghe Tùng nói xong câu kết, nàng vùng vằng quay mặt vào tường để mặc Tùng trầm ngâm suy nghĩ... Đêm thanh vắng, tứ bề yên lặng; Thúy giận lẫy, nằm chung giường mà hai đứa ở hai phương trời cách biệt. Không chịu nổi cảnh “hoang vu” bao quanh, Tùng đành quay sang vuốt ve bờ vai và chiếc lưng Thúy làm lành. Bàn tay chàng đi đến đâu, nàng đều ngoe nguẩy chống đối nhưng nhẫn nại, tay Tùng vẫn mân mê da thịt, xoa bóp những đường cong và miệng năn nỉ, nói lời yêu đương tỏ tình để đánh lạc chuyện bầu cử tranh luận vừa qua...

Cuối cùng, hình ảnh hai chiếc bóng lẻ loi nhập vào làm một trên chiếc gường ngủ ấm cúng... Vợ chồng yêu đương thắm thiết như đêm tân hôn. Bao lời trách móc thay thế bằng tiếng thở nghẹn ngào hạnh phúc. Vì không thể cưỡng lại tình yêu đam mê của chồng, Thúy biết đêm nay nàng có nhiều triển vọng thụ thai và Tùng hài lòng, xem như chàng đã đi bầu theo ý vợ trong phòng ngủ.

- Anh đã đi bầu, cho em có bầu... Vị Tổng thống thứ 55 nam hay nữ của Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ. Hóa ra “skip” bầu bán mà thành bầu bí!

09/10/2016

Tuesday, July 19, 2016

Tình Bạn & Hôn Nhân Ở Mỹ


Cao Đắc Vinh
(Viết tặng vợ chồng Vĩnh + Hồng ở Sacramento)

Mùa hè năm nay 2016 vào đầu tuần tháng 6, chúng tôi là những người bạn tuổi thơ may mắn gặp lại nhau ở Sacramento. May mắn nhưng hoàn toàn không ngẫu nhiên tình cờ... Nếu người ta nói đằng sau một người đàn ông thành công đều có bóng dáng người đàn bà thì cuộc hội ngộ hy hữu này cũng thấp thoáng đâu đó có một tấm lòng.

Tấm lòng vàng nằm ở Sacramento trong căn nhà hai tầng bề thế xây trên một thửa đất rộng của vợ chồng Võ Thế Vĩnh. Vĩnh là bạn cũ cùng lớp đệ thất với tôi năm 1958 trường trung học Nguyễn Trãi Sài Gòn. Thời thanh niên vào đời, lớn lên giữa chiến tranh tản mát mỗi người mỗi nơi, đứa đầu nguồn đứa cuối sông vì thế xa nhau đến nay đã hơn nửa thế kỷ. Chị Hồng là vợ Vĩnh ngậm ngùi cắt nghĩa cho chúng tôi biết nguyên do thúc đẩy chị tổ chức cuộc gặp gỡ lý thú này: 

Em thấy dạo gần đây, anh Vĩnh hay quên nên muốn ảnh gặp lại những người bạn thời thơ ấu... Đời sống chẳng còn bao nên các anh ở xa thu xếp về họp bạn vài ngày là quý! Sợ mai mốt, ảnh hổng còn nhớ tên ai thì em buồn hết cỡ!”.

Giọng chị phảng phất tính thật thà của người miền Nam, ai nghe xong cũng cảm động. Vợ chồng già thì chẳng bệnh cũng tật, ân cần giúp đỡ nhau là bổn phận nhưng hy sinh mà họp bạn để vui lòng nhau lúc này hẳn mối tình trăm năm mang nhiều ý nghĩa sắt son.

blank
Tình bạn sau nửa thế kỷ.

Chúng tôi trên 10 đứa hưởng ứng lời chị Hồng cả tháng trước, hẹn hò đến Sacramento từ bốn phương trời. Xa nhất có bạn ở tận xứ lạnh Canada, gần hơn là Lousiana, Seattle, Orange County... còn đa số cư ngụ tại San Jose và vùng phụ cận Bay area. Thú vị ở chỗ bạn nào cũng có đôi trong ngày họp mặt... Hình như tuổi già mong manh nên họ quấn quýt chẳng muốn xa nhau. Quý bà tuy mới gặp lần đầu rồi chỉ vài câu xã giao là thân quen hoặc lộ vẻ hững hờ tùy thuộc tính mỗi người. Tại Mỹ, xã hội nam nữ bình quyền nổi bật ở thế kỷ 21... Điều kiện ắt có là tình bạn nhưng “đủ” để các ông gắn bó bên nhau lại tương quan đến sự cảm thông của các bà.

Lớp học năm xưa mỗi khóa trên dưới 60 đứa nên bạn cũ về Sacramento chỉ bằng 1/6 tổng số. Thăm hỏi mới biết nhiều người đã hy sinh trước và sau năm 75... Còn lại đây, tình cờ trên đất Mỹ, những mái đầu xanh thuở còn thơ nay đã hói, bạc trắng một mầu. Thoạt nhìn nhau bỡ ngỡ nhưng thoáng chốc nhận ra ngay nét thân quen thuở xưa. Tay bắt mặt mừng nói sao hết lời! Đã hơn nửa thế kỷ, trai thời loạn mỗi đứa một hoàn cảnh... Đa số bỏ dở sách đèn nhập ngũ lao vào vòng lửa đạn, thiểu số học hết chuyên khoa rồi tòng quân, còn lại vài ba đứa du học đi mãi không về!

Gặp nhau, tìm hiểu quá khứ là tìm lại ký ức đau thương... Mỗi cuộc đời tựa như chiếc lá quay tròn giữa cơn bão thời đại! Kẻ bị tù đầy cả thập niên rồi mất vợ mất con. Đứa vượt biển đến bến bờ tự do lại ly dị để tuổi già lận đận bên hạnh phúc mới. Dĩ vãng qua đi chẳng những chôn vùi hoài bão thời son trẻ mà còn để lại bao nỗi lòng cay đắng xót xa.

Nhớ thời trung học, làm bạn chơi đùa với nhau hoàn toàn vô thức đến tuổi trưởng thành thì ý thức do đâu ta có thể có một tình bạn đúng nghĩa. Những tính từ xấu đối với tình bạn là: keo kiệt, lợi dụng, ích kỷ, dối trá hay bất tín...

Có gia đình, sống bên người vợ thâm niên ở hải ngoại, tình bạn tri kỷ thiết tưởng cần đạt hai điều kiện ắt có và đủ: “Ắt có” là tình cảm của ta đối với bạn và “đủ” là cảm tình của vợ với vợ bạn. May mắn hai bà thân thiết thì cơ hội gặp gỡ dù xa hay gần luôn dễ dàng. Ngược lại, tình thân sẽ dần mai một.

Chúng tôi hân hoan gặp lại các bạn cũ tại Sacramento, chỉ tiếc rằng 3 ngày cuối tuần qua nhanh... Những tâm sự riêng hiếm có ở tình bạn, chân thật bằng nước mắt đã thành kỷ niệm khi ra về! Cảm ơn Vĩnh + Hồng và các bạn đã cho tuổi già chúng tôi chút “hương hoa cuối mùa” khó quên.

07/18/2016

Tuesday, February 16, 2016

Chuyện cuối tuần

Cao Đắc Vinh

1.
- Sáng thứ bẩy anh định làm gì đây?

- Anh phải chùi rửa hai cái xe. Cả tháng rồi... Nhìn dơ quá bên trong và bên ngoài, thấy mà ghê!

- Có gì đâu mà dơ... Đừng mất thì giờ anh ơi! Trời mưa mấy hôm nay cũng tắm nó sạch rồi. Anh à! Em muốn đi Bolsa phố Việt ăn phở và đi chợ.

- Ok! Đi thì đi. Chợ búa cuối tuần em biết đông lắm đó nhưng trước khi đi, anh phải ghé Costco đổ xăng. Xăng bây giờ bao nhiêu một “gallon” em nhỉ?

- Em mới đổ tuần rồi 4 đô 10 xu nhưng thôi đừng đi Costco giờ này, cái “line” nó dài lắm! Chờ chết luôn, em không đợi được đâu.

- Anh muốn đổ cho xong, tiện đường ra xa lộ, sáng sớm mà đông thì đến trưa còn đông hơn em ạ!

- Thôi! Lâu lắm... Lên Bolsa đổ xăng đi anh. Ủa, sao anh lại đi “freeway” số 5. Đi xa lộ 405 đường rộng nhiều “lane” hơn, đỡ kẹt..

- Ok! Em muốn 405 thì đi 405. Đường nào cũng đến La Mã cả mà.

- Sao anh không lấy “carpool” đi nhanh hơn không? Thôi lỡ rồi! sáng nay xa lộ cũng vắng xe, vào “lane” phía ngoài đó không để ý khó “exit” lắm. Anh đổi “lane” qua phía tay phải vắng xe nè...

- Cứ từ từ em ơi! Mình đi ăn phở sáng thứ bẩy, có gì đâu mà vội em à? Ăn phở gà nhé! Anh thích phở gà vì “breakfast” nó nhẹ.

- Thôi! Lần nào ăn phở gà em cũng đau bụng. Ăn phở bò 79 trên đường Brookhurst đi anh. Lâu rồi em chưa lại đó.

- Ok! Sao cũng được. Tiệm ấy giờ này cũng đông lắm đó.

- Ủa, sao anh đi sau cái xe truck này mãi em ngán quá! Quẹo qua “lane” bên phải đi anh.

- Để yên anh lái! Sao em cứ xen vào làm chi cho mệt cả hai đứa. Nếu muốn, anh dừng lại cho em lái nhé...

- Không nói thì anh đâu biết! Đấy, anh vừa sang “lane” mà không để “signal” thấy không? Ấy! Sao anh đi nhanh thế! Hơn 70 “miles”, cảnh sát nó núp đâu đó là anh chết! Tiền phạt bây giờ nặng lắm...

- Đến nơi rồi! Tiệm phở này lúc nào cũng đông. “Parking” ở đây khó đậu quá.

- Hai dẫy dài thế này mà anh bảo ít à! Anh cứ đứng đây cho em thế nào cũng có người ra kẻ vào. Kia kìa! Có xe sắp lùi ra, nó để đèn “signal” anh lái đến gần đi nếu không lại tranh nhau cho mà xem.

2.
- Cái bàn này nhỏ quá anh nhỉ? Hỏi xem mình ngồi gần cửa sổ có được không? Thôi! tiệm đông quá. Ok! anh ăn phở gì?

- Anh ăn phở bò. Ở đây chỉ có phở bò là ngon nhất.

- Biết rồi! Ý em hỏi là anh ăn phở bò nhưng thịt thà làm sao kia...

- Tái gầu gân sách, hành trần nước béo...

- Bỏ giùm em mỡ gầu với nước béo đi. Anh không sợ cholesterol” à? Thôi để em kêu “order” cho anh.

- Lâu lâu mới đi ăn phở chứ có ăn mỗi ngày đâu mà em lo quá làm anh cũng nản... Ăn mất ngon!

- Cho tôi hai tô đặc biệt một tô trung, một tô nhỏ, hành dấm và hành trần nước trong.

- Ăn xong em muốn đi chợ nào? Gần đây có chợ Quang Minh và chợ Nam Hoa.

- Trước khi đi chợ, em muốn cắt tóc đã. Tóc dài quá rồi! Đi làm ai cũng nói như con bú dù.

- Thế em muốn cắt tóc ở đâu? Gần hai chợ này cũng có tiệm tóc Lê Nẫm.

- Không! Em muốn cắt ở tiệm trong khu mái ngói xanh mà quên tên rồi.

- Được! Anh biết tiệm đó. Thế trong lúc em cắt tóc, anh làm gì?

- Anh ngồi chờ em hay đi bộ qua tiệm Tip Top Café bên kia mua hộ em hai bánh mì “baguette” đang “on sale”.

- Ok! Chuyện nhỏ em đừng lo... Vào cắt tóc đi nếu không lại phải chờ đợi.

3.
- Anh ơi! Xong rồi họ làm nhanh quá.

- Tóc cắt đẹp đấy! Mặt em hợp với tóc ngắn, nhìn trẻ hơn 5, 6 tuổi.

- Em nói nó tỉa bớt tóc hai bên má cho mặt bớt bầu mà nó làm không đúng kiểu. Ghét quá! Lỡ rồi biết làm sao?

- Thôi đẹp rồi! Anh thấy đẹp mà... Sao em khó quá! Bây giờ muốn đi đâu? Chợ nào? Gần đây có chợ Thuận Phát, chợ Saigon lúc trước là chợ Đại Hàn sau bán lại cho người Việt, em nhớ không?

- Không đi chợ thằng Tầu và cả chợ Đại Hàn! Anh làm ơn cho em đến chợ T & K trên đường Bolsa.

- T & K cũng là chợ Tầu vậy!

- Đúng! Nhưng em hay đến đó nên quen rồi. Muốn kiếm cái gì cũng dễ nhất là cái anh con trai bán thịt, thích em... Mỗi lần em đến, nó chọn cho em những miếng ba chỉ rất nạc.

- Em mua thịt ba chỉ thì chiều nay cho anh ăn mắm nhé! Lâu không ăn mắm anh thèm quá! Cứ tưởng tượng mỗi miếng ba chỉ luộc thái mỏng kẹp theo một con tôm chua thì hết sẩy!

- Thôi ăn mắm độc lắm anh à! Già rồi ăn mặn, mắm muối sinh ra cao mỡ, cao máu không tốt đâu! Em mua thịt heo ba chỉ làm bánh xèo chiều nay.

- Vậy anh ghé chợ mua chai rượu ngon để nhậu với món ngon này nhé!

- Bớt rượu đi! Rượu nhiều hại gan đấy... Uống bia hơn. Ăn bánh xèo uống bia ngon và hợp khẩu vị.

- Hay là anh mời vợ chồng anh bạn tối nay đến ăn cho vui nhé!

- Thôi để dịp khác đi... Bánh xèo phải làm từng cái, ăn liền mới ngon nên nếu đứng tráng cho nhiều người ăn sẽ mệt lắm! Lần này em làm chúng mình ăn thôi.

- Ok! Ăn bánh xèo xong, nhà chỉ có hai đứa thì chúng mình “yêu nhau” để anh trả công cho em, chịu không? Cứ im lìm mãi thế này, anh không biết có còn hoạt động được nữa không ấy chứ!

- Thôi! Chủ nhật đi.... nếu khỏe! Hôm nay ngủ sớm cho lại sức chứ chẳng “mần” gì được đâu.

- Em lại hứa! Biết là hứa cuội bao nhiêu lần rồi mà vẫn hứa.

- Ấy anh! Đổ xăng đi chứ... Vào xa lộ hết xăng thì chết.

- Đây! Có cây xăng Mobil phía trước kia kìa

- Chết chết! Sao đắt quá 4 đô 30 xu một “gallon” cơ à? Thôi đi đến Costco đi anh...

4
- Cảm ơn em đã cho anh suốt cả một ngày cuối tuần vui buồn có nhau. Một ngày thứ bẩy đẹp trời chúng mình cùng đi ăn phở, đi chợ ở Little Saigon. Hướng đi thì cùng chung nhưng hướng về thì không! Suốt chặng đường từ lúc đi cho đến lúc về, tất cả những ý kiến của anh đều tiêu cực, chỉ mình em là tích cực... 

Anh đã phải bỏ quê hương để được sống những ngày có ý nghĩa, sống theo sở thích trên đất nước tự do này nhưng với em cuộc đời anh lại là cảnh “cơm lành canh ngọt” kiểu Mỹ có nghĩa là nhất đàn bà, nhì chó... thứ ba mới đến anh! Tội nghiệp... Sao anh thấy nuốt không “vô” em à? Yêu vợ nên vợ lộng hành ngồi cả lên đầu! Biết bao giờ em mới tỉnh táo, giới hạn bớt ảnh hưởng lên chồng con dù đó chỉ là chuyện nhỏ nhặt: yêu đương, lái xe, ăn uống, chợ búa hàng ngày nhưng chính những chi tiết vụn vặt ấy, nếu con người được thỏa mãn, tích tụ lại sẽ là hạnh phúc cuộc đời. 

Ngược lại, khi bất mãn tích tụ lâu ngày sẽ đẩy người chồng tới cảnh đi ăn phở một mình, Một cử chỉ “bất mãn” mà một số những người đàn ông cùng trường hợp như anh đã âm thầm hành động.

Anh mong trường hợp chúng ta và chính anh sẽ không đến nỗi vậy.

Cao Đắc Vinh

Blog Archive