title

Ｎｇư ờｉ Ｎｈặｔ Ｌạｉ Ｎｈữｎｇ T h a n h  m ＳàｉＧòｎ Đ ã Ｍ ấｔ．．．

Có những cuốn phim ra đời không chỉ để giải trí hay ghi chép lại một chặng đường lịch sử, mà là để chạm vào những sâu thẳm nhất trong tâm khảm của một dân tộc. "Y Vân - The Lost Sounds Of Sài Gòn" của hai đạo diễn Khoa Ha và Victor Velle là một tác phẩm như thế, xót xa nhưng tràn đầy tự hào về những di sản âm nhạc từng làm nên linh hồn của Sài Gòn.

​

​Y Vân không chỉ là một danh xưng trong tân nhạc Việt Nam; ông là một phần hơi thở, là nhịp đập của miền Nam một thời. Với hơn 500 sáng tác trải dài từ những bản tình ca đằm thắm đến những giai điệu quê hương thiết tha, âm nhạc của ông đã đi sâu vào tiềm thức của biết bao thế hệ. Mỗi nốt nhạc Y Vân cất lên là một mảnh tâm hồn Sài Gòn, phóng khoáng, bao dung, sâu lắng và chan chứa tình người.

​Thế nhưng, biến cố lịch sử ngày 30 tháng 4 năm 1975 ập đến như một trận bão lớn. Những bản ghi âm, những đĩa nhựa xưa cũ, những trang bản thảo dường như đã bị vùi lấp, thất lạc dưới lớp bụi thời gian và sự dâu bể của thời cuộc. Sự mai một ấy không chỉ là tổn thất của riêng gia đình ông, mà là một khoảng trống đau đớn trong kho tàng văn hóa của cả một đô thị rực rỡ.

​

Điểm xúc động nhất, làm nên cái "hồn" diệu kỳ của cuốn phim, chính là góc nhìn của Khoa Ha. Sinh ra sau khi ông ngoại qua đời đúng một năm, cô chưa từng một lần được nhìn thấy nụ cười hay nắm lấy bàn tay ấm áp của ông. Nhưng âm nhạc, một thứ ngôn ngữ kỳ diệu vượt qua mọi giới hạn của không gian và thời gian đã kéo cô trở về những giai điệu của ông ngoại như lời thì thầm từ quá khứ, vừa vỗ về vừa thúc giục, dày vò tâm trí cô. Làm sao có thể để 500 bài hát, để một di sản rực rỡ như thế chìm vào quên lãng? Sự thôi thúc từ tim đã dẫn dắt Khoa Ha bước vào cuộc hành trình gian nan đi tìm lại những mảnh ký ức rải rác, nhặt từng chiếc đĩa hát cũ kỹ, lần theo từng vết dấu tiểu sử của ông ngoại. Đó không chỉ là một dự án điện ảnh, mà là hành trình tự thức, là lời đáp từ của đứa cháu nhỏ gửi đến người ông ở bên kia thế giới.

​Qua bàn tay tài hoa, tinh tế cùng tâm huyết cháy bỏng của đạo diễn Khoa Ha, Victor Velle và toàn thể ê-kíp, cuốn phim đã trở thành một tác phẩm nghệ thuật rung động lòng người. Mỗi góc quay, mỗi đoạn tư liệu, mỗi âm thanh được phục chế đều đong đầy sự trân trọng và tình yêu tha thiết, khắc họa một thực tế xót xa là trước năm 1975, Sài Gòn đã từng là nơi hội tụ của biết bao nhân tài, bao nét đẹp văn hóa nghệ thuật đỉnh cao. Cuộc đại nạn năm 1975 đã làm nhiều giá trị bị tan tác, nhiều tinh hoa bị chôn vùi. Xem phim, khán giả không khỏi ngậm ngùi, tiếc nuối cho một thời kỳ hoàng kim của âm nhạc và nghệ thuật miền Nam.

​Nhưng vượt lên trên những mất mát, bộ phim gửi gắm một thông điệp vô cùng sâu sắc đến thế hệ mai sau rằng: "Con người Việt Nam, dù ở bất cứ nơi đâu trên quả địa cầu này, dù thuộc thế hệ nào, thì cũng không bao giờ được phép quên đi nguồn cội và những gì cha ông đã gầy dựng". ​Khoa Ha đã làm được một điều kỳ diệu; cô dùng chính nghệ thuật điện ảnh để hồi sinh nghệ thuật âm nhạc của thế hệ trước. 

Hành trình của cô là tấm gương, là lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng thấm thía cho giới trẻ sau này về trách nhiệm gìn giữ và bảo tồn những nét đẹp văn hóa Sài Gòn rực rỡ ngày cũ. "​Y Vân - The Lost Sounds Of Sài Gòn" không chỉ trả lại cho đời những giai điệu bị lãng quên, mà còn thắp sáng lại ngọn lửa tri ân trong lòng người xem.

​Anh trân trọng gửi tặng đến em, đạo diễn Khoa Ha một đóa hồng thắm. Đóa hồng của lòng ngưỡng mộ, sự tri ân và niềm xúc động sâu sắc trước một trái tim ngập tràn tình yêu dành cho ông ngoại, cho âm nhạc và cho di sản văn hóa Sài Gòn.

Lê Xuân Trường