VỢ LÍNH

Tôi quen biết chàng khi anh ấy đã là lính. Cái lon Chuẩn úy chẳng là cái gì với tôi, một người con gái đầy nam tính. Tiếng nói miền Trung lơ lớ khó nghe, mặt chẳng đẹp trai và nhìn qua là biết chẳng phải con nhà giàu. Mấy cái đó và cả con người đó đáng lý ra chẳng dính dáng gì với tôi.

Thế nhưng, trời bất “dung gian” cái tên Chuẩn úy người Huế đó không biết bằng cách nào lại có thể xin vào dạy giờ ở cái trường Trung học tư tôi đang dạy. Tôi thì phớt tỉnh Ăng lê, tới giờ dạy, hết giờ về không chuyện trò tào lao với người khác phái.

Cái nhược điểm của tôi bây giờ tôi mới biết là ở chỗ này. Thế là cứ tới giờ tôi đang dạy thì “hắn” lại sai học trò sang mượn khăn lau bảng, mà dạy toán thì lau bảng thường xuyên. Lại qua mượn phấn, hết phấn thường xuyên. Hết giờ lại tới chào và xin lỗi. Ngày khác lỗi vẫn hoàn lỗi, lại mượn phấn, mượn khăn.

Từ đó tôi ghét “hắn”. Mấy đứa học trò cũng biết tôi không thích “hắn”. Thế là tôi bảo học trò để sẵn một mớ phấn trong cái hộp và một cái khăn lau bảng. Học trò “hắn” qua mượn, tôi đưa luôn hộp và nói hãy giữ lấy, tôi tặng luôn, khỏi trả. “Hắn” tìm tôi xin lỗi và xin chở tôi về sau giờ dạy. Tôi từ chối, mặt lạnh như tiền, đi thẳng. Buổi chiều, “hắn” tìm tới nhà để xin lỗi. Hôm sau không giờ dạy, “hắn” lại tới nhà mượn sách và ngồi lì nói chuyện không đâu ra đâu. Cứ hễ có dịp là “hắn” tới nhà tôi ngồi đồng, “hắn” nói đủ thứ chuyện bằng âm hưởng miền Trung nặng trình trịch.

Một thời gian sau, tôi nghe miết rồi quen cái giọng khó nghe. Không tới trả sách thì lại thấy thiếu vắng một cái gì không phải là sách. Cái chiến thuật “mưa lâu thấm đất”, “nói hay không bằng ngồi dai” đã khiến tôi phải lên xe hoa về nhà “hắn” và làm vợ “hắn” cho tới bây giờ.

Ông xã tôi là con trai một trong một gia đình hiếm hoi con trai. Cha chồng tôi là con trai một và đã mất sớm khi mẹ chồng tôi mới hơn 30 tuổi. Một nách 3 đứa con côi và cha mẹ chồng già yếu, mẹ chồng tôi đã ở vậy một nắng hai sương làm tròn nhiệm vụ làm dâu và làm mẹ. Do đó cái ao ước và hoài bảo của bà là có người thừa tự.

Tôi, cô gái miền Nam tánh tình bộc trực, lại là một nữ Hướng Đạo hội họp, đi cắm trại liên miên, không nằm trong danh sách những người bà lựa chọn. Thế nhưng khi cậu con trai đã quyết thì bà phải bằng lòng. Vì trong thời buổi chiến tranh, người lính không thể biết trước ngày nào bỏ thây ngoài trận chiến. Và thế là mẹ chồng tôi đã bỏ cái làng quê chôn nhau cắt rốn vào miền Nam để cưới vợ cho con, hầu mong tìm một mống cháu nội sau này. Thế nhưng sau 3 năm cưới nhau tôi vẫn trơ trơ cho mẹ chồng tôi ngày đêm không yên giấc. Tôi biết trong tận cùng bà buồn lắm. Đôi khi bà nhìn tôi với đôi mắt thiếu tin tưởng. Câu “Cây độc không trái, gái độc không con” mà một lần tôi tình cờ nghe từ miệng bà khiến tôi buồn không ít. Thế nhưng là lính, vợ chồng không gần gũi nhau, làm sao có con được.

Thế là bà bỏ Biên Hòa theo con trai ra Đà Nẵng và tuyên bố sắp đặt chỗ ở để tôi phải thuyên chuyển theo chồng. Kỳ nghỉ tết năm 73, sau buổi họp cuối cùng, tôi đón xe đi Sài Gòn và lên chuyến bay đi Đà Nẵng thăm chồng. Đến đón tôi không phải mẹ chồng mà là người lính tùy tùng của anh. Thế là chiều hôm đó tôi có mặt ở nơi đóng quân của anh. Một ngọn đồi cao của vùng núi Quế Sơn thuộc tỉnh Quảng Nam. Đây là lần đầu tiên tôi chính thức sống đời vợ lính nơi tiền đồn.

Chúng tôi trú ngụ trong căn hầm chỉ huy đầy súng đạn và trang bị truyền tin. Tôi đang đan dang dở một tấm khăn trải bàn. Thế là tôi phải hoàn tất gấp tấm khăn đó để làm chiếc màn “cách ly”. Cuộc sống vợ chồng trong đồn lính thì có nhiều chuyện không thể cười mà cũng không thể khóc của một cô giáo kín đáo, nghiêm túc với cuộc sống xô bồ lính tráng ở đây.

Tôi chỉ biết những ngày ở đó tôi thương lính hơn, tôi thông cảm nỗi cô đơn của chồng hơn và nhất là thật sự biết lo sợ cho chồng trong cuộc sống mà nơi đâu cũng có tai mắt của kẻ thù rình rập. Hết ngày lễ, chồng tôi giao đồn cho Đại đội phó đưa tôi về Đà Nẳng thăm mẹ chồng và ngay chiều đó tôi lên máy bay về lại Sài gòn vì ngày mai đã bắt đầu niên học mới.

Thế là tôi có mang đứa bé đầu lòng và tôi phải làm đơn xin thuyên chuyển để thật sự bắt đầu một cuộc đời mới. Mùa hè năm đó miền Trung đã thật không yên. Nhà tôi ở gần Phi Trường nên hàng đêm pháo dội về từng chập. Mẹ chồng tôi về lại Biên Hòa để lo cho con gái sinh nở. Tôi mang cái bụng bầu chui hầm thường xuyên. Mỗi lần có tin từ tiền đồn là tôi lo lắng hồi hộp. Những cuộc đụng độ xảy ra liên tiếp. Đại đội phó, Hạ sĩ Quan, rồi lính bị thương liên tục. Cuối cùng người Đại đội phó mới đổi về cũng bị thương. Tôi như ngồi trên lửa nóng. Nỗi cô đơn, lo sợ, hồi hộp, mất ngủ khiến tôi xuýt bị sẩy thai. Thế rồi mẹ chồng tôi cũng về kịp trước ngày tôi sinh nở. Con tôi mở mắt chào đời ở một nhà hộ sinh tư. Tôi mệt nhoài sau cơn vượt cạn, mẹ chồng tôi đón con bé với nụ cười gượng gạo. Bà chỉ mong là trai để nối dõi tông đường. Còn anh, được tin tôi đã sinh con, anh về cùng người lính tùy tùng. Vào nhà thương, xoa đầu tôi, bồng con hôn vài cái là xe hậu cứ đã chờ để đưa anh lên lại đơn vị.

Ngày đầy tháng con bé, họ hàng, bà con đầy nhà. Anh bươn bả bước vào, chào mọi người rồi tới bên tôi cười cười. Bồng con bé lên hỏi tôi: “Sao mặt nó như dài ra”, hôn con, ăn vội vã vài miếng. Xe hậu cứ trờ tới và anh lại lên đường. Tôi ứa nước mắt, không thể giận anh mà cũng không thể không trách anh. Chẳng nói gì được với tôi một câu ngọt ngào khi tôi vật lộn trong cơn đau đẻ, lại chịu sự chăm sóc cực kỳ quái đản của mẹ chồng tôi trong những ngày nằm cữ. Tôi nhắm mắt lại, thương con và thương mình quá đỗi.

Và cuộc chiến càng ngày càng khốc liệt. Anh được đổi về làm ở Trung tâm Hành quân. Tôi nghe thôi chứ cũng không biết ở đâu. Chỉ biết ít nguy hiểm tính mạng hơn ở Đại đội. Chồng tôi là một người sống chân thành và tốt với bạn bè, đồng đội. Tôi nhớ có một lần anh dẫn về nhà một người lính và một người phụ nữ. Anh nói với tôi đây là lính trong đơn vị, vợ nó tới thăm. Anh cho nó nghỉ phép và nói nhỏ với tôi lo ăn uống cho tươm tất. Đến tối, anh bảo tôi ôm con xuống nhà sau ngủ, nhường giường chúng tôi cho 2 vợ chồng kia. Anh nói:

– Tội nghiệp tụi nó, gặp nhau như vầy nó mừng lắm. Hãy để nó trọn vui. Đời lính không biết sống nay, chết mai.

Và như vậy, sáng hôm sau anh lên đơn vị, người lính cùng vợ có 3 ngày phép đoàn tụ tuyệt vời. Một lần thấy anh không còn bộ đồ civil nào cho ra hồn, tôi bảo anh đi may một bộ đồ mới. Anh vốn là người khó tính và kén chọn. Mãi sau mới chọn được màu vải vừa ý mà may. Lấy đồ về chỉ một lần mặc thử cho tôi ngắm rồi mãi bận hành quân không có dịp mặc.

Đại đội phó của anh, gia đình ở tận miền Tây, anh ta lại phải lòng cô gái Đà Nẵng. Thế là một hôm anh về bảo tôi mở tủ lấy bộ đồ mới may, tặng cho anh chàng Đại đội phó của mình. Anh nói với tôi :

– Nó cũng trạc với anh. Nó mặc vừa đó em. Thôi tặng cho nó đi hỏi vợ. Hỏi vợ chỉ một lần chứ may đồ thì mình còn nhiều lần khác. Tội nghiệp gia đình nó ở xa, không có bộ đồ civil nào mặc cho ra hồn để coi cho được trong ngày quan trọng.

Tôi vừa tiếc vừa phục tấm lòng tốt của chồng. Không còn lời nào để nói tôi đành gói lại đàng hoàng, bỏ trong túi xách và bảo đem cho chú ấy. Ngày Đà Nẵng sắp mất, người người bỏ chạy ra ngoài bến tàu để thoát vào Sài gòn. Chồng tôi ở Trung Tâm Hành Quân, biết sự sụp đổ đã đến, không liên lạc được với đại đội cũ của mình. Anh cấp tốc lên tận nơi trú đóng và kéo lính về trong làn sóng di tản khổng lồ của Đà Nẵng. Chúng tôi, mẹ già, con dại chờ đợi anh mỏi mòn. Trông thấy anh về với đoàn quân tan tác mà muốn xỉu.

Chồng tôi ruột để ngoài da. Lúc nào anh cũng lo cho bạn bè, đồng đội, anh em, ít khi nào lo lắng chuyện nhà. Mọi thứ mẹ chồng tôi cáng đáng điều khiển và tôi là người tuân lệnh thi hành. Có lẽ nói ra không ai tin, nhưng đối với tôi, tôi chưa hề cầm trong tay một đồng lương lính.

Ngày chưa theo anh, tôi đi dạy, có lương, có nghề nghiệp, tiền ai nấy xài. Mà tiền lính thì tính liền, anh cũng chẳng có gì dư dã. Theo chồng ra Đà Nẵng, tiền lương anh có đưa cho mẹ chồng tôi không thì tôi không biết, còn tôi chẳng hề nghe nói đến tiền bạc. Ngày Đà Nẵng mất lẽ dĩ nhiên anh không có lương và anh đi “cải tạo” suốt 8 năm trời, chấm dứt một thời kỳ lính tráng.

Như vậy thì làm vợ lính vui hay buồn, sướng hay khổ? Thưa các anh, người vợ lính chịu mọi thiệt thòi. Có chồng mà cũng như không trong suốt thời kỳ chinh chiến cũng như hòa bình. Những ngày tù tội đã đành, không thể trách ai. Các anh trong bốn bức vách lao tù, số phận ai cũng như ai. Nhưng người vợ lính ở nhà, cái vòng đai rộng hơn, bẫy rập nhiều hơn, con người tàn ác quỷ quyệt hơn đe dọa thân phận đàn bà.

Tôi có những người bạn vì thương chồng, lo lắng chạy chọt để lo cho chồng về, để rồi sụp bẫy. Cả cuộc đời danh tiết, hạnh phúc bị mất tất cả. Có người lạc bước khi bươn chải kiếm đồng tiền lo cho con, lo cho chồng “cải tạo”. Thương tâm lắm, đau đớn lắm cho những cánh hoa trong biển lửa tàn ác của chiến tranh ý thức hệ.

Xin lỗi các anh cho tôi nói thật. Khi ở tù về, các anh thật sự quên đi tất cả, đem hết sức mình cùng sát vai vợ mà lo cho gia đình không? Đàn bà chúng tôi, ăn trắng mặc trơn, học hành trí thức, nhưng đến lúc phải lo miếng ăn cho con, cho chồng thì bất chấp sự cực khổ.

Bán chợ trời, chạy hàng xuôi ngược Bắc Nam, bán hàng rong, cày thuê, cuốc bẫm, bán thuốc tây, thuốc hút, làm công nhân... Bất cứ nghề nghiệp nào lương thiện để kiếm ra tiền thì không quản ngại khó khăn. Các anh nhận những món quà đơn sơ, nhưng biết đâu rằng trong hoàn cảnh cả nước cùng đói, chúng tôi phải tính toán muốn bạc tóc mới đem được đến tay các anh một ít quà, nhưng là một biển yêu thương, một trời thương nhớ. Khi các anh được về nhà sau những tháng ngày bán đời mình cho đói khát, bệnh tật, các anh không biết là đã mang theo trong mình một nỗi chán chường, một tâm hồn đầy bất mãn và nghi kỵ mọi thứ. Các anh lính hào hoa, yêu đời, coi thường sinh mạng đã mất. Các anh bây giờ đã bỏ lại trên núi đồi Việt Bắc phân nửa cuộc đời hùng tráng của mình.

Chồng tôi cũng vậy, anh chán đời, bất mãn và tự ái với vợ, với con và chính bản thân mình. Tôi đã khóc nhiều đêm, nhiều ngày mà không biết làm sao kéo anh ra khỏi cái ám ảnh tàn khốc đó. Tôi công nhận bọn Cộng sản thật quỷ quyệt, những bài học nhồi nhét cho các anh, nó như con ma kéo trì những chí hướng phấn đấu của chồng tôi. Người lính của tôi đã thật sự thất trận thảm thương!

Khi được sang Mỹ định cư, mẹ chồng tôi mang nhiều bệnh tật. Chồng tôi vui buồn, khoẻ mạnh hay suy nhược theo căn bệnh của mẹ chồng tôi. Anh có cảm giác mình phải làm cái gì trả hiếu cho mẹ mà bất lực. Ngày mẹ chồng tôi mất, chồng tôi như thân cây không còn mầm sống gục xuống đau đớn. Anh bị trụy tim, bị strock và đầu óc càng ngày càng suy nhược theo căn bệnh Parkinson.

Bây giờ sau 38 năm chồng tôi không còn làm người lính, nhưng tôi vẫn làm người vợ lính hằng ngày theo từng sinh hoạt của chồng. Anh đang sống trong hồi ức những ngày bên anh em, bạn bè, đồng đội. Có món gì ngon là anh bảo “kêu mấy đứa tới ăn”. Đừng tưởng anh kêu bầy cháu tôi. Không đâu, bạn bè lính tráng của anh đó. Khi thì kêu tôi “chuẩn bị đồ nhậu, mấy thằng em tới chơi”. Khi thì bảo thay đồ cho anh để “anh đi họp Tiểu đoàn”. Khi thì vui cười kể chuyện huyên thuyên như có người trước mặt.

Và như vậy tôi mãi mãi là người vợ lính, vui buồn chung với những suy tư và cảm giác của chồng. Những người chỉ huy, đồng đội của chồng dù không ở trước mặt, nhưng là những người bạn vô hình đem lại niềm vui cuối đời cho chồng tôi. Mỗi buổi sáng lạy Phật tôi đều nguyện cầu bình an cho chồng, cho con cho tất cả mọi người xung quanh tôi. Cầu nguyện cho những anh hùng chiến sĩ đã nằm xuống được nhẹ nhàng siêu thoát.

Tôi rất ái mộ những chị cầm Cờ Vàng theo chồng trong những cuộc biểu tình chống Cộng, hay sát cánh bên anh trong những lần sinh hoạt đơn vị. Màu áo các chị tung bay xinh xắn, gương mặt các chị rạng ngời hạnh phúc, đôi mắt các chị rực lửa đấu tranh.

Những người vợ lính ấy đã làm đẹp cuộc đời cho chồng, cho xã hội. Tôi không được may mắn ấy, chồng tôi bây giờ là một thương binh thật sự. Anh không thể sát cánh cùng đồng đội sinh hoạt, nhưng trái tim anh và đầu óc anh đầy ắp tình đồng đội và quê hương. Và tôi dù gì và cho thế nào đi chăng nữa tôi vẫn mãi mãi là người vợ lính không bao giờ thay đổi.

Nguyễn Thị Thêm.

Ngày Lễ Chiến Sĩ Trận Vong

Ngày mai là ngày lễ Memorial Day của Mỹ. Xóm tôi lác đác vài nhà đã treo cờ Hoa Kỳ. Xóm cũng tấp nập hơn với những chiếc xe đậu nép bên đường vì nhiều nhà đang có party.

Tôi giật mình khi nghe tiếng ồn ào và tiếng xe cấp cứu trước nhà. Mở cửa ra một chiếc xe ambulance và hai chiếc xe chữa lửa đã đang quẹo cua để đậu vào nhà hàng xóm chếch bên phía trái nhà tôi.

Nhìn sang nhà bên cạnh, hai vợ chồng người Mỹ cũng đang đứng trước cửa ngó qua. Thấy tôi họ cùng chào lịch sự. Tôi hỏi thăm chuyện gì xảy ra, người vợ nói nhà bên đó có người cấp cứu. Ông ấy là một cựu quân nhân đã lớn tuổi.

Tôi biết ông ta. Ngày trước, mỗi sáng đi bộ thường thấy ông tưới cỏ trước sân. Dáng cao to, người trông còn khỏe mạnh. Nhà ông có hai cây hoa sứ màu sắc rất đẹp, tán cây nghiêng nghiêng phủ đầy hoa mỗi mùa. Cỏ nhà ông thường được cắt xén và bỏ phân định kỳ nên xanh tươi mạnh mẽ. Chả bù cỏ trước nhà tôi èo uột lại lốm đốm cỏ dại mọc chen vào. Tôi vốn ngại tiếp xúc với người lạ mặt nên mỗi khi gặp ông tôi cũng chỉ nói " Good Morning" rồi bước tiếp.

Người hàng xóm của tôi đi qua phía nhà ông ta và trở lại nói với tôi là ông đã chết. Bà làm dấu thánh giá và bước vào nhà. Tôi vẫn còn đứng nhìn sang những nhân viên đang làm nhiệm vụ bên mấy chiếc xe. Lòng chợt chùng xuống buồn buồn:

- Thêm một cựu quân nhân Hoa Kỳ nằm xuống trước ngày lễ Memorial Day. Vĩnh biệt ông hàng xóm tôi chưa từng biết tên.

Tôi bất chợt nhớ tới bức hình tôi mới tìm được trong đống hình cũ còn giữ được. Tấm hình em tôi đứng bên cạnh quan tài của bạn mình. Tấm hình phía sau có hàng chữ

21/10/71

Kỷ niệm ngày A tử trận.

Bức hình đã 53 năm, ngày người bạn của em tôi trở thành tử sĩ.

Người học trò khoác áo lính.

Tay còn thơm mùi mực

Tóc còn xanh như mơ ước trong đời.

Tình yêu đầu đời chưa dám hở môi

Đã nằm xuống trở thành tử sĩ.

Bức hình có em tôi đứng cạnh quan tài phủ cờ vàng ba sọc đỏ. Gia đình, thân nhân đang khóc và người lính hải quân trẻ tuổi đã ngậm ngùi tiễn bạn ra đi. Ngày đó em tôi vừa tròn 20 tuổi, A cũng vậy. Mấy đứa ngày bãi trường năm đó còn lên sân khấu hát bài "CHÚNG MÌNH BA ĐỨA" Ba chàng ngự lâm pháo thủ áo trắng quần xanh ôm đàn hát giữa sân trường thật đẹp, thật lãng tử. Vậy mà 20 tuổi A đã bỏ anh em, đồng đội, gia đình, người yêu sau một lần đụng trận. Người ta khoác lên quan tài em lá cờ tổ quốc. Một lần truy điệu, hồi kèn tiễn biệt đưa em vào thiên thu.

Em tôi, A, Thanh, Trí, Rốt... và nhiều đứa em cùng trang lứa phải rời ghế nhà trường gác bút nghiên vào quân đội làm tròn nhiệm vụ khi lệnh tổng động viên ban hành. Cuộc chiến ý thức hệ đã đẩy thế hệ chúng tôi chạm đến cái mốc chết chóc oan nghiệt của chiến tranh.

Người lính Mỹ còn tội nghiệp hơn, đang sống yên bình, sung sướng trong hạnh phúc gia đình ở một nước văn minh đứng đầu thế giới . Họ có cha mẹ, người yêu, con cái đành phải bỏ tất cả lên đường thi hành nhiệm vụ. Họ từ ánh sáng đèn hoa rực rỡ, đầy đủ tiện nghi bay đến một đất nước xa lạ để chấp nhận rủi may mà thần chết luôn chờn vờn trước mặt.

Khí hậu VN vô cùng khắc nghiệt đối với họ. Rừng núi VN, người dân VN nguy hiểm với họ. Họ đến VN vì họ là lính Mỹ là người bạn đồng minh. Người lính phải thề trước lá quốc kỳ nước mình phải tuyệt đối trung thành với tổ quốc. Họ chấp hành lệnh phải đến VN chiến đấu để bảo vệ hai chữ tự do cho thế giới trong đó có VN.

Những người lính Mỹ trẻ tuổi cũng giống như em tôi mới rời xa vòng tay của cha mẹ, nhà trường. Đầu óc còn ngây thơ chưa bao giờ biết đến chiến tranh du kích của địch nguy hiểm thế nào. Việt Cộng nằm vùng ẩn nấp trong dân ra sao. Mạng lưới tuyên truyền của địch đã khiến họ từ người bạn tốt thành kẻ thù không đội trời chung.

Người lính Mỹ chết tức tưởi vì hai chữ Tự Do cho một dân tộc xa lạ. Họ vùi thây banh xác ở một nơi xa nửa vòng trái đất mà lại mang hai tiếng xâm lược oan ức.

Xác người lính Mỹ

Trên quê hương tôi

Bỏ thây xứ người

Hồn oan ngơ ngác.

Họ là bạn đồng minh

Hay kẻ thù xâm lược

Chính họ cũng không biết

Cho đến lúc lìa đời.

Nước mắt mẹ tuôn rơi

Khi phi cơ đáp xuống.

Áo quan phủ cờ Mỹ

Con của tôi đây rồi.

Con tôi bây giờ cũng là lính Mỹ, cũng được lệnh trú quân ở những nước bạn đồng minh. Con tôi cũng chấp hành quân lệnh để làm việc. Tất cả đều do sự phân công và điều hành theo chỉ thị cấp trên.

Nước Mỹ giàu có, các chính khách dùng đủ thứ chiêu trò đấm đá trên chính trường. Họ yêu nước hay yêu tham vọng chính trị của mình . Họ vì người dân hay vì quyền lợi cá nhân. Họ bảo vệ những cái tốt đẹp của đất nước văn minh hay bất chấp tất cả để bảo vệ đảng phái. Người dân Mỹ làm việc cật lực hơn cả dân châu Âu lẫn Á châu. Họ vắt sức lao động tay chân lẫn trí óc để đất nước hùng mạnh. Tiền thuế của người dân có được sử dụng đúng đắn cho quyền lợi người dân, cho thế giới tự do hay xảo thuật chính trị nào đó. Không ai có thể trả lời. Ngay cả bây giờ trong mùa bầu cử mà người dân Mỹ cũng đang hoang man trong sự chọn lựa của mình. Hai ông già... tôi xòe hai bàn tay ra, bàn tay nào cũng nhăn nheo nhăn nhúm.

Ngày Memorial Day tôi không đến được Washington DC để cúi đầu trước bức tường đá đen tưởng niệm, nhưng trong trái tim tôi sự tri ân, tiếc thương vô vàn. Tôi xin tạ lỗi đến những người lính Mỹ đã bỏ thây trên đất nước tôi vì hai chữ tự do. Họ là tử sĩ, họ là lính nên quân lệnh phải chấp hành. Họ là người ơn, họ không hề làm gì sai. Họ không hề có lỗi. Nếu nước Mỹ có lỗi đã để mất VNCH thì lỗi do nhà cầm quyền Mỹ, sự gian trá xảo quyệt của các chính khách sừng sỏ. Bước sai của bàn cờ chính trị, mưu lược kém cỏi, phán đoán sai lệch hay mạng trời xui khiến, thiên cơ đã định.

Tôi cũng đã từng chứng kiến, đối diện trước cái chết thương đau của người lính VNCH trong thời kỳ chiến tranh. Tôi đã từng đến tổng y viện Cộng Hòa để thăm bạn tôi bị thương nằm ở đó. Đã từng ở suốt đêm với những chiếc hòm hàng hàng lớp lớp để chờ sáng mai hộ tống lên phi cơ đưa thi thể người tử sĩ trở về nguyên quán. Tôi đã ngồi lên chiếc máy bay trực thăng cùng ba chiếc hòm bọc kín bằng kẽm. Máy bay lên cao áp suất không khí thay đổi ba chiếc hòm phồng to đáng sợ.

Tôi đã đứng đó như tượng đá trong một trại tạm cư, nước mắt lăn dài nhìn thảm trạng một gia đình mất đi người thân. Anh là người sĩ quan còn trẻ mới ra trường, người yêu đã dạm ngõ chờ ngày cưới. Bây giờ cô dâu chưa cưới ra đón chú rể nằm trong chiếc quan tài phủ lá quốc kỳ VNCH. Trong di ảnh chú rể cười tươi thật đẹp trai. Ôm tấm ảnh cô gái Huế quỵ người khóc ngất. Tình yêu chân chính đến rất tự nhiên của loài người và cái chết cũng đến rất tự nhiên trong thời buổi chiến tranh khốc liệt

Người lính trở về nhà

Không mặc áo choàng hoa

Không gắn lon le lói

Hòm kẽm buồn đưa ma.

Má khóc ngất trước xe

Chị ôm lấy di ảnh

Quan tài phủ quốc kỳ

Mẹ ơi! Con đã chết.

Người con gái bất tỉnh

Người yêu đã không còn

Lời hứa anh đánh mất

Còn đâu hẹn sắt son.

Đất nước tôi vậy đó

Người chết cả Bắc Nam.

Chiến tranh giờ chấm dứt

Mà thương đau chưa tan.

Ngày mai ngày tưởng niệm

Lễ Chiến Sĩ Trận Vong

Tôi vẫn ngồi trên máy

Bài viết mãi không xong.

Bạn tôi, chồng tôi, anh tôi, em tôi và bây giờ con trai tôi cũng là những người lính. Bạn tôi rất nhiều người đã nằm xuống, còn lại đều đã già. Con đường trước mặt là cái dốc cao của vòng tròn sinh tử. Đứng ở cuối đường chúng tôi nhìn lại ngậm ngùi cho đất nước, cho chính mình. Tuổi trẻ chúng tôi không có gì là lãng mạn, chỉ toàn là đạn bom và chết chóc.

Sau cuộc chiến một số trong bọn tôi đã nằm xuống để máu xương trộn lẫn đất quê hương. Bao nhiêu năm " Vì nước quên mình" tuổi trẻ chúng tôi trở thành tội đồ dân tộc theo cái nhìn của phe thắng cuộc. Thế là thầy trò, bạn hữu bị lùa lên rừng lên núi làm kẻ tù đày. Tướng, tá, sĩ quan lon lá không còn, oai phong đã mất, hùng khí tiêu tan. Chỉ trơ bộ đồ tù che tấm thân tàn lòi xương sườn xương sống. Cái đói gặm nhấm thân thể từng giờ. Cái đầu bị nhồi nhét những câu sỉ nhục nặng nề nhất.

Người tù không bản án một số đã chết. Cái hòm đóng đơn sơ bị vùi nông ở ven rừng hay bên bờ suối, ven đồi. Một số tù được trở về với thân tàn ma dại. Thân thể suy nhược, đầu óc đầy những hình ảnh đọa đày nên tâm lý họ mất cân bằng.

Bây giờ một số lớn đã ra đi, số còn lại già yếu lắm rồi. Đi 6 chân, nhìn 4 mắt, tay run, răng rụng, đầu hói. Người lính già quên trước quên sau theo luật đào thải của đất trời. Thế hệ đầu tiên đến Mỹ lần lượt lùi vào cánh gà để những bước chân thế hệ thứ hai, thứ ba bước ra sân khấu cuộc đời. Lẽ dĩ nhiên tuồng tích cũng đổi mới, trang phục cũng phải theo thời và tiếng hát, lời ca không còn là nguyên thủy.

Chiến tranh VN đã chấm dứt 49 năm, bức tường đá đen vẫn hiện hữu dài lâu trong lịch sử Hoa Kỳ. Chúng ta là người VN hãy dành một phút tưởng niệm những người lính Mỹ đã bỏ thây nơi chiến trường VN. Người bắn họ, giết họ dù muốn dù không cũng là anh em với ta tuy rằng ta với họ không cùng chung giới tuyến.

Với những anh hùng chiến sĩ VNCH đã nằm xuống, tôi xin tri ân và đa tạ. Các anh dù vô danh hay tên tuổi được người người ngưỡng mộ vẫn là những anh hùng dân tộc, đem máu xương bảo vệ non sông. Người dân Việt ngàn đời ghi nhớ.

Nguyện xin các anh hùng, chiến sĩ trận vong được đời đời an nghỉ.

Các anh đã về nơi đất mẹ

Hồn đi theo tiếng gọi núi sông.

Hương tưởng nhớ, lệ tuôn dòng

Đầu cúi xuống tiễn anh lần cuối.

Đa tạ các anh người tử sĩ Việt Nam

Mộ bia buồn vắng vẻ khói nhang

Nghĩa trang xưa lặng lẽ điêu tàn

Cờ đã đổi khóc than cũng thế.

49 năm rồi dâu bể

Thôi thì hồn hãy bay đi

Hãy là như những cánh chim di

Tìm nơi trú ẩn yên bình thanh thản nhất

HAPPY MEMORIAL DAY

25/5/2024

Nguyễn Thị Thêm

Út: Con Ma Trong Xóm Tôi 

Má hốt hoảng nói với tôi:

- Con Út chết rồi con!

Tôi đứng bật dậy, hai tay xoa vào nhau để phủi lớp đất bám vào tay khi nhổ cỏ cho đám rau thơm của má.

- Hồi nào? Tại sao vậy má?

- Má không biết, má ra phía hàng rào coi trái mít chín chưa, nghe bên nhà bác Bửu lao xao khóc la bên đó. Nghe nói con Út tự tử chết rồi.

Tôi run rẩy vào nhà rửa tay rồi vạch hàng rào đi qua vườn nhà Út. Nhà Út cách nhà tôi chỉ có một cái hàng rào tạm bằng một dãy mít trồng làm ranh. Ba tôi cắm thêm một ít khoai mì xen kẻ. Lâu lâu muốn ăn khoai mì ra đó nhổ một gốc lấy củ, chặt cây cắm lại ở đó. Thế là cứ tiếp tục cha mì con nối vừa làm ranh vừa có khoai mì ăn.

Trong nhà mọi người khá ngạc nhiên thấy tôi đi vào. Bác trai vừa khóc vừa nói:

- Cái Út chết rồi cô Chín. Cháu nó còn nằm trong phòng.

Tôi như người mộng du không kịp chào ai hết, theo ngón tay bác trai tôi đi thẳng vào phòng Út. Trên giường Út nằm đó, mắt mở thao láo, mặt trắng bệch, tay để xuôi theo thân hình. Vẫn bộ đồ hôm qua Út sang nhà chơi với tôi. Vẫn gương mặt đó mà giờ đây Út đã bỏ lại tôi.

Tôi bước lại bên giường, đưa tay nắm tay Út, bàn tay lạnh ngắt, mặt cũng đã lạnh, tôi vuốt mấy sợi tóc Út lòa xòa trên mặt và vuốt mắt Út:

-Sao em lại thế này! Sao em dại dột vậy hở Út.

Tôi vuốt mắt cho em nhưng đôi mắt vẫn mở lớn như hoảng hốt, như giận dữ và như muốn nói một điều gì.

Bác gái bước vào, tôi chào bác và hỏi về cái chết của Út. Bác nhìn tôi với đôi mắt đẩm đầy nước mắt

- Em nó dại dột quá cô Chín ơi! Trời ạ! Tôi chết khổ vì con. Con ơi là con!

Rồi bác khóc rưng rức, bác kể lể lung tung không đầu không đuôi. Bác giận Út, tức Út mà cũng thương con vô cùng. Nhìn Bác tôi không biết phải an ủi thế nào. Chờ cơn khóc dịu lại, tôi nói với bác:

- Thôi sự thể là vậy rồi, bác bình tĩnh để lo cho em. Có cần cháu giúp gì bác cứ nói.

- Cám ơn cô Chín. Tôi chờ các anh nó về rồi mới tính được.

Tôi thương Út quá. Mới hôm qua Út tới nhà tôi, hai chị em dẫn nhau xuống vườn, tôi vói tay hái một chùm chôm chôm chín đỏ thật ngon mời em ăn. Em dường như có nhiều tâm sự. Em lặng yên nhìn mông lung rồi nắm tay tôi em khóc. Tôi hỏi em có chuyện gì nói với chị được không? Em lắc đầu và chỉ khóc rất đau khổ. Trong tiếng nấc nghẹn ngào em nói:

- Chắc em không sống được nữa chị ơi!

Tôi ôm em vào lòng và khuyên em nhiều lắm. Tôi đoán em có một nỗi buồn không thể thố lộ với ai kể cả tôi. Ở nhà em là út với 3 anh trai. Họ đều có gia đình và đều ra ở riêng. Lý do là bác gái rất khó tính, con dâu và mẹ chồng thường bất hòa cãi nhau nhiều lần trước khi ra riêng. Út thường tâm sự với tôi là đã nhiều lần bị mẹ chửi thậm tệ bằng những câu không đẹp trước mặt bạn bè. Em luôn luôn tủi thân vì mình xấu xí không được đẹp. Em từng mơ ước có một người yêu thương em, không để ý đến khuyết điểm trên gương mặt em. Em sẽ có một đám cưới, có một mái nhà riêng, một bầy con xinh xắn. Những ước mơ nhỏ nhoi, bình thường em hay dệt cho tôi nghe và tôi luôn chúc phúc cho em.

Thật ra nhan sắc Út không tệ. Em trắng trẻo, hiền lành và dễ thương. Chỉ cái tội miệng em hơi méo một chút do ngày còn bé em bị giật kinh phong và cứu cấp không kịp nên em có tật. Đối với tôi, người nào cưới được Út sẽ hạnh phúc vì em rất siêng năng, sống có tình có nghĩa.

Vì là con gái út của bác Bửu cho nên bác giữ em rất chặt. Bác không cho phép em giao du với bạn bè sợ em bị gạt gẩm. Mấy lần đi làm chung các em thường kể cho tôi nghe là bác không muốn ai tới nhà rủ rê Út nhất là con trai. Tội nghiệp Út đã cô đơn lại bị bạn bè cô lập nên em nói với tôi muốn nghỉ làm cho rồi. Nhưng rồi em vẫn đi làm và những lần đi lãnh hàng nhu yếu phẩm hàng tháng hay lãnh lương em vẫn trái lời mẹ về không đúng giờ nên bác gái và em thường xung đột.

Tôi đổi qua việc làm khác nên hàng ngày không tiếp xúc với Út chỉ thỉnh thoảng sau giờ làm hay cuối tuần hai chị em mới gặp nhau nói chuyện linh tinh. Không biết em có người yêu chưa nhưng tôi thấy em lúc sau này vui vẻ nhiều và chịu khó trau chuốt mình hơn. Tôi hỏi em nhưng em mắc cỡ lắc đầu không chịu nói.

Vậy mà giờ này Út nằm đó, Út tự hũy hoại bản thân mình vì lý do gì không ai biết được. Tôi giận mình hôm qua đã vô ý không tìm hiểu tâm sự của Út. Nếu tôi chú ý đến Út nhiều hơn, giúp đỡ Út nhiều hơn biết đâu Út đã không như thế này.

Tôi về nhà hình ảnh Út cứ lãng vãng trong tôi. Gương mặt đó, đôi mắt đó và tâm sự của em làm tôi không thể nào ngủ được.

Bác Bửu quyết định sẽ chôn Út ngay trong vườn trên, cách con đường phía trước nhà độ vài chục thước. Ngày đem em tẩn liệm đôi mắt em chỉ khép hờ. Tôi đứng bên những người đạo tỳ thương em không cầm được nước mắt. Tôi không có em gái, tôi đã từng coi em như em gái mình, vậy mà giờ này tôi đã vô tình để em ra đi một cách đau khổ oan nghiệt như vậy.

Trong ngày làm đám, hàng xóm đến phụ một tay. Rạp dựng bên ngoài sân, ban đêm khách khứa, bạn bè, bà con cùng thức với gia chủ. Các anh của Út cũng về đủ để lo tang sự cho em. Tôi coi như người nhà đến phụ tiếp khách, châm trà, thêm rượu cho khách. Đám ma buồn và hoang lạnh đến rợn người với những lời kể lể thống thiết của bác gái.

Đêm thứ nhì làm đám, sáng mai sẽ chôn đúng như lời của ông thầy nào đó coi ngày giờ động quan hạ huyệt. Tiếng kèn đám thỉnh thoảng lại kéo ò e buồn não ruột. Bỗng dưng Tân trai của Út từ dưới nhà bổng giận dữ bước ra đứng trước quan tài tự đập vào ngực mình la lớn:

Tiếng la rõ lớn giọng đầy uất ức. Cả nhà không hiểu gì hết chỉ đứng nhìn rồi nhào vào giữ không cho Tân tự hành hạ lấy mình. Một hồi sau Tân ngã ra bất tỉnh. Khi tỉnh lại, Tân run rẩy vào nhà lấy ra một cái quần Jean còn mới để lên quan tài và lạy như tế sao. Thì ra lúc liệm Út, thấy cái quần Jean của em gái còn mới tinh Tân tiếc của nghĩ liệm theo rất uổng nên giữ lại để mặc. Không ngờ hồn Út nhập vào Tân và đòi lại. Ai cũng nói Út là con gái còn trinh, chết oan nên linh lắm. Ngày đem chôn Út, cái quần Jean và một số đồ dùng của em cũng được chôn theo. Số tiền Út dành dụm bác gái mua giấy tiền vàng bạc đốt theo, không ai dám lấy một xu.

Sau ngày đám ma Út, tôi cũng hay qua mả đốt hương cho em. Nấm đất đắp cao cho tôi một cảm giác ly biệt ngậm ngùi trên cõi đời này. Sự vô thường và nghiệp duyên của kiếp con người. Công lao nuôi dưỡng khó nhọc của cha mẹ mà chỉ vì sự lạc lòng thiếu suy nghĩ mà Út đã quyên sinh. Khiến hai đấng sinh thành phải đau khổ trong cảnh cha mẹ già phải khóc con thơ. Hai bác giờ quạnh quẽ, nhà chỉ còn hai người già trong vườn tược mênh mông thật tội nghiệp.

Điều đáng sợ là sau ngày mở cửa mả, những người bạn của Út mờ sáng đi làm thường gặp Út cùng đi theo. Út đi theo họ lặng lẽ, im lìm đến cuối đường rẻ vào khu nhà máy mủ thì không thấy nữa. Những ngày đi lãnh nhu yếu phẩm hay lãnh lương về tối họ cũng gặp Út đứng ở cỗng nhà đưa tay vẫy vẫy chào như khi Út còn sống. Bà con trong xóm thường thấy Út ngồi trước mả khóc một mình mỗi khi họ đi ngang vườn nhà bác Bửu.

Tôi nghe nhiều người trong xóm kể lại hồn ma của Út hiện về, nhưng thật kỳ lạ, tôi chưa bao giờ trực diện được gặp lại em. Tôi đã đốt nhang trước mộ em khấn em hiện về báo mộng cho chị biết nội tình như thế nào nhưng em vẫn không đến với tôi.

Tiếng đồn Út chết oan hồn không siêu thoát. Út lẩn quẩn không hại ai nhưng làm mọi người sợ hãi, đêm tối chẳng dám đi ngang qua đó. Bác Bửu đi coi thầy và đúng 49 ngày của Út bác rước thầy pháp làm lễ đàn tràng trấn yếm mả của Út.

Nghe má tôi nói lại hai ông thầy pháp đến cúng bái lớn lắm. Họ vẽ bùa dán trong nhà, ngoài cửa nhà bác Bửu đồng thời dùng mấy đạo bùa trấn yếm ở mả Út. Họ dùng dao đóng bốn bên ngôi mả và làm gì đó để Út không thể ra ngoài. Người ta đã không thấy Út hiện về nữa.

Đúng 100 ngày bác Bửu xây mả cho Út. Những gì của Út đã khép lại, chỉ còn đó một ngôi mả buồn thiu nằm trong vườn vắng lặng. Không biết hồn ma của Út đã bị chận lại nằm sâu dưới ba lớp đất hay Út đã đi đến thế giới nào rồi. Riêng tôi thỉnh thoảng vẫn đến thăm em, đốt cho em ba cây nhang, cầu nguyện cho em siêu thoát.

...

Bây giờ tháng 10, ngày mai là lễ Halloween, những con ma sẽ hiện diện trên đường, sẽ vào từng nhà xin kẹo. Khu nhà tôi ở trang trí ma quái, mồ mả dựng trong sân, trước nhà khiến tôi nhớ tới Út và bóng ma của em trong xóm tôi. Đã lâu tôi không về VN thăm nhà, thăm Út và đốt cho em một nén nhang. Hai bác bây giờ đã mất, em chắc cũng đã tái sinh ở một nơi nào đó trên thế giới này. Mong là như thế. Cầu nguyện cho em có cuộc sống tươi đẹp và nhiều phước báo.

Hôm qua tin tức ở Đại Hàn trong ngày lễ Halloween vì tham gia vui chơi ở một nơi quá đông đúc chật hẹp ở phố Itaewon, Seoul họ giẩm đạp lên nhau khiến ít nhất 150 người thiệt mạng, đa phần là phụ nữ trẻ ở độ tuổi 20-30. Ngoài ra có khoảng trên 100 người bị thương nhẹ.

Tại Hoa Kỳ, giới chức liên bang và địa phương cũng khuyến cáo các phụ huynh hãy cẩn thận kiểm tra kẹo Halloween của các cháu. Vì sau vụ tịch thu 12.000 viên fentanyl giấu trong hộp kẹo tại phi trường Los Angeles, người ta sợ không biết chuyện gì sẽ xảy ra nếu các cháu ăn phải kẹo này. Fentanyl mạnh gấp 50 lần heroin và chỉ cần 2 miligram cũng đủ gây chết người.

Cho nên các phụ huynh nên cùng đi với các con khi xin kẹo. Khi về kiểm tra lại tất cả. Chỉ nên cho các cháu để lại các loại kẹo thường dùng và vỏ kẹo còn mới không bị rách hoặc khác lạ.

Tôi lại nghĩ với thời đại người ma lẫn lộn, kẻ xấu quá nhiều. Lễ hội hóa trang ma quỷ này rất nguy hiểm cho các cháu. Thôi thì ta cũng giới hạn và cẩn thận tối đa trong ngày lễ này.

Mỗi sáng đi bộ tập thể dục, tôi hay nghe băng giảng về Phật Pháp của các thầy, tôi nghĩ giá như bác Bửu ngày đó thỉnh chư tăng về tụng kinh siêu thoát cho Út. Cậy nhờ năng lượng từ bi của những người tu hành chân chánh giải tỏa những ẩn ức, những sân hận trong lòng Út để Út buông bỏ tất cả mà đi ra nhẹ nhàng hơn là dùng bùa chú của thầy pháp trấn ếm hồn em. Bao nhiêu năm rồi cứ nghĩ đến bùa chú nhốt linh hồn Út không thể siêu thoát, không có lối ra, tôi lại thương em vô cùng.

Cõi vô hình không ai biết thực hư như thế nào nhưng đối với tôi Út mãi là đứa em gái hiền lành, dễ thương nhưng bạc mệnh.

Tôi tin tưởng thời hạn giam cầm đã hết để em được tự do tái sinh ở một kiếp khác. Kiếp đó em sẽ đẹp đẽ và có một cuộc sống an vui hạnh phúc.

Ta cầu nguyện cho em

Hồn thiêng được giải thoát

Được sống đời an lạc.

Không vướng khổ ưu phiền

Không uất hận triền miên.

Tái sinh nhiều phước báo.

Nguyễn thị Thêm.

10/2022

Tháng Chín Trong Tôi 

Tháng chín

Ta lạy người bốn lạy

Nấu mâm cơm chay

Trì tụng vãng sanh

Con cháu ở xa

Hoa quả lòng lành

Bánh Trung Thu

Thỉnh người thọ dụng.

Ta quỳ xuống

Tâm thành cung kính.

Nguyện cho người

An lạc cõi vô cùng

Tạ ơn người

Sau trước thủy chung

Duyên đã tận

Mong người siêu thoát.

Tháng chín năm nay trời Cali vẫn nóng dù mùa thu đã lấp ló để bước vào. Chỉ một cơn mưa, một cơn mưa rào cho vùng đất thiếu nước quanh năm mừng vui khấp khởi.

Tháng chín có lễ Trung Thu cho người VN khắp nơi rộn rã đón Tết Nhi Đồng. Các chùa tổ chức rước đèn cho các cháu. Gần nhà tôi chùa Phật Tuệ dù thầy đi tu học tận Ấn Độ, Sư Cô cũng tổ chức đêm rước đèn Trung thu. Sư Cô tạo điều kiện cho Phật Tử và các cháu thiếu nhi lẫn học sinh học Việt Ngữ một buổi tối ấm cúng với lồng đèn, rước đèn và những trò chơi thú vị.

Năm nay là năm thứ năm chồng tôi quá vãng. Mỗi năm ngày rằm Trung Thu cả gia đình tôi cúng kỵ cho anh ấy. Tôi dặn các con ở xa mua hoa quả đốt nhang tưởng nhớ đến cha. Người đã cho các con hình hài và đưa các con đến đất nước tự do này. Người đã bỏ một quãng đời tuổi trẻ để dâng hiến cho tổ quốc, bảo vệ hai chữ tự do. Người đã chịu đựng biết bao gian lao. cực khổ và tủi nhục nơi núi rừng Việt Bắc vì là sĩ quan của chế độ VNCH. Người mặc dù không làm gì lớn đáng kể trên đất nước tạm dung này nhưng người vẫn sống xứng đáng. Đó là một người con hiếu thảo với mẹ. Một người cha biết yêu thương con cái, gia đình. Một người chồng chung thủy. Một người lính, người sĩ quan không bỏ đơn vị, bạn bè, đồng đội, anh em.

Tháng chín cũng là tháng kỷ niệm 52 năm ngày cưới của chúng tôi.

Ừ thôi! Người đã đi rồi

Trà dâng cúng kỵ

Thay rượu mời

Hấp hôn.

Tháng chín có hai người phụ nữ nổi tiếng ra đi để lại cho tôi nhiều cảm xúc.

- Tại Việt Nam "Người Đẹp Bình Dương" đã ra đi mãi mãi. (06/10/ 1939 - 06/9/2022) thọ 82 tuổi. Người đẹp Thẩm Thúy Hằng không một người VNCH nào không biết, không ngưỡng mộ và có một tấm hình treo trong nhà.

Thẩm Thúy Hằng đẹp thật, một nét đẹp khó ai sánh bì, đẹp từng chi tiết nhỏ trên khuôn mặt khả ái. Cho nên nếu có một người đẹp nào đó mà mình hết lòng khen ngợi, để so sánh và biểu đạt mình sẽ dùng từ:"Đẹp như Thẩm Thúy Hằng" Như vậy không ngoa khi mọi người xưng tụng cô là "Nữ Hoàng Điện Ảnh" và Thanh Nga là "Nữ hoàng Sân Khấu Cải Lương.

Thời của tôi ngày xưa, những ca sĩ, nghệ sĩ, tài tử thường có những tấm hình lịch rất đẹp trong mỗi dịp Tết để tặng cho khán giả. Hình các nghệ sĩ đi vào từng gia đình và được treo ở nơi dễ nhìn nhất. Hình ảnh, tiếng hát lời ca của họ đã chiếm một vị trí xứng đáng trong lòng người ái mộ.

Thẩm Thúy Hằng đã đóng hơn 60 phim và không những thành công ở VN cô còn đoạt danh hiệu

- Hoa Hậu Ảnh toàn Châu Á năm 1964.

- Diễn viên xuất sắc Á Châu tại liên hoan phim Đài Bắc, Ảnh Hậu Á Châu tại Đài Loan và Hong Kong năm 1972 -1974.

- Giải kim Khánh (Ảnh Hậu Quốc Gia) năm 1973

- Nữ diễn viên khả ái nhất tại Liên Hoan Phim Matxcova và Tasken tại Liên xô năm 1982....

Thẩm Thúy Hằng còn là một nữ nghệ sĩ đa tài thành công cả ở lĩnh vực kịch nói. Ban kịch nói Thẩm Thúy Hằng do Thẩm Thúy Hằng thành lập, viết kịch bản và đóng vai chính đã nổi tiếng cùng thời với ban kịch của Kim Cương, Túy Hoa, La Thoại Tân. Bà là một trong 12 diễn viên kịch nói sáng giá nhất miền Nam VN.

Tôi còn nhớ những nghệ danh mà báo chí dành cho những nghệ sĩ VN ngày đó như "Thần đồng" Hương Lan, "Người Đẹp Bình Dương" Thẩm Thúy Hằng, "Tiếng Hát Vượt Thời Gian" Thái Thanh, "Nhạn Trắng Gò Công" Phương Dung, "Nữ Hoàng Sầu Muộn" Giao Linh, "TV Chi Bảo" Phương Hồng Quế, "Tiếng Hát Liêu Trai hay Tiếng Hát Khói Sương" Thanh Thúy, "Giọng Hát Vàng Mười hay Vàng Ròng " Lệ Thu, và "Tứ Trụ Nhạc Vàng" Duy Khánh, Hùng Cường, Chế Linh và Nhật Trường.

Phải nói là nhiếp ảnh gia Đinh Tiến Mậu chủ tiệm hình Viễn Kính đã chụp cho Thẩm Thúy Hằng và các nữ ca sĩ có những tấm ảnh đẹp để đời. Ông cũng mạnh dạn mời Thẩm Thúy Hằng chụp hình mặc Bikini hai mảnh đầu tiên gây xôn xao một thời. Từ những tấm ảnh đó Thẩm Thúy Hằng đã được ví là "Marilyn Monroe VN"

Rất tiếc, để duy trì sắc đẹp bền lâu, níu kéo tuổi thanh xuân người đẹp Thẩm Thúy Hằng đã lạm dụng dao kéo để trùng tu nhan sắc. Cuối cùng những biến chứng của chất silicon và Botox đã tàn phá và hủy hoại gương mặt của bà.

Cuối đời, Thẩm Thúy Hằng sống ẩn mình và thường đi làm từ thiện. Bà chấp nhận sự vô thường và ra đi trong tháng 9 năm nay.

Một nén hương lòng tưởng niệm một người đẹp, một nghệ sĩ đa tài, một biểu tượng sáng chói của thời kỳ hưng thịnh về mọi mặt của miền nam Việt Nam

- Việc thứ hai đã khiến tôi tập trung theo dõi trong tháng chín năm nay là sự ra đi của Nữ Hoàng Anh Quốc Elizabeth II. (Elizabeth Alexandra Mary 21/4/1926- 08/9/2022) thọ 96 tuổi.

Nữ hoàng Elizabeth II nối ngôi vua cha là George VI từ ngày 06/2/1952 khi mới 25 tuổi. Bà trị vì vương quốc Anh và các vương quốc trong khối thịnh vượng chung từ 1952 đến 2022, tức 70 năm. Bà ngồi trên ngôi vua dài nhất trong lịch sử nước Anh và lâu thứ hai trên thế giới sau hoàng đế Louis XIV của nước Pháp.

Bà đã ở ngôi vị Nữ Hoàng suốt 16 đời thủ tướng nước Anh. Từ Winston Churchill đến Liz Truss. Bà đã đến thăm Canada 22 lần trong số những cuộc viếng thăm xã giao các nước trên thế giới.

Nữ Hoàng từng gia nhập quân đội, từng được chọn sẽ làm vua khi còn rất nhỏ. Bà yêu năm 13 tuổi và kết hôn với Vương Tôn Hy lạp và Đan Mạch là Philip Mountbatten năm 1947. Cuộc hôn nhân kéo dài 73 năm (1947- 2021) đến khi chồng qua đời. Họ có 4 người con

Charles III

Anne, công chúa

Andrew, công tước xứ York

Edward, bá tước xứ Wessex ( theo Wikipedia.).

Bà ra đi đã để lại sự kính trọng, tiếc thương cho hầu hết người dân trên khắp thế giới.

Nếu để nói về Nữ hoàng Elizabeth II thì khả năng tôi không thể nói và viết cho hết vì biết bao tài liệu hình ảnh được lưu trữ , báo chí, các mạng xã hội trên khắp thế giới đã viết, mổ xẻ và ca ngợi bà. Bà là một vị nữ vương phi thường và xinh đẹp. Bà có cái uy nghi tột đỉnh của một nữ hoàng. Sự trầm tĩnh, cứng rắn, quyết đoán trong những năm tháng trị vì đã chứng tỏ tài năng lãnh đạo của bà. Trong hơn 70 năm phụng sự vương quốc. Nữ hoàng Elizabeth II là pháo đài bảo vệ giá trị vương quyền. Bà đóng góp to lớn cho chính quyền Anh đứng vững về đối nội và đối ngoại.

Tháng 6 vừa rồi tôi đã qua Anh Quốc du lịch. Con đường tôi đi lại mấy lần là đoạn đường lịch sử đã di chuyển quan tài Nữ Hoàng. Một đám tang với nghi thức hoàng gia vô cùng trọng thể làm cả thế giới ngưỡng mộ, kính trọng và theo dõi.

Tôi cũng đã bỏ cả tuần lễ để theo dõi cuốn phim THE CROWN nói về cuộc đời nữ hoàng Elizabeth II, rất dài nhưng quá hay và vẫn còn đang quay tiếp. Những nhân vật chọn đóng các vai còn sống thực ngoài đời dù không đạt diện mạo thật 100% nhưng đã lột tả được con người và tâm lý nhân vật. Nhất là nữ diễn viên đóng vai công nương Diana rất đẹp và giống bà. Theo tôi cuốn phim lột tả được sự kiện lịch sử cân đại một cách xuất sắc.

Trong cuốn phim The Crown đã cho thấy phần lớn sự thật trong quá trình lên ngôi và trị vì của Nữ Hoàng Elizabeth II. Một bà Vua đang sống, đang trị vì với tất cả sự kiện lịch sử có thật, các nhân chứng có thật trên thế giới. Mặc dù biết đây là chuyện phim và phải được hoàng gia duyệt qua trước khi mở máy, nhưng những tình tiết trong phim đã không phản bội sự tin tưởng của người xem.

Theo trong phim, tôi thích thú theo dõi những chi tiết đặc biệt trong cuộc sống hoàng gia. Những cung điện lộng lẫy, nhiều phòng, nhiều tranh ảnh và cung cách phục vụ hoàng gia. Một cuộc sống vương giả nhiều bó buộc lễ nghi và cũng nhiều bê bối.

Trong phim tôi vô cùng kính phục hoàng tế Philip. Ông đã đặt tình yêu nữ hoàng trên tất cả. Tận tụy, phục tùng và tôn trọng. Ông trong phim hay ngoài đời cũng đều cho ta thấy một người chồng người cha mẫu mực và đúng khuôn phép hoàng gia. Cho nên khi hoàng tế Philip mất, nữ hoàng đã không trụ được lâu hơn bà đã theo ông về một nơi ấm áp nhất của tình yêu chung thủy.

Có một số người nghĩ nữ hoàng tham quyền, cố vị, ôm lấy vương quyền không chịu buông. Nhưng theo tôi, nữ hoàng đã xuất sắc trong việc bảo vệ vương quyền và duy trì chế độ quân chủ. Bởi vì người biết người con trai mà người sắp giao vương quyền hiện tại chưa đủ khả năng để chinh phục lòng dân và ổn định đất nước. Người dân Anh và cả thế giới đều yêu mến triệt để công nương Diana. Một Diana bất tử trong lòng mọi người. Càng yêu Diana người ta không thể tha thứ sự phản bội của thái tử Charles và Camilla. Xem trong phim The Crown nghe những lời đối thoại gay gắt, tàn nhẫn của Charles dành cho Diana tôi càng thương công nương Diana hơn. Sự trong trắng, thơ ngây của một cô gái mới lớn. Sự cô độc chịu đựng trong luật lệ khắt khe của hoàng tộc. Sự lạnh lùng kiêu ngạo và băng giá của chồng và hoàng gia khiến công nương ngộp thở uất ức trong tuyệt vọng. Lòng nhân từ của công nương, tình yêu thương con của Diana làm trái tim làm vợ làm mẹ của tôi đau nhói.

Bây giờ Thái tử Charles đã lên ngôi vua, dù Camila vừa xấu, vừa già vừa bê bối cũng đã là hoàng hậu Anh Quốc. Tình yêu của Charles dành cho mối tình đầu không thay đổi, cho nên sự bất công dành cho công nương Diana coi như là số mệnh của bà. Ông vua mới lên ngôi nay đã 74 tuổi này ( Ông cùng tuổi với tôi và sinh sau tôi 8 tháng ) có làm được gì cho Vương Quốc Anh còn là một câu hỏi. Nhất là trong thời kỳ muôn vàn khó khăn về chính trị, kinh tế mà nước Anh phải đối đầu. Bây giờ theo nghi thức truyền thống hoàng gia một vị vua mới lên ngôi phải thay đổi hình ảnh vị vua trị vì trên đồng tiền, quốc ca, huy hiệu, passport và cả trang phục cho vệ binh hoàng gia. Một số tiền không phải nhỏ để thực hiện. Một điều khiến cả thế giới xôn xao, nước Anh hồi hộp là cuốn phim mà hoàng tử Harry sắp hoàn thành.

Với tất cả lòng thành, tôi nguyện cầu hồn thiêng nữ hoàng được gặp hoàng tế Philip để nối tiếp chuyện tình yêu ở nơi tiên cảnh.

...

Tháng 9 tôi có dịp qua Utah, nơi đến là Salt Lake City. Lần đầu tôi đến đây chỉ để thăm người bạn già thời trung học. Suốt mấy năm Covid không ngờ tôi là người khách đầu tiên gõ cửa đến nhà này thăm viếng. Để đề phòng tôi đã test Covid trước khi đi. Như vậy an toàn cho gia đình bạn và tôi cũng không áy náy lo sợ khi trở về.

Một bức hình xưa từ lâu lắm có chừng 55 năm. Tụi tôi học Ngô Quyền và đi chơi núi Bửu Long. Bây giờ một số bạn đã nằm xuống. Toản đứng và tôi áo dài trắng ngồi đang đọc một bài thơ.

Và bây giờ nâng ly mừng hội ngộ

Utah trong tôi khá lạ và cũng đầy tình người. Đã 62 năm chúng tôi là bạn chung lớp, cùng quê nên có biết bao nhiêu chuyện để kể cho nhau nghe. Thời điểm tôi đến Utah tự dưng nắng nóng vô cùng. Bạn chở tôi đến thăm nhiều chỗ. Đi lòng vòng khắp phố, đi thăm tòa nhà chính phủ (State of Utah), nơi tổ chức Olympic và Paralympic mùa hè năm 2002.

Bạn cũng chở tôi đến nhà thờ của đạo Mormon. Thăm tiệm Kentucky Fried Chicken (KFC) đầu tiên trên nước Mỹ với tượng hai nhà sáng lập của tiệm gà rán nổi tiếng này.

Bạn chở tôi đến hồ muối, nơi nồng độ muối thật mặn nên khi tắm ở đây con người không sợ bị chết chìm vì luôn luôn sẽ nổi lên trên mặt nước. Tuy nhiên trời quá nóng nên tôi đề nghị không đi tắm làm chi. Về sẽ đen mất hết đẹp lão.

Tại Utah tôi đến thăm chị Bông anh Nghĩa. Chị Bông cũng người Long Thành nên là đồng hương thân thiết. Anh chị là những người hoạt động tích cực cho cộng đồng Utah bao nhiêu năm nay. Tôi đã được anh chị chở đến trung tâm sinh hoạt Cộng Đồng Người Việt Tự Do ở Utah. Trước trung tâm là tượng Đức Thánh Trần (trần Hưng Đạo) đứng uy nghi rất đẹp. Nghe nói đây là tượng lấy đúng mẫu bức tượng Ngài đặt tại VN Thực hiện bức tượng giá trị này là do sự đóng góp nhiệt tình của chỉ khoảng 23 người trong cộng đồng Người Việt Tự Do lúc ấy. Sự hy sinh đó là điều khá bất ngờ trong tôi khi đứng trước tượng đài khi thăm viếng Utah.

Một điều khiến tôi đi về nhớ mãi là sân sau của hai gia đình này. Những giàn mướp hương, khổ qua, bầu, bí, dưa gang sai oằn những trái treo tòn teng hấp dẫn. Những chậu ớt chỉ thiên, chỉ địa trái chi chít mê mắt. Táo tàu, táo Fuji, hồng giòn, hồng mềm trái sai ơi là sai. Nhất là giàn nho nhà chị Bông từng chùm ngon, ngọt và quá trời là nhiều. Tôi mê mải đi dài trong bóng mát khu vườn và nhớ ơi là nhớ khu vườn xưa của cha mẹ và của mình. Bạn tôi đã đem quê hương VN về lại Utah để rau trái ăn hoài không hết. Đáng buồn là nhìn tươi xanh là thế, nhưng khi mùa đông đến tất cả trùm một tấm mền tuyết trắng xóa và đi vào giấc ngủ đông mãi mãi. Có loại cây khi hết mùa đông sẽ đâm chồi và sống lại, còn rau trái VN thì chỉ có cách ươm hột giống trồng lại từ đầu. Nhưng không sao, bạn tôi nói đó là chuyện trồng trọt hàng năm ở xứ tuyết này. Những người già ham thú điền viên như bạn tôi chẳng có gì đáng nói. Chuyện nhỏ.

Cám ơn sự tiếp đãi tận tình của anh Nghĩa chị Bông và vợ chồng Toản. Tôi đến đây không hề ghé một tiệm ăn nào vì bạn già muốn cho tôi thưởng thức hương vị cây nhà lá vườn đạm bạc một cách cao cấp ngon hết chỗ chê. Cám ơn nhiều lắm. Hẹn một ngày sẽ ghé lại Utah.

...

Tháng 9 các cháu tôi đều đã đến trường. Năm nay con bé Shannie đứa cháu ngoại nhỏ nhất trong nhà cũng đã hoàn tất chương trình trung học. Cháu rời nhà để vào nội trú ở trường UC Irvine.

Cháu theo học trường trung học La Sierra tại Riverside nơi ngày xưa mẹ cháu và chị cháu từng học và ra trường. Hai chị em đều tham gia trong đội Volleyball của trường, tham dự hầu hết các trận đấu giao hữu các trường bạn trong khu vực. Rất mừng là các cháu đều siêng năng học hành và đều được có học bổng khi bước vào đại học. Không như người Mỹ, con cái lên 18 tuổi là cha mẹ hoàn tất nhiệm vụ. Con cái phải tự độc lập cuộc sống của mình. Người VN mình nước mắt bao giờ cũng chảy xuống, tuy các cháu có học bổng nhưng con tôi cũng phải bỏ ra một số tiền không nhỏ để hỗ trợ các con trong suốt 4 năm đại học.

Năm nay cháu Shannie đứng nhất trong kỳ thi tốt nghiệp toàn trường. Cháu và 4 học sinh xuất sắc có điểm ra trường cao nhất được chụp hình và treo ở cột đèn đường trước khu vực trường La Sierra tọa lạc.

Hai năm trước Mindy vào nội trú UC San Diego. Năm nay Shannie vào nội trú UC Irvine. Chúng như những cánh chim bay ra khỏi tổ để tìm cho mình một lối đi riêng, thực tập sống độc lập để vào đời.

Căn nhà vắng các cháu trở nên vắng vẻ. Lúc các cháu còn ở nhà mỗi khi đi học hay từ trường về, cháu vào chào lễ phép bà ngoại. Thỉnh thoảng cháu ôm hôn bà ngoại thắm thiết. Trên lầu phòng hai cháu kế nhau rồi đến phòng bà ngoại. Bây giờ mỗi khi xuống lầu tôi hay dừng lại trước cửa phòng hai đứa. Cửa phòng khép hờ, bên trong vẫn không có gì thay đổi chỉ thiếu bóng cháu tôi.

Thôi thì cánh chim cứ bay đi

Góp nhặt mầm non ươm hy vọng

Đường tương lai phải luôn cố gắng

Học tập chuyên cần đóng góp cho đời

Con đường đi gặt hái kiến thức còn dài và đòi hỏi sự quyết tâm. Cầu mong cháu tôi sẽ vững bước và không vấp ngã.

Tôi nhớ ngày cháu vào nội trú, cả nhà cùng đi để phụ cháu đem đồ đạc vào phòng. Nhìn khuôn viên trường đại học rộng lớn và tiện nghi tôi vô cùng cám ơn đất nước giàu đẹp này. Đất nước và con người nơi đây đã cưu mang chúng tôi, những gia đình người lính VNCH bị mất hết tự do và phương hướng. Chúng tôi đến Mỹ với lý lịch "Tị Nạn Cộng Sản", được chính phủ và người dân nơi đây tạo điều kiện để hội nhập và ổn định cuộc sống. Các cháu tôi bây giờ đang bước song hành với những người Mỹ ở xứ sở này để học tập và góp phần xây dựng quê hương mới.

Một niềm vui nhỏ của bà mẹ già là được nhìn thấy hai thằng con trai mình gặp nhau ở một nơi không phải là nhà của chúng. Thằng anh đang công tác ở nước Đức, thằng em làm việc ở Portland Oregon Hoa Kỳ. Buổi sáng bên Cali tôi ngồi ăn điểm tâm thì có Facetime con gọi. Mở ra hai cái đầu thằng con châu vào chào mẹ. Thì ra chúng đã có một cuộc họp mặt ở Dublin thủ đô của Ireland và tại Đức. Chúng đã đi chơi với nhau một cuối tuần vui vẻ sau 5 năm anh em không gặp mặt. Thú thật niềm vui này giữ mãi trong tôi nguyên một ngày hạnh phúc.

Thằng con lớn đi lính xa nhà thường đóng ở nước ngoài. Hết Ý đến Nhật, đến Đức, mỗi nơi ít nhất 3 năm. Lính về phép không bao nhiêu ngày mà đã hết mấy ngày trên máy bay, chưa kể máy bay trục trặc delay. Chẳng còn lại bao nhiêu thời gian để thăm mẹ thăm gia đình nhất là bầy con còn nhỏ và dịch bệnh chưa có dấu hiệu chấm dứt. Từ ngày cha cháu mất đến nay đã 5 năm, cháu chưa một lần được về lại Cali. Thôi thì mẹ già đành đi thăm con thăm cháu.

Buổi sáng đầu thu trời mát lạnh, tôi đi bộ vòng quanh khu vực. Tự hứa với mình phải giữ gìn sức khỏe để khỏi bận lòng các con. Con đường quanh xóm thật đẹp và an bình. Với những bước chân đều đặn và an lạc, tôi nghe thầy Thích Pháp Hòa giảng pháp với cái tai nghe nhỏ xíu mỗi ngày. Giọng nói thầy hiền hòa ấm áp. Những lời giảng pháp dễ hiểu và thực tế áp dụng cho tất cả mọi người dù có là Phật Tử hay không.

Tri ơn thầy mỗi sáng đã cho tôi những bài giảng hữu ích theo từng bước chân đều đặn của người già. Tri ân thầy đã mở ra cho tôi thấy phước báo vô cùng mà tôi đã nhận được ở thế gian này.

Đầu tháng mười mùa thu đã về, cái lạnh nhẹ nhàng đến bao trùm vạn vật để chuyển hóa theo mùa. Lá sẽ đổi màu, sẽ thật đẹp để tôn vinh sức sống vi diệu của cỏ cây và muôn loài. Biết bao bài thơ, bài nhạc, hình ảnh để ca ngợi tạo hóa, tri ân đất trời đã cho thế gian muôn màu muôn vẻ.

Rồi thì lá sẽ vàng, sẽ khô và sẽ rụng. Đó là sự tuần hoàn của sự sống, là vô thường. Chấp nhận vô thường, chấp nhận cái chết sẽ đến với tất cả mọi người mọi vật thì ta sẽ bớt phiền muộn, bớt sợ hãi và tìm đến những điều tốt lành trong cuộc sống.

Cám ơn mùa thu của Cali

Để nghe tiếng gió khẽ thầm thì

Gậy thần tạo hóa đang làm phép

Lá sẽ đổi màu rất thần kỳ.

Nguyễn thị Thêm

9/10/2022