Tuổi già đến một cách âm thầm

Ba tôi có một nguyên tắc, giữ hơn năm mươi năm nay rồi:

“Ai đang làm việc thì đừng làm phiền họ.”

Ít nhất… là cho đến hai tuần trước.

Tôi tên Julien, 46 tuổi, làm nghề đo đạc công trình. Ngày nào cũng chạy như con thoi: công trường, cuộc hẹn, kẹt xe, hết chỗ này tới chỗ kia.

Sáng hôm đó, điện thoại tôi rung.

Màn hình hiện: Papa.

Ba tôi là kiểu người của thời xưa. Ông từng làm thợ hồ. Bàn tay to, chai cứng, đầy vết nứt của xi măng, vôi vữa và những năm tháng làm việc cực nhọc. Với ông, nhờ ai giúp đỡ luôn là một điều gì đó… giống như thua cuộc.

Tôi bắt máy ngay.

— “Ba hả? Ba có sao không?”

Im lặng.

Một khoảng im lặng nặng nề.

Rồi ông nói, giọng nhỏ hơn bình thường:

— “Julien… ba xin lỗi vì làm phiền. Cái lò sưởi… nó hết nhiên liệu rồi. Ba không nhấc nổi cái bao để đổ vào.”

Một bao nhiên liệu nặng khoảng 15 ký.

Với người đàn ông từng vác hai bao xi măng trên vai cùng lúc, thì 15 ký… lẽ ra chẳng là gì.

Tôi nói:

— “Ba đợi đó, con tới liền.”

— “Không cần đâu. Con làm việc đi.”

— “Con tới liền.”

Tôi đi ngay lập tức.

Khi bước vào nhà, tôi thấy lạnh.

Cái lò sưởi tắt ngấm.

Bên cạnh là cái bao mở dở, hạt nhiên liệu rơi vãi trên sàn.

Ba tôi nói nhỏ:

— “Ba thử ba lần rồi.”

Ông nhìn đôi tay mình.

— “Ba nhấc lên… nhưng tay ba run.”

Ông đưa tay lau mặt.

— “Thật vô lý… Cả đời ba xây nhà cho người ta. Mà giờ thua một cái bao nhựa.”

Trong mắt ông không phải là buồn.

Mà là giận.

Cái giận của một người nhận ra thời gian đang lấy dần sức lực của mình… từng chút một.

Phản xạ đầu tiên của tôi là nói:

— “Để con làm cho.”

Nhưng rồi tôi chợt hiểu… nếu tôi làm hết, thì chẳng khác nào xác nhận nỗi sợ của ông.

Tôi cởi áo khoác.

— “Ba còn nhớ hồi hai cha con mình sửa mái garage không? Lúc đó con không giữ nổi cái xà. Ba nói với con: ‘Không phải lúc nào cũng cần mạnh. Chỉ cần có người cùng làm.’”

Tôi cúi xuống cái bao.

— “Hai cha con mình làm chung.”

Ông đứng im vài giây.

Rồi ông bước lại.

Ông đặt tay lên cái bao.

Tôi đỡ phía dưới.

— “Một… hai… ba.”

Hai cha con cùng nhấc.

Cái bao trượt vào lò.

Ngọn lửa cháy lại.

Hơi ấm từ từ lan ra khắp phòng.

Ông không ôm tôi.

Ông không phải kiểu người như vậy.

Nhưng ông vỗ nhẹ vào lưng tôi.

— “Ba mừng vì con tới.”

— “Con cũng vậy, ba.”

Hai cha con ngồi uống cà phê trong bếp.

Nói chuyện bóng đá.

Nói chuyện thời tiết.

Nói những chuyện bình thường.

Những chuyện thật ra… rất quan trọng.

Trước khi tôi về, ông đưa tôi một hũ nước sốt ông tự làm.

— “Đem về cho tụi nhỏ.”

Đó là cách ông nói: Ba thương con.

Trên đường về, tôi chợt hiểu một điều.

Cha mẹ mình không già đi trong một ngày.

Họ già đi… âm thầm.

Từng chút một.

Một túi đồ trở nên quá nặng.

Một cái nắp không mở nổi.

Một cái bao không nhấc lên được nữa.

Họ không muốn nhờ mình.

Không phải vì họ không cần.

Mà vì họ sợ trở thành gánh nặng.

Nên nếu một ngày nào đó, họ gọi bạn chỉ vì một chuyện nhỏ xíu…

Một cái bóng đèn.

Một cái remote.

Một cái lò sưởi.

Hãy đi.

Không phải vì cái bóng đèn.

Không phải vì cái lò sưởi.

Mà vì họ cần bạn.

Khi căn bếp vẫn còn sáng đèn.

Khi tiếng cà phê vẫn còn sôi trên bếp.

Khi vẫn còn người nói với bạn:

“Lái xe cẩn thận nha con.”

Vì sẽ có một ngày…

Điện thoại sẽ chẳng reo nữa.

Và ngày đó,

Bạn sẽ đánh đổi mọi thứ

Chỉ để được nghe lại cuộc gọi ấy

Thêm một lần.

 Không rõ tên tác giả.

NGHĨ CHUYỆN NGÀY XƯA

Tôi làm rã người ra, nên chữ nghĩa cứ nhảy lộn tùng phèo cả lên trong đâu. Thành ra, nhớ gì viết nấy vậy.

Lại nhớ chuyện của Lý Tư, tể tướng của Tần Thủy Hoàng. Họ Lý vì ganh tức với Mông Điềm, sợ khi chọn thái tử Phù Tô lên thì mình không còn được sủng ái, thành ra mới hợp sức với thái giám Triệu Cao mà quyết sửa di chiếu, lập Hồ Hợi, người con thứ 18 của Tần Thủy Hoàng lên ngôi cửu trùng.

Khi có quyền hành trong tay, Triệu Cao bày cái trò chỉ hươu nói ngựa, rồi đồ sát công thần từng người 1. Nhưng cái đích hắn nhắm tới là cái ngôi vị tể tướng của Lý Tư. Thế là hắn nghĩ cách diệt người đã cùng hội cùng thuyền với mình khi xưa khi bàn mưu lập kế ở Sa Khâu, nơi hoàng đế qua đời trong chuyến tuần du cuối cùng.

Hắn bèn dụng kế, mà nói với Lý Tư rằng:

- Vua chẳng nghe tôi nói. Ông là tể tướng, nếu có dịp thì ông nên khuyên nhủ với hoàng thượng nên coi việc quốc gia mà bớt chuyện ăn chơi lại.

Thế là, hễ cứ khi nào vua đang chơi đùa, hưởng lạc, nghe nhạc, thảnh thơi … thì Triệu Cao lại cho người vời Lý Tư, rồi nói: Vua đang rảnh, ông có thể đến.

Vài lần đầu thì không sao, nhưng nhiều lần thì vua bực. Và thế là Lý Tư dính bẫy, bị vu cho cái chuyện phản tặc này nọ mà giam ngục. Đánh cho 1000 trượng, người nát như bươm. Vì quá đau đớn, ông ta đành nhận tội. Nhưng Hồ Hợi cũng có lúc sáng trí, có ý nghi ngờ chuyện này chắc có điều chi khuất tất. Nên trù trờ chưa ban cho án phạt. Triệu Cao biết thế, liền cho 1 bọn mặc phẩm phục như các quan trong Đại Lý Tự đến ngục, giả đồ nói với Lý Tư là người của vua sai đến hỏi lý lẽ. Lý Tư trúng mưu, cứ thế mà khai khẩn hết là bị oan. Mà cứ hễ ông ta nói thật, thì cái bọn người giả mạo kia lại cho người đánh nặng nề hơn. Đánh đến độ, ông ta chưa kịp mở mồm, thì họ đã thét người đánh.

Hồ Hợi sau đó quả thật cho người đến gặp riêng Lý Tư để nghe ông ta trần tình. Tưởng lại bị đánh nữa, nên Lý Tư sợ, không dám phản kháng, cứ cúi đầu mà nhận tội. Rốt rồi, bị đem ra chợ xử chém ngang lưng.

Lý Tư là người giúp Tần Thủy Hoàng định chế ra mọi việc khi Trung Hoa được thống nhất. Nhất là về các quy định về đo đạc thống nhất toàn bờ cõi. Ấy vậy mà vì cái mối tư lợi trước mắt mà bị mua chuộc. Rồi vì đòn roi không chịu được, mà phải cắn răng chịu nhận mình sai, dù ông ta chẳng làm gì mà phải mang tội.

Về sau, Triệu Cao vì biết Hồ Hợi đã có ý nghi ngờ mình mà có thể nguy hại đến bản thân, thì cho người vào giết cả vua. Sử kể, Hồ Hợi sợ quá, cứ cắm đầu mà chạy, vừa chạy vừa cầu xin không làm vua nữa. Ông ta chạy đến đâu trong cung, thái giám dạt ra đến đó vì sợ bị chém lây. Chỉ có 1 tiểu thái giám chạy cùng. Ông ta hỏi vị tiểu thái giám ấy rằng:

- Mi có biết chuyện này chăng?

Thằng nhóc thái giám nói ai trong cung cũng biết. Hồ Hợi liền hỏi:

- Thế sao người không nói ta biết?

Thái giám kia nghe hỏi, vừa chạy, vừa thở hổn hển, nói 1 câu đi vào sử sách:

- Hoàng thượng có biết tại sao hạ thần còn sống không? Tại hạ thần không nói cho hoàng thượng biết đấy.

Ý nói, nếu nói ra từ trước thì có còn mạng đâu mà chạy cùng?

Lại kể, Hán Cao Tổ Lưu Bang khi gần chết thì Lã Hậu có hỏi về chuyện quốc gia đại sự. Khi đề cập đến chuyện lập tể tướng, thì hỏi ai thay Tiêu Hà, vì ông ấy cũng đã già. Lưu Bang nói:

- Tào Tham.

Lã Hậu lại hỏi: - Thế sau Tào Tham thì là ai?

Lưu Bang nói Vương Lăng. Nhưng hắn là người chậm chạp, nên có người phụ. Rốt rồi, Trần Bình, người hiến mưu cho Lưu Bang thoát giặc Hung Nô bài trước, là tả thừa tướng. Còn Vương Lăng là hữu thừa tướng.

Lã Hậu lại hỏi tiếp là ai sẽ thay nếu Vương Lăng cũng qua đời thì Lưu Bang nói:

- Chuyện ấy thì bà không còn phải lo gì cả.

Ông cũng nhắm đến Vương Bột để giúp nhà Hán ổn định tình hình.

Nhà Hán về sau cứ theo lời Lưu Bang mà ban định thừa tướng. Sau khi ông mất, thì 2 năm sau Tiêu Hà qua đời. Tào Tham lên thì 3 năm sau đó qua đời. Đến thời của Vương Lăng, Trần Bình, Chu Bột thì quả Lã Hậu làm loạn, muốn soán ngôi nhà Hán. Nhưng quả thật là bà ấy chết trước thật, nên chẳng phải lo gì nữa.

Trần Bình tuy là tướng mưu trí ở chiến trận nhưng trong đời thực, ông ấy lại rất vô mưu. Lúc ấy, Lã Hậu đã gần như nắm quyền tuyệt đối, khiến lòng ông rối tơ vò. Lần nọ, bạn ông là Lục Giả đến nhà chơi. Nên nhắc lại là Lục Giả là mưu thần nhà Hán, người bình định phương nam ta bằng cách qua thuyết du Triệu Đà, khiến Đà thần phục phương bắc.

Lục Giả nói:

- Thiên Hạ an, chú ý thừa tướng. Thiên hạ nguy, chú ý tướng quân.

Trần Bình nghe, liền hiểu ý. Cho đem 500 cân vàng rồi kết giao với Chu Bột, lúc ấy đang làm thái úy, nắm hết binh quyền. Nhờ chuyện này, mà sau khi Lã Hậu chết, nhà Hán mới giữ được ngôi vị, diệt hết ngoại thích nhà họ Lã.

Chu Bột sau bị này bị Hán Văn Đế Lưu Hằng có ý nghi ngờ, tưởng mất mạng. May nhờ có 1 thằng cai ngục bày mưu mới thoát. Chu Bột than: Không ngờ, ta lại nhờ đứa tiểu tốt mà toàn thây. Mưu thế nào, bài sau kể tiếp.

Qua 2 chuyện ấy, tôi ngẫm nghĩ mãi suốt đêm qua. Trộm xem, thời buổi qua quỷ vương lên ngôi, lưu manh lộng hành, loài cầm thú cũng biết nói tiếng người. Thành ra, hễ ai có điều gì mà nói ra thật lòng, là chúng nhảy vào cắn xé. Cứ bài nào tôi viết, là có hàng trăm kẻ xổ vào chửi mắng vì chúng không cãi lại mình về lý lẽ. Rốt rồi, y chang như cai tù cộng sản. Khi bọn chúng hỏi tù nhân: 2 +2 là mấy? Nếu câu trả lời là 4, chúng cho về phòng giam suy nghĩ. Khi nào 2 +2 bằng 5 hay 6 theo ý chúng, thì chúng mới cho ăn cơm. Rốt rồi, ai cũng thành Lý Tư hết, đành cứ nói 5,6,7,8,9 gì cũng được. Miễn đừng có là 4 thì mới yên phận. Thà mang tiếng nói bậy, còn hết hơn cái miệng không có cái bậy mà đút vào nuôi thân. Nhân sinh quan vì thế mà lệch lạc dần. Thấy chuyện sai lại nói đúng, thấy chuyện đúng lại nhất quyết đó là sai.

Y như phát xít: Khi 1 điều dối trá được lập đi lập lại, thì lâu dần chúng sẽ thành sự thật (Joseph Goebbels, bậc thầy về tẩy não và đứng đầu bộ phận tuyên truyền của Đức quốc xã nói).

Dân chủ đây giờ thì nói về mưu chước hại người, chúng mà đứng hai, người đứng nhất cũng kinh hãi mà nhảy xuống đất để nhường chỗ. Tôi nghe nói, theo lịch, các nhóm trong đảng dân chủ đều có cuộc họp trên mạng. Và chúng bàn mưu tuần này nên làm gì, kế sách ra sao, thực hiện thế nào, phản ứng sao cho thắng được thì mới cam lòng. Thành ra, cứ chừng đó luận điểm, chúng chống từ ngày này sang ngày khác. Cốt làm sao giữ ghế. Theo nguyên tắc của cộng sản: Còn đảng, còn mình. Còn chưa bị lôi xuống thì cứ gào lên chống phá bằng mọi giá, bằng đủ các thủ đoạn, và hợp lực tác chiến để vu vạ, ngậm máu phun người… Mà chẳng bao giờ có 1 kế sách nào để giúp nước, giúp dân.

Ngẫm xem, nước vậy thì không suy nghĩ nhiều sao được?

FB Hao Duc Nguyen

Chủ nhân giải Nobel 2015 Đồ U U - Tu Youyou

Khoa học đôi khi không bắt đầu từ tương lai mà từ quá khứ. Trong trí tưởng tượng hiện đại, phát minh y học thường gắn với robot, máy gia tốc hạt, siêu máy tính, giải trình tự gene. Nhưng câu chuyện của cụ bà năm nay 95 tuổi chủ nhân giải Nobel Đồ U U - Tu Youyou, Bà là nhà nghiên cứu sốt rét, nhà hóa học dược phẩm từng đoạt giải Nobel và là thành viên của Học viện Khoa học Y học Trung Quốc. Bà đã nhận giải Nobel Y Sinh vào năm 2015. Bà nổi tiếng với việc phát hiện ra Artemisinin và Dihydroartemisinin, giúp cứu sống hàng triệu người mắc bệnh sốt rét trên toàn thế giới, bà đầu bằng một thứ rất “không khoa học” theo chuẩn mực thế kỷ 20: y thư cổ truyền 1.600 năm tuổi có tựa tiếng anh The Handbook of Prescriptions for Emergencies.

Trong thời kỳ chiến tranh, sốt rét giết nhiều binh lính hơn cả súng đạn. Hàng trăm nhóm nghiên cứu hiện đại thử nghiệm hàng nghìn hợp chất tổng hợp… thất bại.

Tu Youyou làm điều ngược lại: Không hỏi “chúng ta có thể chế tạo thuốc gì?” Mà hỏi “tổ tiên từng chữa bệnh này như thế nào?”

Đó là một câu hỏi triết học trước khi là câu hỏi khoa học.

Trong cuốn sách cổ, có một đoạn mô tả cách dùng cây thanh hao để hạ sốt nhưng phải ngâm trong nước lạnh rồi vắt lấy nước, không đun sôi.

Chi tiết nhỏ này là mấu chốt.

Các nhà khoa học trước đó đều sắc thuốc ở nhiệt độ cao nên hoạt chất bị phá hủy rồi không hiệu quả.

Tu Youyou nhận ra: người xưa không “thiếu khoa học”, họ chỉ không dùng ngôn ngữ hóa học để mô tả nó.

Nhiệt độ phá vỡ phân tử. Người cổ đại không biết “cấu trúc peroxide bridge”, nhưng họ biết đừng nấu.

Đây là khoảnh khắc mà khoa học hiện đại phải cúi đầu trước kinh nghiệm tích lũy qua hàng nghìn năm quan sát sinh tồn.

Hoạt chất chiết ra sau đó được đặt tên: artemisinin

Một trong những thuốc chống sốt rét hiệu quả nhất lịch sử nhân loại.

Nhưng giá trị sâu sắc hơn không nằm ở phân tử.

Nó nằm ở việc phá vỡ một định kiến:

Tiến bộ không phải lúc nào cũng tuyến tính.

Nhân loại thường nghĩ cổ là lạc hậu còn mới là tiến bộ

Thực tế phức tạp hơn nhiều, ta giỏi phân tích hơn tổ tiên, nhưng không nhất thiết giỏi quan sát hơn.

Tổ tiên không có kính hiển vi, nhưng họ có hàng nghìn năm thử / sai trên chính sinh mạng mình. Đó là “big data sinh tồn” trước khi có máy tính.

Câu chuyện của Tu Youyou là một bài học về epistemology, triết học của tri thức:

Khoa học mạnh nhất khi nó không kiêu ngạo. Nếu bạn chỉ tin vào công nghệ thì bạn bỏ lỡ kinh nghiệm. Nếu bạn chỉ tin vào truyền thống thì bạn bỏ lỡ cơ chế.

Bà đã không chọn phe. Bà kết nối hai thế giới, truyền thống cung cấp giả thuyết, khoa học cung cấp bằng chứng. Đó chính là bản chất thật của tiến bộ.

Ngày nay chúng ta có thể mô phỏng protein bằng AI, nhưng lại thường bỏ qua tri thức tích lũy của hàng nghìn năm văn minh. Chúng ta tôn thờ cái mới đến mức nghĩ cái cũ mặc định sai.

Tu Youyou cho thấy điều ngược lại: Khoa học không phải thay thế quá khứ mà là dịch quá khứ sang ngôn ngữ có thể kiểm chứng

Artemisinin không phải là “thuốc Đông y thắng Tây y”.

Nó là minh chứng rằng sự thật không thuộc về nền văn minh nào, chỉ thuộc về tự nhiên.

Nhân loại thường tìm kiếm đột phá ở nơi phức tạp nhất. Nhưng đôi khi, câu trả lời nằm trong một câu chữ bị hiểu sai suốt 1.600 năm.

Không phải vì tổ tiên bí ẩn. Mà vì chúng ta chưa đủ khiêm tốn để đọc họ đúng cách.

Tiến bộ không chỉ là phát minh ra điều chưa tồn tại mà còn là hiểu đúng điều đã tồn tại từ lâu.

Tu Youyou không chỉ tìm ra một loại thuốc.

Bà tìm ra một thái độ khoa học: Trí tuệ thực sự là khả năng đứng giữa quá khứ và tương lai và lắng nghe cả hai

MỸ: MỘT ĐẤT NƯỚC SẼ DIỆT VONG

Hung Nô luôn là mối họa của các triều đại Trung Hoa. Ngay như Lý Mục nhà Triệu có đánh 1 trận mà 10 năm sau họ không dám tiến tới, nhưng cái họa thì vẫn nằm đó không thôi. Ngay đến như Tần Thủy Hoàng để ngăn được họ tiến quân thì cũng chỉ xây Vạn Lý Trường Thành, chứ chưa thể tiến xa hơn thế. Mãi dưới thời của Hán Vũ Đế Lưu Triệt, vua thứ 7 nhà Hán, thì Trung Quốc mới tạm coi là yên ổn từ mối đe dọa này.

Khi Lưu Bang lên ngôi, ông lập nhà Hán, gọi là Tây Hán, đống đô ở Trường An. Mà sử đời sau này còn gọi là Tiền Hán để phân biệt với hậu Hán, hay Đông Hán, đống đô ở Lạc Dương, mà do cháu 9 đời của ông tạo dựng ra. Đó là Hán Quang Vũ Đế Lưu Tú.

Câu chuyện hôm nay lại không từ Hán, mà tôi thấy thú vị khi đọc 1 số chi tiết về Hung Nô, mà có thể từ đó, ta rút ra vài bài học cho thời hiện đại.

Lúc Hán Cao Tổ, Lưu Bang, mới lên làm vua, thì ở phương Bắc, Thiền Vu Hung Nô là Đầu Man. Man có 1 người con là Mạo Đốn. Cha con không hòa hợp. Có lần vì có mối bất hòa, Mạo Đốn chạy sang 1 nước khác. Man nghe tin, đem quân tiến đánh. Đốn biết ý cha nhắm đến mình nên phải trở về. Từ đó, đem lòng thù hận, quyết trả mối thù.

Đốn nói với quân sĩ:

- Từ nay, hễ ta bắn vào vật gì, thì các ngươi phải bắn theo. Nếu không, sẽ bị giết.

Vật đầu tiên là chim chóc, muông thú. Sau rồi đến con ngựa cưng của hắn. Rồi giết luôn người thiếp yêu. Lúc đầu, binh lính còn e dè, ai lưỡng lự thì đều bị giết hết cả. Thành ra, hễ về sau, hễ Đốn bắn vào gì, nhất nhất mọi người đều phải theo, không dám trái lệnh.

Ngày nọ, Đốn đi săn cùng cha. Rồi đột nhiên giương cung bắn vào phụ thân mình. Theo phản xạ, tất cả binh lính dưới quyền làm theo. Vua cha Đầu Man người bị găm tên chi chít mà chết. Mao Đốn lên làm Thiền Vu Hung Nô.

Bài học: Tôi thấy bên dân chủ, họ không bao giờ biết suy xét chuyện gì cho rõ rạch ròi trước khi đem phán xử ai đó. Không cần dạy, họ vẫn răm rắp mà tuân theo y như binh lĩnh của Đốn vậy. Hóa ra, đó đã là BẢN CHẤT rồi. Không cần phải dạy cũng hành sự y chang theo bản năng mách bảo.

Như hôm qua có người nói tôi thằng cha Trump là di dân lậu. Tôi nói: Ủa, ông ta sinh ra ở Bronx New York năm 1905, sao gọi là lậu được?

Họ lại nói: Ông thân nhà nó trốn lính. Vì trốn lính mà bỏ Đức. Qua Đức, thủ tướng nước họ nói thẳng vào mặt?

Tôi nói: Ông nội Trump rời Đức năm 1885, lúc đó Đức đâu có chuyện ép buộc tổng động viên. Sao gọi là trốn lính được? Nói vậy, thì Bill Clinton cũng trốn lính đó. Ông ta nói rõ khi tranh cử luôn mà, chứ có ai vu cho đâu?

Hàng triệu những cái tin giả như thế. Nào là Trump lạm dụng tình dục, Trump có tên 16,000 lần trong hồ sơ Epstein, Trump kiếm được 10 ngàn tỉ từ khi làm tổng thống….Về chuyện vu khống, ngậm máu phun người, thì cộng sản với dân chủ mà đứng nhì thì không ai dám đứng nhất.

Lại kể, nước gần Hung Nô có tên Thệ Hà. Nước ấy nghe Hung Nô có vua mới thì gởi lời chúc mừng rồi xin con ngựa. Bàn họp, bá quan văn võ đều cản, nói đó là quốc bảo, sao cho được? Nhưng Đốn cho. Rồi họ xin cả ái thiếp yêu của vua, Đốn cũng chuẩn thuận. Ngày nọ, họ xin 1 mảnh đất hoang vu ít người lai vãng đến. Khi hỏi ý kiến, ai cũng tưởng Đốn cho, nên nhao nhao đồng thuận liền.

Lần này lại khác, Mao Đốn tức giận, cho chém những kẻ ấy. Đốn nói:

- Đất đai, lãnh thổ là thứ linh thiêng không thể dễ dàng mà đem cho.

Ông ta đem quân đánh nước Thệ Hà. Nước nọ, trước giờ xin gì được nấy nên nghĩ Hung Nô có vua hèn nhát không phòng bị. Thành ra thua tan tác.

Tôi không lôi chuyện Ukraine vào đây. Bởi, đất mà Ukraine đa số (không phải hầu hết, phải viết rõ) là do xương máu của Nga đổ ra. Như Crimea là do Nga bán Alaska để trả chiến phí để đánh và trả nợ. Không thể chỉ vì 1 tờ giấy và 1 chữ ký của Nikita Khrushchev KHI CHƯA THÔNG QUA DUMA (quốc hội) mà tự tiện chuyển qua Ukraine quản lý được, thì họ phải lấy lại. Giờ thử xem Lê Đức Thọ khi nghe nghe nói Hoàng Sa bị Trung Quốc chiếm năm 1974 thì nói: Các đồng chí Trung Quốc lấy rồi giữ giùm chúng ta, thì có phải là Hoàng Sa tức khắc của Trung Quốc vì lời nói và ý định của LĐT cho không? Không. Vậy sao Ukraine lại được Crimea?

Nhưng bài học tôi muốn nói ở đây là khi mà kẻ thắng chỉ vì họ lương lẹo, to mồm, và vu khống thì thiên bất dung gian, không tránh được thiên mệnh. Có 1 bà người Iran lên mạng chia sẻ, bà nói: 

"Bên dân chủ họ sẽ quyết giành lấy quyền lực. Bất chấp tất cả thủ đoạn nào mà con người có thể nghĩ ra, dù có bán linh hồn cho quỷ, họ cũng làm. Mà khi, nhiều ghế bầu cử đặc biệt đang rơi vào tay họ, quốc hội chỉ còn chênh nhau 1 ghế thì họ sẽ sinh ra kiêu ngạo, bất chấp, và lộ nhiều sơ hở, xem bên kia như kẻ thua cuộc, hèn. Đường dài mới hay sức ngựa. Tôi tin, lần bầu cử giữa kỳ sẽ là làm điều ngược lại, để xem trời cao còn có mắt. Đã đến lúc chúng ta đứng dạy, không thể hèn mãi được."

Lại nói, Lưu Bang quyết tâm đánh cho bằng được Hung Nô. Ông cho điều 32 vạn quân tiến đánh, mặc cho lời can ngăn của Lưu Kiến, nhốt tù họ Lưu. Lưu Kiến, thực ra tên là Lau Kiến. Là người khi Lưu Bang bình định xong Trung Nguyên thì khuyên ông dời đô từ Lạc Dương về Trường An, với cái cớ là bàn tay Lưu Bang đã nhúng máu, hại phong thủy, nhất định không được lập đô ở nơi của triều đại cũ, ý nói là kinh đô của nhà Tần, thời Tần Thủy Hoàng. Vì chuyện nay, ông được mang họ với nhà vua.

Ai dè là thật. Lưu Bang bị 42 vạn quân Hung vây ngặt, không có đường lui. Chỉ còn chờ chết. Lúc ấy, Trần Bình, 1 mưu sĩ theo Lưu Bang 3 năm đánh Tần, 4 năm bình Sở có 1 kế. Kế này, trong sách Tư Trị Thông Giám, và Sử Ký của Tư Mã Thiên đều nói là: Kế này không nói ra được, người đời sau không cần biết làm gì.

Nhưng theo lưu truyền dân gian, Trần Bình biết Mao Đốn có 1 người hoàng hậu xinh đẹp tên là Yết Sư. ông cho người vẽ 1 bức tranh 1 mỹ nữ tuyệt thế giai nhân rồi cho người trốn ra đem dâng cho Sư, đoạn nói:

- Nghe nói, nếu Mao Đốn thắng, Lưu Bang sẽ dâng lên 1 giai nhân để tạ tội.

Sư nghe nói thì sợ mất sự sủng ái, nên nói Mao Đốn mở 1 đường để Lưu Bang trốn đi. Khi chạy, nghe nói trời đất tối sầm lại. Nên dù ngựa phi như thác lũ, quân Hung Nô cũng không biết đường nào mà lần ra kẻ thù đang bỏ chạy.

Trên đường về, khi đi qua đất Triệu, tâm trạng Lưu Bang cực kỳ tồi tệ, và ông ấy làm phật lòng 1 người. Đó là Triệu Vương Trương Ngao, sui gia. Con trai ông ấy lấy công chúa Lưu Oanh, con Lưu Bang. Cũng vì chuyện này, mà về sau 2 quân sự của Trương Ngao là Quán Cao, Triệu Ngọ… đem lòng thù hận, âm mưu giết chết vua Hán. Nhưng đó là chuyện sau này, lần sau kể tiếp.

Tôi sẽ viết và liệt kê 1 loạt những giai nhân từ cổ kim đã vì họ mà đất nước mất, quân vương sa lầy trong vũng bùn của nữ nhi mà nhân nhượng với kẻ thù, dân đến diệt vong. Trừ Lã Hậu, nhưng đó không phải là chủ đề bài này.

Yết Sư vì sợ mất lòng yêu mến mà để Lưu Bang thoát, dẫn đến Hung Nô về sau vì thế mà tan tác muôn nơi bởi dòng họ nhà Hán. Bênh Dân Chủ có thể thắng thế lúc này vì họ tận dụng 1 số nữ nhi để làm điều sằng bậy và lấn lướt quyền bính trong tất cả các cuộc tranh cãi ở các viện. Nhưng chính những hành động này rồi khắc sẽ có trả giá. Bởi, bên cộng hòa thua thì đó không phải là điều tôi hay ai biết sử phải quan tâm hay lo lắng, nhưng tiền đồ đất nước này rồi cũng sẽ cùng chung số phận. Khi mà, ngoại bang đang tìm mọi cách lấn lướt, chui sâu, leo cao vào tất cả các nhánh hành pháp, lập pháp, tư pháp thì hiểm họa diệt vong đã như nắm chắc 90%. Còn 10% còn lại, chỉ còn trông mong vào Thiên Ý. Trời mà còn không muốn cứu, thì xem như đất nước này sẽ như các đế chế khác, hay vương triều khác.

Khi họ leo đến cực thịnh thì phải suy vong thôi.

Lúc đó, tôi cũng như những người đọc bài này đều nắm dưới 3 thước đất rồi. Còn biết chi nữa mà bàn luận cho mệt.

Ngẫm xem, thì không có gì là bền vững cả.

FB Hao Duc Nguyen

Sự mất tích bí ẩn của Thomas Medlin

Vào ngày 9 tháng 1 năm 2026, Thomas Medlin – cậu bé 15 tuổi ở New York – đã biến mất một cách bí ẩn, để lại nỗi đau khôn nguôi cho gia đình và cả cộng đồng mạng.

Thomas là một cậu bé bình thường, yêu thích game, đặc biệt là Roblox – nơi cậu dành hàng giờ chơi, chat với bạn bè online. Gia đình kể rằng cậu rất háo hức vì được “đi gặp một người bạn từ Roblox” ở Manhattan. Họ nghĩ đó chỉ là chuyến đi chơi cuối tuần, nên cho phép cậu tự đi tàu điện ngầm đến thành phố. Thomas mang theo điện thoại, balo nhỏ, và nụ cười trên ảnh gia đình chụp trước khi rời nhà.

Camera an ninh ghi lại hình ảnh cuối cùng của cậu: một thiếu niên gầy gò, mặc áo hoodie xám, balo đen, bước đi trên khu vực gần cầu Manhattan vào buổi chiều muộn. Cậu xuất hiện ở ga tàu điện ngầm, rồi di chuyển về phía Lower East Side/Manhattan Bridge. Sau đó – không còn dấu vết nào nữa. Điện thoại tắt nguồn, tài khoản Roblox ngừng hoạt động, không tin nhắn, không cuộc gọi nào gửi về nhà. Gia đình báo mất tích ngay tối hôm đó, nhưng NYPD ban đầu nghĩ đây chỉ là trường hợp trẻ vị thành niên bỏ nhà đi (runaway).

Nhưng càng đào sâu, càng thấy điều gì đó rất sai sai.

Cảnh sát phát hiện Thomas đã chat rất nhiều với một tài khoản Roblox lạ trong vài tuần trước. Tài khoản này tự xưng là “một người bạn cùng tuổi”, hứa hẹn gặp mặt để “chơi game chung và tặng skin hiếm”. Thomas hào hứng kể với bạn thân rằng “người này ở New York, lớn hơn một chút, có xe riêng”. Gia đình kiểm tra lịch sử chat (qua Roblox và Discord liên kết), thấy những tin nhắn kiểu dụ dỗ quen thuộc: “Đừng nói với bố mẹ nhé, chỉ là gặp vui thôi”, “Anh sẽ đón em ở ga tàu”. Không có ảnh mặt thật, chỉ avatar Roblox và giọng nói qua voice chat.

Khi truy vết, tài khoản Roblox đó bị xóa ngay sau ngày Thomas mất tích. NYPD phối hợp với Roblox và FBI mở cuộc điều tra kỹ thuật số, nghi ngờ đây là trường hợp **lừa đảo trực tuyến dẫn đến bắt cóc hoặc tệ hơn**. Khu vực gần cầu Manhattan – nơi camera cuối cùng thấy Thomas – là nơi có nhiều lối thoát hiểm, bến tàu, và cả những góc khuất dễ “mất tích” người. Cảnh sát đang rà soát camera giao thông, camera an ninh tư nhân, và lời khai từ những người vô gia cư hoặc nhân viên tàu điện ngầm quanh khu vực.

Gia đình Thomas – mẹ cậu khóc hết nước mắt trên truyền hình địa phương – kêu gọi cộng đồng giúp đỡ: “Con tôi chỉ muốn gặp bạn online, giờ nó ở đâu? Ai đó đã lừa nó!” Họ đăng hàng loạt ảnh Thomas cười tươi bên cây thông Noel, bên bàn game, để nhắc nhở rằng đây không phải “trẻ bỏ nhà”, mà là một đứa trẻ ngây thơ bị lợi dụng.

Tính đến nay (tháng 2/2026), vụ án vẫn đang trong giai đoạn điều tra khẩn cấp. NYPD công bố số hotline, kêu gọi bất kỳ ai thấy Thomas ngày 9/1 hoặc biết về tài khoản Roblox liên quan hãy liên hệ ngay. Cộng đồng Roblox cũng đang rầm rộ chia sẻ thông tin, nhiều người chơi từng chat với Thomas lên tiếng: “Cậu ấy rất vui vẻ, hay tặng Robux cho bạn mới.”

Nhưng đằng sau hy vọng là nỗi sợ thực sự: liệu Thomas có bị lừa đến một nơi nguy hiểm? Liệu “người bạn online” có thật sự tồn tại, hay chỉ là bẫy của kẻ săn mồi trên mạng? Câu chuyện này đang khiến nhiều bậc phụ huynh giật mình: thời đại mà con cái kết bạn qua màn hình, nguy hiểm có thể đến từ chính những lời mời “vui vẻ” nhất.

Cậu bé Thomas Medlin vẫn chưa được tìm thấy. Mỗi ngày trôi qua, hy vọng càng mong manh. Nhưng gia đình và cộng đồng vẫn chưa bỏ cuộc.

Bạn nghĩ sao nếu là phụ huynh của Thomas lúc ấy – có dám cho con đi gặp “bạn online” không, hay sẽ cấm đoán ngay từ đầu? Bạn có từng cảnh báo con về nguy cơ từ Roblox hay các nền tảng game khác chưa? 

Nếu có thông tin gì mới về vụ này (vì đến 2/2026 vẫn đang nóng), kể tui nghe coi. Cầu mong Thomas an toàn trở về nhà sớm nhất! 

CHUYỆN TRÚ MƯA

Hôm vừa rồi đang đi dạo phố thì gặp trận mưa to, phải chạy vào trú dưới hiên một căn nhà. Cùng đứng trú mưa có vài người khác nữa, trong đó có một cô bé mặt quen quen. Suy nghĩ mãi hắn mới nhớ ra cô bé chính là một trong những nhân vật được chụp hình đăng báo, và tấm hình này không hiểu sao đã được lưu giữ cùng với cả trăm tấm hình linh tinh khác trong phôn tay của hắn.

Thế là hắn chìa cái phôn ra và gợi chuyện làm quen :

-Có phải cháu đây không?

Cô bé không giấu được vẻ ngạc nhiên, thích thú :

-Vâng, cháu và các bạn cháu đấy. Úi giời ơi, thích quá.

-Nhưng chuyện gì mà các cháu khóc ghê thế? Bộ ba hay má cháu chết hả?

-Không. Ba má cháu có già phải đi theo trời theo phật thì cũng là chuyện nhỏ, việc gì phải khóc?

-Hay là các cháu đang đi đám ma của bạn bè thân quen?

-Không. Đi đám ma thì phải vui chứ lị. Có mấy người pê-đê múa lửa với nhảy thoát y, thích lắm chú ạ.

-Hay là các cháu đang tỏ lòng tiếc thương cho chiến sĩ và đồng bào ta bị giết hại dã man bởi bọn Trung quốc xâm lược?

-Ơ, chú nói hay nhỉ? Mấy chuyện linh tinh này can dự gì tới bọn cháu. Ai chết kệ người ta đi. Cháu thấy chú coi bộ hơi rảnh.

-Thì chú đang rảnh đây, đứng trú mưa chứ có làm gì đâu. Vậy nói chú nghe tại sao trong hình này các cháu khóc ghê thế?

Cô bé vui vẻ hẳn lên :

-A, cái hôm ấy bọn cháu đi xem ca sĩ thần tượng Hàn Quốc biểu diễn lần chót trước khi về nước. Đông lắm, ai cũng khóc, ai cũng chen lấn để được hôn vào cái ghế mà ca sĩ ngồi, có đứa không chen được, còn tính đập đầu xuống đất tự tử, phải hai chú bảo vệ mới giữ được nó đấy. Còn cháu khóc sưng cả mắt, phải nghỉ học hết 3 ngày.

-Nó ca sĩ qua nước mình hát, nó kiếm khẩm tiền, mắc chi các cháu phải khóc tập thể vậy?

-Vậy là chú Hai Lúa rồi. Chú không biết bây giờ văn minh là phải bắt chước dân Hàn quốc, phải khóc tối đa và sẳn sàng ngất xỉu vì thần tượng ca sĩ của mình. Nhờ vậy cháu mới được chụp hình lên báo đó. Còn chú, có ai chụp hình chú không?

Hắn cứng họng. Không phải vì đuối l‎ý, mà vì hắn ghê sợ cho sự xuống cấp trầm trọng của cái xã hội trăm năm trồng người hiện nay. Cứ thế này thì còn gì là thế hệ tương lai, còn gì là đất nước.

Hắn bước ra khỏi mái hiên dù trời vẫn còn đang mưa. Hắn không muốn đứng đó thêm chút nào nữa. Hắn cần sự khuây khỏa. Đi dưới mưa cũng là một cách để khuây khỏa, nhất là khi trong óc của hắn lại hiện lên mấy câu thơ của cô giáo Trần Thị Lam :

“Đất nước này rồi sẽ về đâu anh

Anh không biết làm sao em biết được

Câu hỏi gửi trời xanh, gửi người sau, người trước

Ai trả lời giùm đất nước sẽ về đâu?”

Loc Duong

Chủ Tịch Hyatt Tom Pritzker Từ Chức Vì Liên Quan Đến Jeffrey Epstein

CHICAGO — Tỷ phú Tom Pritzker vừa thông báo rời ghế Chủ tịch điều hành tập đoàn Hyatt Hotels sau khi những tài liệu mới nhất từ Bộ Tư pháp Hoa Kỳ tiết lộ về mối liên hệ giữa ông và tội phạm tình dục Jeffrey Epstein.

Ông Pritzker, người giữ chức Chủ tịch điều hành Hyatt từ năm 2004, cho biết ông cũng sẽ không tham gia tái tranh cử vào hội đồng quản trị của công ty.

Trong một thông báo chính thức, ông Pritzker bày tỏ sự hối hận sâu sắc:

- "Trách nhiệm quản trị tốt đồng nghĩa với việc phải bảo vệ Hyatt, đặc biệt là trong bối cảnh mối quan hệ giữa tôi với Jeffrey Epstein và Ghislaine Maxwell bị công khai."

Ông thừa nhận bản thân đã có "phán đoán sai lầm nghiêm trọng" khi duy trì liên lạc với những cá nhân này và không sớm cắt đứt quan hệ.

Sự ra đi của Pritzker là diễn biến mới nhất trong chuỗi hệ lụy đối với các nhân vật quyền lực sau khi mạng lưới quan hệ của Epstein bị phanh phui.

Trước đó, nhà kinh tế học Larry Summers đã bị cấm vĩnh viễn khỏi Hiệp hội Kinh tế Hoa Kỳ, và người đứng đầu DP World, Sultan Ahmed bin Sulayem, cũng đã phải rời vị trí do mối quan hệ thân thiết với Epstein.

Tom Pritzker là anh em họ của Thống đốc bang Illinois, ông JB Pritzker.

Nguồn trích dẫn: ABC7 Chicago