Saturday, July 18, 2026

ĐIỀM BÁO

Năm 1972, mùa gió chướng thổi dọc sông Tiền, Mỹ Tho vốn yên bình nay cũng biết mùi thuốc súng. Anh N. 25 tuổi, trung sĩ biệt động quân, được về phép 3 ngày. Lạ một điều, bao nhiêu năm lưu lạc không thư từ, tự dưng anh lại ghé thăm hết các bà con. Nhà dì Năm, dì Sáu, cả ông cậu bên cồn Phụng, anh đều ghé. Như một người đi chào từ biệt.

Dì Năm góa chồng, ở một mình trong căn nhà gỗ lợp ngói âm dương cuối đường Trưng Trắc. Sau nhà có cây vú sữa già, rễ trồi lên đội cả nền gạch tàu. Thấy cháu về, dì mừng rớt nước mắt, làm gà nấu cháo đậu xanh, ép anh ở lại một đêm.

“Ngủ trên gác xép nghen con. Hồi thằng Tư Lực còn sống, mỗi lần về phép nó cũng ngủ ở trển. Mát lắm con.”

Anh N. khựng lại. Tư Lực là con cô Ba, chết hồi đầu năm 71 vì đạp trúng mìn cóc ngoài Quảng Trị. Nghe đâu xác đem về chỉ còn nửa người. Anh tính từ chối, nhưng nhìn mắt dì lúc đó đỏ hoe, lại thôi.

Căn gác xép thấp lè tè, phải khom lưng mới lên được. Sàn gỗ đã cong vênh, vách ghép bằng ván hòm đạn đại liên, còn hằn chữ US ARMY. Một cái mùng cũ, một cái gối bẹp, và mùi ẩm mốc nồng nặc như mùi đất nghĩa trang. Trên cây xà ngang có ai khắc bằng lưỡi lê ba vạch: một vạch dài, hai vạch ngắn.

Đêm đó, Mỹ Tho cúp điện.
Anh N. trằn trọc không ngủ được. Gió từ mé sông thổi vào qua khe ván, rít lên như tiếng người huýt gió gọi nhau. Nửa đêm, anh mơ. Trong mơ, anh thấy mình đang ngồi trên giang thuyền PBR*, mũi tàu rẽ nước vào một con rạch nhỏ. Hai bên bờ toàn dừa nước rậm rạp. Tự dưng có tiếng “tách bọp” khô khốc. Anh nhìn xuống, ngực mình thủng một lỗ tròn, máu chưa kịp trào. Anh rơi khỏi be thuyền, nước sông Tiền đổ vào miệng mặn chát. Chìm xuống, anh thấy dưới đáy sông có hàng chục người lính, đứng im, lững lờ, mắt mở trừng trừng nhìn anh. Đi đầu là thằng Tư Lực, nó chỉ còn một chân, tay nó chỉ lên căn gác xép, miệng mấp máy: “Đổi ca rồi… tới mày đó.”

Anh N. giật mình dậy, mồ hôi ướt đẫm áo lính. Đồng hồ dạ quang chỉ 3 giờ 15. Căn gác im phăng phắc, nhưng cái mùng tự dưng phồng lên như có người ngồi bên trong. Anh với tay bật quẹt, ánh lửa chập chờn. Trong mùng không có ai. Chỉ có cái gối, lõm xuống một vết hình đầu người còn ấm. Có lẽ là đầu anh.

Sáng, anh không dám kể với dì Năm. Mặt anh nhợt nhạt, buồn buồn. Điểm tâm chưa dứt tô hủ tíu, ngoài ngõ đã có tiếng xe Jeep thắng gấp. Thằng liên lạc binh nhất chạy vào, nón sắt còn chưa kịp đội:

“Trung sĩ N., trình trung sĩ. Lệnh hành quân gấp. Đại đội mình tăng phái cho tiểu khu Kiến Hòa, qua Bến Tre lục soát rạch Heo. 30 phút nữa bốc ở bến phà!”

Rạch Heo. Cái tên hình như có trong giấc mơ.
Dì Năm níu tay anh: “Con mới về mà… ở thêm bữa đi con. Dì thấy đêm qua con ngủ mớ, kêu la dữ lắm.”

Anh N. cười khan: “Lính mà dì. Con không nhớ gì hết.” Anh móc trong túi ra tấm ảnh vợ con, nhét vào tay dì. “Dì giữ giùm con. Tuần sau con ghé lấy.”

Chiếc giang thuyền rời bến lúc 9 giờ. Nắng tháng chạp chói chang, nhưng anh N. thấy lạnh từ xương sống lạnh ra. Rạch Heo đúng như trong mơ: dừa nước hai bên che khuất bầu trời. Thuyền chạy chầm chậm, máy nổ phành phạch. Anh ngồi trên mũi, tay ôm cây M16 lăm lăm.
“Tách bọp”

Âm thanh khô khốc, nhỏ như tiếng cành cây gãy. Phát súng bắn tỉa từ trên bờ.

Anh N. thấy ngực mình nhói lên. Anh cúi xuống. Một lỗ tròn trên túi áo trái, máu mới bắt đầu rịn ra. Không kịp kêu. Anh lộn cổ xuống sông, chìm giữa làn nước phù sa ngầu đỏ.

Chiếc PBR quành lại quần mấy vòng, đạn M60 cày nát bờ rạch. Nhưng nước chảy xiết, xác anh trôi mất.

Ba ngày sau, ở cửa biển Ba Tri, dân chài lưới được xác anh. Lạ lùng là xác không trương lắm, da trắng bệch như sáp. Vợ anh nhận mặt, ngất ngay tại chỗ. Trong túi áo ngực trái, tấm ảnh vợ con không còn. Thay vào đó là một miếng gỗ mục khắc 3 vạch, 1 dài 2 ngắn.

Đám ma anh N. xong, dì Năm lăn ra ốm một trận thập tử nhất sinh. Tỉnh dậy, việc đầu tiên dì làm là dỡ bỏ cái mùng trên gác, leo lên coi. Dưới chân giường, trên sàn gỗ, đầy những vạch khắc bằng lưỡi lê.

Từ đó căn gác bỏ trống. Dì Năm chất đồ cũ, nhang đèn lên đó, khóa trái cửa. Nhưng cứ đến tháng chạp, đêm nào gió chướng thổi mạnh, đi ngang nhà dì người ta lại nghe tiếng khò khè trên gác, như tiếng người bị nước tràn vào phổi. Có đêm còn nghe tiếng chân đi cà nhắc, một nặng một nhẹ, bước tới bước lui rồi dừng lại.

Năm 1974, thằng cháu họ ở Sài Gòn về, không biết chuyện, đòi ngủ trên gác cho mát. Nửa đêm nó la làng chạy xuống, nói nằm mơ thấy một người lính không có nửa thân dưới ngồi đầu giường, hỏi: “Mày tên gì? tới phiên mày chưa?” Sáng hôm sau nó bỏ một hơi về Sài Gòn, một tháng sau bị pháo kích chết ở An Lộc.

Dì Năm từ đó dán bùa Lỗ Ban kín mít cửa gác. Ông thầy bùa nói, cái gác xép đó nằm ngay “long mạch âm”. Hồi xưa chủ đất là một ông thầy pháp trấn yểm, chôn ba cái lưỡi lê yểm ba hồn lính chết trận để giữ nhà. Ai ngủ ở đó, hợp tuổi thì bị “đổi ca”. Thằng Tư Lực, anh N., đều mạng thủy. Nước lớn phải có người giữ.

Sau 75, nhà dì Năm bị trưng thu một phần làm hợp tác xã. Người ta dỡ căn gác làm củi. Lúc dỡ cây xà ngang, thợ mộc thấy trong ruột gỗ có một cuộn giấy dầu. Mở ra, là những chữ viết ngoằn ngoèo, viết bằng mực tàu đã phai mờ. Cây vú sữa sau nhà cũng tự dưng chết đứng năm đó. Người ta cưa ra, thấy trong lõi cây bị con gì đục gần như trống rỗng

Bây giờ, chỗ nhà dì Năm là một quán cà phê pha máy. Chủ quán là người ở tỉnh khác về kinh doanh. Không rõ những hồn ma cũ trong thời chiến ấy có còn vất vưởng đâu đó hay không.

*PBR (viết tắt của Patrol Boat, River hay Tàu tuần tra sông) là loại xuồng tuần tra vỏ cứng tốc độ cao được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo riêng cho các hoạt động thủy bộ trong Chiến tranh Việt Nam.

Thi Anh


Ký Ức Pulau Bidong

Đã hơn 45 năm trôi qua kể từ ngày ấy. Bây giờ ngồi cố nhớ lại những mảnh ký ức về Pulau Bidong, tôi chỉ sợ một ngày nào đó trí nhớ sẽ phản bội mình, nên thôi thì tranh thủ viết lại trong lúc còn nhớ được, kẻo mai này Alzheimer ghé thăm thì đành chịu thua.

Ngày con tàu đưa chúng tôi cập bến Pulau Bidong, hành trang tôi mang theo chỉ vỏn vẹn một chiếc quần jean cũ và một chiếc áo sơ mi — bộ đồ do hội Hồng Thập Tự phát cho thuyền nhân. Vậy mà với tôi, đó lại là bộ quần áo đẹp nhất đời mình, vì nó chứa đựng một tấm lòng mà không tiền bạc nào mua được.

Tôi bước lên cầu Jetty giữa trưa hè nắng gắt, xếp hàng dài chờ đăng ký vào đảo. Xung quanh, rất nhiều “Bidonger” cũ ùa ra đón người mới, mắt dáo dác tìm xem trong đám đông có ai quen không. Cảnh tượng náo nhiệt như ngày hội — tiếng cười, tiếng gọi nhau mừng rỡ vang lên khắp nơi, người ta ôm nhau rồi dắt về “nhà” trên đảo.

Nhưng cũng có những người không may mắn, chẳng tìm được ai quen — trong đó có tôi — lặng lẽ từng bước một mình đi tìm chỗ trú. Tôi leo lên đồi Tôn Giáo, nơi còn nhiều khoảng trống để đặt lưng, hoặc đôi khi nằm dưới gốc dừa trên bãi cát, nghe tiếng sóng vỗ rì rào. Giữa vùng đất tự do ấy, dù cô đơn, tôi vẫn thấy lòng mình nhẹ nhõm lạ thường.

Rồi thời gian trôi, tôi cũng trở thành một Bidonger thực thụ — được lãnh khẩu phần tôm, cá, đậu, gạo đựng trong bao ni-lông, sống tự do tự tại, chỉ còn biết chờ ngày định cư.

Trên đảo có một khu chợ nhỏ bán đủ thứ: lon Coca-Cola, Fanta, trái cây tươi… Chỉ tội là tôi chẳng có lấy một đồng. Tôi là “vô sản” đúng nghĩa — nếu có ai xưng mình vô sản thứ nhì, thì chắc chắn không ai dám nhận vô sản thứ nhất trước tôi. Mỗi lần đi ngang khu chợ, nhìn những lon Coca-Cola, những trái táo vàng mọng nước xếp trên kệ, tôi thèm đến quặn lòng, nhưng chỉ dám đưa mắt nhìn rồi lặng lẽ bước qua.

Thời ấy, Pulau Bidong chưa có nhà vệ sinh công cộng. Ai cần “giải quyết” thì cứ nhắm về phía đồi rậm hoặc ra bãi đá gần biển mà ngồi, chẳng cần nhìn trước ngó sau, vì tứ phía đều có người làm y như mình. Ban đầu ai cũng ngượng ngùng, nhất là phụ nữ, con gái — họ chỉ dám đi khi màn đêm buông xuống. Nhưng rồi “nhập gia tùy tục”, dần dà mọi người cũng quen, tự nhiên như không, mặc ai muốn nhìn thì nhìn.

Những chàng trai trên đảo, ai nấy cũng để tóc dài chấm vai như con gái. Ngày mới lên đảo, tôi còn trầm trồ ngưỡng mộ, nghĩ đó là mốt “Hippie” sành điệu. Vậy mà chưa đầy sáu tháng sau, tôi cũng thành “Hippie” tự lúc nào không hay — nhất là những đêm nằm nghe lũ chí tung hoành ngang dọc trên đầu, khó lòng chợp mắt cho tròn giấc.

Sáng hôm sau, tôi đi ngang tiệm hớt tóc dã chiến trên đảo, chỉ dám đứng nhìn chứ không dám bước vào, vì trong túi chẳng có “mụ” nào. Định quay đi, bỗng nghe có tiếng gọi vọng ra: “Có phải bạn Nghĩa đó không?” Tôi quay lại, nhận ra Tâm, tay đang cầm bộ đồ nghề hớt tóc. Đúng là buồn ngủ gặp chiếu manh! Tâm kéo tôi lên ghế, bảo: “Tóc bạn dài quá rồi, để tôi hớt cho, không lấy tiền đâu.” Còn gì vui hơn thế — tôi ngồi lên ghế mà lòng hiên ngang như Lữ Bố, bên tai vẳng nghe tiếng cười khúc khích của bà chủ tiệm. Sau này Tâm định cư ở Canada. Đến giờ tôi vẫn mong có ngày gặp lại, để nói một lời cảm ơn cho trọn, vì tấm lòng ấy tôi vẫn giữ mãi không quên.

Khoảng một tuần trước khi rời đảo, tôi hay lên đồi tôn giáo ngồi một mình, như muốn ôm trọn từng cảnh vật vào ký ức, sợ rằng mai này sẽ quên mất. Rồi tôi xuống đồi, ra biển tắm cho mát người. Tình cờ, tôi nhìn xuống nước thấy một tờ giấy đang trôi bồng bềnh. Nhìn kỹ, hóa ra là tờ 10 đồng Mã Lai. Thật sự nó đang nằm ngay trước mặt tôi, như thể có ai đó vô hình muốn tặng cho mình món quà ấy.

Tôi đón nhận, thầm cảm ơn đất trời. Cứ như một điều ước đã được lắng nghe. Tôi chạy ngay về khu chợ, mua một lon Coca-Cola và một trái táo. Chưa bao giờ trong đời tôi được ăn ngon, uống đã đến thế như hôm đó. Số tiền còn lại, tôi ghé tiệm tạp hóa mua một chiếc va-li nhỏ và một cuốn từ điển Đức-Việt, Việt-Đức — vừa khít số tiền mình có, không dư không thiếu.

Nghia Cam
KG 3640


PHÓ TỔNG THỐNG JD VANCE CẢNH BÁO CHIẾN TRANH TOÀN DIỆN VỚI IRAN CÓ THỂ GÂY KHỦNG HOẢNG TỊ NẠN VÀ KHỦNG BỐ

Phó Tổng thống Hoa Kỳ JD Vance trong cuộc phỏng vấn với người dẫn chương trình Joe Rogan, được công bố hôm Thứ Tư, cho biết chính quyền Tổng thống Trump đang nỗ lực đạt một thỏa thuận với Iran nhằm chấm dứt chiến sự và ngăn chặn một cuộc khủng hoảng tị nạn có thể xảy ra.

Ông Vance cho rằng có một số nhân vật có lập trường cứng rắn trong hệ thống chính trị Hoa Kỳ đã liên tục chỉ trích các cuộc thương thuyết và tìm cách làm thất bại tiến trình này.

Ông nói: "Luôn có những người có lập trường rất cứng rắn trong hệ thống Hoa Kỳ công kích thỏa thuận và, thành thật mà nói, theo nhiều cách đã cố gắng phá hỏng thỏa thuận. Tôi luôn hỏi họ rằng đề nghị của các vị là gì? Giải pháp thật sự của các vị là gì?"

Ông Vance nêu eo biển Hormuz là một trong những khu vực nguy hiểm nhất hiện nay và cho rằng Iran có khả năng làm gián đoạn khoảng 25% nguồn cung năng lượng của thế giới bằng các máy bay không người lái có chi phí thấp nhưng rất khó đánh chặn.

Theo ông Vance, một số người phản đối đàm phán muốn "oanh kích Iran đến mức không còn gì" hoặc tìm cách thay đổi chế độ tại nước này.

Ông nói: "Nhưng kinh nghiệm của chúng ta với những việc đó như thế nào?"

Ông Joe Rogan trả lời: "Không tốt."

Ông Vance đáp: "Đúng vậy, không tốt."

Ông Vance cho rằng việc đưa khoảng 150,000 quân vào Iran đồng nghĩa với việc quân đội Hoa Kỳ sẽ làm thay công việc của người dân Iran.

Ông nói: "Chúng ta không còn làm việc đó nữa."

Ông Vance cũng cảnh báo về điều mà ông gọi là "kịch bản Libya."

Ông cho biết sau khi Hoa Kỳ góp phần lật đổ nhà lãnh đạo Muammar Gadhafi, Libya đã trở thành một quốc gia thất bại.

Ông nói điều đó dẫn đến một cuộc khủng hoảng người tị nạn, với dòng người tràn vào Châu Âu cũng như nhiều khu vực khác tại Á Châu và Phi Châu, đồng thời kéo theo nhiều bạo lực và khủng bố.

Ông Vance nói: "Tôi thật sự nghĩ rằng có những người muốn đó là kết quả tại Iran."

Ông cũng đặt câu hỏi: "Điều đó mang lại lợi ích gì cho Hoa Kỳ? Làm sao Hoa Kỳ có lợi khi 94 triệu người tuyệt vọng tràn vào Châu Âu, tràn vào Hoa Kỳ và tạo điều kiện để các mạng lưới khủng bố hình thành? Chúng ta đã từng thử điều đó rồi."

Ông Joe Rogan nhắc lại nhận định cho rằng sự sụp đổ của chính quyền Libya là một trong những nguyên nhân dẫn đến làn sóng di dân lớn vào Châu Âu trong thập niên 2010.

Ông Vance trả lời: "Đúng vậy. Libya và Syria đều là những quốc gia thất bại do các chính sách sai lầm tại Trung Đông."

Ông cho biết mỗi lần Hoa Kỳ can dự theo cách đó đều dẫn đến khủng hoảng tị nạn, gia tăng khủng bố và khiến nhiều thường dân vô tội thiệt mạng.

Ông Vance cũng nói mặc dù Tổng thống Trump đã xây dựng được một liên minh chính trị rộng lớn, một số nhân vật có lập trường cứng rắn vẫn liên tục chỉ trích Tổng thống mỗi khi ông lựa chọn thương thuyết.

Ông nói điều khiến ông thất vọng là những người này công kích mọi nỗ lực đàm phán, công kích Tổng thống Trump và cả chính ông.

Ông cho biết họ cho rằng Tổng thống Trump đã phản bội họ.

Ông Vance đáp lại: "Nếu quý vị muốn có một chính sách cứng rắn với Iran thì việc Tổng thống Trump vừa thương thuyết để đạt kết quả tốt nhất cho người dân Hoa Kỳ không có nghĩa là ông ấy phản bội ai."

Ông Vance cũng cho biết theo bản ghi nhớ gần đây, các quốc gia vùng Vịnh sẽ được phép đầu tư $300 tỷ Mỹ kim vào Iran nếu Tehran thực hiện đầy đủ các cam kết.

Tuy nhiên, ông nói một số người có lập trường can thiệp quân sự đang cố tình tuyên bố sai sự thật rằng chính Hoa Kỳ sẽ chuyển $300 tỷ Mỹ kim cho Iran.

Ông Vance khẳng định người dân Hoa Kỳ ủng hộ việc sử dụng quân đội để hoàn thành các mục tiêu rõ ràng, nhưng không muốn tiếp tục các cuộc chiến kéo dài như trong nhiều thập niên qua.

Nguồn: Fox News
Phân tích và biên tập: Luan Vo
Tin Hoa Kỳ by VLKT News

Thống tướng Douglas MacArthur có công lao thế nào với nước Nhật?

Nếu hỏi:
"Douglas MacArthur có công lao gì với Nhật Bản?"

thì có thể nói ngắn gọn:
Ông là người đặt nền móng cho nước Nhật hiện đại sau Thế chiến II.

Rất nhiều người Nhật ngày nay, dù có đánh giá khác nhau về ông, vẫn công nhận rằng ông đã góp phần quan trọng giúp Nhật chuyển đổi từ một đế quốc quân phiệt thành một quốc gia dân chủ và phát triển.

1. Không giải thể Hoàng gia Nhật

Sau khi Nhật đầu hàng năm 1945, nhiều người trong phe Đồng minh muốn đưa Emperor Hirohito ra xét xử như tội phạm chiến tranh.

MacArthur phản đối.
Ông cho rằng:
Nếu bắt Thiên hoàng, xã hội Nhật có thể hỗn loạn.
Giữ Thiên hoàng làm biểu tượng sẽ giúp người dân chấp nhận cải cách.

Đây được xem là một quyết định có ảnh hưởng rất lớn đến sự ổn định của Nhật sau chiến tranh.

2. Soạn Hiến pháp mới

Dưới sự chỉ đạo của MacArthur, Nhật ban hành Hiến pháp năm 1947.

Những điểm nổi bật:
* Thiên hoàng không còn nắm quyền cai trị mà chỉ là biểu tượng quốc gia.
* Người dân có quyền bầu cử.
* Phụ nữ lần đầu được quyền bầu cử và tham gia chính trị.
* Bảo đảm nhiều quyền tự do dân sự.

Đây vẫn là nền tảng của hệ thống chính trị Nhật Bản hiện nay.

3. Phi quân sự hóa Nhật Bản

Hiến pháp mới có Điều 9 nổi tiếng:
Nhật từ bỏ chiến tranh như một quyền của quốc gia.

Nhờ đó, Nhật giảm mạnh chi tiêu quân sự và tập trung vào phát triển kinh tế.

4. Cải cách ruộng đất

Trước chiến tranh:
Nhiều nông dân phải thuê đất của địa chủ.

MacArthur thúc đẩy cải cách:
Nhà nước mua đất của địa chủ.
Bán lại cho nông dân với giá ưu đãi.

Điều này giúp giảm bất bình đẳng ở nông thôn và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế.

5. Cải cách giáo dục

Ông thúc đẩy:
* Giáo dục phổ cập.
* Giảm tư tưởng quân phiệt trong trường học.
* Khuyến khích tư duy khoa học và dân chủ.

6. Chống độc quyền kinh tế

Trước chiến tranh, kinh tế Nhật bị chi phối bởi các tập đoàn gia tộc lớn (zaibatsu).

Chính quyền chiếm đóng đã giải thể hoặc cải tổ nhiều tập đoàn này để tăng cạnh tranh, dù một số sau đó phát triển thành các tập đoàn mới (keiretsu).

Thành quả:
Trong khoảng 20–30 năm sau chiến tranh, Nhật Bản bước vào giai đoạn được gọi là "phép màu kinh tế Nhật Bản":

Trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trong nhiều năm.
Hình thành các thương hiệu nổi tiếng như Toyota Motor Corporation, Sony Group Corporation, Honda Motor Co., Ltd. và Panasonic Holdings Corporation.

MacArthur không phải là người trực tiếp tạo nên "phép màu" này, nhưng ông đã góp phần xây dựng môi trường thể chế và xã hội để sự phát triển đó có thể diễn ra.

Có phải người Nhật ai cũng biết ơn MacArthur?
Không hẳn.

Có hai góc nhìn:
Ủng hộ: Ông giúp Nhật dân chủ hóa, ổn định và tạo nền tảng cho sự phát triển sau chiến tranh.
Phê phán: Ông vẫn là vị tướng chỉ huy lực lượng chiếm đóng, và một số quyết định của chính quyền chiếm đóng còn gây tranh cãi.

Nhìn chung, trong lịch sử hiện đại, Douglas MacArthur được xem là một trong những nhân vật nước ngoài có ảnh hưởng lớn nhất đến quá trình tái thiết Nhật Bản sau năm 1945.





CIA cố tình giấu Tổng thống Trump thông tin về sự can thiệp của Trung Quốc vào cuộc bầu cử năm 2020

Các tài liệu mới được giải mật đã tiết lộ cách CIA và cộng đồng tình báo cố tình giấu Tổng thống Trump thông tin về sự can thiệp của Trung Quốc vào cuộc bầu cử năm 2020, bằng cách loại bỏ những thông tin này khỏi các bản tin tóm tắt hàng ngày dành cho ông.

Trung Quốc
Tổng thống Donald Trump đã công bố các hồ sơ tình báo được giải mật, phơi bày việc CIA đã hành động nhằm hỗ trợ Trung Quốc và Đảng Dân chủ trong việc giảm nhẹ mức độ đe dọa, che giấu hành vi can thiệp và chỉnh sửa các báo cáo trong suốt chu kỳ bầu cử năm 2020.

Washington D.C.
Tờ China Daily (Trung Quốc Nhật báo) – cơ quan chịu sự kiểm soát trực tiếp của Đảng Cộng sản Trung Quốc – đã chi hơn
- 4,6 triệu USD cho tờ The Washington Post và
- gần 6 triệu USD cho tờ The Wall Street Journal

kể từ cuối năm 2016 để đăng tải các ấn phẩm tuyên truyền được thiết kế trông giống như tin tức chính thống.

Các khoản thanh toán khác từ China Daily cũng được chuyển đến nhiều cơ quan truyền thông, bao gồm:

 tạp chí Time (hơn 700.000 USD),
 tạp chí Foreign Policy,
 Financial Times,
 Los Angeles Times,
 Chicago Tribune,
 Houston Chronicle,
 Boston Globe,
 USA Today và các tờ báo khác,
với tổng số tiền lên tới hàng triệu USD nữa trong những năm gần đây.

CIA đã tích cực hành động chống lại ông Trump trong suốt nhiệm kỳ của ông.

Các quan chức trong cộng đồng tình báo đã loại bỏ mọi nội dung có thể ủng hộ nỗ lực tái đắc cử của ông Trump.

Cựu sĩ quan CIA Pedro Israel Orta, người từng làm việc tại cơ quan này dưới thời chính quyền Trump, cho biết CIA không công nhận ông Trump là tổng thống và từ chối treo ảnh ông trên tường, phá vỡ thông lệ lâu đời dành cho tất cả các tổng thống tiền nhiệm.

Một email trao đổi giữa các quan chức tình báo vào tháng 11 năm 2020 đã mô tả cách họ cố tình chỉnh sửa một bản "Báo cáo Tóm tắt Hàng ngày dành cho Tổng thống" (PDB) đang chờ trình lên, nhằm loại bỏ mọi thông tin về việc Trung Quốc can thiệp vào cuộc bầu cử năm 2020.

Trung Quốc đã thực hiện một chiến dịch quy mô lớn trên nhiều lĩnh vực—bao gồm thương mại, thông tin nguồn mở và mạng xã hội—nhằm định hướng dư luận cử tri và tác động đến kết quả bầu cử.

Trung Quốc đã thu thập dữ liệu của hơn 220 triệu cử tri Mỹ như một phần của chiến dịch gây ảnh hưởng và thu thập dữ liệu quy mô lớn nhắm vào cuộc bầu cử tổng thống năm 2020; thông tin này đã bị giấu kín không cho ông Trump biết.

CIA và các quan chức khác đã tìm cách giấu kín mọi thông tin liên quan đến Trung Quốc và cuộc bầu cử năm 2020 khỏi Tổng thống Trump bằng cách loại bỏ các thông tin đó khỏi các bản báo cáo tóm tắt hàng ngày của ông.

Christina Aguayo



DỌN NHÀ RA SÂN BÁN "VE CHAI", AI NGỜ KIẾM ĐƯỢC CẢ GIA TÀI TRIỆU ĐÔ!

Cả nhà ơi, có bao giờ mọi người đi qua mấy khu dân cư ở Mỹ vào dịp cuối tuần, tự nhiên thấy nhà người ta bày la liệt đồ đạc từ quần áo, bàn ghế, bát đĩa cho đến đồ chơi cũ ngay trên bãi cỏ trước nhà chưa?

Người mới sang nhìn vào tưởng dọn nhà bỏ đi, nhưng thực ra đây là một nét văn hóa cực kỳ đặc trưng và thú vị của nước Mỹ: Yard Sale (hoặc Garage Sale - Chợ giời tại gia)! Và đây là những điều bất ngờ về nó mà không phải ai cũng biết:

* Khi "đồ bỏ đi" của người này là "kho báu" của người khác:
* Mua đồ hiệu với giá... vài cắc bạc:

Người Mỹ có tính mua sắm rất nhiều, nhưng nhà kho thì có hạn. Cứ vài tháng hoặc trước khi chuyển nhà, họ lại gom sạch những món đồ không dùng nữa ra trước sân, treo một cái biển tự chế bằng bìa carton ghi "Yard Sale" rồi ngồi thảnh thơi đợi khách. Giá đồ ở đây rẻ tới mức giật mình: $0.50 cho một cuốn sách, $1 cho một chiếc áo khoác, hay $5 cho một chiếc lò vi sóng còn dùng tốt. Khách đến cứ tự nhiên xem, trả giá thoải mái, thuận mua vừa bán!

Thú vui "đi săn" cuối tuần của dân Mỹ:
Chính vì giá rẻ như cho, đi Yard Sale đã trở thành một nét văn hóa, một thú vui giải trí sáng Thứ Bảy của rất nhiều người. Họ lái xe thong dong qua các khu phố, thấy nhà nào treo biển là tấp vào "bới đồ". Có những người chuyên đi săn món hời về để dùng, lại có những tay "buôn chuyên nghiệp" chuyên đi gom đồ cổ, đồ hiếm ở Yard Sale rồi mang lên eBay, Amazon bán lại kiếm lời gấp chục lần.

Những cú "đổi đời" điên rồ nhất lịch sử Yard Sale:
Nghe có vẻ giống như nhặt ve chai, nhưng thực tế ở Mỹ đã có những câu chuyện thật 100% khiến báo chí phải ngỡ ngàng:

Mua cái bát $3 bán lại $2.2 triệu đô: Một người đàn ông ở New York đi dạo Yard Sale thấy một chiếc bát gốm màu trắng nhỏ xinh, liền mua với giá $3 về để bàn cho đẹp. Ai ngờ sau đó mang đi thẩm định, đó là chiếc bát báu vật từ thời nhà Tống (Trung Quốc). Kết quả: Chiếc bát được đấu giá thành công với số tiền gần 50 tỷ VNĐ!

Bức tranh $4 giấu tờ Tuyên ngôn Độc lập: Một người khác mua một bức tranh cũ giá $4 chỉ vì thích cái khung của nó. Khi về tháo khung ra, ông phát hiện một tờ giấy cũ giấu ở mặt sau. Đó chính là 1 trong 25 bản in gốc đầu tiên của bản Tuyên ngôn Độc lập nước Mỹ năm 1776! Tờ giấy sau đó được bán với giá... 8.2 triệu đô (hơn 190 tỷ VNĐ).

Đấy, nước Mỹ luôn có những điều bất ngờ và đầy cơ hội theo cách không ngờ tới nhất như vậy cả nhà ạ! Bác nào ở Mỹ đã từng nhặt được "vàng" từ mấy khu Yard Sale này chưa, hay có món đồ nào mua cũ mà dùng bền tới tận bây giờ không? 



TRUNG QUỐC BẮT GIỮ NHÀ KHOA HỌC MỸ VÌ "CHIẾC CHÌA KHÓA" PHÁT HIỆN MỌI VỤ THỬ HẠT NHÂN BÍ MẬT!

1. Vụ bắt giữ gây chấn động và bí ẩn đằng sau một nhà khoa học

Thưa quý vị, một báo cáo của Reuters đã làm dấy lên sự chú ý của dư luận quốc tế khi tiết lộ vụ việc Giáo sư Trần Hữu Lâm, một nhà địa chấn học người Mỹ gốc Hoa, bị phía Trung Quốc bắt giữ ngay trước khi chuẩn bị lên máy bay trở về Boston sau chuyến thăm quê và tham gia các hoạt động học thuật.

Theo thông tin được công bố, ông Trần bị giam giữ trong thời gian dài, bị thẩm vấn hàng trăm lần và sụt cân nghiêm trọng. Phía Trung Quốc cáo buộc ông phạm tội gián điệp, trong khi gia đình và phía Hoa Kỳ khẳng định toàn bộ công trình nghiên cứu của ông đều dựa trên dữ liệu công khai và được đăng tải trên các tạp chí khoa học quốc tế.

Điều khiến giới quan sát đặt câu hỏi là: Nếu chỉ là một vụ án gián điệp thông thường, vì sao lại cần tới hàng trăm cuộc thẩm vấn kéo dài suốt nhiều tháng? Rốt cuộc, ông Trần đang nắm giữ bí mật gì khiến vụ việc được đẩy lên cấp ngoại giao giữa hai cường quốc?

2. Giá trị thật sự của ông Trần không nằm ở tài liệu, mà ở thuật toán

Theo nhiều phân tích được đề cập trong kịch bản, điều Bắc Kinh thực sự quan tâm không phải là những tài liệu ông Trần mang theo, mà là kiến thức và thuật toán mà ông phát triển trong nhiều năm nghiên cứu.

Lĩnh vực chuyên môn của ông là phân tích sóng địa chấn sinh ra từ các vụ thử hạt nhân dưới lòng đất. Đây là công nghệ có ý nghĩa đặc biệt trong việc phát hiện các quốc gia bí mật tiến hành thử nghiệm vũ khí hạt nhân.

Sau khi các hiệp ước cấm thử hạt nhân được áp dụng, những vụ nổ trên mặt đất gần như không còn khả thi vì dễ bị vệ tinh và hệ thống quan trắc quốc tế phát hiện. Chính vì vậy, nhiều quốc gia chuyển sang thử nghiệm sâu dưới lòng đất nhằm hạn chế khả năng bị phát hiện.

Tuy nhiên, dù được chôn sâu đến đâu, các vụ nổ vẫn tạo ra sóng địa chấn lan truyền khắp Trái Đất. Những tín hiệu này được các mạng lưới địa chấn trên toàn cầu ghi nhận và phân tích.

Điểm đặc biệt là ông Trần đã xây dựng được một thuật toán có khả năng phân biệt rất chính xác giữa động đất tự nhiên và sóng địa chấn phát sinh từ các vụ nổ hạt nhân, kể cả khi tín hiệu đã bị làm suy yếu đáng kể.

3. "Bộ giảm thanh hạt nhân" dưới lòng đất là gì?

Một trong những nội dung gây chú ý nhất là khái niệm được ví như "bộ giảm thanh hạt nhân".

Theo đó, nếu một quả bom hạt nhân được kích nổ trong một khoang rỗng khổng lồ được tạo sẵn dưới lòng đất, phần lớn năng lượng xung kích sẽ bị khoảng không hấp thụ trước khi truyền vào lớp đá xung quanh.

Nhờ vậy, sóng địa chấn truyền ra ngoài sẽ yếu hơn rất nhiều, khiến các thiết bị giám sát dễ nhầm lẫn với một trận động đất nhỏ.

Nếu kỹ thuật này được hoàn thiện, một quốc gia có thể bí mật thử nghiệm các loại vũ khí mới mà giảm đáng kể nguy cơ bị cộng đồng quốc tế phát hiện.

Theo lập luận trong kịch bản, thuật toán của ông Trần lại chính là công cụ có khả năng nhận diện những dấu vết rất nhỏ còn sót lại sau quá trình "giảm thanh" này.

Nói cách khác, đây được ví như một "máy phát hiện nói dối" dành cho các vụ thử hạt nhân dưới lòng đất.

4. Vì sao Trung Quốc bị cho là đặc biệt quan tâm?

Kịch bản cho rằng việc Bắc Kinh liên tục thẩm vấn ông Trần xuất phát từ hai mục tiêu.

Thứ nhất, tìm hiểu giới hạn thực sự của công nghệ giám sát địa chấn mà Hoa Kỳ đang sở hữu. Nếu biết thuật toán của đối phương mạnh đến đâu, họ có thể điều chỉnh quy mô khoang rỗng, độ sâu và cường độ vụ nổ để giảm khả năng bị phát hiện.

Thứ hai, nếu hiểu được nguyên lý hoạt động của thuật toán, họ có thể cải tiến ngược công nghệ "giảm thanh", từ đó nâng cao khả năng che giấu các cuộc thử nghiệm trong tương lai.

Trong kịch bản cũng đề cập đến các nghi vấn nhiều năm qua xoay quanh khu vực La Bố Bạc ở Tân Cương, nơi từng là bãi thử hạt nhân nổi tiếng của Trung Quốc. Một số báo cáo và hình ảnh vệ tinh được cho là cho thấy hoạt động đào bới quy mô lớn dưới lòng đất, làm dấy lên nghi ngờ về việc xây dựng các cơ sở phục vụ thử nghiệm hạt nhân.

Ngoài ra, kịch bản còn nhắc đến những tranh luận từng xuất hiện sau trận động đất Vấn Xuyên năm 2008 liên quan đến khả năng tồn tại các cơ sở hạt nhân quân sự trong khu vực. Tuy nhiên, đây vẫn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và chưa có kết luận được quốc tế công nhận.

5. Từ vụ án khoa học trở thành cuộc đấu ngoại giao

Theo diễn biến được đề cập, phía Hoa Kỳ đã đưa tên ông Trần Hữu Lâm vào danh sách những công dân bị giam giữ sai trái ở nước ngoài.

Điều này đồng nghĩa vụ việc không còn được xem đơn thuần là một vụ án hình sự mà đã trở thành vấn đề ngoại giao cấp cao.

Ngoại trưởng Marco Rubio được cho là đã ưu tiên xử lý hồ sơ này, trong khi Tổng thống Donald Trump cũng nhiều lần nêu vấn đề trong các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo Trung Quốc.

Tuy nhiên, đến nay ông Trần vẫn chưa được trả tự do.

Theo góc nhìn được nêu trong kịch bản, Bắc Kinh có thể xem ông như một quân bài chiến lược vừa mang giá trị công nghệ, vừa có giá trị trong các cuộc đàm phán giữa hai nước.

Nếu đúng như vậy, số phận của một nhà khoa học giờ đây không còn chỉ phụ thuộc vào luật pháp, mà đã gắn chặt với cuộc cạnh tranh công nghệ và an ninh giữa hai siêu cường.

6. Cuộc cạnh tranh thực sự nằm dưới lòng đất

Điều đáng chú ý nhất trong toàn bộ câu chuyện không chỉ là số phận của một nhà khoa học, mà là cuộc chạy đua công nghệ đang diễn ra âm thầm dưới lòng đất.

Trong khi thế giới thường tập trung vào tên lửa, tàu sân bay hay vệ tinh quân sự, thì phía sau đó là cuộc chiến giữa các thuật toán phát hiện và công nghệ che giấu.

Một bên tìm cách nhận diện mọi dấu vết của các vụ thử nghiệm hạt nhân.
Bên còn lại tìm mọi cách khiến những dấu vết ấy biến mất khỏi hệ thống giám sát toàn cầu.

Nếu những phân tích trong kịch bản là chính xác, thì cuộc đối đầu Mỹ - Trung hiện nay không chỉ diễn ra trên mặt đất hay ngoài không gian, mà còn đang diễn ra sâu dưới lòng đất, nơi mỗi rung chấn địa chất đều có thể mang ý nghĩa chiến lược.

Xuan Nghia

Blog Archive