Friday, June 5, 2026

TIN TỨC - 6/6/2026

CHIẾN TRANH IRAN - CẬP NHẬT

TT Iran từ chức
TT Iran Masoud Pezeshkian đã chính thức gửi thư tới lãnh tụ tối cao GC Mojtaba Khamenei để xin từ chức. Ông than phiền ông ở tình trạng trên đe dưới búa, trên là lãnh tụ tối cao, dưới là các tướng lãnh cực đoan của Lực Lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo, và ông chẳng có quyền làm bất cứ điều gì, đặc biệt là trong cuộc điều đình hòa bình với Mỹ.

Tin mới: truyền thông Iran do Nhà Nước kiểm duyệt hôm thứ Hai đầu tuần rồi chính thức loan tin TT Pezeshkian đã từ chức. 

Mỹ đánh bom nữa
Trong mục địch thúc đẩy Iran phải chấp nhận điều đình nghiêm chỉnh và thỏa thuận với Mỹ, đặc biệt là cản không cho Iran bắn hỏa tiễn vào các căn cứ quân sự Mỹ tại Trung Đông cũng như bắn vào các thương thuyền trên Hormuz, TT Trump đã ra lệnh đánh bom một số căn cứ hỏa tiễn và radar tuần duyên phía nam Iran trong week-end tuần rồi, đặc biệt là các căn cứ trên đảo Qeshm ngay trong vùng eo biển Hormuz.


Tin điều đình
Vẫn chưa đi đến đâu tuy báo chí làm rùm beng hai bên rất gần kề thỏa thuận. Tin mới nhất do báo New York Times loan ra: TT Trump đã gửi lại cho Iran một đề nghị hòa bình mới. Không có chi tiết nào được loan ra. TT Trump lên tiếng kêu gọi mọi người bình tĩnh chờ coi ông làm việc.


Bộ trưởng Chiến Tranh Pete Hegseth hé lộ lý do của những khó khăn: theo ông Hegseth, Mỹ muốn có một thỏa thuận lớn và lâu dài với Iran, bảo đảm Iran không bao giờ có vũ khí nguyên tử, đồng thời cũng bảo đảm hòa bình lâu dài trong cả vùng Trung Đông, với sự tham gia của Do Thái và nhiều quốc gia Ả rập lớn như Ả Rập Saoud, Liên Minh Các Vương Quốc Vùng Vịnh, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ, chứ không phải chỉ là điều đình để hưu chiến nhất thời giữa Mỹ và Iran.

Theo tin đoán mò của truyền thông, trong kế hoạch của Mỹ, có thể có cả một chương trình đầu tư quốc tế lên tới 300 tỷ đô vào hạ tầng cơ sở và các nhu cầu thiết yếu như y tế, giáo dục, quân sự, tái thiết hậu chiến,... cho Iran và cả vùng Trung Đông. Xin ghi nhận đây vẫn chỉ là truyền thông đoán mò, ta phải chờ đọc thỏa thuận cuối cùng chính thức mới biết được.


Tin mới: Iran rút ra khỏi cuộc điều đình hòa bình với Mỹ dựa trên lý do Do Thái đánh khủng bố Hezbollah tại Lebanon không ngừng. Sau đó, Iran lại đưa ra điều kiện mới: chỉ chấp nhận ngưng chiến tại Iran nếu đồng thời Do Thái cũng ngưng đánh Hezbollah tại Lebanon. Hiển nhiên, phe diều hâu của Iran không có ý định thỏa thuận với Mỹ, chỉ lo kiếm cớ này nọ để tiếp tục cuộc chiến, cho tới khi Iran kiệt sức. TT Trump nhún vai tuyên bố "Không sao cả, chúng ta ồn ào nói nhiều quá, đến lúc tạm ngưng nói để kín đáo bàn chuyện trong hậu trường, kiên nhẫn tính lại". Hezbollah là con đẻ của Iran dùng để khủng bố Do Thái.

Ngay sau đó, TT Trump cũng đã điện thoại nói chuyện với thủ tướng Do Thái, và TT cho biết ông đã thuyết phục được Do Thái rút quân về, tạm ngưng tấn công Hezbollah tại Lebanon. Thủ tướng Netanyahu xác nhận có khác biệt chiến thuật giữa ông và Trump, nhưng tố cáo truyền thông kiếm tin giựt gân đã thổi phồng câu chuyện quá lố khi loan tin hai ông Trump và Netanyahu đã chửi lộn nhau rất nặng tiếng qua điện thoại.


Nhà bình luận lão thành Victor Davis Hanson nhận định Iran đang chơi trò quái lạ, nhất quyết tự hủy diệt. Theo ông Hanson, Iran coi việc thoát chết như là một đại chiến thắng quá mãn nguyện rồi, nên cố khiêu khích thêm, hiển nhiên để Mỹ đánh tới chết luôn.


Iran đánh Kuwait
Bộ tư lệnh vùng Trung Ương -CENTCOM- cho biết tuần rồi, Mỹ đã bắn rớt hai hỏa tiễn tầm trung của Iran nhắm bắn vào Kuwait.

Tin mới, Iran tiếp tục bắn hỏa tiễn ào ạt qua Kuwait. Một hỏa tiễn đã bắn trúng phi trường quốc tế Kuwait, gây thiệt hại lớn và hoang mang trong các hãng máy bay trong vùng. Một người chết và hơn 60 người bị thương. Chính phủ Kuwait và Mỹ đã lớn tiếng lên án Iran.

Phong tỏa Hormuz
Bộ tư lệnh CENTOM cho biết, cho tới cuối tháng Năm này, đã có hơn 118 thương thuyền lớn nhỏ bị chặn không cho qua lại eo biển Hormuz, và 5 tầu bị đột kích bởi hải quân Mỹ.

Kazakhstan đề nghị
Chính phủ Kazakhstan cho biết xứ ông sẵn sàng chấp nhận cất giữ uranium đã biến chế và các sản phẩm và máy móc chế tạo vũ khi nguyên tử giùm Iran nếu đó là điều kiện để Mỹ chấp nhận ngưng đánh Iran


Ông Hùng Cao đi Paris
Quyền bộ trưởng Hải Quân ông Hùng Cao đã đi Paris làm lễ gắn huy chương cho nhiều đơn vị và quân nhân hải quân Mỹ được truy tặng vì chiến tích trong cuộc chiến Iran. Tin lạ là báo Pháp đã viết khá nhiều về sự thành công của một chú bé Việt tỵ nạn VC chạy qua Mỹ từ nhỏ.


TIN BẦU SƠ BỘ

Cali
Kết quả cuộc bầu sơ bộ thống đốc Cali cần ít nhất vài ngày nữa mới có kết quả. Có người cho rằng cần đếm phiếu cho kỹ, có người cho rằng đếm phiếu lâu vì CH đang thắng, phải đếm cho tới khi nào DC thắng thì mới xong.

Dù sao thì kết quả sơ khởi cho thấy 3 người về đầu là cựu bộ trưởng Y Tế của Biden, Xavier Becerra, tỷ phú CH Steve Wilson, tỷ phú DC Tom Steyer. Theo luật Cali, hai người nhiều phiếu nhất -bất kể đảng nào- sẽ vào chung kết trong cuộc bầu đầu tháng 11 này. Cả ba ông đều không ai có hy vọng chiếm hơn 50% phiếu để thắng ngay. Ông Wilson đang dẫn đầu và có thể tiếp tục dẫn đầu khi phiếu của vùng nông thôn phiá đông Cali -là đất CH- được đếm xong; trong khi ông Steyer có thể sẽ thấy số phiếu tăng khi San Francisco đếm phiếu xong vì San Francisco là thành đồng cấp tiến cực tả ủng hộ ông Steyer.

Dù chưa đếm phiếu xong, các chuyên gia tin hai ông Wilson và Becerra sẽ vào chung kết, để cuối cùng ông DC Becerra sẽ thắng ông CH Wilson nhờ lấy hết phiếu của ông DC Steyer, vì dân Cali sẽ không bỏ phiếu cho một ông CH được Trump ủng hộ

Trump thắng và thua
Tại Iowa, ứng cử viên CH tranh cử thượng nghị sĩ bà Ashley Hinson đã thắng, nhưng ứng cử viên thống đốc không được Trump ủng hộ, ông Zach Lahn đã thắng.

Trên căn bản, tổng thống cần đồng minh trong quốc hội, nhất là thượng viện, hơn là cần thống đốc.

Los Angeles
Đương kim thị trưởng Los Angeles, bà Karen Bass thắng nhưng không đạt 50% phiếu, sẽ phải qua vòng nhì, chống ông Spencer Pratt. Ông Pratt không có kinh nghiệm, có quá khứ lộn xộn và ông cũng rất ồn ào gây tranh cãi lớn, nhưng đang lấn sân vì bà Bass mất hậu thuẫn rất nhiều sau khi đã sai lầm bị chống đối mạnh trong vụ cứu dân và chữa cháy phiá tây bắc Los trước đây.

TRUMP LÀM VIỆC

Kiểm tra sức khỏe
Tuần rồi, TT Trump đã vào bệnh viện quân sự Walter Reed để kiểm tra sức khỏe thường lệ. Truyền thông loa phường la hoảng Trump có vấn đề sức khỏe lớn. Tuy nhiên, sau đó, các bác sĩ Walter Reed cho biết sức khỏe của TT Trump tuyệt hảo -excellent- và ông đầy đủ điều kiện sức khỏe để thi hành trách nhiệm hiện hữu. Tuy các bác sĩ cũng khuyên Trump nên...xuống cân.

Bà Machado ghi ơn
Bà Maria Corina Machado của Venezuela lên tiếng ghi nhận công lớn của TT Trump đối với dân Venezuela, đã giúp tạo cơ hội cho Venezuela sống trong tự do dân chủ. Bà kêu gọi Venezuela sớm tổ chức bầu cử để dân chọn lãnh đạo xứng đáng.

Bà Machado là lãnh tụ đối lập, luôn tranh đấu cho dân quyền Venezuela, đã từng được giải Nobel Hòa Bình năm 2025. Bà có nhiều hy vọng làm tổng thống Venezuela sau bầu cử tự do.

Trung Tâm Văn Hóa Kennedy
Hội đồng quản trị Trung Tâm Văn Hoá Kennedy Center gồm 36 thành viên, nhất trí -không ai chống- đóng cửa trung tâm một tháng để trùng tu quy mô và cũng biểu quyết nhất trí việc đổi tên thành The Donald J. Trump and the John F. Kennedy Memorial Center for the Performing Arts. Dĩ nhiên lại bị kiện.


Một quan tòa nhí cấp quận, Christian Cooper phán việc đổi tên là phạm pháp (?!), bắt phải lấy tên cũ. Ông tòa cũng cấm không cho trung tâm đóng cửa một tháng để trùng tu, cho rằng trung tâm không có gì cần trùng tu. Chi phí trùng tu một phần do quốc hối đả phê chuẩn ngân sách, một phần do tiền mạnh thường quân tư nhân do Trump kêu gọi. Các chuyên gia ngỡ ngàng không hiểu sao một quan tòa lại có thể đơn phương lấy quyết định không trùng tu, không đổi tên, bất chấp quyết định nhất trí của toàn thể hội đồng quản trị, bất chấp luôn việc quốc hội đã phê chuẩn một phần ngân sách. Nếu trung tâm xẩy ra tai nạn cấu trúc gì thì đó sẽ là trách nhiệm của ông tòa quái đản đã cấm không cho trùng tu.

TT Trump bực mình, ra lệnh bộ Thương Mại -là sở hữu chủ chính thức của trung tâm- chuyển giao quyền sở hữu trung tâm qua cho quốc hội để quốc hội quyết định muốn làm gì thì làm, ông Trump không kháng cáo phán quyết của ông tòa nhí, phủi tay, không chi tiền một phần tiền trùng tu nữa. Về việc đổi tên của trung tâm, Trump cho biết đó là chuyện vớ vẩn khi ông chưa bao giờ đòi hỏi việc phải có tên của Trump, nên ông không cần biết, chẳng có gì thắc mắc.

Ông tòa da đen Christian Cooper của quận Columbia -District of Columbia hay D.C.- do Obama bổ nhiệm, là chồng của bà Amy Jeffress, cố vấn pháp luật cho cựu bộ trưởng Tư Pháp của Biden ông Eric Holder, và bà cũng là luật sư riêng -personal attorney- của Biden. Người nhà 'phe ta' cả mà... Phải chi trung tâm lấy tên 'Biden-Kennedy' thì quan tòa Cooper ô-kê ngay rồi...

Dù sao thì một số chính khách CH và cả Trump cũng đã lên tiếng thắc mắc về liên hệ chặt chẽ của quan tòa Cooper và bà vợ với Biden và đảng DC, đặt vấn đề mâu thuẫn quyền lợi -conflict of interest.

NỘI CÁC LÀM VIỆC

Bộ Chiến Tranh
Bộ Chiến tranh cho biết một số tướng lãnh cao cấp của Mỹ đang 'nói chuyện' với các lãnh đạo quân sự Cuba. Không có chi tiết gì khác. Có tin TT Trump đang tích cực chuẩn bị 'đối phó' với Cuba sau khi cuộc chiến đánh Iran được giải quyết.

SOUTHCOM đánh buôn lậu ma tuý
Bộ tư lệnh vùng Nam Mỹ -SOUTHCOM- cho biết Mỹ vẫn tiếp tục truy lùng và đánh chìm các thuyền chở ma tuý lậu vào Mỹ. Chỉ trong tuần rồi, đã có 4 vụ đánh chìm thuyền chở ma túy ngoài khơi Nam Mỹ và trong vùng biển Caribbean.

Bộ Tư Pháp
Bộ Tư Pháp có ý định bỏ việc thành lập Quỹ Chống Vũ Khí Hóa, bồi thường cho những nạn nhân bị chính quyền Biden truy lùng trong sách lược 'lawfare', theo chỉ thị của TT Trump vì quỹ này gây nhiều hiểu lầm, chống đối ngay từ khối CH. Những chống đối này không cần thiết trong những ngày trước bầu cử giữa mùa, đe dọa thế đa số của CH trong quốc hội, cả hạ lẫn thượng viện. Quyết định của TT Trump được lấy tiếp theo một phán quyết của một quan tòa cấp quận phán quỹ không hợp pháp, và ông Trump quyết định không kháng cáo.

Điều trần trước hạ viện, quyền bộ trưởng Tư Pháp, ông Todd Blanche đã xác nhận quỹ này đã bị đóng băng, không nhận đơn hay chi trả gì cho ai hết. Một số thượng nghị sĩ CH chưa thỏa mán, đòi phải ra luật đóng cửa quỹ vĩnh viễn chứ không thể chỉ đóng băng nhất thời.

Tin mới: TT Trump cho biết ông có ý định bổ nhiệm ông Todd Blanche, quyền bộ trưởng thay thế bà Pam Bondi, lên bộ trưởng Tư Pháp thực thụ.

Bộ Thương Mại
Bộ Thương Mại ra sắc lệnh kiểm soát gắt gao việc bán các chip tối tân nhất dùng cho AI, nhằm mục đích ngăn chặn việc mua bán chip này cho Trung Cộng. Đây là những loại chip đời thứ tư, tối tân, chạy nhanh nhất của NVIDIA mới sáng chế ra.

Văn Phòng Đại Diện Ngoại Thương
Văn Phòng Đại Diện Ngoại Thương -Trade Representative- cho biết đã mở cuộc điều tra về việc Việt Nam bị tố cáo ăn cắp 'sở hữu trí tuệ' -intellectual property-, hay nôm na ra, chôm chỉa những sáng chế của các nước khác, đặc biệt là Mỹ, qua các hàng nhái, hàng giả

TIN QUỐC HỘI

Thượng viện thông qua luật mới
Ngày thứ Năm vừa qua, thượng viện đã biểu quyết phê chuẩn ngân sách 70 tỷ dành cho ICE và cảnh sát biên thùy, cho hơn 3 năm tới. Đây là một chiến thắng lớn của TT Trump.

Một số nghị sĩ CH đòi kết nối biểu quyết ngân sách này với việc ra luật cấm hẳn quỹ 1,8 tỷ bồi thường cho các nạn nhân 'lawfare' của Biden, nhưng ý kiến này bị bác. Ngân sách được thông qua dù không có luật cấm thành lập quỹ. Tuy nhiên, quyền bộ trưởng Tư Pháp đã khẳng định quỹ này đã bị hủy bỏ và ông đã viết thư chính thức thông báo cho một quan tòa. Quỹ này bị chống đối vì nhiều nghị sĩ CH sợ số tiền này sẽ được dành cho những người biếu tình bao vây quốc hội ngày 6/1/2021; những người này tuy đã được TT Trump ân xá nhưng vẫn bị nhiều dân Mỹ coi như những người phạm pháp, phạm tội phá thể chế dân chủ của Mỹ.

Thượng viện bác luật bầu cử
Thượng viện một lần nữa, biểu quyết thứ Năm vừa rồi để bác bỏ luật Save America Act khi tất cả các thượng nghị sĩ DC chống, và 4 thượng nghị sĩ CH nhẩy rào, bỏ phiếu theo phe DC.

Luật SAA ra điều kiện rõ ràng, phải là công dân Mỹ, có giấy tờ chứng minh -ID- cụ thể mới được tham gia bầu cử tổng thống và quốc hội cấp liên bang. Phe DC chống trên danh nghĩa vì theo họ, luật này không cho dân da đen đi bầu vì một số lớn dân da đen không có giấy tờ gì chứng minh quốc tịch, nhưng trên thực tế là để giúp di dân lậu có dịp đi bầu cho DC. 

Bốn nghị sĩ CH phản bội là những người thường bỏ phiếu chống Trump trong gần như mọi chuyện vì cá nhân không ưa Trump bất kể quyền lợi đảng hay quyền lợi đất nước, là các bà Susan Collins của Maine, Lisa Murkowsky của Alaska, các ông Mitch McConnell của Kentucky và Thom Tillis của North Carolina.

Các nghị sĩ CH phản đảng: từ trái: Tillis, Murkowsky, Collins, McConnell

Hạ viên biểu quyết bắt Trump ngưng chiến
Hạ viện biểu quyết bắt Trump ngưng đánh Iran với tỷ lệ 215-208. Tất cả các dân biểu DC bỏ phiếu chống Trump trong khi 4 dân biểu CH nhẩy rào, biểu quyết cùng phe DC. Tuy nhiên đây chỉ là biểu quyết mang tính tượng trưng, không có hậu quả nào vì sẽ bị Trump phủ quyết và phe chống Trump không đủ túc số để vượt qua phủ quyết của tổng thống.

Ngoại trưởng điều trần
Bộ trưởng Ngoại Giao Marco Rubio tuần qua đã phải ra trước hạ viện điều trần về vụ đánh Iran. Ông bị một bà dân biểu DC, Sara Jacobs của Cali hỏi giấy hết sức lạ lùng "Có phải ông mới được Trump tặng cho đôi giầy không?". Ông Rubio ngỡ ngàng hỏi lại "Sao bà nhìn thấy đôi giầy của tôi ở tuốt dưới này? Mấy vị đang giỡn chơi? Đây là điều trần của Ủy Ban Ngoại Giao hay là màn xiếc?". Đám dân biểu DC cũng không khá hơn đám vẹt tỵ nạn, chẳng biết gì quan trọng để bàn, đi hỏi chuyện giầy...

Ông Rubio: "My shoes? How can you see them? They’re way down here. We’re talking about shoes. Are you guys kidding me? I mean, is this the Foreign Affairs Committee or is this, like, a circus? What is this?

TIN TÒA ÁN

TCPV
Tối Cao Pháp Viện liên bang chấp nhận Alabama dùng bản đồ mới cho cuộc bầu giữa mùa cuối năm nay. Đây là bản đồ khu vực bầu dân biểu liên bang mới đã được quốc hội tiểu bang Alabama chấp nhận và thống đốc ký, nhưng một quan tòa nhí cấp quận cấm không cho áp dụng. Bây giờ TCPV bác bỏ phán quyết của tòa dưới, chỉ trích quan tòa dưới đã vượt quá xa quyền hạn, can thiệp vào quyết định của cả hành pháp lẫn lập pháp của tiểu bang.

TIN ĐẢNG DÂN CHỦ

Bà Jill Biden
Tiếp tục bàn chuyện về ông chồng lờ mờ, bà Jill Biden cho biết bà tin ông chồng nếu ra tranh cử, sẽ hạ Trump, tuy bà nhìn nhận ông chồng không thể làm tổng thống trọn vẹn cả nhiệm kỳ 4 năm.



Dân biểu DC bầu gian
Một dân biểu da đen DC của tiểu bang Illinois, chị Sylvia Sims Bolton bị truy tố đã bỏ phiếu bằng thư giùm cho bà mẹ. Vấn đề là bà mẹ đã qua đời từ trước đó khá lâu rồi. Cái này đúng là... phiếu ma !

Bà dân biểu Bolton

ĐẠI TẬP ĐOÀN MỸ DI TẢN

Theo nhiều báo cáo của các cơ quan nghiên cứu, từ năm 2018 tới nay, nước Mỹ đã chứng kiến một cuộc di tản vĩ đại của các đại tập đoàn, bỏ các tiểu bang DC sưu cao thuế nặng để trốn qua các tiểu bang CH. Trong khoảng từ 2018 tới 2025, đã có tới 725 đại công ty Mỹ bỏ các tiểu bang Cali, New York, New Jersey, Massachusetts,... để chuyển trụ sở trung ương và trung tâm sản xuất qua Florida và nhất là Texas, với khu Dallas-Fort Worth là nơi thu hút mạnh nhất. Cả hai tiểu bang đều không có thuế lợi nhuận và thuế lợi tức của tiểu bang, trong khi các thủ tục hành chánh tương đối cũng nhẹ nhất.

Hậu quả đầu tiên là các tiểu bang DC mất bạc tỷ tiền thuế lợi tức, thuế đất và cả lô tiền phí hành chánh do các công ty và nhân viên công ty này đóng, trong khi bị tăng số người thất nghiệp, chi phí trợ cấp, y tế, an ninh trật tự. Các khó khăn tài chánh của các tiểu bang này, đặc biệt là của các thành phố lớn như Los Angeles, Boston, Chicago,... ngày một trầm trọng không lối thoát.

Mấy chính trị gia của DC không bao giờ nhìn xa hơn đầu mũi mình, không thấy đè con gà đẻ trứng vàng ra moi trứng, tới ngày nào đó, con gà sẽ hết trứng, hay trốn chạy mất.

Trung tâm Dallas

TIN ÂU CHÂU

Âu Châu nghiêng về phiá hữu
Truyền thông Âu Châu nổi tiếng thù ghét Trump như chưa từng thấy. Ngay cả các ông CH như Reagan, Nixon, Bush con, cũng chưa bị đánh mạnh như Trump. Đưa đến tình trạng dân cả Âu Châu cũng ghét Trump lây. Đó là nhận định chung chung về Âu Châu.

Tuy nhiên mô tả kiểu này có vẻ không còn chính xác lắm.

Trái lại, điều mọi người đang nhìn thấy là ảnh hưởng của các đảng thiên hữu, có vẻ dân túy, ủng hộ Trump, đang thắng thế lớn. Như Đảng Reform của ông Niguel Farage bên Anh, đảng National Rally của ông Bandella bên Pháp. Trong khi tỷ lệ hậu thẫn của các chính khách đương nhiệm chống Trump ra mặt như TT Pháp Macron, thủ tướng Anh Starmer, thủ tướng Đức Merz, đang lảng vảng ở mức 20%!!! Thủ tướng Tây Ban Nha Sanchez tương đối được hậu thuẫn mạnh nhất: 34%, tuy vẫn thua xa mức trên dưới 40% của Trump. Tuy nhiên mới đây, hàng trăm ngàn dân Madrid đã xuống đường biểu tình đòi thủ tướng xã nghĩa Sanchez từ chức. Thủ tướng Sanchez đã ra lệnh cấm Mỹ không được sử dụng các căn cứ quân sự Mỹ tại Tây Ban Nha để đánh Iran, cũng không cho phép máy bay Mỹ từ Mỹ qua đi đánh bom Iran, được bay qua không phận Tây Ban Nha.

Dân Madrid biểu tình đòi thủ tướng Sanchez từ chức

Đi xa hơn nữa, ta thấy bức tranh 'đồng minh' với Mỹ đang được vẽ lại, với các đồng minh mới như Ba Lan, Tiệp, Romania,... ủng hộ Trump ra mặt.

Âu Châu thành lập lực lượng phòng vệ nguyên tử
Tin vui lớn cho Âu Châu là Âu Châu, dưới áp lực không ngừng nghỉ của TT Trump, đã bắt đầu... trưởng thành, bắt đầu biết lo cho an ninh quốc phòng của Âu Châu thay vì tiếp tục núp dưới váy Mỹ để lo ăn chơi.

Âu Châu đang lo thành lập một hệ thống 'dù' -umbrella- phòng vệ nguyên tử đề phòng Nga xâm lăng khi Nga có vẻ bắt đầu dòm ngó một số quốc gia khác, cựu chư hầu của Liên Bang Xô Viết cũ, đặc biệt là các xứ nhỏ chặn đường ra biển Baltic của Nga như Latvia, Lithuania và Estonia; trong khi Mỹ có vẻ muốn phủi tay. Cho đến nay, đã có 10 quốc gia Âu Châu tham gia vào việc thành lập cái dù nguyên tử này, gồm có Pháp, Đức, Anh, Ba Lan, Hòa Lan, Bỉ, Đan Mạch, Thụy Điển, Na Uy và Hy lạp. Còn hơn hai chục xứ Âu Châu khác chưa tham gia.

Chiến tranh Iran và hậu quả trên Âu Châu
Bà chuyên gia chiến lược quốc tế Ranvi Ratna nhận định cuộc chiến Iran sẽ ép Âu Châu trong tương lai phải lệ thuộc Mỹ gần như hoàn toàn về năng lượng, vì nguồn năng lượng, từ dầu thô tới khi đốt của Mỹ vững chắc và an toàn nhất thế giới, hơn xa các nguồn Trung Đông và Nga. 

Bà Ratna cho biết, qua năm 2030, 80% khí đốt Âu Châu cần sẽ phải nhập cảng từ Mỹ, so với 24% trước khi có chiến tranh Ukraine, theo nghiên cứu của cơ quan chuyên nghiên cứu vấn đề năng lượng thế giới, Institute for Energy Economics and Financial Analysis -IEEFA-. 

Vẫn theo IEEFA, trước chiến tranh Ukraine, Âu Châu nhập cảng 45% khí đốt từ Nga, bây giờ còn có 12%. Trong khi Trung Đông là nguồn cung cấp dầu thô và khí đốt lớn thứ nhì của Âu Châu lại dính nặng vào chiến tranh Iran, với eo biển Hormuz bị khóa. Cuối cùng chỉ còn nguồn cung cấp dầu thô và khí đốt chắc ăn là Mỹ.

Cuộc chiến đánh Iran của Trump dường như là việc một mũi tên bắn tới ba bốn con nhạn. Sau cuộc chiến Iran và Ukraine, cả thế giới càng lệ thuộc mạnh hơn bao giờ hết vào đại cường Cờ Hoa, về năng lượng. Make America Great Again, đúng như Trump đã hứa. Âu Châu vẫn không thoát ra khỏi vòng ảnh hưởng Mỹ, nhưng bây giờ hết còn được vắt sữa chùa rồi. Ông doanh gia Trump sẽ bán chứ không 'cho không biếu không' gì nữa.

TIN CANADA

Trong dịp viếng thăm New York, thủ tướng Carney của Canada tuyên bố một câu khiến thiên hạ ngỡ ngàng, gãi đầu gãi tai không hiểu ý ông muốn gì. Thủ tướng Carney tuyên bố "Một nước Canada mạnh sẽ giúp cho nước Mỹ mạnh trở lại" -nguyên văn "A Canada strong will help make America great again". Các chuyên gia không hiểu ông Carney thật sự muốn làm hòa với Trump, hay Canada đang gặp khó khăn kinh tế lớn nên cần Mỹ cứu giúp và ông Carney trở dọng để chuẩn bị nịnh Trump lại?


TIN VẮN MỸ

- Thăm dò mới của Gallup cho thấy dân Mỹ dưới ảnh hưởng của Trump có vẻ đã chuyển hướng trong vấn đề đồng tính. Tỷ lệ ủng hộ dân đồng tính cũng như ủng hộ hôn nhân đồng tính đã rớt mạnh trong thời gian gần đây.

- Truyền thông loa phường -và đám lâu la vẹt tỵ nạn- làm rùm beng chuyện Mỹ phát hành giấy 250 đô với hình Trump, '250' để kỷ niệm 250 năm thành lập Mỹ quốc. Sự thật, tất cả chỉ là tin phếch-niu. Muốn có tiền mới, phải có luật quốc hội cho phép, mà cho tới nay, chưa ai có một đề nghị cụ thể nào đưa ra quốc hội. Cho dù có, thì có thể cũng chỉ là kiểu tiền lưu niệm chứ trên thực tế, chẳng ai có nhu cầu tiền lớn hơn giấy 100 đô trong thời đại trả tiền bằng thẻ tín dụng hay bằng điện thoại cầm tay, nhất là giấy... 250 đô!

- Một chị y tá bệnh viện của Đại Học Michigan rảnh hơi quay phim YouTube cho thấy chị ta hô hào sẽ mang dao qua thủ đô tìm Trump cắt cổ. Chị ta đã mau mắn bị Sở Mật Vụ điều tra. Nếu có thật, chị ta sẽ bị truy tố ra tòa, có thể đi bóc lịch 5 năm về tội đe dọa giết tổng thống, là tội hình sự lớn.

- Một xe buýt chạy quá tốc độ đâm xầm vào một số xe trước đi chậm lại gần một khúc đường đang sửa chữa, gây tại nạn lớn khiến 5 người chết tại tiểu bang Virginia. Cảnh sát khám phá ra tài xế là một di dân Tầu không biết một chữ tiếng Anh, không đọc được các bảng chỉ dẫn lưu thông tiếng Anh. Không ai hiểu tại sao anh Tầu này làm cách nào có bằng lái xe buýt.

- Một chị ca sĩ đen hát nhạc rap, chuẩn bị ra sân khấu trình diễn thì được tin buổi trình diễn của chị tại Dallas đã bị ban tổ chức hủy bỏ vì ban tổ chức khám phá ra chị đã từng đi bầu cho đảng CH trước đó. Chị ca sĩ đã kiện ban tổ chức, đòi bồi thường gần 3 triệu đô.

- Chương trình tiệc của hiệp hội các nhà báo Tòa Bạch Ốc khoản đãi TT Trump -đã bị giải tán nửa chừng vì âm mưu ám sát Trump- đã được dời tới ngày 24/7 tới, chưa rõ tổ chức tại đâu.

- Chồng bà cựu giám đốc Tình Báo Tulsi Gabbard đã chịu giải phẫu hơn 7 tiếng đồng hồ trị ung thư. Thượng nghị sĩ mắt lồi Adam Schiff của Cali đã từng tuyên bố chồng bà Gabbard bị ung thư là chuyện xạo để khỏa lấp việc Trump cách chức bà Gabbard.

- Cựu cố vấn An Ninh Quốc Gia của Trump nhiệm kỳ đầu, ông John Bolton, đã nhìn nhận có tội -guilty- khi mang về tư gia lưu giữ tài liệu tối mật an ninh quốc gia sau khi hết làm việc, để viết hồi ký kiếm tiền bỏ túi. Ông có thể đi tù tới 5 năm. Nhưng có tin ông đang 'hợp tác' điều đình gì đó với bộ Tư Pháp để được giảm tội. Ông Bolton thuộc thành phần diều hâu hiếu chiến cực đoan, chủ trương Mỹ đánh Bắc Hàn và đánh Nga luôn khiến Trump phải giải nhiệm, đã trở thành cuồng chống Trump, đặc biệt là công kích Trump đã điều đình với Iran trong khi ông muốn đánh Iran tới cùng.

TIN VẮN QUỐC TẾ

- Tin Ukraine: Nga đánh thủ đô Kyiv tàn bạo bằng cả trăm drones và cả chục hỏa tiễn, vào khu dân sự, khiến hơn hai chục thường dân chết và cả trăm bị thương.

- Phi Luật Tân nhìn nhận sẽ có 'đấu tranh lâu dài' với Trung Cộng về vấn đề chủ quyền trên một số đảo ngoài khơi, thuộc khối quần đảo Hoàng Sa. Phi vừa tiếp Tô Lâm chính thức thăm viếng, hy vọng sẽ tạo được liên minh gì đó với Việt cộng để chống Tầu cộng.

- Tây Ban Nha hợp thức hóa tình trạng di trú của hơn nửa triệu di dân lậu Nam Mỹ và Phi Châu. Truyền thông loa phường ca tụng tính 'nhân đạo' của TBN, trong khi sự thật là TBN, như hầu hết các quốc gia Âu Châu bị khủng hoảng lao động lớn khi dân TBN ham vui, không chịu đẻ, khiến kinh tế thiếu nhân công để phát triển, cần nhiều di dân thay thế, tới làm nhân công rẻ tiền. Cái này phải nói là khai thác lao động rẻ tiền thì chính xác hơn là... nhân đạo.

- CS và mạng người:



Vũ Linh
HỘI CHỨNG CUỒNG CHỐNG TRUMP

Trong cộng đồng tị nạn chúng ta, trong nước Mỹ cũng như ngoài, luôn cả tuốt bên Tây Âu, tự nhiên có hiện tượng cả đám mắc bệnh Hội Chứng Dị Ứng Trump, Trump Derangement Syndrome -TDS- rất nặng, vào thời ký cuối, lên cơn khùng, nghiến răng nghiến lợi sỉ vả, miệt thị một tổng thống Mỹ như chưa bao giờ thấy, phần lớn với những tin hoàn toàn phịa.

Chưa hết, còn miệt thị tất cả những đồng hương Việt tỵ nạn nào dám ủng hộ Trump là đám... 'bựa', 'đầu óc nô bộc' hết.

Hả? Bựa? Nô bộc?

Các cụ hùng hổ tuyên bố chống cộng, bỏ chạy khỏi CSVN để hưởng cái tự do khác ý, tự do ngôn luận tại những thành đồng của tự do là Mỹ và Tây Âu, nhưng vẫn mù tịt không hiểu gì, vẫn nghĩ tự do ngôn luận là tha hồ tự cao tự đại, chửi bới, miệt thị, hạ nhục những người khác ý. Không còn giới hạn nào. Tự do mà...

Thật ra, cũng chẳng phải là vấn đề bất đồng quan điểm nên chỉ trích, mà là cuồng chống, bôi bác chửi rủa tối tăm mặt mũi, vô căn cứ, không bằng chứng, bằng những ngôn ngữ thô tục, bẩn thỉu nhất, hoàn toàn vô trách nhiệm, bất cần biết chuyện gì kể cả việc vứt nhân cách của chính mình xuống mương, mà chẳng ai hiểu để đạt được mục đích gì ngoài việc chửi loạn để thỏa mãn cái tôi vô biên. Mà cũng chẳng ai hiểu tại sao giận, giận chuyện gì mà kinh khiếp thế?

Cái quái lạ là nhiều cụ tuổi gần đất xa trời, đã đi mua đất ngàn thu rồi, mà vẫn lom khom vác kính hiển vi, ngày ngày chống nạng tới ngồi trước computer mua từ thế kỷ trước, lui cui vặn óc tìm những câu sỉ vả siêu bẩn để chửi Trump, chửi đám 'bựa cuồng Trump', chửi Vũ Linh, chửi lung tung,.... Càng chửi bậy, chửi tục, càng là người... có văn hóa uyên thâm !!!

Tại sao? Chi dzậy?

Trump đã 'cướp cơm chim' các cụ? Trump cắt tiền già, tiền trợ cấp của các cụ? Trump đã triệt đường sống các cụ, khiến các cụ tổn thọ mất mấy phút?

Không, Trump đã chẳng khiến các cụ bị bất cứ thiệt hại nào, từ các cụ bên Tây Âu, bên Úc, bên Canada, cho tới các cụ ngay cả bên Mỹ.

Vấn đề rắc rối tới ngay cả các cụ cũng không biết tại sao các cụ chống Trump điên cuồng như vậy. Tới độ đã phải nhẩy vào trang mạng, hỏi AI tại sao có đám dân Việt tỵ nạn chống Trump, hy vọng AI sẽ giúp cụ biện giải cho tính cuồng chống Trump vô lý nhất. Khi AI trả lời, một con vẹt già đã hấp tấp phổ biến lời sấm của AI cho ta bà thế giới biết ngay, như thể đó là chân lý rao rảng từ Thánh Kinh vậy. Dưới đây là ý kiến của AI (xin miễn tiết lộ AI nào):

Tại sao một số người Việt chống Trump mạnh mẽ?

1. Ký ức lịch sử và sự nhạy cảm với chủ nghĩa độc tài
Nhiều người Việt từng trải qua chiến tranh, cải tạo, vượt biên, hoặc lớn lên trong bối cảnh chính trị bất ổn. Vì vậy, họ rất nhạy cảm với những dấu hiệu như: Lãnh đạo tập trung quyền lực,...

2. Không đồng tình với phong cách và hành vi của Trump
Nhiều người Việt, đặc biệt là thế hệ trẻ hoặc những người có học vấn cao, không thích:

Cách Trump xúc phạm người khác
Ngôn ngữ gây chia rẽ
Thuyết âm mưu
Thông tin sai lệch

3. Quan điểm về di trú và người tị nạn
Một số người Việt phản đối Trump vì: Chính quyền Trump từng trục xuất người Việt tị nạn có tiền án, dù họ đến Mỹ trước 1995. Chính sách nhập cư cứng rắn khiến nhiều gia đình Việt lo lắng cho người thân.

4. Thế hệ trẻ Việt – đặc biệt là sinh ra ở Mỹ – có góc nhìn khác
Họ học trong môi trường đa văn hóa, tiếp cận thông tin đa chiều.

5. Phản ứng với truyền thông cực đoan
Nhiều người Việt: nhận ra sự thiên lệch, mệt mỏi với tin giả, thuyết âm mưu, từ phiá ủng hộ Trump đưa ra.

6. Quan điểm chính trị cá nhân
Một số người Việt có quan điểm gần với Dân chủ: Trung dung. Tiến bộ. Nhân quyền. Bảo vệ môi trường.

Xin tóm gọn trong 3 chữ: AI sai bét. Chẳng có lý do nào đúng. AI là những cái máy vô tri, chỉ biết tích tụ tin tức của truyền thông loa phường có thành kiến theo phe cấp tiến:

Người Việt có chống Trump cũng không bao giờ chống vì 'nhạy cảm chống độc tài', nghĩa là tại Trump thiếu dân chủ. Người Việt tỵ nạn chẳng thấy Trump độc tài chỗ nào nhất là so với CSBV và VNCH trước đây, Và người Việt, kể cả dân đã qua Mỹ và Tây Âu cả nửa thế kỷ, thực tình mà nói, chưa bao giờ biết dân chủ thật sự là gì, ngay cả dân qua Mỹ và Âu Châu tỵ nạn cả nửa đời người vẫn còn đang học mò thế nào là dân chủ. Học cả hơn nửa đời người mà dốt vẫn hoàn dốt, cứ nghĩ tự do ngôn luận nghĩa là tự do chửi sảng, chửi bẩn, chửi lung tung.

Có người ghét Trump vì Trump ăn nói bừa bãi, cẩu thả, xúc phạm này nọ, nhưng lại có người thích Trump vì 'có sao nói dzậy' thôi, không có cái khách sáo, tế nhị giả dối của chính trị gia chuyên nghiệp. 'Có sao nói dzậy' là một đức tính đáng mến của dân nam kỳ quốc, nhưng Trump 'có sao nói dzậy' lại là chuyện đáng ghét.

Người Việt có chống Trump cũng chẳng khi nào vì lý do 'bảo vệ môi trường' vì sự thật, chẳng mấy người Việt quan tâm tới môi trường, ngoại trừ một nhúm trẻ bị giáo dục nhà trường Mỹ tẩy não, cũng bi bô chuyện môi trường. Môi trường là quan tâm chính đáng của mấy anh Mỹ trí thức nhà giàu thừa giấy vẽ voi trong khi dân ta khố rách áo ôm, lo ngày hai bữa cơm là bá thở rồi, qua Mỹ thì lo làm hai ba job chưa thở nổi, đâu có rảnh hơi nghĩ tới môi trường.

Người Việt có chống Trump cũng chẳng phải vì Trump tung tin phếch-niu mà AI gọi là 'thông tin sai lệch', mà trái lại, chính đám vẹt tị nạn sỉ vả Trump toàn dựa trên tin phịa hay xuyên tạc (độc giả nào không tin, cứ việc vào đọc vài bài trong Trang Cộng Đồng của DĐTC thì thấy ngay cả lô tin cuội đám vẹt bung ra, bị VL công khai tố giác mà chưa bao giờ phản biện nghiêm chỉnh nổi);

Người Việt có chống Trump cũng không bao giờ chống vì sợ bị trục xuất về VN hay đi Phi Châu. Trump chỉ trục xuất những người đã phạm tội trước khi có quốc tịch Mỹ, không được ở lại Mỹ rồi vào quốc tịch Mỹ, và ở đây, Trump đã tuân thủ đúng luật Mỹ đã có từ khi Trump chưa ra đời. Hay những tên 'Việt kiều' có quốc tịch VC vào lậu, hay ở quá hạn chiếu khán. 100% dân Việt tỵ nạn không ở trong hai loại người đó, chẳng có gì sợ bị trục xuất hết. Và thực tế cho thấy chưa có tới một người Việt tỵ nạn nào không phạm tội gì mà bị trục xuất hết. Đám vẹt cần tôn trọng đồng hương, không hù dọa sảng những người không hiểu rõ vấn đề.

Khi AI viết "Một số người Việt có quan điểm gần với Dân chủ: Trung dung. Tiến bộ. ..." thì quan điểm phe đảng của AI không thể nào rõ ràng hơn. Các AI thường vỗ ngực khẳng định 'chúng tôi không có quan điểm' -we dont have opinions-, nhưng câu viết trên có phải là quan điểm một chiều không? Dân Chủ là đảng 'trung dung, tiến bộ', thế đảng CH là gì, 'cực đoan, hủ lậu'??? Tự AI vạch áo cho người xem lưng. 

Điều quý độc giả có thể chú tâm là những lập luận trên, hình như chẳng có điểm nào đề cập gì đến các chính sách kinh tế, tài chánh, trợ cấp, cải cách hành chánh, cắt giảm ngân sách, chặn bắt di dân lậu, kiểm soát bầu cử, chính sách quốc phòng, đối ngoại, ... của Trump. Chỉ vì đám vẹt không bao giờ có khả năng và trình độ nhận định, phê bình bất cứ chính sách nào. Khi không đề cập gì tới những thiếu sót này thì AI đã chính xác tuy kín đáo xác nhận rõ đám vẹt tỵ nạn chưa bao giờ bàn về những vấn đề nghiêm trọng này vì không đủ trình độ.

Có thể nói tất cả các công kích, bôi bác, sỉ vả, nhục mạ Trump đều chỉ nhắm vào cá tính con người Trump, hay những cái bề ngoài vô nghĩa như Trump nhuộm tóc quá vàng, đeo cà vạt quá dài. Hay những 'tội' phịa, cũ mèm, nhai đi nhai lại như nhai cục kẹo cao su đã hết ngọt từ lâu như trốn thuế, dâm loàn,... Tất cả chẳng có bất cứ hậu quả gì trên cuộc sống của người dân, của gia đình tôi và cá nhân tôi, hay ngay cả của đám vẹt.

AI nhìn người Việt tỵ nạn qua lăng kính truyền thông Mỹ. Những ưu tư về dân chủ, bảo vệ môi trường là ưu tư của mấy nhà báo Mỹ mà AI nhai lại, không phải ưu tư của dân Việt tỵ nạn.

Trên căn bản, có nhiều loại người cuồng chống Trump:

Những người cao niên và lợi tức thấp, thiếu hiểu biết, tin những lời hù dọa của cánh tả là bầu cho DC mới được trợ cấp đủ loại, trong khi CH, nhất là ông thần Trump, sẽ cắt hết, từ thẻ SNAP tới Medicaid, Medicare, SSA, SSI,... 

Một luận điệu do phe DC cố gắng nhồi sọ dân từ cả mấy chục năm qua, dù chưa ai bị cắt bất cứ một xu nào trong bất cứ trợ cấp nào dưới bất cứ tổng thống CH nào, nhưng vẫn có người lo sợ thật vì đảng DC nhai đi nhai lại, rồi theo nguyên lý Goebbels, nói miết có ngày có người tin; đây mới là ưu tư lớn nhất của dân Việt tỵ nạn, không phải những chuyện dân chủ, môi trường xa vời.

Đám tị nạn thế hệ hai, trí thức dỏm 'tốt nghiệp' các trường cải tạo tẩy não Mỹ từ mẫu giáo tới đại học, đầu óc u mê sống trong sách vở ảo vọng huyễn hoặc của công bằng xã hội, nhân ái, thế giới đại đồng, hay ăn dư mặc thừa trong thiên đường Mỹ, lo những chuyện thừa giấy vẽ voi như hâm nóng trái đất, môi trường xanh,...; hay lo khoe học trường này nọ mà quên mất trường học chỉ là chìa khóa mở cửa đời, sau đó thành công hay thất bại, thành thứ gì là chuyện của mỗi người.

Đám truyền thông Việt ngữ nhai đi nhai lại truyền thông cấp tiến Mỹ vì thứ nhất không đủ phương tiện kỹ thuật cũng như tài chánh để có nhà báo có khả năng theo dõi thời sự một cách độc lập, trung thực theo chính mắt thấy tai nghe, và thứ nhì, các nhà báo Việt ngữ yếu kém, trình độ thấp, không có khả năng bình luận, nhận định nghiêm chỉnh hay sâu sắc, nên chỉ biết cung cúc dùng Gú Gồ hay AI dịch lại truyền thông loa phường Mỹ. Gú Gồ hay AI có dịch sai cũng phải chịu vì chính đám truyền thông Việt không đủ khả năng dịch.

Đám vẹt tự cho là thông thái, uyên bác chính trị, từng chửi bới các ông Diệm, Thiệu là ngu dốt để mất nước, bây giờ tưởng có cơ hội cản Trump ngu dốt có thể làm 'mất' nước Mỹ. Với trình độ nhận định và hiểu biết chính trị chúng đang biểu diễn cho thiên hạ thấy, việc VNCH mất nước chẳng còn gì lạ khi đám đó chính là đám quan chức địa phương trong cuộc chiến sinh tử chống xâm lăng VC. Chúng ta thua đám cán ngố VC từ rừng U Minh có oan không?

Đám bình loạn gia tài tử, bác sĩ, luật sư,... hiển nhiên muốn dùng bàn luận chính trị để đưa tên tuổi mình ra để kiếm khách vì công việc làm ăn không khá lắm. Thật ra không có gì sai trái khi các bác sĩ, luật sĩ,... bàn chính trị. Trái lại nhiều nhận định của nhiều vị đó rất có giá trị. Vấn đề là khi họ viết về chính trị, làm ơn đừng ký tên 'bác sĩ' ABC, hay 'luật sư' XYZ. Không cần phải khoe các bằng không liên quan gì tới chính trị hết. Không phải biết cạo gió chữa cảm cúm là chính trị tất nhiên phải giỏi.

Tất cả những chống đối, chửi bới, nhục mạ, chỉ là chuyện ruồi bu, vô hậu quả, các cụ chửi, các cụ đọc, các cụ nghe, trong khi Trump vẫn ngồi rung đùi cười hơn hai năm nữa.

Riêng đám vẹt cuồng chống Trump bên Âu Châu, thì như DĐTC đã bàn qua nhiều lần, đó là một đám khác, với những lý do chống Trump khác, không phải sợ mất trợ cấp hay cần bạc cắc nên đi làm YouTube vớ vẩn. 

Đám vẹt tị nạn bên Âu Châu chống Trump vì những lý do khác:

- 1. Sống trong môi trường chính trị Âu Châu, là vùng đất hiển nhiên có khuynh hướng thiên tả hơn xa Mỹ, nên đám tị nạn bên Âu Châu, từ Anh tới Pháp tới Đức tới Hòa Lan tới Na Uy bị truyền thông cấp tiến Âu Châu -Le Monde, Der Spiegel- tẩy não chống Trump quá kỹ, mất hết khả năng suy đoán, nhận định độc lập và công tâm. Khi một cặp vợ chồng Thụy Sỹ hiền hòa hỏi chúng tôi sao dám đi du lịch ra khỏi nước Mỹ khi Trump đang tìm cách trục xuất hết dân da đen, da nâu, da vàng ra khỏi xứ Mỹ, thì tôi hiểu dân Tây Âu đã bị tẩy não thảm hại, nhồi sọ với những ý nghĩ sai lầm tới mức nào. Vợ chồng Thụy Sỹ đó chẳng qua chỉ là một cặp dân đồng quê hiền lành, suy nghĩ giản dị, đầu óc hiểu chuyện nuôi gà vịt sau vườn hơn hiểu chính trị Mỹ.

- 2. Bực tức khi thấy ông thần Trump công khai khinh thường, miệt thị Âu Châu vì nghĩ họ đã trở thành dân những xứ Tây, Anh, Đức,... thật, khiến 'tự ái dân tộc giấy' bị đập mạnh, lại hoảng sợ vì Trump có vẻ không quan tâm đến sự sống còn của Âu Châu, tỏ ý muốn buông rơi cả Âu Châu, mà mất cái dù quân sự bảo vệ của Mỹ thì Âu Châu hèn yếu đương nhiên sẽ mồ yên mả đẹp rất nhanh dưới gót giầy của lính Nga. Với các cụ vẹt Âu Châu, những thành quả kinh tế, giảm thuế, tạo công ăn việc làm, tái lập an ninh trật tự công cộng, cản văn hóa 'thức tỉnh' khùng điên, giảm thâm thủng ngân sách, bớt công nợ ngập đầu,... cho nước Mỹ của Trump đều không đáng bàn, vì các cụ không sống ở Mỹ, mà các cụ điên cuồng chống Trump vì sợ bị Putin bắt đi Tây Bá Lợi Á làm lao công xúc tuyết vài năm cuối đời còn lại, chết sớm là cái chắc.

Nói chung, trong cơn điên sảng chống Trump đó, từ Mỹ tới Tây Âu, Úc, Canada,..., có điểm nào nghiêm chỉnh, chính đáng gì không? Câu trả lời ngắn gọn: KHÔNG CÓ. Kẻ này thật tình đã cố gắng theo dõi những công kích chống Trump để tìm hiểu xem tại sao, và để suy gẫm lại xem chính mình có thành kiến sai gì không khi ủng hộ Trump. Nhưng nhìn đỏ con mắt vẫn chưa bao giờ thấy đám vẹt tị nạn đưa ra được MỘT lý do chống Trump chính đáng, nghiêm chỉnh, có chiều sâu, có tính thuyết phục, có giá trị đáng suy gẫm hết.

Toàn là xuyên tạc phịa hay chửi sảng, hết sức trẻ con (xin lỗi đám trẻ con nhé!), của những người ít hiểu biết, trình độ nhận thức thấp kém, chỉ biết chửi lăng nhăng như đám du đãng Cầu Muối.

Trình độ cỡ đó, nghĩ lại cho cùng, buồn nhiều hơn vui.

Vũ Linh

Đây có phải là phát súng đầu tiên của chính phủ liên bang Hoa Kỳ?

𝗩𝗔̣̂𝗬 𝗜𝗥𝗦 𝗣𝗛𝗔́𝗧 𝗛𝗜𝗘̣̂𝗡 𝗕𝗔̆̀𝗡𝗚 𝗖𝗔́𝗖𝗛 𝗡𝗔̀𝗢:

Xin trích từ bài viết của
— Hana Tran | Viet Tax Solution

Cùng với sự tiến bộ của AI, hãy tưởng tượng anh chị đang ngồi ở vị trí IRS agent. Không có gì trong sổ sách. Thì IRS + AI sẽ truy ngược từ đâu?

1. Bank deposit analysis.
IRS không cần sổ sách của chủ tiệm. Họ chỉ cần sao kê ngân hàng. Mọi tờ tiền mặt chủ tiệm nộp vào tài khoản đều được cộng lại, rồi so với doanh thu khai báo. Nếu khai $300,000 nhưng nộp $500,000 tiền mặt vào bank, phần $200,000 chênh lệch đó IRS coi là thu nhập chưa khai.

Nhiều chủ tiệm biết điều này nên không nộp cash vào bank, dùng tiền mặt trả thẳng mọi thứ. Họ nghĩ vậy là an toàn. Nhưng IRS có bước tiếp theo.

2. Cash T method.
Agent liệt kê tất cả những gì chủ tiệm chi ra trong năm: mortgage, xe, ăn uống, du lịch, tiền gửi về Việt Nam qua wire transfer, học phí con. Cộng tất cả lại, so với thu nhập khai báo.

Nếu khai thu nhập $80,000 nhưng tổng chi tiêu trong năm là $220,000, IRS chỉ hỏi một câu: $140,000 kia từ đâu ra?

3. 1099-K từ POS system.
Từ năm 2022, Square, Clover, PayPal đều phải báo cáo transaction về IRS. Nếu máy quẹt thẻ khai $400,000 nhưng tax return chỉ khai $250,000, không cần điều tra thêm, con số đó đã là bằng chứng.

Tiệm chỉ nhận cash hoàn toàn tránh được bước này. Nhưng không có tiệm nào năm 2024 mà không có một phần khách trả thẻ.

4. Supplier cross-check.
IRS liên hệ nhà cung cấp bột nail, gel, supplies. Nếu một tiệm mua $60,000 supplies một năm, với tỉ lệ cost-to-revenue chuẩn của ngành, doanh thu tối thiểu phải là $300,000 đến $400,000. Nếu tax return chỉ khai $150,000, con số đó không hợp lý về mặt kinh tế.

Nhà cung cấp có hóa đơn, có giao dịch ngân hàng. Họ không giấu được.

5. Whistleblower.
Trong một tiệm nail, có nhiều người biết chuyện hơn chủ tiệm nghĩ. Thợ cũ nghỉ việc không vui. Quản lý bị sa thải. Kế toán bị thay. IRS trả thưởng lên đến 30% số thuế thu hồi được cho người tố cáo. Nếu thiệt hại thuế là $32 triệu, người nhấc máy gọi IRS có thể nhận gần $10 triệu.

Đó là động lực rất thật. Và trong một hệ thống có hàng chục người biết rõ cách vận hành, chỉ cần một người.
𝗕𝗔̀𝗜 𝗛𝗢̣𝗖 𝗧𝗛𝗨̛̣𝗖 𝗧𝗘̂́

Rủi ro không phải là "liệu có bị phát hiện không."
Mà là "khi nào."

IRS có 3 năm để audit tax return thông thường. Nhưng nếu chứng minh được gian lận có chủ đích, không có giới hạn thời gian nữa. Họ truy cứu ngược 10, 15, 20 năm. Số tiền tiết kiệm được nhiều năm sẽ không bao giờ đủ để trả phạt, lãi, và án phí.

Và nhân viên cũng bị liên lụy. Những năm làm việc không được tính vào Social Security, không vào Medicare. Khi về hưu họ nhận ít hơn hoặc không nhận được gì. Đó là tiền thật của người thật, không bao giờ lấy lại được.

Mình không viết bài này để phán xét.

Mình viết vì nhiều chủ doanh nghiệp người Việt đang làm điều tương tự, không phải vì tham, mà vì không biết có cách nào khác để cạnh tranh.

Có. Có rất nhiều cách hợp pháp để giảm thuế mà không cần đi con đường này.

Quán An Hiên tại Paris

Đang làm việc tại một cơ sở thuộc nhà sách Hachette, tôi đành bỏ ngang để làm nhà hàng với ông xã ở phố quận 13, Paris. Nghĩ rằng mở một cái tiệm ăn nhỏ tự đứng ra cai quản, coi bộ khỏe hơn đi làm nhân viên dưới quyền điều khiển của sếp đầm khó chịu.

Chọn cái tên cho tiệm ăn giống như tìm đặt tên cho đứa con của mình. Chợt nhớ quê nhà quê mình có một biệt phủ xưa tên gọi An Hiên. Hiên là mái nhà, an là bình an. Ai mà chẳng mong có một mái nhà an bình để sống.

Tôi không phải là người giỏi giang chi về bếp núc. Ở Việt Nam lúc đi học thì lo học chứ đâu để ý chi chuyện làm bếp. Khi lấy chồng thì có chị giúp việc nấu nướng ngon lành. Việc chi mà phải nhọc tay chân. Qua đây liều mình mở hàng ăn, quả thật mình có lá gan to của con ngỗng béo. Ở xứ sở này, nghề bếp núc nấu nướng lại là nghề có giá trị. Tìm được một người bếp giỏi không phải là chuyện dễ dàng. Tôi phải biến thành nhà bếp, bếp chính. Như thế mình không phải phụ thuộc vào bất cứ bếp chính nào. Chủ nhà hàng sợ nhất là khi quý vị bếp chính se mình nghỉ việc.

Quán ăn nhỏ đủ cho hai vợ chồng và một người phụ bếp. Cuối tuần khách đông có con gái nghỉ học ra phụ, hạn chế phí tổn tối đa may ra mới sống nổi ở xứ Xã Hội khó khăn này. Nghĩ bụng mấy năm học "Quản trị xí nghiệp" ở Đàlạt bộ không quản trị nổi cái quán ăn bé nhỏ này sao. Thật ra nhỏ hay lớn đều cần phải biết cân bằng chi thu, làm nhà hàng phải cần có số thu ít nhất hơn gấp 4 lần số chi, để có thể trang trải gánh nặng về thuế má. Nếu may ra số thu có tỉ lệ cao hơn nữa mới mong có lời. Một bài tính không dễ thực hiện với một người lơ mơ và ít tiền là tôi.

An Hiên có địa chỉ ngay quận 13, nơi này mọi thứ vật liệu Á Đông đều có người cung cấp đưa tận nơi, chỉ cần đặt hàng qua điện thoại. Nhà tôi có khá nhiều bạn hữu quen biết xưa nay, họ đến ủng hộ khá đông. Không những khách Ta mà có cả khách Tây. Anh ấy đứng két thu tiền, vừa có tiền lại vừa gặp bạn đến chơi mỗi ngày, nên vui lắm. Đa số khách Việt ta đều trả tiền mặt. Tôi rất thích, vì được chạm, sờ và đếm, vui hơn là nhìn những con số qua chi phiếu. Đúng là nhà quê thực tình. Nhưng số tiền giấy đó không phải thuộc về chúng tôi đâu, mà thuộc về thuế má chi phí phải thanh toán. Chuyện tiền bạc bỗng dưng trở thành gánh nặng lo lắng mỗi ngày.

Để cảm thấy cuộc sống nhẹ nhàng hơn, tôi thường vẽ vời trong trí tưởng một cuộc đời khác bên lề, nó đi song song với cuộc đời đầy mắm muối này.. Đó là sáng tạo các nhân vật truyện của mình. Trong lúc nấu nướng với bếp lửa xanh phừng phực cao độ, tôi ước chi được phút giây rảnh rỗi, tiếp tục viết tiếp câu nói trong câu chuyện ngắn dở dang. Không ai ngờ rằng thời gian làm bếp là thời gian tôi mê viết nhất, viết nhanh và viết gọn. Có lẽ viết là một cách thoát ra đời sống thường nhật với những tính toán tiền bạc vật chất, để đến với thế giới khác của riêng mình, cùng đem theo đôi điều suy nghĩ không thể nói ra trong cuộc đời thường.

Nếu cho rằng viết văn là một nghệ thuật, thì nấu bếp cũng là nghệ thuật vậy. Một bên là sản xuất món ăn cho cơ thể, một bên là sản xuất món ăn cho trí tuệ. Món nào cũng thấy cần thiết cho đời. Muốn nấu món ăn ngon, điều quan trọng là nêm nếm gia vị. Muốn viết hay cũng cần gia giảm tình tiết chữ nghĩa. Cả hai loại nghệ thuật này đều cần sự tận tâm tận tình. Một người bạn đến chơi nói đùa "nhà văn bây giờ trở thành nhà ăn". Tôi chẳng phải nhà văn mà cũng chẳng phải nhà ăn, chỉ là mảnh ván cho tôi bám vào trôi nổi trên biển động trăm năm này.

Và hình như cái nhà vững chắc hơn cả đó là Nhà Tôi.
Điều làm cho hai vợ chồng chúng tôi phấn khởi làm việc là sự lui tới thường xuyên của thân hữu thuộc nhiều giới khác nhau. Những người ở xa ghé đến ăn không chỉ vì món ăn mà còn là dịp gặp gỡ. Nhà Tôi là người dạy học ở Sài Gòn, Đà Lạt, do đó học trò cũ khá đông. Có học trò cũ mắt ứa lệ khi thấy ông thầy giáo mình ngưỡng mộ năm xưa, nay vất vả kiếm sống nơi quê người. Nhưng làm việc tốt hơn thất nghiệp xin trợ cấp, trả lời đơn giản. Chúng tôi là những người không hề có mặc cảm, trước kia không tự tôn, nay không tự ti.

Người ta cho rằng quán ăn của chúng tôi là quán ăn nghệ sĩ, cũng đúng. Đa số người có "tâm hồn nghệ sĩ" thích đến đây, ăn xong thêm một tách cà-phê, có thể ngồi chuyện trò cà kê đến chiều với ông chủ quán. Những vị nào độc thân hay gần như độc thân (vì một lý do nào đó không tiện nói ra) thường đến vào buổi tối ít bận rộn hơn, và chúng tôi xin họ ngồi gần nhau để cùng ăn bữa cơm chung như trong một nhà. Như thế giá vừa rẻ cho mỗi người mà tiện cho việc nấu nướng. Vì đứng bếp vào buổi tối, tôi và anh phụ bếp cũng đều oải lắm rồi.

Từ lúc mở An Hiên quán, trong không gian nhỏ bé, chúng tôi được tiếp xúc khá nhiều nhân vật, những vị lãnh đạo cao cấp của quân đội, những nhân vật chính trị, những người giàu có của thời VNCH. Xưa kia dễ dầu gì chúng tôi được diện kiến họ. Những người Bên Ni, Bên Nớ khi đến Paris đều có lần đến "diện kiến" An Hiên !

Cô đầm lai TinTao (giống tên của một loại bia tàu), rất dễ mến thường đưa những bạn bè Pháp đến, có khi là một tác giả cuốn sách nổi tiếng, hay một đạo diễn xi-nê đi tìm vai diễn Á Đông cho phim. Có khi cô đưa một anh đàn ông hào phóng chịu chi cho chai rượu đắt tiền.. Cô có duyên nói năng dịu dàng. Buổi tối, trong ánh đèn lung linh, người ta dễ dàng tâm sự đôi ba điều tình cảm.

Những quán ăn ở xứ này đều có chung một khung cảnh ánh sáng trữ tình buổi tối. Có mấy lần Cô Tintao đưa bà Monique, vợ cuối của Hoàng Đế Bảo Đại đến ăn. Sau khi vua chồng mất, bà Monique thấy gầy ốm. Tôi hỏi sao lúc này bà gầy. Bà trả lời rằng "buồn vì chồng mới mất". Không biết có thực không, bà đến hỏi riêng Nhà Tôi "trong tương lai, khi nào tôi có thể có chồng khác ?" ! Bà tặng tôi một tấm hình bà chụp cùng ông Bảo Đại. Tôi cất vào album. Dù sao bà này cũng là một chỗ dựa cuối đời của một vì vua nước tôi. Trước đây hoàng tộc cũng gửi cho chúng tôi một tấm hình của Vua với hoàng hậu Nam Phương rất đẹp chụp thời còn vương triều ở Huế. Tôi luôn mong muốn giữ mãi trong lòng sự cung kính đối với hoàng đế, nên đã từ chối lời đề nghị của một người quen, muốn tổ chức bữa ăn món Huế mời Ngài ngự ở An Hiên Quán. Nghĩ rằng khung cảnh quán không đủ sang trọng xứng đáng mời Ngài.

Chị Bích Hồng có ông chồng về ở Việt Nam, mỗi năm chỉ trở lại Pháp một lần để khai báo thuế má. Cũng xem chị như sống độc thân. Chị thường đến ăn buổi tối, và ở lại cho đến 11 giờ đóng cửa tiệm, chúng tôi đưa xe chị về luôn vì tiện đường. Chị đi du học Pháp từ lâu, gia đình rất giàu có xưa kia ở thành phố Đà Nẵng. Chị là người căn cơ có nhà cao cửa rộng, và thích đầu tư vào nhà cửa. Có một hai ông khách độc thân muốn ngắm nghé chị, nhưng chị dửng dưng. Chị nói "chán đàn ông". Chồng chị về Việt Nam có nhân tình. Một hôm chị bắt được lá thư của cô bồ viết đòi hỏi chồng chị phải thế này thế nọ. Chị bèn đem lá thư sao photocopy, thuê tủ sắt ở ngân hàng để lưu trữ. Chị nói sau này ly dị, chị có bằng chứng tố cáo chồng có lỗi. Chị là người tính toán tiền bạc rất giỏi, tôi thường hỏi han chị nhiều điều không biết. Vì cùng giọng nói, lại là người dễ chịu, chị cần có bạn, tôi cũng vậy. Để giải khuây, chúng tôi thường đảo qua các phố phường Paris thượng vàng hạ cám lúc rỗi rảnh.

Sau thời gian sang bán quán ăn năm 2000, tôi ít gặp chị. Rồi chị gọi điện thoại hỏi tôi có thể cho chị ở tạm một phòng trong nhà được không. Tôi ngạc nhiên, mời chị đến chơi ở lại ăn cơm trưa, nhưng không thể làm theo đề nghị. Chị nói rằng chị rất đau, tôi thật thà hỏi chị đau gì, đâu ở đâu ? Chị khóc trả lời "sợ cô đơn và không muốn sống một mình"..

Không biết vì buồn chuyện tình hay buồn chuyện tiền, nói chung là buồn chuyện đời, chị Bích Hồng đã tìm đến cái chết một cách quyết liệt không chút luyến lưu.

Một vị khách quen thuộc khác, chúng tôi thường gọi bác Bửu, bác lớn tuổi du học Pháp từ rất lâu, sau khi thành tài về nước giữ chức vụ giám đốc đầu tiên của Truyền Hình Việt Nam. Người vợ của bác là chị ruột của bà Ngô Bá Thành, chủ tịch "Phong Trào Phụ Nữ Đòi Quyền Sống", nổi đình đám chống đối chính quyền thời tổng thống Nguyễn văn Thiệu. Bác giận vợ chi đó, thuê nhà ở riêng tại phố quận 13, vậy là bác độc thân như ai. Bác xem An Hiên như một nơi chốn tìm về không khí ấm cúng, thân tình để hàn huyên những mẩu chuyện đời lý sự. Có chuyện chi vui buồn bác cũng kể cho chúng tôi nghe. Bác đề nghị trả trước hằng tháng số tiền ăn mỗi ngày, nhưng tôi từ chối. Bác hay kể chuyện xưa, cho biết có mấy cô ca sĩ nổi danh đã qua tay bác. Bác cao lớn, học giỏi thiếu gì cô muốn ngã vào lòng. Thỉnh thoảng bác kể về mối tình cũ xa xưa, tôi nhớ nhất là : 
"Thời trẻ ở Huế, có nhiều buổi chiều tui phải bơi dọc trên dòng sông Hương, chỉ để ôm lấy đôi bàn chân của một mỹ nhân đang ngồi đong đưa bên bến sông vắng người". Chao ơi là tình. Tôi hỏi bác thế chắc chắn là phải hẹn hò trước chứ. Bác trả lời: “Thì cũng có, nhưng thành thói quen, hai người ai cũng muốn gặp gỡ như rứa mỗi chiều”.

Nhà tôi cứ nhớ mãi và lạ lùng cho cuộc hẹn hò trên sông nước này, cho rằng chỉ có thể xảy ra ở cái xứ lãng mạn Huế mà thôi. Tuy chưa bao giờ về thăm quê vợ, nhưng anh ấy thuộc hầu hết các tên tuổi giai nhân quê tôi, và cho rằng không ở đâu các cô gái có những cái tên đẹp và kỳ lạ như xứ Huế.

Sau thời gian không còn An Hiên nữa, bác Bửu ra đi về bên kia, nơi đó, linh hồn bác không còn chơi vơi giữa khoảng đời chập choạng tuổi già cô quạnh. Một ý kiến cho rằng nếu An Hiên còn, có lẽ bác hay chị BH không ra đi vội như thế. Có những nguyên nhân không đâu lại đưa người ta đến cái chết bất ngờ. Một hôm buổi tối trời mưa buồn, vắng khách, bỗng một vị khách ăn xong về nhà đem cây đàn guitar đến, vừa đàn vừa hát "La paloma", chao ơi nghe mà lòng rưng rưng. Ông khách Tây bàn bên kia thích thú vỗ tay khen ngợi.

Chúng tôi nhớ đến nhà văn Duyên Anh mỗi lần từ Mỹ về, ông kéo lê chiếc vali nhỏ vào quán ăn uống trước khi về nhà. Dù tay bị liệt, sức khỏe yếu sau vụ bị hành hung ở bên đó, nhưng ông vẫn luôn vui sống xem nhẹ mọi chuyện. Làm nhà văn ở bên nhà xưa kia rất được chú ý quý trọng, nhất là những người nổi tiếng, vì đó là những người có tài. Chữ nghĩa hay, đâu phải ai cũng có thể viết được. Ngày xưa, tôi rất phục các văn sĩ, thi sĩ, cho rằng họ là những người đặc biệt có thiên phú. Có lần ông Duyên Anh vào quán ngồi ăn, tôi giới thiệu cho một thực khách về ông. Anh ta trả lời : Tôi không biết ông ấy là ai. Nên không đến chào hỏi. Nhà văn bèn tỏ ý thắc mắc, tại sao lại có một người Việt không biết đến tên tuổi Duyên Anh.

An Hiên cũng từng tiếp đón các tên tuổi khác trong văn học nước nhà khi đến Paris. Chị Thụy Khuê (nhà phê bình văn học) có mấy lần đưa Dương Thu Hương, Nguyễn Huy Thiệp đến ăn cơm tối, hai nhà văn này đã làm dậy sóng một thời trong xã hội văn học VN. Tôi khoái truyện ngắn của Nguyễn Huy Thiệp, chữ nghĩa trần trụi, và ác. Đọc chân thiện mỹ hoài chán, đọc cái ác cái xấu thấy hay, vì xã hội luôn tồn tại xấu ác. Viết thiện dễ, viết xấu ác mới khó.

Nhà thơ Cù Huy Cận, tác giả của Tràng Giang, Sóng gợn Tràng giang buồn điệp điệp/ Con thuyền xuôi mái nước song song/ Thuyền về nước lại sầu trăm ngả/ Củi một cành khô lạc mấy dòng. Các câu thơ tôi thuộc nằm lòng lúc còn bậc trung học. Ông đi Paris cùng với phái đoàn, đến An Hiên ăn cơm tối. Ông gọi hai món ăn với nhiều thịt. Trong lúc mọi người trong đoàn chuyện trò râm ran, ông rất lặng lẽ, rất chú tâm vào món ăn không nói một lời nào. Ông ăn đến hết cọng rau cuối cùng phần mình, trong khi người khác bỏ lại vì quá no nê. Ông có dáng mập mạp hơn người, nên chuyện ăn nhiều là tốt là phải cách. Nhưng sao tôi cảm thấy thất vọng quá. Còn đâu hình ảnh cô liêu củi một cành khô lạc mấy dòng.

Những vị tướng những vị chỉ huy của VNCH, hay cả những vị giàu có ngày xưa chúng tôi đâu dễ gì được diện kiến, nay bỗng dưng tới quán ăn. Chúng tôi thật tình cảm động.

Vào một mùa thu năm nào, nhà soạn nhạc Tôn Thất Tiết, người sáng lập Hiệp Hội Âm Nhạc Pháp- Việt đến gặp chúng tôi, cho biết sắp đưa một đoàn văn công và ca nương sang trình diễn "Nhã Nhạc Cung Đình Huế", đề nghị giá tiền tối thiểu bữa ăn cho khoảng 20 người trong thời gian ở tại Paris. Ông cho biết vì ngân sách khiêm tốn, nên phải tiết kiệm tối đa. Nặng tình với quê nghèo, tôi bằng lòng với giá ông đề nghị. Ông Tôn Thất Tiết là người soạn nhạc nền cho các phim của đạo diễn Trần Anh Hùng (Mùi đu đủ xanh, Xích Lô, Mùa Hè Chiều Thẳng Đứng).

Ông là người có tâm huyết phục hồi cho nhạc dân tộc truyền thống mà chính quyền trong nước bỏ quên không đoái hoải tới. Sau khi trình diễn một vòng qua các nước Âu Châu, đoàn về Paris. Tôi có tham dự một buổi, khán phòng đông nghẹt, đa số là tây đầm bản xứ. Khi nghe và nhìn thấy những bản dân ca cổ truyền và điệu nhạc xưa quê mình, lòng tôi như nức nở. Nước mắt cứ chảy dài trong bóng tối. Sau mỗi màn kết thúc, tất cả khán thính giả đều đứng dậy vỗ tay vang dội không dứt. Bên cạnh chỗ tôi, một cặp vợ chồng người Pháp luôn miệng khen ngợi, cho thấy họ rất trân trọng yêu quý giá trị cổ nhạc Việt Nam. Không như người Việt trong nước, rất thờ ơ giá trị ấy của dân tộc.

Buổi tối mùa thu khá lạnh, đoàn đến ăn cơm nóng với món cá kho, canh rau cải, ai nấy suýt soa. Bao ngày qua đi trình diễn các nước Âu Châu, bữa nay mới được ăn bữa cơm quê nhà. Chúng tôi hỏi thăm tin tức chuyện trò. Chị ca nương Thanh Tâm lấy trong xắc một hũ mắm ruốc Huế trộn với cơm ăn cho đậm đà mặn miệng.. Chị nói đi đâu tui cũng đem theo hũ mắm ni. Có hôm tôi đề nghị đổi món, ăn bánh mì với thịt nguội Pháp, ai nấy đều lắc đầu. Thấy mấy nhạc công lớn tuổi co ro, chúng tôi về nhà kiếm áo len dạ đem biếu mặc cho ấm, chứ tiền đâu sắm nổi áo quần ở đây. Họ sẽ đem về dùng tại xứ sở suốt đời mưa lạnh. Mấy anh nhạc công trẻ tuổi ăn xong ra ngoài ngồi kiểu "nước lụt" trước quán, miệng hút thuốc lá phì phèo. Báo hại mấy ông cảnh sát đi ngang qua tưởng có chuyện gì không ổn, định biểu tình chăng. Chúng tôi kéo họ vào gấp, một anh nói trọ trẹ: chi mô mà sợ. Có lẽ đấy là lần duy nhất họ được ra nước ngoài trình diễn. Sau này không nghe nói đến nữa.

Nguồn thực khách đến thường xuyên hằng ngày là giới tài xế taxi, vì trước quán là parking của taxi, đa số người Việt. Họ thích những món ăn ít dầu mỡ, và cùng nhau chuyện trò về công việc. Chúng tôi xem họ như những người thân gia đình, nên các bữa cơm thắm thiết hơn (sau này khi chúng tôi bán cửa tiệm, gặp chúng tôi họ cứ tiếc và nhớ các món ăn của An Hiên, mong chúng tôi mở lại nơi khác, có anh nói nếu cần vốn thêm họ sẻ góp phần vào, vài người khác cũng muốn ủng hộ như vậy.)

Ngoài thực khách Việt, còn những khách Tây bản xứ. Những người Pháp có gia đình ông bà xưa kia đã một thời sống tại Viêt Nam, từng yêu mến nước non Việt. Các con cháu từng được nghe kể lại thời vang bóng vàng son ấy. Yêu mến đất nước Việt và yêu luôn món ăn Việt. Một buổi sáng vừa mở cửa, một anh Tây da đen vào, tôi nói nhỏ với phụ bếp : Sáng nay chưa chi mà thấy đen rồi. Tức thời, anh ta quay lại nói tiếng Việt : Đen nhưng ăn cũng trả tiền! Tôi vội vàng cười giả lã, tỏ vẻ thân thiện hỏi thăm: Sao anh nói tiếng Việt giỏi quá vậy? Trả lời: Tôi sinh tại Sài Gòn trước đây, qua Pháp theo diện con lai. Anh ta thường dẫn các bạn da màu đến ăn cơm Việt, (nên nói da màu cho tế nhị hơn, mình không kỳ thị chủng tộc).

Nói về tiệm ăn mà không nói về món ăn là vô cùng thiếu sót. Mấy món tôi chú tâm thực hành là những món bình dân quê nhà: Bún bò Huế, bánh Bèo, bánh Nậm và bánh Bột Lọc. Đặc biệt món bánh bèo, tôi không muốn khiêm tốn, vì đó là món được nhiều người hâm mộ. Bánh được làm theo lối cổ truyền công phu, mỏng tang trong bóng, sắp đều đặn trên dĩa, điểm xuyết một lượt tôm tươi giã nhuyễn hồng nhạt, thêm chút hành lá xanh và tóp mỡ vàng óng. Khách ăn một lại muốn ăn hai. Bánh Nậm hay bánh bột Lọc đều được gói với lá chuối tươi chứ không gói bằng giấy nylon. Những loại bánh này do cô con gái út làm ở nhà đem ra tiệm. Cô bé khéo tay làm rất nhanh và gọn gàng. Món bún bò cũng thường được thực khách gọi tên.

Chúng tôi cũng chú ý một bà khách lớn tớn tuổi thường đến tiệm một mình, chỉ luôn gọi ăn món Bún Bò Huế, bà người miền Bắc có dáng quý phải. Nhà Tôi cho biết đó là phu nhân của ông Trịnh Xuân Ngạn, vị chánh án của Tối Cao Pháp Viện thời VNCH, và là thân mẫu của học giả về vật lý thiên văn Trịnh Xuân Thuận nổi tiếng trong lãnh vực này. Sau thời gian đến thường xuyên bỗng không thấy nữa, nghe nói bà đã mất. Kể ra như thế cho thấy rằng cái món bún bò Huế của An Hiên Quán cũng không tệ.

Có hôm chúng tôi vừa đỗ xe xong vào mở cửa, thấy một ông khách đứng chờ. Tôi cho biết tiệm chưa đến giờ mở cửa đón khách. Ông nói : Tôi từ xa đến đây, thôi chốc nữa tôi ghé lại. Sau đó, ông vào ăn bún bò Huế. Vị khách đến sớm này hỏi : "Đây có phải là quán của nhà văn TTDT không? Tôi muốn gặp". Khi nghe đến tên mình dưới cái vỏ bọc nhà văn, tôi rất e dè, nhất là lúc mình đầy gia vị tiêu hành mắm muối tỏi ớt cay nồng. Hình ảnh thực tế này chẳng có chút nào thơ mộng, chẳng có chút gì bay bổng trên nền trời văn chương nghệ thuật cả. Nhất là dưới cái nhìn của một độc giả từ phương xa tới. Ông nói chuyện cho biết là độc giả ở đâu đó bên xứ Hoa Kỳ, tôi nghe mà ái ngại, tôi chỉ Dạ, rồi vô bếp làm việc. Hiện giờ mình là nhà bếp chứ không ai khác. Có lẽ thất vọng, ông một đi không trở lại.

Một người khách đăc biệt, chúng tôi rất yêu mến, đó là giai nhân xứ Huế có cái tên gợi cảm Diệm My. Người đẹp này thường đến ăn cơm tối sau buổi chiều đi làm về ở cơ sở thuộc bộ Ngoại Giao. My là thiếu nữ có vẻ đẹp rất thanh tú, dáng dấp thanh nhã, là một nhan sắc tôi rất ngưỡng mộ lúc nàng học cùng trường Đồng Khánh, dưới tôi hai lớp. Sắc đẹp của một mỹ nhân không thể dùng những chữ tầm thường diễn tả. Ta chỉ nên cảm nhận, chiêm ngưỡng. Nàng là người thiếu nữ mà Nhà Tôi nhớ mãi, dù anh chỉ được thấy một lần ở Sài Gòn trong hiệu sách Khai Trí trên đường Lê Lợi.

Bây giờ My là khách thường xuyên của An Hiên tha hồ ngắm giai nhân. Mỗi tối đến ăn, nàng đều có một chút quà để dành cho chúng tôi như một nhánh hoa, vài cây bút chì mới, hay một thứ lặt vặt nào đó, thật dễ thương. Trong ánh đèn lung linh của tiệm ăn, nhan sắc nàng khiến cô đầm ngồi bàn bên cạnh đã suýt soa khen ngợi. Buổi tối sau khi ăn xong, My trở về nhà với xe bus gần tiệm, nhiều tối trời đổ tuyết lạnh, tôi e ngại cho nàng. Một vị khách quen biết xin đưa nàng về bằng xe hơi. Nhưng nàng từ chối. My là một người không dễ tính. Nhìn dáng người đẹp lầm lũi bước trong đêm lạnh, thực tình chúng tôi rất thương cảm.

Họa sĩ Trịnh Cung ngồi ăn kể lại : Thời trẻ tuổi lúc ở Huế, hôm đó, khi bắt gặp nàng lúc tan trường, tui đã hấp tấp dựng chiếc xe đạp bên bờ tường (quên không khóa) để nối gót theo sau nhìn bóng giai nhân. Sau khi nàng vào nhà, tui trở lui lấy xe thì xe đã biến đâu mất, khổ thân tui, chiếc xe đó tui đi mượn của bạn mà!

Một chị bạn có lần kể, chị vào thăm một anh bạn nằm bệnh viện vì cơn bệnh Alzheimer giai đoạn cuối. Chị hỏi "Anh nhớ tôi là ai hông ?" Anh bạn nhìn chị một hồi bèn thốt lên : "Diệm My". Trong bóng đêm đen của căn bệnh mất trí nhớ, não bộ của người đàn ông này lại biết gìn giữ bóng hình và tên của một mỹ nhân. Nghe nói dạo nàng ở Paris du học, các anh sinh viên Việt rất đỗi ngưỡng mộ nàng. Ngưỡng mộ, nhưng khó ai thân thiết được nàng. Một lần lấy chồng một lần ly dị dở dang. Tôi chợt nghĩ e nàng là một tiên nữ trên cõi trời cao, vì một phút lầm lỡ, bị Ngọc Hoàng Thượng Đế đày xuống trần gian này. Do đó, đôi lúc thấy nàng chợt vui chợt buồn, đôi mắt đen huyền nhìn về cõi xa xăm nào, như nhớ nhung chốn thiên tiên của mình đã đánh mất. Ôi những người sống lẻ loi một mình...

Đến năm 2000, vào một mùa hè, chúng tôi đi ăn đám cưới ở ngoại ô xa Paris. Tai nạn xảy ra bất ngờ trên con đường đến lâu đài đám cưới, khiến tôi phải nằm nhà ba tháng liền. Xương vai, xương sườn gãy tuốt luốt. Nếu cái xe cam nhông kia tông mạnh hơn một chút, một chút thôi, có thể cột sống sẽ bị gãy đôi, hay tôi phải chết ngay trên ghế xe bên phải. Nằm bất động trên giường suốt thời gian ấy, tôi mới ngộ rằng chết và sống liền kề nhau trong một tích tắc đồng hồ. Vậy chuyện chi mình phải lo toan cho cuộc đời này ? Hãy rũ bỏ hết mọi thứ ràng buộc.

Thứ ràng buộc lớn nhất hiện tại của chúng tôi là cái quán nhỏ này. Đấy là huyết mạch làm ăn buôn bán kiếm sống. Nhưng giờ đây, tiền bạc cũng chẳng có giá trị gì trước hố đen thăm thẳm của cái chết. Mỗi tối sau khi nuốt trọn mấy viên thuốc giảm đau chứa chất morphin, tôi chìm vào cơn mê. Trong đó nhiều lần tôi thấy những người thân gia đình chết từ rất lâu, đến bên giường lay tôi thức dậy, bảo tôi đi theo họ. Tôi có vùng vẫy thoát thân. Tỉnh dậy mới biết mình còn sống.

Kề cận với "La mort", tôi chẳng còn thiết tha chi với chốn bụi hồng này nữa. Vì chết là hết, khỏe ru, đơn giản. Ham chi nữa !

Cảm thán chuyện tai nạn, tôi kể lể sự tình qua bài "Còn lại với đời" như đôi lời tâm sự cho chính mình. Chúa hay Phật đều là nguồn an ủi tôi trên giường bệnh. Và trong lúc thấy được cái phận người mong manh bé nhỏ, tôi quyết định bán tiệm. Đó là một cú sốc đối với Nhà Tôi, và là cú sốc của bạn bè thân hữu. Bảng hiệu An Hiên biến mất không một lời giã biệt.

Sau khi thoát gánh nặng trên vai, tôi bình tĩnh sống thảnh thơi, như luôn chờ đợi một ngày ra đi. Có thời gian nhìn lại cuộc sống gia đình với các con các cháu. Riêng tôi có thời gian đọc sách báo tin tức TV. Thời gian này, qua sự giới thiệu, ông Nguyễn Thanh Hoàng, chủ nhiệm tờ Văn Nghệ Tiền Phong đề nghị tôi viết "Lá Thư Ba Lê", mỗi tháng hai kỳ gửi qua Mỹ. Đây là một tờ báo gây nhiều tranh cãi nhất tại hải ngoại vào thời kỳ có bỉnh bút Lê Triết. Trong thời gian viết báo, vì phải đọc tin hằng ngày qua báo chí Pháp để viết sang tiếng Việt, nên quá bận bịu theo dõi thời sự. Quên bén mất những suy nghĩ về những dự tính viết riêng cho mình. Tôi để mất khoảng thời gian dài nhiều năm mà không "dzăn" ra một câu chuyện lãng mạn nào.

An Hiên Quán là một miền không gian chứa đựng nhiều kỷ niệm của chúng tôi, trong đó biết bao khuôn mặt, biết bao nhân vật nay còn nay mất. Dù không nhắc đến trên khuôn giấy hạn hẹp, nhưng chúng tôi luôn ghi nhớ họ, từng người một, hiện diện trong miền ký ức xa xăm thương nhớ ấy.

Người ta thường nói rằng thời gian đi mất không bao giờ trở lại, nhưng với tôi, thời gian không mất, vẫn luôn ở với chúng ta.

Paris, tiết Sương Giáng, 2019.

Trần Thị Diệu Tâm
(Phu nhân giáo sư Phạm Kế Viêm - Chu Văn An)


Blog Archive