HỒ VĂN LANG
Vào năm 1972, khi Chiến tranh Việt Nam đang ở đỉnh điểm, một quả bom rơi xuống làng của ông Hồ Văn Thanh.
Cú nổ xé toạc ngôi nhà của ông. Khi khói tan, vợ ông và hai người con đã thiệt mạng.
Bị nỗi kinh hoàng và chấn thương tâm lý bao trùm, Hồ Văn Thanh ôm lấy đứa con trai còn sống sót – một đứa trẻ sơ sinh tên Hồ Văn Lang – và chạy vào rừng.
Ông không ngừng chạy. Ông chạy qua những cánh đồng lúa đang cháy, qua những tiếng thét kinh hoàng, sâu vào khu rừng rậm dày đặc thuộc huyện Tây Trà, miền Trung Việt Nam.
Ông tin rằng thế giới đang tận cùng. Rằng mọi người đều đã chết. Rằng cách duy nhất để bảo vệ con trai ông là biến mất hoàn toàn.
Và họ đã làm vậy. Trong suốt 40 năm.
Hồ Văn Thanh và con trai đã xây dựng một cuộc sống trong rừng sâu, thách thức mọi hiểu biết của chúng ta về khả năng sinh tồn của con người.
Họ dựng một ngôi nhà trên cây cách mặt đất khoảng năm mét để tránh thú dữ – hổ, rắn, heo rừng. Họ làm quần áo từ vỏ cây, đập cho đến khi mềm mại đủ để mặc.
Họ săn chuột, khỉ và rắn bằng những mũi tên tự chế và dao làm từ mảnh bom đạn chiến tranh vương vãi khắp khu rừng – những tàn dư của cuộc chiến đã đẩy họ vào đây.
Họ không có đồng hồ, không có lịch, không có khái niệm về năm tháng trôi qua. Thời gian đã dừng lại ở năm 1972.
Với Hồ Văn Lang, khu rừng chính là toàn bộ vũ trụ. Cha ông là người duy nhất còn lại trong đó.
Lang lớn lên từ một đứa trẻ sơ sinh thành một người đàn ông 42 tuổi mà không biết gì về thế giới bên ngoài. Ông chưa từng nhìn thấy một người phụ nữ nào – kể từ khi mẹ ông qua đời khi ông còn là trẻ sơ sinh. Ông không có khái niệm về quốc gia, chính phủ, tiền bạc hay công nghệ.
Ngôn ngữ của ông là một thứ phương ngữ đơn giản, khàn khàn, chỉ hai cha con ông hiểu được. Ông sống trong một hiện tại vĩnh cửu, không lo lắng về tương lai cũng không day dứt về quá khứ.
Khu rừng là tất cả.
Năm 2013, những người hái lượm địa phương đang ở sâu trong rừng thì phát hiện ra điều không thể tin nổi: hai bóng người đang di chuyển giữa những tán cây.
Họ trông giống người, nhưng không hoàn toàn như vậy.
Người dân làng báo cho chính quyền. Một đội cứu hộ được cử đến điều tra.
Khi cuối cùng họ tìm thấy Hồ Văn Thanh và Hồ Văn Lang, họ gặp một người cha và người con đã trở thành thứ gì đó ở giữa con người và linh hồn của rừng.
Lang lúc đó 42 tuổi nhưng mang đôi mắt ngạc nhiên rộng mở như một đứa trẻ. Ông mặc khố làm từ vỏ cây. Tóc ông dài và rối bù. Ông di chuyển với sự im lặng và uyển chuyển của một con thú rừng.
Ông không biết bóng đèn điện là gì. Hay ti vi. Hay gương soi.
Khi đội cứu hộ đưa hai cha con về làng, những hình ảnh đã lan truyền khắp thế giới. Đây là một người đàn ông đã sống cả cuộc đời mình ngoài nền văn minh – một “Tarzan” có thật.
Quá trình chuyển tiếp sang cuộc sống hiện đại là một cú sốc lớn.
Lang hiền lành, tính tình tốt bụng, thường hay mỉm cười. Nhưng ông luôn bối rối.
Tại sao mọi người lại làm việc để đổi lấy “những mảnh giấy” (tiền bạc) trong khi họ có thể vào rừng tìm thức ăn?
Tại sao mọi người lại vội vã đến vậy?
Tại sao có quá nhiều tiếng ồn – xe hơi, xe máy, ti vi, radio – liên tục?
Nhà thám hiểm người Tây Ban Nha Alvaro Cerezo đã sống một tuần với Lang trong rừng trước khi ông hoàn toàn chuyển sang cuộc sống làng mạc. Cerezo vô cùng kinh ngạc trước những gì ông chứng kiến.
“Lang là con người thuần khiết nhất mà tôi từng gặp,” Cerezo nói. “Ông ấy không biết cách nói dối. Ông ấy không biết tham lam. Ông ấy không biết hận thù.”
Lang đã sống cả cuộc đời trưởng thành của mình trong trạng thái ngây thơ tuyệt đối. Khu rừng đã bảo vệ tâm hồn ông khỏi mọi thứ khiến con người trở nên cứng rắn – phản bội, tham lam, hận thù, hoài nghi.
Các nhà khoa học và nhân chủng học vô cùng hứng thú. Đây là một “bảng trắng” – một con người không bị ảnh hưởng bởi xã hội hiện đại, chủ nghĩa tư bản hay công nghệ.
Nhưng thế giới muốn biết: ai thực sự tự do? Người đàn ông sống trong ngôi nhà trên cây với không gì cả, hay phần còn lại của chúng ta, bị xiềng xích bởi điện thoại và nợ nần?
Câu chuyện có một bước ngoặt bi thảm.
Khu rừng đã bảo vệ tâm hồn Lang, nhưng cơ thể ông không được chuẩn bị cho thế giới hiện đại.
Trong 40 năm, ông sống trong một môi trường vô trùng và cô lập. Hệ miễn dịch của ông chưa từng tiếp xúc với virus hiện đại, thực phẩm chế biến hay chất ô nhiễm.
Bỗng nhiên, ông ăn đường, cơm trắng, thực phẩm công nghiệp. Ông tiếp xúc với hóa chất công nghiệp, khói xe và khói thuốc lá từ người dân làng.
Cơ thể ông không chịu nổi.
Năm 2021, chỉ tám năm sau khi được “cứu thoát”, Hồ Văn Lang qua đời vì ung thư gan ở tuổi 49.
Nhiều người quen biết ông tin rằng thế giới hiện đại đã giết chết ông. Căng thẳng, chế độ ăn kém, mất đi ngôi nhà yên bình trong rừng – tất cả đã quá sức chịu đựng.
Người đàn ông đã sống sót 40 năm trong một trong những khu rừng thù địch nhất trên Trái Đất lại không thể sống sót tám năm trong nền văn minh.
Câu chuyện của Hồ Văn Lang buộc chúng ta phải đặt ra những câu hỏi khó chịu.
Việc đưa ông trở về với nền văn minh là một cuộc cứu hộ – hay chúng ta đã cướp mất thứ gì đó từ ông?
Trong rừng, ông tự do. Ông săn bắt khi đói. Ông ngủ khi mệt. Ông sống không lo lắng, không so sánh, không bị đè nặng bởi những kỳ vọng khắc nghiệt của cuộc sống hiện đại.
Trong nền văn minh, ông bối rối, choáng ngợp và cuối cùng bị bệnh tật.
Alvaro Cerezo đã nói rất đúng: “Lang không biết căng thẳng là gì. Ông ấy không biết lo lắng cho ngày mai nghĩa là gì. Ông ấy sống hoàn toàn trong hiện tại.”
Chúng ta gọi đó là “nguyên thủy”. Nhưng có lẽ đó mới là cách sống tiến bộ nhất.
Chúng ta đã xây dựng những tòa nhà chọc trời và tàu vũ trụ. Chúng ta đã kết nối toàn bộ thế giới bằng công nghệ. Nhưng chúng ta lại lo âu, trầm cảm và cô đơn hơn bao giờ hết.
Lang chỉ kết nối với cha mình, thế mà ông dường như hiện diện hơn bất kỳ ai trong chúng ta.
Di sản của ông là một lời nhắc nhở ám ảnh: khi sở hữu cả thế giới, chúng ta có thể đã đánh mất sự kết nối với Trái Đất.
Ông đã chạy vào rừng cùng đứa con sơ sinh trong Chiến tranh Việt Nam. Họ sống trong ngôi nhà trên cây suốt 40 năm. Khi xuất hiện năm 2013, con trai ông chưa từng nhìn thấy một người phụ nữ nào. Tám năm sau, thế giới hiện đại đã giết chết ông.
