Wednesday, June 24, 2026

Tan Lớp Mây Mù

Chiều muộn của ngày thứ Sáu trước thềm Lễ Cha (Father’s Day). Không khí trên đất Mỹ nhộn nhịp hơn hẳn thường ngày. Những biển hiệu “Happy Father’s Day” rực rỡ treo khắp nơi, các cửa hàng bánh ngọt, sô cô la ngập tràn những chiếc bánh kem trang trí hình chiếc thắt lưng, chiếc mũ nồi duyên dáng, cặp kính tròn vo, hay những bộ râu ngộ nghĩnh.

Jamie bước ra khỏi bệnh viện sau một ca trực dài căng thẳng, chiếc áo blouse trắng gấp vội trong ba lô nhẹ nhàng, nhưng gánh nặng trong lòng thì chẳng thể cất đi. Là một bác sĩ nội khoa, mỗi ngày cô đều phải chứng kiến ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết, đối diện với những nỗi đau thể xác lẫn tinh thần của bệnh nhân, nên những nỗi buồn vu vơ không có thời gian xuất hiện trong tâm trí. Nhưng hôm nay, khi cởi bỏ chiếc áo blouse trắng, Jamie chợt thấy lòng mình chùng xuống và tim như thắt lại bởi một nỗi niềm riêng. Ngày Lễ Cha năm nay trùng hợp đến nghiệt ngã, là đúng tròn hai năm cô và Đức ký vào tờ đơn ly dị, và gần đúng một năm ngày người cha thân yêu của cô lìa trần. Nghĩ tới đây, Jamie quẹo xe tấp vào siêu thị Safeway gần nhà để mua hoa về dâng lên bàn thờ bố.

Những bước chân Jamie trong siêu thị như bồng bềnh trên cơn sóng, khi cô vừa đi vừa nghĩ về bố. Trong phút chốc, không gian ồn ào của siêu thị Safeway như lùi xa, nhường chỗ cho cuốn phim ký ức trào dâng, đưa nàng trở về với những năm tháng bảng lảng sương mờ quá khứ. Bố cô, ông Luận từng là một Sĩ quan Bộ Binh trong Quân Đội Việt Nam Cộng Hòa. Jamie nghe kể lại, sau biến cố năm 1975, ông bị tù đày biệt tích trong những trại cải tạo khắc nghiệt miền Bắc xa xôi suốt 5 năm trời. Ngày bước ra khỏi trại giam, thân hình ông gầy gò, bước chân xiêu vẹo, và đôi tay chai sần, nhưng đôi mắt vẫn sáng ngời nghị lực. Sau đó ông tìm đường vượt biển dắt theo Lan người vợ trẻ, khi ấy đang mang thai Jamie được hai tháng, xuống một con thuyền nhỏ cùng vài chục người, đánh cược mạng sống với đại dương song gió để tìm tự do.

Nhưng con tàu định mệnh ấy đã gặp phải hải tặc Thái Lan. Trận cuồng phong của lòng người tham ác và thú tính dã man đã đổ ập xuống con tàu. Lan và tất cả những phụ nữ yếu ớt trên thuyền đã bị chúng vùi dập, làm nhục ngay trước mắt bao người. Còn may là vì Lan ngất xỉu nằm bất động nên bọn chúng tưởng rằng đã chết và không nhớ tới để liệng xuống biển như những phụ nữ và các cô gái bất hạnh khác trên thuyền.

Sau bi kịch đó, khi đặt chân đến đảo tị nạn, Lan đã nhiều lần tìm đến cái chết để rửa sạch nỗi tủi nhục bủa vây. Nhưng mỗi lần nhìn xuống bụng mình, nơi sinh linh bé bỏng đang lớn lên từng ngày, và nhìn vào ánh mắt van nài, đầy xót thương của chồng, bà lại nghẹn ngào ráng nuốt nước mắt vào trong để sống.

Gia đình ba người đặt chân đến Hoa Kỳ với vết thương lòng sâu hoắm. Nhưng định mệnh nghiệt ngã chưa chịu buông tha. Khi Jamie vừa tròn hai tuổi, mẹ cô đổ bệnh nặng. Căn bệnh lạ quái ác nhiễm từ những gã hải tặc năm xưa trên biển như một thứ độc dược âm ỉ phát tác, cướp đi sinh mạng của người mẹ trẻ.

Kể từ ngày đó, bố Jamie ở vậy một mình. Một người đàn ông trí thức, vốn chỉ quen với sách vở và súng đạn, rồi đến đốn cây phá rừng sau khi mất nước, nay phải tự học cách pha sữa, nấu từng bát cháo cho con. Ông làm đủ mọi công việc tay chân nặng nhọc để nuôi Jamie khôn lớn. Chính những giọt mồ hôi và tình yêu bao la của bố đã nuôi dưỡng ước mơ của Jamie. Cô bé học hành thật giỏi, luôn đạt điểm xuất sắc từ Tiểu học cho đến trưởng thành. Jamie nhận bằng Bác sĩ và rồi hoàn tất chuyên khoa nội, thì mái tóc bố đã bạc trắng. Đôi mắt bố nhòe lệ bảo Jamie: “Bố rất hãnh diện về con! Con đi chữa bệnh cứu người, cũng là đang xoa dịu nỗi đau mà mẹ con ngày xưa đã phải gánh chịu!”

Nhớ lại một ngày Lễ Từ Phụ năm Jamie hoàn tất việc học, cô tự tay chuẩn bị một bữa tiệc nhỏ cho hai cha con, và mua tặng bố một chiếc áo len mới. Nhưng bố cô lại lặng lẽ ra chợ mua về một bó hoa hồng vàng và một bó hoa hồng đỏ thật đẹp. Khi Jamie thắc mắc, bố đã cười và nói, “Dù là ngày Lễ Cha, nhưng đây là quà cho mẹ và cho con. Bố luôn muốn mẹ, và nhất là con, được hạnh phúc!”

Nhưng hạnh phúc ngắn ngủi như bọt nước tan mau. Chỉ mấy tháng sau ngày Lễ Cha năm ấy, đại dịch COVID-19 càn quét qua nước Mỹ. Là một bác sĩ, Jamie phải lao vào chữa cho bịnh nhân cùng toàn thể nhân viên bệnh viện. Bố ở nhà rất lo lắng cho con gái, đang vì lương tâm một bác sĩ mà phải lao vào nơi chốn hiểm nguy. Đâu ai ngờ, Jamie thì không sao, mà bố cô ở nhà đã không may nhiễm phải thứ virus quái ác ấy.

Bố được đưa vào bệnh viện, chính nơi Jamie đang làm việc. Nhưng sự nghiệt ngã của số phận ở chỗ, dù là một bác sĩ hằng ngày cứu sống bao người, Jamie lại bất lực nhìn hơi thở của bố cứ yếu dần đi sau bức tường kính cách ly nghiêm ngặt. Cô không thể lao vào ôm bố, không thể nắm lấy bàn tay gầy gộc đã nuôi cô khôn lớn. Trong những giờ phút cuối cùng, qua màn hình điện thoại kết nối nghẹn ngào, bố Jamie đã dùng chút tàn lực, tháo mặt nạ oxy ra trong vài giây. Ông nhìn con gái bằng ánh mắt trìu mến nhất, và đôi môi mấp máy thều thào rất nhỏ: “Bố… yêu con... con hãy sống… thật hạnh phúc!” Rồi màn hình máy trợ tim phẳng lặng một đường dài. Con virus ác độc đã mang bố đi mãi mãi, bỏ lại Jamie bơ vơ giữa cuộc đời rộng lớn.

Câu nói cuối của bố, mỗi lần nhớ lại, Jamie vẫn thấy tim mình nhói buốt. Những năm tháng trước đó, vì lao vào các ca trực thâu đêm suốt sáng tại bệnh viện, vì bệnh nhân nặng cần cô ngày càng nhiều, Jamie đã vô tình bỏ quên tổ ấm của mình. Tình cảm vợ chồng cứ thế nhạt phai theo những bữa cơm lạnh ngắt. Cho đến một buổi sáng định mệnh, sau một ca trực đêm kiệt sức, Jamie được về sớm. Cô háo hức bước vào nhà, định bụng sẽ tạo cho chồng một sự bất ngờ. Nhưng tạo hóa trớ trêu, thứ chờ đón cô lại là một nhát dao chí mạng: Đức và Mai, người bạn gái thân thiết nhất của cô, đang quấn lấy nhau ngay trên chính chiếc giường ngủ của vợ chồng nàng.

Cái giá của sự tận hiến cho y học là sự phản bội ê chề từ chồng và người bạn thiết. Ngày hôn nhân đổ vỡ, người đau đớn nhất không phải Jamie, mà là bố cô. Người đàn ông cả đời chịu tủi nhục, một mình gà trống nuôi con chỉ mong con được ấm êm, nay lại phải chứng kiến đứa con gái báu vật bị người ta chà đạp. Ông Luận không trách Đức, cũng không rầy Jamie, ông chỉ ôm con gái vào lòng, đôi bàn tay gầy gộc run lên bần bật vì xót xa. Từ ngày đó, ông luôn đau đáu, tìm mọi cách xoa dịu và khát khao được nhìn thấy nụ cười trở lại trên môi đứa con độc nhất.

Jamie bỗng lắc đầu, đưa tay quẹt trôi đôi dòng lệ nóng vừa tràn ra khóe mắt, và cố xua đi bóng ma của quá khứ khi bước chân vừa tới hàng hoa. Dòng người mua sắm vẫn ngược xuôi hối hả, nào ai biết họ đã đi ngang qua một khách hàng đang bước đi cùng với tâm sự trùng trùng. Jamie tiến về phía thùng hoa, chọn một bó hồng vàng, màu hoa mà lúc sinh thời bố cô thích nhất, để ngày mai đặt lên bàn thờ ông và mẹ.

Đúng lúc cô đang nâng niu bó hoa trên tay, một giọng nói trầm ấm thoảng qua sát bên cạnh. Jamie bất giác nhìn sang. Một người đàn ông mang kính trắng trí thức, dáng người cao gầy đang dắt theo một cô con gái nhỏ chừng 5 tuổi mặc áo đầm hồng với hai bím tóc cột nơ đỏ đong đưa, bước lại quầy hoa. Tim Jamie chợt đập loạn lên lỗi nhịp. Đó là một gương mặt vừa thân quen, vừa xa xôi trong ký ức. Tom!

Tom là người bạn học cùng trường y với cô ngày trước. Những năm tháng thanh xuân cùng nhau thức trắng trong những đêm trực, cùng chia sẻ những hộp cơm truyền thống quê nhà do tự tay Jamie nấu bới theo… biết bao kỷ niệm ngọt ngào và thanh khiết đã nảy nở giữa hai người. Tom thương Jamie, Jamie biết. Jamie quý mến Tom, Tom hiểu. Nhưng khi ấy, chiếc nhẫn cưới trên ngón áp út của Jamie và rào cản lễ giáo Á Đông đã giữ hai người ở hai phía của một lằn ranh vô hình. Họ tôn trọng nhau, giữ trọn sự chừng mực của những người bạn tri kỷ. Sau khi tốt nghiệp, Tom buồn vì chẳng thể làm gì hơn với mối tình tuyệt vọng, nên chuyển về vùng miền Đông làm việc trong một bệnh viện lớn, hai người cũng từ đó mà bặt tin nhau.

Jamie xúc động đến mức đứng chôn chân tại chỗ. Một cảm giác bối rối, tủi hổ, xen lẫn nghẹn ngào trào lên, cô vội quay mặt đi, giả bộ như đang chăm chú chọn hoa để Tom không nhận ra mình trong bộ dạng hốc hác và gần khóc này. Hai cha con Tom tiến lại gần ngay bên cạnh cô. “Daddy!” Cô bé nhỏ bất ngờ níu tay cha khi thấy Tom cầm lên một bó hoa hồng đỏ thắm, rực rỡ và lộng lẫy. “Ngày mai chúng ta làm tiệc mừng lễ Father’s Day, là ngày của ba, nội nói ba sẽ mua bánh kem, sao ba mua hoa hồng chi vậy?”

Tom cúi xuống, chỉnh lại chiếc nơ trên tóc con gái, giọng anh trầm xuống, ấm áp và chứa chan một nỗi niềm sâu kín. Anh nói gần như thì thầm, nhưng Jamie đứng bên cạnh nghe không sót một lời:

“Con gái yêu! Ba mua hoa hồng là để ngày mai hai cha con mình cắm lên bàn thờ tặng mẹ con. Ở trên cao, chắc mẹ cũng đang chờ hoa của chúng ta. Ba chỉ muốn con và mẹ luôn được hạnh phúc. Nhất là con gái ba được hạnh phúc! Là đủ với ba rồi!”

Câu nói của Tom như một luồng điện chạy dọc sống lưng Jamie. Tay cô run rẩy đến mức bó hoa hồng vàng suýt chút nữa rơi khỏi tay. Giọng nói ấy, sự ấm áp đầy truyền cảm ấy… chính là Tom của những đêm trực năm xưa không sai vào đâu được. Nhưng câu nói của anh cũng mang theo một sự thật xót xa. Tom đã lập gia đình, và vợ anh đã không còn nữa. Hóa ra, người đàn ông năm xưa cô từng quý mến cũng đang mang một vết thương lòng rỉ máu.

Không thể trốn chạy cảm xúc thêm được nữa, Jamie hít một hơi thật sâu để ngăn giọt nước mắt chực trào, cô quay sang, giả bộ như tình cờ ngước mắt lên nhìn người bên cạnh. “Anh… anh Tom?” Giọng Jamie thảng thốt, run lên.

Tom giật nẩy mình, quay phắt sang. Khi ánh mắt anh chạm vào gương mặt Jamie, thời gian như ngừng trôi, không gian sầm uất của siêu thị Safeway hoàn toàn biến mất. Bó hoa hồng đỏ trên tay Tom rơi tự do xuống thùng hoa bên dưới lúc nào không hay. Chàng sững sờ nhìn Jamie, đôi mắt sau cặp kính trắng mở to, đầy kinh ngạc và hoang mang, như thể nàng vừa từ cung trăng rơi xuống trước mặt mình.

“Jamie? Phải em không, Jamie?” – Giọng Tom lạc đi, đôi môi anh run rẩy.

“Là em, Tom…”

Trong phút chốc, bao nhiêu kìm nén của những năm tháng thăng trầm như vỡ òa. Ánh mắt Tom nhìn Jamie cùng với sự ngạc nhiên là cả một đại dương thương nhớ, lẫn sự xót xa khi nhìn thấy nét mệt mỏi bơ phờ trên gương mặt người con gái mình từng yêu, và cả một tia lửa hy vọng vừa được thắp lên sau chuỗi ngày dài tăm tối. Họ đứng đó, hai tâm hồn cô độc giữa đất Mỹ xa xôi, hai con người từng đi qua đổ vỡ và mất mát, bất ngờ va vào nhau trong một chiều hoàng hôn đầy nắng gió của vùng trời Cali.

Sau những phút giây nghẹn ngào, họ ra ngồi xuống chiếc bàn trước cửa Safeway. Những câu hỏi thăm vội vã về cuộc sống của nhau được trao đổi. Tom kể ngắn gọn về sự ra đi của vợ anh sau một cơn bạo bệnh, còn Jamie chỉ lặng lẽ cười buồn, xót xa cho cuộc hôn nhân đã qua của mình. Họ không cần nói nhiều, áp lực của một bác sĩ và nỗi đau của sự chia ly tự khắc làm họ thấu hiểu nhau hơn ai hết.

Jamie nhìn Tom, nhìn bờ vai đã gánh vác bao giông bão của anh, rồi từ từ cúi xuống nhìn vào đứa bé ngồi gần bên. Cô dịu dàng nắm lấy bàn tay nhỏ bé, mềm mại đứa con gái nhỏ của Tom. Đứa bé ngước đôi mắt tròn xoe, trong veo nhìn cô đầy thiện cảm.

Ngay trong khoảnh khắc bàn tay cô chạm vào hơi ấm của đứa trẻ, trong tâm trí Jamie chợt vang lên một giọng nói quen thuộc, trầm khan, và bao dung của bố cô trước ngày ông mất vì đại dịch: “Con phải cố gắng sống cho thật hạnh phúc! Con hạnh phúc là ba vui rồi!”

Hóa ra, lời di nguyện cuối cùng của bố lại là một lời chúc phúc, một sự giải thoát cho tâm hồn cô khỏi những u uất của quá khứ. Bố muốn cô mở lòng. Bố muốn cô được hạnh phúc. Và biết đâu, sự sắp đặt kỳ diệu của số phận ngày hôm nay, tại quầy hoa này, chính là món quà mà bố từ trên trời cao đã gửi gắm xuống cho cô?

Jamie ngước lên nhìn Tom, lần này, một nụ cười thực sự bình yên và rạng rỡ đã nở trên môi cô. Ngoài kia, nắng chiều California vẫn đang vàng rực rỡ, và mùa đông lạnh lẽo trong lòng Jamie dường như đã bắt đầu tan chảy, nhường chỗ cho một mùa mới. Mùa của sự hồi sinh và hạnh phúc, ngay trong ngày Lễ Father’s Day diệu kỳ.

Phương Hoa

Hồ Hiểu Vĩ sa lưới tại Nhật Bản

Hồ Hiểu Vĩ (Hu Xiaowei, (胡晓伟, Hu Shi), nhân vật số 2 và là "cánh tay phải" đắc lực của trùm tội ác Trần Chí (Chen Zhi) thuộc tập đoàn Prince Group, vừa bị cảnh sát Nhật Bản bắt giữ.

Tờ Asahi Shimbun hôm qua loan tin: "Cảnh sát Nhật đã bắt giữ một nghi phạm là lãnh đạo cấp cao của Prince Group, một tập đoàn Campuchia được mệnh danh là “một trong những tổ chức tội phạm quốc tế lớn nhất châu Á”, khi ông ta đang cố gắng xin cư trú vĩnh viễn tại Nhật Bản.

Hu Shi (44 tuổi, quốc tịch Cyprus) bị bắt tại Osaka ngày 14 tháng 6 với cáo buộc làm giả hồ sơ công cộng. Theo cáo buộc, ông ta đã nộp đơn thay đổi địa chỉ giả mạo vào tháng 4, khai rằng mình đã chuyển đến quận Chuo, Tokyo. Theo nguồn tin, Hu khai với điều tra viên rằng ông ta thay đổi đăng ký “để xin cư trú vĩnh viễn tại Nhật Bản”. Tuy nhiên, ông ta đổ lỗi cho người đại diện: “Tôi giao hết cho đại lý nên không biết chi tiết”.

Theo đó, Hồ Hiểu Vĩ bị Cục Cảnh sát Hình sự Tokyo phối hợp cùng cảnh sát địa phương bắt giữ tại một khách sạn hạng sang ở thành phố Osaka, Nhật Bản. Hồ Hiểu Vĩ vốn sinh ra tại Trung Quốc nhưng đã chi tiền để sở hữu quốc tịch Cyprus. Khi lẩn trốn và di chuyển liên tục qua lại tại Nhật Bản, đối tượng này đã sử dụng passport châu Âu và ẩn danh dưới cái tên giả là "Hu Shi". Cảnh sát Nhật Bản ra lệnh bắt giữ đối tượng với cáo buộc lập hồ sơ cư trú giả và khai báo gian lận tài liệu điện tử công chứng. Hồ Hiểu Vĩ đã nộp một văn bản thay đổi địa chỉ giả mạo đến văn phòng quận Chuo (Tokyo) nhằm cố gắng lách luật để xin thị thực "lao động trình độ cao" và giành quyền định cư lâu dài tại Nhật Bản.

Bộ Tài chính Mỹ cũng đã chính thức ban hành các lệnh trừng phạt bổ sung nhắm thẳng vào nhân vật này:

Bộ Tài chính Hoa Kỳ thông báo mở rộng các biện pháp trừng phạt nhằm vào Prince Group (Tập đoàn Thái Tử), một mạng lưới lừa đảo quy mô lớn tại Đông Nam Á, với 9 lãnh đạo cấp cao và 26 người liên quan, gồm ban lãnh đạo tập đoàn, các nhà đầu tư trong hệ thống lừa đảo và các công ty bình phong.

Theo hồ sơ điều tra chung giữa Bộ Tư pháp Mỹ, FBI và cảnh sát quốc tế, Hồ Hiểu Vĩ có vị trí tối cao chỉ sau Chủ tịch Trần Chí trong tập đoàn Prince Group.

Điều hành các "trại lừa đảo": Hồ Hiểu Vĩ trực tiếp quản lý, giám sát hệ thống các công ty con và các khu phức hợp giam cầm, ép buộc hàng ngàn lao động bất hợp pháp thực hiện các vụ lừa đảo tiền mã hóa và gian lận viễn thông xuyên quốc gia tại Campuchia.

Hồ Hiểu Vĩ cũng là người đứng tên sở hữu nhiều bất động sản cao cấp, phi cơ riêng và điều phối dòng tiền bất chính thu được từ các vụ lừa đảo mạng đổ về các công ty bình phong tại Tokyo (như công ty Tokuten Shoji Ltd).

Ngay sau khi nhận được xác nhận từ phía Nhật Bản về việc bắt giữ Hồ Hiểu Vĩ, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ vào hôm nay (23/6) đã chính thức đưa Hồ Hiểu Vĩ vào danh sách trừng phạt đặc biệt (SDN). Toàn bộ tài sản, tài khoản ngân hàng và các ví tiền mã hóa liên quan đến Hồ Hiểu Vĩ trên phạm vi toàn cầu có liên kết với hệ thống tài chính Mỹ đều đã bị phong tỏa hoàn toàn.

Mỹ cũng mở rộng lệnh trừng phạt đối với tập đoàn tài chính Huione Group, công ty trung gian được Prince Group sử dụng để rửa và củng cố các tài sản lừa đảo.

Sự sa lưới của Hồ Hiểu Vĩ tại Nhật Bản diễn ra vài tháng sau khi người đứng đầu là Trần Chí bị bắt giữ tại Cambodia và dẫn độ về Trung Quốc (vào tháng 1 năm 2026). Việc nhân vật số 2 tiếp tục bị bắt giữ được đánh giá là đòn kết liễu hoàn toàn, đánh sập tận gốc rễ mạng lưới tội phạm công nghệ cao và rửa tiền lớn bậc nhất châu Á này.

*Năm ngoái (16/10/2025) tôi có viết vài bài về vụ Trần Chí (Chen Zhi) này. Có thể xem thêm tại:

FB Uyen Vu

Tuesday, June 23, 2026

Tư duy khôn vặt 

Có một kiểu người đi Nhật làm tôi sợ hơn người nghèo.
Đó là người gian mà tưởng mình lanh. 

Sau bài trước, có nhiều bình luận làm tôi để ý tới một chuyện sâu hơn phía sau những bản tin xấu: không chỉ là hành vi, mà là tư duy.

Lúc còn ở Nhật, có lần tôi ngồi nhậu với vài người quen qua công trình. Bàn nhậu dân lao động xa quê thì cũng vậy thôi. Vài lon bia, ít đồ ăn, nói chuyện công ty, tăng ca, tiền nhà, tiền gửi về, rồi lâu lâu kể mấy chuyện sống ở Nhật sao cho đỡ tốn.

Ban đầu còn bình thường.
Mẹo mua đồ rẻ, mẹo săn đồ giảm giá trong siêu thị, mẹo mua xe đạp cũ, mẹo đăng ký sim, mẹo dùng app dịch, mẹo đi tàu sao cho tiết kiệm. Những cái đó tốt. Người đi trước chỉ người đi sau, để người mới qua đỡ bỡ ngỡ. Mấy mẹo sống tử tế như vậy, tra trên mạng là ra cả đống. Video có, bài viết có, hội nhóm có.

Nhưng hôm đó, tôi nghe một loại “mẹo” khác.
Mẹo đi tàu mà không mất tiền.
Nói theo kiểu của họ là “đá tàu”.

Tôi ngồi nghe mà khó chịu thật sự. Không phải chỉ vì chuyện đó sai. Sai thì rõ rồi, khỏi cần vòng vo. Cái làm tôi khó chịu hơn là cách họ kể. Họ kể bằng vẻ rất tự hào. Có người còn cười khoái, kiểu như vừa thắng được nước Nhật một ván nhỏ.

Tôi cầm ly bia, nghe mà không biết nên cười theo hay đặt ly xuống.
Lúc đó tôi nghĩ, cái đáng sợ không phải là một chuyến tàu. Cái đáng sợ là một người bắt đầu xem việc qua mặt người khác là năng lực sống. Làm sai rồi biết ngại, người đó còn một cái thắng trong đầu. Làm sai rồi đem khoe, cái thắng đó gần như đứt rồi.

Mà một khi cái thắng đó đứt, người ta không chỉ lách luật ở nhà ga. Họ sẽ mang kiểu sống đó đi khắp nơi.

Vào công ty cũng vậy. Thấy giờ công thì lách. Thấy quản lý không để ý thì né việc. Thấy đồ công ty dùng được thì đem về xài. Thấy báo cáo có thể làm cho đẹp thì tô thêm. Thấy quy trình có kẽ hở thì tận dụng. Thấy người khác tin mình thì bắt đầu tính coi có lấy được lợi gì không.

Rồi vẫn tự hào.
Tự hào vì “tao biết cách sống”.
Không. Cái đó không phải biết cách sống. Cái đó là biết cách làm người khác phải bớt tin mình.

Một công ty có vài người như vậy thì rất mệt. Vì thay vì tập trung làm việc, người quản lý phải nghĩ thêm cách kiểm tra. Thay vì giao việc bằng niềm tin, phải giao việc bằng nghi ngờ. Một quy trình đáng lẽ đơn giản, cuối cùng phải thêm nhiều lớp xác nhận chỉ vì vài người thích lách.

Một người khôn vặt có thể làm cả tập thể phải sống trong hàng rào.
Ở Nhật cũng vậy. Một người nghĩ mình lời được vài trăm yên tiền tàu, nhưng cái giá thật không nằm ở vài trăm yên đó. Cái giá nằm ở chỗ người ta siết chặt hơn, cảnh giác hơn, dè chừng hơn, và những người tử tế phía sau phải sống mệt hơn.

Mẹo sống tử tế thì phải tìm trên mạng mới thấy.
Còn mẹo sống bậy, nhiều khi không ai viết ra, nhưng cuối cùng cả nước Nhật biết qua bản tin.

Câu đó nghe chua, nhưng thật.
Vì những cái sai kiểu đó không cần quảng cáo. Nó tự đi rất xa. Đi qua bàn nhậu, qua phòng trọ, qua mấy câu “tao chỉ mày cái này”, qua cái giọng nửa đùa nửa khoe của những người tưởng mình đang khôn. Rồi cuối cùng, nó đi lên tivi Nhật, lên bảng cảnh báo, rồi nằm lại trong ánh mắt người ta nhìn hai chữ “người Việt”.

Tôi không nói đây là bệnh riêng của người Việt. Ở đâu cũng có người lách luật, nước nào cũng có người gian. Nhưng tôi từng sống trong cộng đồng người Việt ở Nhật, từng nghe những chuyện đó bằng tai mình, nên tôi nói cái mình thấy.

Tôi không sửa được hết mọi chuyện. Nhưng cái gì mình từng thấy, từng nghe, từng sống qua, thì mình nên nói cho đàng hoàng.

Có người sẽ nói tôi làm quá. Chỉ là một chuyến tàu, một món đồ nhỏ, một chút lách luật thôi mà. Nhưng con người đâu hư ngay từ một chuyện lớn. Nó hư từ lúc mình thấy cái sai nhỏ là bình thường. Rồi thấy người khác làm được thì mình cũng làm. Rồi làm được mà không bị bắt thì bắt đầu tự hào. Rồi ai không làm theo thì chê người ta ngu, nhát, không biết sống.

Từ đó trở đi, đúng sai không còn quan trọng nữa. Chỉ còn bị bắt hay chưa bị bắt.

Mà nếu một người chỉ tử tế khi sợ bị bắt, thì sự tử tế đó mỏng lắm. Gặp chỗ không ai nhìn là rách liền.

Tôi từng là người lao động Việt ở Nhật, nên tôi hiểu áp lực tiền bạc. Nhưng càng hiểu, tôi càng không muốn dùng cái khổ để bào chữa cho kiểu tư duy này. Vì có rất nhiều người cũng khổ mà vẫn sống đàng hoàng.

Có người cũng nợ, cũng lạnh, cũng đi làm từ sáng tới tối, cũng tính từng đồng trong siêu thị. Nhưng họ vẫn trả tiền, vẫn giữ lời, vẫn không lấy thứ không thuộc về mình. Những người đó mới đáng nể, chứ không phải người lách được một chuyến tàu, lấy được một món đồ rồi đem khoe, hay qua mặt được hệ thống rồi tưởng mình hơn đời.

Cái ranh giới giữa lanh và gian rất mỏng, nhưng không phải không thấy.
Lanh là biết xoay xở mà không hại ai. Gian là lấy phần không thuộc về mình rồi tự khen mình giỏi.

Hai cái đó khác nhau xa lắm.
Và nếu một người không phân biệt được hai cái đó, thì dù ở Nhật, ở Việt Nam, hay ở bất cứ đâu, họ cũng sẽ mang cái tư duy đó đi theo. Vào công ty cũng vậy. Làm ăn cũng vậy. Chơi với bạn bè cũng vậy. Ở đâu có kẽ hở, họ sẽ xem đó là cơ hội. Ở đâu có lòng tin, họ sẽ xem đó là thứ có thể tận dụng.

Tới một lúc nào đó, người ta không còn mất vì một chuyến tàu hay một món đồ nhỏ nữa.
Người ta mất khả năng được tin.
Mà ở đời, nghèo còn làm lại được.
Mất niềm tin rồi, muốn mua lại cũng không ai bán.

- Truong Nhat Linh


Diệu Hương và “Vì đó là em”

Nhà báo Trường Kỳ đã viết về tiểu sử của nữ nhạc sĩ Diệu Hương: 

“Diệu Hương sinh ngày 26 tháng 10 năm 1955 tại Huế trong một gia đình có 13 người con mà cô là con gái duy nhất. Đến năm 5 tuổi, Diệu Hương theo cha là một sĩ quan trong quân đội, cùng với gia đình vào Đà Nẵng. Tại đây cô theo học trường Sacré Coeur (tức trường Thánh Tâm) và hoàn tất bậc trung học để sau đó lên Đà Lạt theo học Trường Chính trị Kinh doanh và từng được bầu làm trưởng ban văn nghệ của lớp. Trong thời gian này, Diệu Hương tập đàn guitar rồi sau đó về Saigon học tiếp với một người bạn".

Cô nữ sinh viên Diệu Hương chỉ học Trường Chính trị Kinh doanh trong 1 năm rưỡi (từ tháng 9 năm 1973 tới tháng 3 năm 1975) rồi phải rời thành phố Đà Lạt vì cánh cổng của Viện Đại học Đà Lạt đã vĩnh viễn khép lại sau ngày 30 tháng 4 năm 1975. Cuộc sống đầy xáo trộn những năm sau đó đã buộc cô phải tìm khuây khỏa trong việc sáng tác những bài hát thể hiện nỗi buồn trước bao đổi thay ở chung quanh mình như Trường Kỳ đã viết: 

“Trong sự buồn bã triền miên có thể coi như tuyệt vọng như lời Diệu Hương nói về thời kỳ nhiều xáo trộn trong cuộc sống sau tháng 4 năm 1975, cô đã đi tìm một dòng nhạc để quên đi những phiền muộn…

Vào năm 1977, dòng nhạc của Diệu Hương ra đời với nhạc phẩm đầu tay mang tên "Tôi muốn hỏi tại sao". Diệu Hương đã chia sẻ về sáng tác âm nhạc đầu tay của mình: “Đời sống lúc đó không có chi nữa hết. Tại Hương ước mơ nhiều quá mà bây giờ bị thất vọng quá nhiều cho nên Hương mới đi tìm một cái hạnh phúc rất là nhỏ bé. Do đó, Hương mới viết là 'tôi muốn hỏi tại sao có những chiều, những chiều mưa xuống nhiều mà sao em không đứng nhìn mưa để nghe trong mạch tim em xao xuyến bất ngờ’. Cho dù một cơn mưa bất chợt cũng đủ cho mình tìm thấy một niềm hạnh phúc rất nhỏ như khi nhìn những hạt mưa, những bong bóng rớt xuống đường thì đó cũng có thể là niềm vui.

Ca khúc "Tôi muốn hỏi tại sao" với giọng ca Ý Lan:

Sau nhiều lần vượt biên bất thành, cuối cùng Diệu Hương và gia đình sang Mỹ vào năm 1990 theo diện HO. Đời sống nơi đất lạ đã khiến cho Diệu Hương chán nản không còn thiết tha gì với việc sáng tác vì phải bận bịu với việc mưu sinh qua nhiều lần thay đổi việc làm, từ thư ký cho các trường dành cho người tỵ nạn, cho văn phòng luật sư và nhân viên viên bưu điện. Diệu Hương theo học ngành graphic design. Và cuối cùng, thêm một lần nữa, cô đã "phải đi tìm một lẽ sống rất nhỏ để có thể cứu vớt mình". Và lẽ sống đó không khác gì hơn là âm nhạc. 

Nhạc phẩm Diệu Hương sáng tác đầu tiên ở hải ngoại là “Mùa thu nơi đây” vào năm 1990, ngay sau khi đặt chân đến nước Mỹ, diễn tả tâm trạng của một người xa quê hương, nhớ về thành phố cũ trong khung cảnh một mùa thu: "Mùa thu nơi đây tôi nhớ thương thành phố xa mờ mà bao năm qua tôi đã đi về trên những đường xưa…”.

Cuộc sống ở hải ngoại từ năm 1990 đã mang lại cho cô cựu sinh viên Viện Đại học Đà Lạt những cảm hứng mới và những điều kiện thuận lợi để sáng tác và giới thiệu thêm nhiều ca khúc mới. Theo Trường Kỳ, "từ những năm 1997, 1998, cô đã thỉnh thoảng soạn lời Việt cho một số ca khúc Pháp và Mỹ cho ca sĩ Ý Lan trình bày cũng như cho một vài trung tâm, trong đó có Trung tâm Bích Thu Vân với nhạc phẩm ngoại quốc do cô soạn lời Việt đầu tiên là ‘Le passager dans la pluie’… 

Trong lúc chưa có cơ hội thực hiện riêng cho mình một CD thì cũng vào năm 1997, Ý Lan đã đề nghị thu âm 5 ca khúc của cô trong CD “Tôi muốn hỏi tại sao”, trong đó có ca khúc đầu tay “Tôi muốn hỏi tại sao” cùng với ca khúc “Mình ơi” đã gây chú ý. 

Vào năm 1998, nữ ca sĩ Lệ Thu yêu cầu cô giao cho một số bài để hát trong CD lấy chủ đề “Lặng nhìn ta thôi”. 

Qua năm 2000, cô bắt tay vào việc thực hiện giấc mơ để đến năm 2001, CD “Khắc khoải” được hoàn tất và ra mắt vào tháng 10 năm 2001. CD thứ hai mang tựa đề “Ở Lại Ta Đi” ra mắt vào năm 2003 với những ca khúc rất quen thuộc như “Vì đó là em” (Tuấn Ngọc), “Ở lại ta đi” (Quang Dũng), “Mưa còn rơi mãi vì ai” (Thái Hiền), “Mình ơi” (Diệu Hương)…

Đến năm 2004, CD thứ 3 mang tựa đề “Dòng Lệ Khô” được gửi đến người nghe sau đêm ra mắt tại vũ trường Majestic ở Nam California như 2 CD truớc. 

Gần đây nhất là CD thứ 4 mang chủ đề “Cho dòng sông cuốn trôi” ra mắt vào ngày 16 tháng 4 năm 2006. Từ đó đến nay, hầu hết những chương trình “Paris By Night” đều có những ca khúc của Diệu Hương: “Khắc khoải”, “Phiến đá sầu”, “Vì đó là em”, “Cõi vắng”, “Hạt mưa buồn”, “Bài tình ca của em”, “Mình ơi”, “Dù có như thế nào”, “Hỏi tình”... " 

(Diệu Hương: Không còn ngơ ngác trong âm nhạc)

Với cô cựu sinh viên Trường Chính trị Kinh Doanh của Viện Đại học Đà Lạt, dù ở phương trời xa xăm nào, thành phố “Đà Lạt sương mờ vẫn còn trong niềm nhớ” vì những ngày tươi đẹp nhất của một thời tuổi trẻ là những ngày bình yên “trong khung trời đại học dấu yêu”, cùng với bạn bè thong thả bước trên những lối đi có “hàng cây nghiêng liễu rũ”, và mơ ước tha thiết nhất trong đời là được một lần trở lại Đà Lạt khi “chiều xuống bên đồi” và “mặt hồ nắng lung linh vàng rơi”, ngồi nhớ lại những kỷ niệm vàng son của một thuở không thể nào quên như lời của ca khúc “Đà Lạt trong niềm nhớ”.

Ca khúc “Đà Lạt trong niềm nhớ” với giọng ca Diễm Liên: https://youtu.be/d7b4XCGlhVc

Ca khúc giúp cho khán thính giả ở Việt Nam biết đến tên tuổi Diệu Hương là ca khúc “Vì đó là em” với giọng ca Quang Dũng. Ca sĩ Tuấn Ngọc đã thu âm và trình bày “Vì đó là em” nhiều lần trên sân khấu, nhưng cũng thừa nhận rằng người hát ca khúc này hay nhất không phải là anh, mà là Quang Dũng.

VÌ ĐÓ LÀ EM
Không cần biết em là ai
Không cần biết em từ đâu
Không cần biết em ngày sau
Ta yêu em băng mây ngàn biển rộng
Ta yêu em qua đông tàn ngày tận
Yêu em như yêu vùng trời mênh mông
Không cần biết đêm dài sâu
Không cần biết bao gầy hao
Ta ngồi đếm tên thời gian
Nghe thương yêu dâng cao như ngọn đồi
Như xa xôi nay quay về gần gũi
Yêu em khi chỉ biết đó là em
Để rồi từ đó ta yêu em không ngại ngần
Để rồi từ đó trong bước chân nghe gần hơn
Một ngày lại đến trái tim ta dại cuồng
Rồi từng chiều lên mang nỗi buồn vô biên
Cho dù biết em rồi đi
Cho dù biết không chờ chi
Nhưng lòng vẫn nghe cuồng si
Nghe trong ta quên đi lòng sầu hận
Ta yêu em chưa bao giờ một lần
Yêu em vì chỉ biết đó là em.

Ca khúc “Vì đó là em” với giọng ca Don Hồ & Thanh Hà: https://youtu.be/cnKg1WPTy88?si=3LGIqNsfqBOcI8CJ

Huynh Duy Loc

Ảnh: Nhạc sĩ Diệu Hương




Thầy tôi

Thầy dạy tôi môn Tân Đại Số lớp 12B ở một trung tâm luyện thi Toán Lý Hoá.

Dân học Tú tài ban Toán ở Sài Gòn những năm 1972, 1973, 1974 đều biết đến tên Thầy. Thầy viết chữ đẹp và dạy Toán rất hấp dẫn. Giờ Thầy lên lớp không đứa nào cúp cua (dù ở Rex có phim mới đổi, dù đây chỉ là lớp học thêm).

Những bài toán Đại số khô khan, hóc búa qua lối giảng dí dỏm, điêu luyện của Thầy đã khiến học trò hào hứng, và nhờ đó, trong lớp tôi đứa nào cũng giỏi Toán.

Tôi vào Đại học. Tôi không có dịp gặp lại Thầy cho đến khi Sài Gòn đổi chủ tháng 4/1975.

Khoảng năm 1976, tôi về thăm quê nội. Ngoắc gọi một chiếc xe lôi đạp để ra chợ. Thời đó xăng dầu khan hiếm nên xe lôi đạp chứ ít có gắn máy. Người chạy xe lôi ngừng lại đón tôi, tóc điểm hoa râm, dáng nguời khắc khổ nhưng đôi mắt sáng thông minh. Tôi giật mình khi nhìn thẳng vào gương mặt người chạy xe lôi và thảng thốt kêu lên:"Thầy".

Phải, đó chính là Người Thầy dạy tôi môn Tân Đại số lớp 12B năm 1973. Thầy không nhận ra tôi cho đến khi tôi nhắc lại.

Thời cuộc đẩy Thầy xa bục giảng, Thầy chọn biện pháp về quê, đạp xe lôi kiếm sống và quên những định đề toán học.

Thầy hỏi tôi muốn đi đâu và kêu tôi lên xe. Tôi nghẹn ngào, em không dám Thầy ơi! Làm sao em dám ngồi lên xe như một quý bà để Thầy thực hiện vai trò “phu xe”? Làm sao em dám chứ?

Cuộc đời thật là nghiệt ngã, phũ phàng. Nhìn theo cái dáng cam chịu của Thầy trên chiếc xe lôi, tôi rưng nước mắt.

Đó là lần cuối tôi gặp lại Thầy, người giảng Toán như đọc thơ.

Tôi viết lại chuyện xưa như một cách để tôi nói với con cháu tôi, những đứa trẻ thế hệ 8x, 9x:

"Con biết không cách đây hơn 40 năm có những Thầy Cô giáo xuất sắc đã phải nghỉ dạy để sửa xe, bán hàng rong, mua ve chai, bán vé số, đạp xe lôi kiếm sống..."

Con hỏi tại sao ư? Lịch sử, hãy đọc lịch sử ở những trang u tối, con sẽ có câu trả lời.

(P/s: xin các bạn đừng hỏi Chi Lê tên Thầy. Tôi xin giữ lại cái tên “Danh tiếng” ấy trong lòng với những viên phấn trắng cùng tấm bảng đen chi chít những con số… đã như những con đò đưa chúng tôi đến bến bờ tri thức.

Tôi không muốn nhắc lại tên Thầy cùng chiếc xe lôi đạp nghiệt ngã năm nào.)

Chi Le


Tin Nhật Bản

Cảnh sát tỉnh Mie vừa bắt giữ một phụ nữ quốc tịch Việt Nam với cáo buộc thực hiện các thủ thuật thẩm mỹ trái phép dù không có giấy phép hành nghề y tại Nhật Bản.

Theo điều tra, nghi phạm là フン・ティ・トゥエット (Phung Thi Tuyet?), 30 tuổi, sinh sống tại thành phố Yokkaichi, tỉnh Mie. Người này bị nghi đã nhiều lần thực hiện các hành vi được xem là hoạt động y tế trái phép, bao gồm tiêm thuốc trực tiếp lên mặt khách hàng và tiêm thuốc gây tê lên cơ thể phụ nữ đến làm đẹp.

Địa điểm thực hiện được cho là một căn hộ trong chung cư ở thành phố Yokkaichi, nơi nghi phạm hoạt động như một "phòng khám thẩm mỹ" không giấy phép.

Vụ việc bị phát hiện sau khi cảnh sát nhận được tin báo vào tháng 1 năm nay về việc "có một người Việt Nam đang điều hành cơ sở thẩm mỹ trong căn hộ chung cư". Quá trình khám xét, lực lượng chức năng đã thu giữ nhiều thiết bị y tế cùng hơn 100 ống tiêm.

Tại cơ quan điều tra, nghi phạm được cho là đã thừa nhận việc thực hiện các mũi tiêm trong khoảng thời gian bị cáo buộc.

Cảnh sát nhận định người này có thể đã thực hiện dịch vụ làm đẹp cho hơn 10 khách hàng nữ, chủ yếu là người Việt Nam, và đang tiếp tục điều tra quy mô hoạt động cũng như doanh thu thu được.

Tại Nhật Bản, các thủ thuật như tiêm filler, botox, thuốc tan mỡ, thuốc gây tê hoặc bất kỳ hình thức xâm lấn nào lên cơ thể đều được xem là hành vi y tế và chỉ được phép thực hiện bởi bác sĩ có giấy phép hợp pháp. Việc sử dụng dịch vụ làm đẹp giá rẻ tại các cơ sở không được cấp phép có thể tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng đối với sức khỏe, đồng thời khiến cả người thực hiện lẫn người môi giới phải đối mặt với các vấn đề pháp lý.

Source: Ise Shimbun

Hai câu chuyện “lạ” từ chuyến thăm Việt Nam của ông Hùng Cao vào 22/6/2026

Chuyện thứ nhất: Sau 50 năm kết thúc chiến tranh, Việt Nam vẫn tiếp tục đòi Mỹ hỗ trợ thêm 130 triệu USD để tẩy độc dioxin tại sân bay Biên Hòa. Theo VOV, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang đã “kêu gọi Mỹ tiếp tục thúc đẩy hợp tác giải quyết hậu quả chiến tranh”.

Câu hỏi đặt ra: Việt Nam đã nhận bao nhiêu tiền từ Mỹ trong 30 năm qua? Từ khi bình thường hóa quan hệ đến nay, Mỹ là một trong những nhà tài trợ lớn nhất cho Việt Nam với hàng tỷ USD viện trợ phát triển, y tế, giáo dục, khắc phục hậu quả chiến tranh và năng lực hàng hải. Thế nhưng kết quả thực tế ra sao? Hiệu quả sử dụng nguồn tiền này vẫn còn nhiều tranh cãi.

Việc tiếp tục đòi thêm hàng trăm triệu USD sau nửa thế kỷ khiến nhiều người đặt dấu hỏi về trách nhiệm quản lý và minh bạch.

Chuyện thứ hai còn thú vị hơn: Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Mỹ Hùng Cao - một thuyền nhân Việt Nam đang có mặt tại Hà Nội và đã gặp Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang. Báo chí Mỹ ít đưa tin, trong khi báo chí Việt Nam tập trung vào yêu cầu hỗ trợ dioxin.

Nhưng trong video chính thức do ông Hùng Cao đăng tải, mục đích chuyến đi hoàn toàn khác: xây dựng quan hệ đối tác Thái Bình Dương (Pacific Partnership), tăng cường hợp tác quốc phòng giữa Mỹ và Việt Nam, gặp gỡ lực lượng Mỹ đang tham gia các hoạt động tại khu vực. Ông nhấn mạnh hành trình “về nguồn” của một người tị nạn từng phục vụ 32 năm trong quân ngũ Mỹ. Không có bất kỳ đề cập nào đến “tiền nong” hay hỗ trợ dioxin.

Hai câu chuyện này cho thấy khoảng cách rõ rệt giữa cách tiếp cận của hai bên. Một bên vẫn ôm lấy “hậu quả chiến tranh” làm lý do đòi hỗ trợ liên tục sau nửa thế kỷ. Bên kia, đại diện cho chính phủ Mỹ lại muốn xây dựng quan hệ đối tác tương lai, tập trung vào an ninh hàng hải, hợp tác thực chất và đối đầu với Trung Quốc ở Biển Đông.

Ông Hùng Cao đến Việt Nam với tư cách làm việc cho chính quyền Trump. Việc một số người vẫn cố đòi hỏi vật chất sau 50 năm khiến hình ảnh Việt Nam trở nên nhỏ bé và thiếu tầm nhìn chiến lược.

Thời gian đã trôi qua 51 năm, Việt Nam nên chuyển từ tâm thế “nạn nhân đòi bồi thường” sang tư duy “đối tác bình đẳng và có trách nhiệm”. Chỉ khi đó, quan hệ Việt - Mỹ mới thực sự đi vào chiều sâu và mang lại lợi ích lâu dài cho đất nước Việt nam về các phương diện.

Thạch Thảo ( Nhu Nguyen)

Blog Archive