ĐIỀU KỲ DIỆU CỦA TÌNH YÊU

Tôi có một người hàng xóm ở nhà vườn, bà Eva. Ba mùa hè trước, bỗng nhiên bà không đến chăm sóc những luống hoa và khoảnh vườn yêu thích của mình nữa. «Bị đột quỵ rồi» – cô con gái buồn bã nói.

Hai năm trước, bà Eva trở lại nhà vườn. Trông bà hoàn toàn khác lạ. Gầy đi một nửa, mặt tái xám. Trí tuệ và lời nói đã hồi phục hoàn toàn. Chân đi lại tạm ổn. Nhưng đôi tay thì rũ xuống như những cành liễu. Tay trái vẫn còn co gập được chút ít ở khuỷu tay và nắm lại thành một nắm đấm ngập ngừng, còn tay phải thì hoàn toàn vô vọng.

Bà thẫn thờ đi lang thang khắp khu vườn và chẳng biết làm gì với bản thân. Ngoài người cháu trai, bà có ba niềm vui trong cuộc sống: vườn tược, thủ công mỹ nghệ và làm đồ hộp dự trữ. Thế mà cơn đột quỵ chết tiệt lại tước đoạt đi cả ba thứ đó... Hàng xóm động viên bà hết sức có thể. Hết người này đến người khác, họ kể đi kể lại những câu chuyện về người họ hàng xa của đồng nghiệp anh họ của chú họ, người không chỉ bị đột quỵ thông thường mà là một trận đột quỵ khủng khiếp kinh hoàng. «Và bạn đoán xem, đã phục hồi hoàn toàn đấy! Không phải ngay lập tức đâu, vâng, phải mất khoảng năm năm, nhưng cơ thể con người là một thứ kỳ diệu, cho nên bà Eva ạ, đừng mất hy vọng!».

Mùa hè năm ngoái, bà Eva vẫn ngồi thừ trên bậc thềm hoặc lang thang ngoài vườn. Bất chấp núi thuốc men và các liệu trình vật lý trị liệu phức tạp, trong suốt một năm, bà chỉ học được cách kẹp thìa vào lòng bàn tay trái và với bao chật vật mới đưa được lên miệng. «Đừng kỳ vọng nhiều quá» – các bác sĩ bảo với người con gái.

Mùa hè năm nay, gia đình chúng tôi không về nhà vườn. Chúng tôi đưa con đi biển sau khi cháu đỗ đại học thành công. Mãi đến cuối tháng Tám chúng tôi mới ra vườn để hái táo hái lê. Việc đầu tiên tôi nhìn thấy – ở khu đất bên cạnh, bà Eva đang nhóm lò nướng dã chiến trong sân và nấu mứt. Một tay khuấy, tay kia giữ nồi. Trông bà có vẻ tươi tắn hơn, mặc bộ đồ thể thao rực rỡ, hình như còn trang điểm nhẹ. Cả nhà chúng tôi chạy sang: chúc mừng bà đã phục hồi thành công, hỏi han đủ điều... Còn bà Eva thì bảo: «Chẳng có phép màu phục hồi nào cả. Nữ y tá cấp cứu đã chữa khỏi cho tôi. Chỉ trong một đêm giao thừa».

Câu chuyện diễn ra kỳ diệu và đáng sợ như thế đấy (tôi không rành y học lắm, viết lại theo lời kể của bà).

Đêm giao thừa, gia đình bà Eva quyết định đón năm mới ngay tại ngôi nhà vườn này. Mới mùa hè năm trước, ngôi nhà đã được cách nhiệt, phòng lò sưởi cũng được xây xong, thế nên họ muốn đến ở thử để "khai trương". Đến nơi, họ trang trí cây thông, bày biện bàn ăn, bật ti vi. Con gái và con rể đang chuẩn bị nấu nướng, cháu trai đang loay hoay chơi đồ chơi dưới sàn rồi ngủ thiếp đi, bà cũng chợp mắt trên ghế bành. Mọi người gọi cháu dậy để ăn tối, nhưng cháu không tỉnh dậy. Và rồi người con gái hét lên: «Nó không thở nữa!».

Sau đó, bà Eva nhớ mọi thứ mờ ảo như trong sương mù. Bà nhớ mình đã đứng ở ngưỡng cửa và cầu nguyện rằng nếu cháu trai chết, bà xin được chết cùng thằng bé. Nhớ cảnh con gái khóc nức nở, con rể lúc thì làm hô hấp nhân tạo, lúc thì ép tim ngoài lồng ngực, và họ hoàn toàn không biết liệu thằng bé có còn thở dù chỉ một chút hay đã ngừng hẳn. Nhớ khoảng thời gian chờ xe cấp cứu dài vô tận. Nhớ khoảnh khắc cuối cùng họ cũng đến và bắt đầu làm gì đó với đứa trẻ.

Bỗng nhiên, từ trong làn sương mờ hiện lên khuôn mặt nghiêm nghị của nữ y tá trẻ. «Hãy nghe cho kỹ đây, – cô ấy nói bằng giọng nghiêm khắc, – tôi sẽ giải thích nhanh thôi, giờ chỉ trông chờ vào một mình bác. Bác thấy bố mẹ nó đang ở trạng thái nào không? Còn bác là người lớn tuổi, nghiêm túc. Bây giờ họ đi cùng chúng ta vào bệnh viện, còn bác hãy lấy giấy, bút, ngồi vào bàn và viết thật chi tiết về ngày hôm nay của cháu trai bác. Cháu ngủ thế nào, thức dậy lúc nào, ăn gì và ăn vào lúc nào, chơi trò gì, có dấu hiệu bất thường nào không, bác có nhận thấy điều gì lạ không. Tất cả, tất cả những gì bác nhớ được. Đối với việc chẩn đoán bệnh, không có chi tiết nào là nhỏ nhặt cả. Sáu giờ sáng mai, bác đem ra bốt gác, xe cấp cứu của chúng tôi đi qua sẽ lấy và mang đến bác sĩ điều trị. Bác hiểu tôi nói gì chưa?». Bà Eva gật đầu. Chà, sao nữ y tá có thể biết được tay bà không hoạt động cơ chứ? Hơn nữa, điều đó cũng chẳng phải là lời bào chữa. Vì sự sống của cháu trai, bà sẵn sàng dùng chân, dùng răng, dùng mũi, dùng máu của chính mình – viết bất cứ thứ gì và ở bất kỳ đâu.

Bà thử dùng răng cắn. Rồi cũng thử kẹp chiếc bút giữa các ngón chân. Không được. Bà đành nhét tạm một cây bút chì đỏ to vào nắm tay trái đang cứng đơ không nghe lời. Bà bắt đầu cố gắng nguệch ngoạc từng chữ cái. Sang đến giờ thứ tư trong sự tuyệt vọng hoàn toàn vì không có tin tức gì (đêm giao thừa, mạng di động bị nghẽn), cánh tay phải bắt đầu co giật từ khuỷu tay. Sau đó, bàn tay phải khum lại thành hình chụm các ngón. Bà Eva chuyển chồng giấy sang bàn trà, dùng một cuốn sách dày chặn góc lại và bắt đầu vẽ những Chữ Cái Cực Kỳ To, một tay nắm bút, tay kia đẩy phụ vào.

Sáu giờ sáng, nữ y tá lại đến. Cô ấy lo lắng cho tình trạng của bà Eva. Bà đứng đó, bất động, khuôn mặt lúc thì trắng bệch, lúc thì xám ngoét, lúc lại xanh mét. Lỡ đâu cơn đau tim hay đột quỵ lại ập đến vì quá lo lắng. Cô ấy đâu có biết là bà đã bị đột quỵ từ trước rồi. Thế nên cô mới nghĩ ra cách bắt người cao tuổi phải bận rộn suốt cả đêm. Và đây là những gì cô nhìn thấy: bà cụ đang còng lưng gập người sát bàn trà, cầm cây bút chì trông giống như gậy đánh gôn, đang viết ra những chữ cái khổng lồ và khóc ròng thành tiếng. Bởi vì mọi thứ diễn ra quá chậm chạp, tay thì đau buốt khủng khiếp, rồi thắt lưng, đầu và cả mắt nữa. Chỉ một tiếng nữa là phải mang bệnh án ra bốt gác, vậy mà bà mới chỉ ghi lại được ngày của cháu trai từ bảy giờ sáng đến giữa trưa.

Và thằng bé vẫn còn sống và đang thở. Bác sĩ tìm thấy một khối polyp ở cổ họng, đã cắt bỏ, nhưng mọi thứ vẫn chỉ mới bắt đầu. Lỡ như sau khi thuốc mê tan cháu không tỉnh lại thì sao. Lỡ như kết quả xét nghiệm khối polyp đó có vấn đề gì thì sao. Bố mẹ cháu sẽ còn phải quẩn quanh trong bệnh viện dài dài. Nữ y tá lúc này đã hiểu hết mọi chuyện về cơn đột quỵ, còn bà cụ thì bảo rằng, trong lúc cố gắng viết lách, cánh tay phải đã cử động lại được một chút rồi. Nữ y tá tiêm cho bà một mũi hạ huyết áp và dịu dàng nói: cháu trai của bác vẫn sống, nhưng vẫn phải tiếp tục điều trị. Bây giờ tôi sẽ cầm mấy tờ giấy này đi, còn bác hãy nghỉ ngơi đi, giờ thì không còn vội nữa đâu. Đợi nghỉ ngơi xong, bác cứ viết tiếp nhé, cứ viết tiếp đi. Điều này chắc chắn sẽ rất hữu ích cho bác sĩ.

Cô gái ấy không tiếc thời gian, tìm gặp bố mẹ đứa bé ở bệnh viện và bảo họ rằng: mẹ bị đột quỵ của các anh chị đã viết cho tôi cả một cuốn biên niên sử suốt cả đêm, và cánh tay kia của bà đã cử động lại được rồi đấy. Anh chị hãy chú ý nhé, hãy nói với bác sĩ đang trực tiếp làm vật lý trị liệu cho bà, và cứ để bà ấy tiếp tục viết. Chúc mọi thứ tốt đẹp, chúc mừng năm mới...

Và thế là tám tháng trọn vẹn đã trôi qua... Cháu trai vẫn sống và khỏe mạnh, đang phóng xe scooter khắp khu nhà vườn. Bố cậu bé, sau những trải nghiệm sâu sắc, đã tham gia các khóa học sơ cấp cứu đặc biệt. Còn bà Eva trong suốt mùa xuân đã chép lại bằng chữ in tác phẩm «Ruslan và Ludmila» cùng vài chục bài thơ, tô màu cho rất nhiều bức tranh bằng bút chì màu, thậm chí còn tập viết được một chút theo mẫu của học sinh lớp một.

Cơ thể con người quả thực là một cỗ máy phức tạp, nhưng không cần đến những phép màu siêu nhiên. Việc chải tóc và làm đẹp cho bà Eva vẫn cần sự giúp đỡ của con gái. Nâng vật nặng – đã có con rể. Nhưng tự mình chơi xếp hình và đồ chơi lắp ráp với cháu, nấu mứt, và quan trọng nhất là tự mặc và cởi quần áo, tự tắm giặt và đánh răng thì bà đã có thể tự làm được rồi. Thậm chí chữ viết của bà hiện giờ còn chẳng thua kém gì chữ của đứa cháu trai.

Hôm đó bà dùng vá múc nước mơ chua ngọt từ nồi lớn ra để đãi chúng tôi. Bà chạm cốc với chúng tôi và uống cạn một hơi mà không làm sánh hay rơi giọt nào. Xin Thượng đế ban cho bà Eva trường thọ và sức khỏe dồi dào. Xin Thượng đế ban cho mọi đứa cháu trên đời một người bà như thế. Và lúc đó, chúng tôi uống vì nữ y tá Svetlana. Uống nước mơ thôi, vâng, vì sau khi đột quỵ thì không được uống rượu bia. Đêm hôm đó Svetlana không chỉ cứu sống đứa cháu của bà mà còn cứu cả người bà của cháu. Thế nên, lạy Thượng đế kính yêu, xin Người hãy ban cho cô ấy tất cả, tất cả, tất cả những gì tuyệt vời nhất, và thật nhiều những điều hơn thế nữa...

*

(LĐH* st & dịch)

Phiếm

Mùa thu có một thói quen khá kỳ lạ. Nó khiến người ta dễ mềm lòng trước những gì đã cũ, nhưng cũng đủ lạnh lùng để nhắc nhở rằng chẳng có điều gì trên cõi đời này được quyền tồn tại mãi chỉ vì nó từng huy hoàng. Có những chiếc lá phải lìa cành để một mùa xanh khác bắt đầu. Có những bức tường phải được tháo xuống để nhường chỗ cho một công trình xứng đáng hơn. Và cũng có những con người, sau khi đi qua những hành lang quyền lực, mới chợt nhận ra rằng thứ khó xây dựng nhất trên đời không phải một tòa lâu đài, mà là một di sản đủ sức đứng vững trước sự bào mòn của thời gian.

Tôi vốn có một niềm say mê khá đặc biệt với những công trình kiến trúc cổ. Không hẳn vì sự lộng lẫy của những chùm đèn pha lê, những cầu thang bằng đá cẩm thạch hay những hàng cột vươn cao đầy kiêu hãnh, mà bởi tôi luôn nghĩ, đằng sau mỗi công trình đẹp là một giấc mơ từng được ai đó can đảm đặt xuống mặt đất bằng gạch đá, bằng tài năng và đôi khi bằng cả những tham vọng rất con người. Những tòa nhà, suy cho cùng, cũng có số phận như chúng ta. Có nơi sinh ra để được ngưỡng mộ, có nơi tồn tại chỉ để người đời đi ngang, và có những công trình, dù chủ nhân đã khuất bóng từ lâu, vẫn ung dung đứng đó như một lời tuyên bố rằng cái đẹp chân chính không bao giờ cần đến nhiệm kỳ.

Là người được sanh ra và lớn lên ở Sài Gòn ...Tôi luôn nhớ đến Dinh Độc Lập ngày xưa, một công trình mà mỗi lần nhìn lại, trong lòng tôi vẫn dâng lên một niềm cảm phục và tự hào khó diễn tả.... và ít ai còn hình dung được rằng trước khi những đường nét thanh thoát của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ hiện diện trên đại lộ Thống Nhất, nơi ấy từng là Dinh Norodom, một dinh thự mang dáng dấp quyền uy của nước Pháp thuộc địa, được khởi công từ năm 1868. Gần một thế kỷ đứng giữa những biến thiên của lịch sử, công trình ấy cuối cùng cũng không thoát khỏi định mệnh khi bị hư hại nặng trong biến cố năm 1962. Và rồi, từ những đổ vỡ ấy, một quyết định táo bạo đã được đưa ra: không chắp vá quá khứ, mà kiến tạo một diện mạo mới cho tương lai. Người được trao cây bút vẽ nên diện mạo ấy là Ngô Viết Thụ, vị kiến trúc sư Việt Nam từng đoạt Giải thưởng La Mã danh giá. Ông đã không mang nguyên một cung điện Versailles về đặt giữa Sài Gòn, cũng chẳng để những đường nét hiện đại phương Tây nuốt chửng tâm hồn Á Đông. Ông chọn một con đường tinh tế hơn: để hai nền văn hóa gặp nhau trong sự hài hòa, nơi những bức rèm hoa đá biết đón nắng, những hành lang biết giữ gió, và những khoảng không gian rộng mở vẫn thấp thoáng triết lý phương Đông về sự cân bằng, nhân hòa và chính đại quang minh. Đến năm 1966, Dinh Độc Lập hoàn thành. Một công trình không chỉ được dựng lên bằng bê tông cốt thép, mà bằng lòng tự tôn của một thời đại muốn tự mình định nghĩa lấy diện mạo quốc gia. Tôi thường nghĩ, nếu ngày ấy người ta chỉ biết tiếc nuối những bức tường cũ, sợ hãi những lời dị nghị, hay bằng lòng với vài lớp sơn phủ lên những vết nứt của quá khứ, thì liệu hôm nay Sài Gòn có được một di sản kiến trúc đặc biệt đến thế hay không? Đôi khi, muốn giữ lại điều gì cho lịch sử, người ta phải đủ can đảm để không giữ lại tất cả những gì thuộc về quá khứ.

Và có lẽ cũng từ suy nghĩ ấy, tôi nhìn những đổi thay đang diễn ra tại Washington D.C. dưới thời Tổng thống Donald Trump bằng một cảm xúc khá khác với những tiếng ồn ào trên truyền thông. Tôi không biết có bao nhiêu người thực sự quan tâm đến kiến trúc khi họ tranh cãi về việc tu sửa Tòa Bạch Ốc, hay phần đông chỉ đang nhìn những bức tường qua màu sắc của lá phiếu mình đã chọn. Bởi trong chính trị, đôi khi một chùm đèn pha lê cũng có thể trở thành vấn đề ý thức hệ, nếu người treo nó mang một cái tên mà thiên hạ không ưa. Donald Trump xuất thân từ thế giới của những tòa cao ốc, những khách sạn xa hoa, những đại sảnh rực rỡ ánh đèn và những công trình mà ông luôn muốn người ta phải ngước nhìn. Cái gu thẩm mỹ ấy có thể khiến người này say mê, người kia nhăn mặt, nhưng nó là một phần rất rõ trong con người ông: sự ưa chuộng vẻ huy hoàng, tính biểu tượng và những dấu ấn hữu hình. Khi bước vào Tòa Bạch Ốc, ông mang theo cả cách nhìn ấy. Với Trump, nơi này không đơn thuần là một dinh thự để cư ngụ trong vài năm ngắn ngủi, mà là bộ mặt của một siêu cường, nơi những vị quốc vương, tổng thống và nguyên thủ thế giới được đón tiếp trong một không gian phải đủ trang trọng để nói lên vị thế của nước Mỹ, ngay cả trước khi những lời chào ngoại giao đầu tiên được cất lên.

Từ ý tưởng ấy, dự án State Ballroom ra đời, một đại lễ đường quy mô lớn được dự kiến xây dựng tại khu Cánh Đông của Tòa Bạch Ốc, thay cho những không gian tiếp tân vốn nhiều lần phải sử dụng lều tạm để phục vụ các quốc yến đông khách. Rồi Vườn Hồng lịch sử được thay đổi diện mạo với khoảng sân lát đá sáng màu, những bức tượng các nhân vật lập quốc được đưa vào không gian cảnh quan, những chi tiết trang trí cổ điển được bổ sung trong các căn phòng nghi lễ. Bên ngoài khuôn viên Tòa Bạch Ốc, dấu ấn kiến thiết ấy còn vươn đến hồ Lincoln Memorial Reflecting Pool, nơi mặt nước trải dài giữa Đài tưởng niệm Washington và Đài tưởng niệm Lincoln được cải tạo với lớp phủ xanh mới, dù cũng làm dấy lên những tranh luận về việc bảo tồn vẻ nguyên bản.

Xa hơn nữa là những kế hoạch chỉnh trang các sân golf công cộng tại Washington, đặc biệt là East Potomac Golf Course, cùng ý tưởng dựng một khải hoàn môn và khu vườn tôn vinh những nhân vật có đóng góp cho lịch sử Hoa Kỳ. Có công trình đã thành hình, có dự án vẫn còn nằm trên bản vẽ hoặc đang vướng những tranh chấp pháp lý. Nhưng đặt chúng cạnh nhau, người ta có thể nhận ra một tham vọng khá nhất quán: TT Trump muốn để lại dấu ấn của mình không chỉ trong những văn kiện chính trị, mà cả trên diện mạo hữu hình của thủ đô nước Mỹ. Tôi không cho rằng mọi thay đổi ấy đều mặc nhiên hoàn hảo. Một công trình muốn trở thành di sản phải vượt qua nhiều thử thách hơn sự hào nhoáng ban đầu. Nhưng tôi vẫn trân trọng cái tư duy nhìn xa hơn chiếc ghế mình đang ngồi. Bởi quyền lực, suy cho cùng, cũng giống như một căn phòng khách sạn sang trọng. Người ta có thể bước vào với tất cả sự kiêu hãnh, nhưng đến ngày trả phòng, chẳng ai được mang theo những bức tường. Điều đáng nói là trước khi rời đi, người ta đã làm gì để nơi ấy trở nên xứng đáng hơn với những người đến sau.

Ấy vậy mà giữa những tranh luận về thẩm mỹ, tôi lại bắt gặp một lời châm biếm của cựu Tổng thống Barack Obama trong một cuộc vận động tại Ohio. Ông ví phong cách trang trí của Trump tại Tòa Bạch Ốc với hình ảnh "Saddam Hussein mở một nhà hàng Cheesecake Factory". Tôi đọc đến đó, nhấp một ngụm cà phê và bật cười muốn té ghế ..... lol Quả là một lối ví von khá đắt theo kiểu sân khấu chính trị Mỹ, đủ cay để khán giả bật cười và đủ ngắn để truyền thông tha hồ khai thác. Chỉ tiếc rằng sự dí dỏm đôi khi cũng là một thứ trang sức khá nguy hiểm. Đeo đúng chỗ, nó khiến người ta duyên dáng; đeo quá nhiều, nó dễ khiến người ta quên mất chiếc gương đang ở ngay trước mặt. Bởi tại Chicago, ông Obama cũng có một công trình mang dấu ấn của riêng mình: Obama Presidential Center, một tổ hợp kiến trúc trị giá hàng trăm triệu đô-la, nổi bật với khối tháp đá xám đồ sộ, những mảng tường gần như khép kín và những đường nét góc cạnh đầy vẻ nghiêm nghị. Người yêu kiến trúc hiện đại có thể nhìn thấy ở đó sự táo bạo và triết lý tối giản. Nhưng thú thật, với tôi, công trình ấy gợi nhiều liên tưởng đến một pháo đài lạnh lẽo hơn là một nơi lưu giữ những ký ức đẹp. Thậm chí Bộ trưởng Bộ Tài Chính Scott Bessent còn hài hước gọi nó là lăng mộ Darth Vader. Tôi không biết ông Obama có thấy thú vị trước cách ví von ấy hay không, nhưng cuộc đời quả có những sự trùng hợp khá tinh quái: người ta có thể rất rộng lượng với những khối bê tông xám xịt của chính mình, nhưng lại trở nên khắt khe lạ thường trước những chùm đèn pha lê của người khác. Có lẽ cái đẹp không đáng trách. Điều đáng suy ngẫm là khi con người bắt đầu nhầm lẫn sở thích cá nhân với tiêu chuẩn của sự cao quý. Một tòa nhà không trở nên thanh lịch chỉ vì chủ nhân của nó nói năng nhẹ nhàng, cũng như một đại sảnh không bỗng nhiên trở thành thô tục chỉ vì người xây dựng nó có cá tính ồn ào. Đá vẫn là đá, vàng vẫn là vàng, và ánh sáng, may thay, chưa bao giờ phải trình thẻ đảng viên trước khi bước qua một khung cửa.

Tôi vẫn tin rằng di sản không phải thứ có thể mua được bằng tiền bạc, càng không thể xây dựng chỉ bằng tham vọng. Những bạo chúa trong lịch sử cũng từng sở hữu những cung điện nguy nga, nhưng không phải cung điện nào cũng được hậu thế cúi đầu ngưỡng mộ. Một công trình chỉ thực sự trở thành di sản khi nó vượt qua được cái tôi của người tạo dựng để thuộc về ký ức chung của một dân tộc. Donald Trump rồi sẽ rời Tòa Bạch Ốc. Barack Obama cũng đã bước ra khỏi những hành lang quyền lực từ lâu. Những tràng pháo tay, những tiếng cười chế nhạo và cả những cuộc tranh cãi hôm nay rồi sẽ lắng xuống như bụi trên những bậc thềm cũ. Nhưng những công trình họ để lại, nếu đủ giá trị, vẫn sẽ đứng đó, âm thầm kể câu chuyện của một thời đại. Và tôi lại nhớ về Dinh Độc Lập ở Sài Gòn, về những hàng cây xanh trên đại lộ Thống Nhất, về những nét vẽ tài hoa của Ngô Viết Thụ đã đi qua hơn nửa thế kỷ thăng trầm mà vẫn giữ được vẻ điềm nhiên của mình. Một chính quyền có thể đi vào lịch sử bằng những quyết định chính trị, nhưng một công trình đẹp có thể bước ra khỏi chính trị để trở thành tài sản tinh thần của cả một dân tộc. Đó là lúc kiến trúc thôi phục vụ quyền lực để bắt đầu thuộc về văn hóa.

Chiều thu rồi cũng sẽ tắt nắng. Những chiếc lá cuối mùa sẽ rơi xuống các bậc thềm nhường chổ cho cái lạnh sang mùa , bất kể nơi ấy là một dinh thự ở Sài Gòn, một đại sảnh tại Washington hay một khối kiến trúc bê tông xám trầm ở Chicago ... Và khi những tiếng ồn ào của hôm nay đã chìm vào quên lãng, lịch sử sẽ tự mình phân định đâu là vẻ đẹp trường tồn, đâu chỉ là sự phù hoa nhất thời. Bởi sau cùng, một câu châm biếm có thể khiến cả hội trường đứng dậy vỗ tay, nhưng một di sản xứng đáng mới có thể khiến hậu thế dừng chân, ngẩng đầu và lặng người chiêm ngưỡng. Tiếng cười thuộc về khoảnh khắc. Còn sự kính trọng, phải để thời gian tự nó quyết định.

Vđh

Điều tra của Al Jazeera: Cơ quan công an Trung Quốc đứng sau các khu lừa đảo

Trần Tĩnh•Thứ Hai, 02/11/2026

Trong vô số bài tuyên truyền chính trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), “truy quét lừa đảo viễn thông xuyên biên giới” xưa nay luôn được tô vẽ là thành tích “trừ hại cho dân, thể hiện trách nhiệm nước lớn” của nhà cầm quyền. Thế nhưng, bộ phim tài liệu quay lén gây chấn động mà chương trình điều tra 101 East của đài Al Jazeera (Qatar) công bố hồi tháng 10/2026 đã giáng một đòn sấm sét, xé toạc lớp mặt nạ này.

Hình ảnh vệ tinh chụp vào tháng 4/2026 về khu phức hợp Taichang 2.0 tại Campuchia. (Nguồn: Bộ Tư pháp Hoa Kỳ)

Ai đạo diễn địa ngục trần gian này?

Những thước phim quay lén độc quyền dài 24 phút ấy không đến từ cái nhìn lạnh lùng từ xa của cơ quan tình báo phương Tây nào, mà là bằng chứng không thể chối cãi do chính các phóng viên điều tra liều mạng ghi lại.

Họ đóng giả thành viên một tập đoàn cờ bạc trực tuyến và rửa tiền lớn của Philippines để thâm nhập vùng lõi “đặc khu Long Bay” ở Thất Tinh Hải, tỉnh Koh Kong, Campuchia. Tại đó, họ ghi hình trực diện người thực sự cầm lái phía sau: Ông Đặng Phi Binh, Chủ tịch tập đoàn Chính Hằng (Campuchia), một người gốc Hoa mang tước hiệu “Oknha”.

Trước ống kính, trùm lừa đảo viễn thông này điềm nhiên trò chuyện say sưa với phóng viên. Nay khu của ông đã bị chính quyền Campuchia khẩn cấp phong tỏa, bản thân ông bị Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol) phát “lệnh truy nã đỏ”.

Những gì ông tiết lộ đã khiến cả cộng đồng quốc tế chấn động. Ông kể, giới chóp bu quân đội ĐCSTQ từng gọi ông đến một khách sạn 5 sao ở Quảng Châu để bàn kín, và để tránh lộ bí mật, điện thoại được cho vào túi rồi cất vào ngăn đông tủ lạnh.

Theo lời ông, ĐCSTQ tìm cách biến sân bay Thất Tinh Hải thành tuyến tiếp tế cho một căn cứ quân sự bên kia đại dương, còn ông tự bỏ tiền xây đồn cảnh sát, trả lương cho cảnh sát để nắm “radar” của lực lượng thực thi pháp luật.

Ông kể điều đáng kinh ngạc hơn trong chuyến thăm cấp nhà nước của lãnh đạo ĐCSTQ Tập Cận Bình tới Campuchia, Cục Cảnh vệ Trung ương ĐCSTQ đã ngang nhiên lôi kéo ngay tại chỗ một nữ cảnh sát người Campuchia, cấp dưới của ông Đặng, làm gián điệp nằm vùng cho ĐCSTQ.

Đây tuyệt nhiên không phải chuyện quan chức cấu kết với doanh nhân thông thường. Đó là một cuộc “chiến tranh không giới hạn cấp quốc gia”, trong đó quân đội, Bộ Công an và Bộ An ninh Quốc gia của ĐCSTQ móc nối chặt chẽ với đế chế lừa đảo viễn thông và tiền bẩn ở hải ngoại.

Ở Trung Quốc, vô số người dân tan cửa nát nhà vì lừa đảo viễn thông. Tại các khu lừa đảo ở Đông Nam Á, hàng ngàn, hàng vạn thanh niên bị hại phải chịu cảnh bị chích điện, chặt tay chân, rút máu, nhốt vào ngục nước, thậm chí bị buôn bán nội tạng khi còn sống.

Cùng lúc đó, giới quyền quý ở Trung Nam Hải và các nhà chiến lược quân sự lại coi những khu kiếm lời trên máu và nước mắt của con người ấy lại là điểm tựa chiến lược để bành trướng ra nước ngoài, là bình phong cho hệ thống đặc vụ và là hành lang bí mật tiếp tế quân sự.

Màn thứ nhất: Cuộc mật đàm ở Nam Sa, Quảng Châu

Một trong những cảnh giàu kịch tính nhưng cũng hết sức chân thực của bộ phim là đoạn ông Đặng Phi Binh kể với phóng viên về lần bị giới chức ĐCSTQ gọi về Trung Quốc năm 2019. Khi đó, quan chức chính quyền ĐCSTQ đã nhiều lần tìm gặp riêng ông, rồi sắp xếp cho ông đến một khách sạn sang trọng ở Nam Sa, Quảng Châu, để mật đàm với những nhân vật cốt cán của quân đội ĐCSTQ trong điều kiện bảo mật tuyệt đối.

Trước ống kính, ông Đặng hào hứng “truyền kinh nghiệm” cho phóng viên đang quay lén. Ông kể việc đầu tiên khi bước vào phòng khách sạn ở Nam Sa là mọi người phải làm theo chỉ thị nghiêm ngặt của quân đội ĐCSTQ: Cho tất cả điện thoại mang theo vào túi nhựa kín, rồi xếp ngay ngắn vào “ngăn đông tủ lạnh” trong phòng.

Đặt điện thoại trong môi trường kín ở nhiệt độ rất thấp, hoặc trong vỏ kim loại chắn sóng, là biện pháp chống nghe lén điển hình của đặc vụ và sĩ quan tình báo quân sự cấp cao. Cách này vừa ngăn micro bị kích hoạt từ xa, vừa hạ nhiệt độ máy để tránh bị dò tìm bằng ảnh nhiệt.

Khi tiếp một thương nhân kinh doanh sòng bạc và đặc khu lừa đảo ở nước ngoài, quân đội ĐCSTQ lại dùng tới mức an ninh cao nhất vốn dành cho việc đối phó gián điệp cấp quốc gia. Riêng điều đó đã khẳng định tầm hệ trọng của cuộc mật đàm.

Vậy quân đội ĐCSTQ rốt cuộc tính toán điều gì? Trong phim, ông Đặng trả lời không chút giấu giếm: quân đội ĐCSTQ nóng lòng muốn hợp tác sâu với sân bay quốc tế Thất Tinh Hải (Dara Sakor) của Campuchia. Ông nói mục đích là dùng sân bay này cùng hệ thống điều phối vật tư ở các cảng lân cận để tiếp tế lâu dài cho căn cứ hậu cần quân sự ở nước ngoài đầu tiên của ĐCSTQ, đặt tại Djibouti, Đông Phi.

Bản thân sân bay quốc tế Thất Tinh Hải đã là một công trình khổng lồ vốn Trung Quốc đầy bí ẩn. Sân bay tốn 350 triệu USD này nằm giữa rừng nguyên sinh ở tây nam Campuchia, sát bờ vịnh Thái Lan, lại có đường băng dài tới 3.400 mét.

Độ dài này vượt xa nhu cầu của các tuyến bay du lịch dân dụng nhỏ, chặng ngắn, và hoàn toàn đạt chuẩn cất hạ cánh của máy bay vận tải quân sự hạng nặng, thậm chí cả máy bay ném bom tầm xa. Điều càng đáng ngẫm là sân bay nằm sát căn cứ hải quân Ream của Campuchia, nơi ĐCSTQ bỏ tiền sửa sang, mở rộng, có cảng nước sâu cho tàu chiến neo đậu.

Nhiều năm qua, các viện nghiên cứu quốc phòng phương Tây và Lầu Năm Góc đã không ít lần cảnh báo rằng dự án Thất Tinh Hải thực chất là một điểm tựa quân sự quan trọng trong “chiến lược Chuỗi ngọc trai” của ĐCSTQ. Bắc Kinh luôn một mực phủ nhận, nói đây chỉ là “dự án tổng hợp văn hóa, du lịch của tư nhân” đơn thuần.

Tuy nhiên, lời tự khai của ông Đặng Phi Binh đã đập tan mọi lời dối trá của Bộ Ngoại giao ĐCSTQ. Bên dưới “thiên đường nghỉ dưỡng đẳng cấp thế giới” rộng 45.000 ha ở Long Bay, Thất Tinh Hải, không chỉ là hang ổ lừa đảo, cờ bạc giam giữ vô số người bị bán làm “heo con”. Phía trên nó còn là đầu mối hậu cần tiếp tế quân sự để quân đội ĐCSTQ vượt Ấn Độ Dương, đâm thẳng tới vùng Sừng châu Phi!

Cảnh quân đội ĐCSTQ ngồi mặc cả với trùm lừa đảo xã hội đen bên chiếc tủ lạnh cất điện thoại là lời châm biếm cay độc và đẫm máu nhất mà lịch sử dành cho “cộng đồng chung vận mệnh nhân loại”.

Trần Tĩnh/ Vision Times

nguồn trithucvn2.net.

Phở Oceanside

Cháu còn trẻ. Có tiệm phở trong một khu shopping ở Oceanside. Nghe tui thông báo có đi San Diego gặp mấy fans già. Cháu inbox mời đến tiệm, hứa bao bụng không lấy tiền. Vì cả vợ chồng thích Jimmy lắm. Tui cũng tưởng Oceanside cũng đâu đó gần San Diego City. Nên yên trí, gặp gỡ fans xong là đi ăn phở miễn phí. Ai dè đi đến tiệm của cháu mất cả tiếng đồng hồ với bao nhiêu là phương tiện. Gọi là chạy xe mệt nghỉ. Đến tiệm thì trời đã tối.

Không báo trước mà bước vô tiệm là cháu nhận ra liền. Lăng xăng mời ngồi hỏi thăm sức khỏe. Trước mắt là hai chiếc chả giò chiên nhân cua bể. Sau đó là tô phở nóng hổi.

Bây giờ nghe chuyện khởi nghiệp của cháu.

Qua Mỹ năm 20 tuổi do cha bảo lãnh. Cha đi HO với mẹ kế nhưng không quên cậu con. Đến Mỹ mà không thể nhờ vả gia đình, cháu tự kiếm sống chớ không đi học. Xin một chân chạy bàn trong một tiệm phở. Và làm ở đó mười mấy năm trời. Mười mấy năm một công việc mà ai cũng chỉ làm để chờ công việc khác. Nhờ làm liên tục và chăm chỉ, cháu đã học được hết cái nghề. Từ nấu nướng đến quản lý. Khi người chủ tiệm về hưu và bán nơi kinh doanh cho người khác. Họ không bán phở nữa. Cháu thất nghiệp. Nhưng cũng để dành được một số tiền.

Ấp ủ mở một tiệm phở cho riêng mình. Cháu có đi dọ hỏi một số nơi để thuê mướn. Nhưng không phải dễ. Các chủ building đều từ chối. Ở xứ này có nghề và có vốn, mà chưa có gì khiến người ta tin tưởng: nhà cửa hay có chi nhánh chẳng hạn. Đều khó thuê mướn. Sau này cháu tìm được một người đã có tiệm phở ở nơi khác chịu hùn vốn với cháu. Lúc này các chủ building mới đồng ý cho thuê để set up thành một tiệm phở. Số vốn của cháu chỉ đủ 20%. 80% là của người hùn hạp. Lúc này cháu được đứng đầu bếp. Lãnh lương và chia cổ phần. Mọi việc suông sẽ.

Cảm thấy kinh tế có vẻ vững vàng, cháu bảo lãnh mẹ. Và tìm cách… lấy vợ.

Không dễ dàng để kiếm được một người vợ hiểu mình và chịu được cái mùi quế hồi luôn lảng vảng khắp mình mẩy. Về VN tìm còn khó hơn vì sơ sẩy là tiêu tùng sự nghiệp và cả cuộc đời. Vì ở Mỹ cháu đã chứng kiến rất nhiều cái cảnh: “anh đã lầm…”

Một lần về VN, cháu đi hành hương ở Cà Mau, nơi có nhà thờ cha Diệp. Cháu lâm râm cầu nguyện: xin cho con lấy được người chịu… thương con. Để cho chắc ăn, đoàn du lịch đi qua núi Sam Châu Đốc. Là người theo đạo công giáo nhưng cháu cũng… niệm Phật luôn : nam mô… cho con may mắn trên hành trình … kiếm dzợ…

Có lẽ lòng thành đã lay động mọi đấng trên cao. Về lại Saigon, cháu buồn buồn lật vài trang Facebook. Lâu lâu xem bài của chú Jimmy, nhất là loạt bài viết về ông Dượng. Cháu có vô comments. Được nhiều likes. Trong đó có một cái tên likes comments của cháu và còn thêm mấy lời đồng tình. Cháu nhắn tin hỏi ở đâu để gặp gỡ nói chuyện chơi. May là cô ấy cũng ở ngay nhà thờ Tân Định. Cháu nói dù là người ở đâu mà thích ông Trump, đều là những người… tốt, gặp nhau không e ngại. Y như chú Jimmy đi khắp nước Mỹ mà ai cũng thân thiết.

Dĩ nhiên đã chat và nhìn avatar nên không bất ngờ lắm. Chỉ bất ngờ là cô ấy dễ thương và xinh đẹp còn hơn trong hình. Bên cần vợ và bên cũng đang… ế (cô lúc đó ba mấy tuổi). Hôn nhân diễn ra mau chóng. Cô không có đạo nên phải học theo đạo và đám cưới được diễn ra ngay nhà thờ Tân Định. Năm sau vợ chồng đoàn tụ ở thành phố Oceanside này, phụ chồng bưng phở luôn… Cháu được một con gái và vợ đang mang bầu đứa thứ hai. Tui nói gấp gấp kiếm vài ba đứa, vợ mà chịu đẻ thế giới này khó kiếm. Kêu vợ tới cho chú xem mặt coi. Tối thứ bảy vợ ở nhà trông con. Nghe nói có chú Jimmy ghé quán lái xe tới liền.

Chú Jimmy biết xem tướng. Tui nói tướng vợ cháu là tướng… bà chủ. Cháu nói sao chú đoán hay vậy. Rồi cháu kể rằng hai vợ chồng làm đầu tắt mặt tối vì đã mua nhà. Rồi một hôm người hùn vốn với cháu có chuyện.

Số là ông qua đây từ 75, rồi phạm pháp gì đó mà không thể vô quốc tịch. Cả năm mươi năm buôn bán làm ăn không sao. Một ngày ICE đến tiệm bắt đi và trục xuất về VN. Cháu chạy vay mượn để trả lại vốn cho người ấy. Rất may là ai cũng thấy tiệm làm ăn có khách, cháu lại có vợ có con đàng hoàng. Nên thân nhân bạn bè mỗi người góp một chút. Nhờ vậy đủ tiền trả cho người ta và chính thức là chủ tiệm từ đây ở tuổi 40.

Một buổi tối vui vẻ. Cháu nói vùng này xưa nay mất an ninh vì người nhập cư lậu tràn ngập, có cả người từ VN. Bây giờ yên ổn. Người ta xây nhà mới, đi đến làm ăn, phố xá đông dần. 8 giờ tối vẫn có khách đi ăn khuya. Cháu biết ơn ông Trump. Người buôn bán không mong gì hơn là có an ninh. Lạm phát mắc mỏ gì đó thì bớt ăn xài chút có sao đâu. Cháu đã đi bầu sớm rồi dù biết ở đây mình là thiểu số. Dĩ nhiên là cứ đỏ là tô… đen.

Kết bài nói gì đây ta? Hình như chịu khó likes sẽ kiếm được chồng á! Còn cầu nguyện thì đụng đâu cầu đó nghe. Cô vợ đạo Phật mà, cầu Chúa nhiều khi… bị lỡ

Jimmy Nguyen

Sĩ quan quân đội cấp cao bị bắt vì tội phản quốc và gián điệp

Theo thông tin mà Real Raw News nắm được, một sĩ quan cấp cao trong quân đội, đồng thời là trợ lý cho Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, đã bị cách chức và bắt giữ trong tuần này. Nguyên nhân là do ông này đã lên tiếng chỉ trích gay gắt sự can thiệp của Mỹ tại Trung Đông, đồng thời đe dọa sẽ tiết lộ các kế hoạch tác chiến mật cho giới lãnh đạo tại Tehran.

Sáng thứ Ba, Trung tướng Brett Sylvia vừa đến Ngũ Giác Đài để bắt đầu ngày làm việc. Ông đỗ xe vào vị trí được chỉ định, lấy cặp tài liệu từ ghế phụ rồi thong thả bước về phía cửa tòa nhà – nơi ông đã ra vào hàng trăm lần kể từ tháng 12 năm 2025, thời điểm ông được ông Trump thăng lên Trung tướng và bổ nhiệm làm Giám đốc Chiến lược, Kế hoạch và Chính sách (J5) thuộc Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, đồng thời là thành viên cấp cao trong phái đoàn Mỹ tại Ủy ban Tham mưu Quân sự Liên Hợp Quốc ở Washington, D.C. Trước đó, Tướng Sylvia từng chỉ huy Sư đoàn Dù 101 tại Fort Campbell, Kentucky.

Ngay khi vừa đặt chân vào Ngũ Giác Đài ông Sylvia đã bị năm sĩ quan thuộc lực lượng bảo vệ Ngũ Giác Đài (Pentagon Force Protection - PFP) bao vây. Họ yêu cầu ông giao nộp thẻ căn cước (vốn đã bị vô hiệu hóa) cùng các tài sản chính phủ có trong cặp. Theo các nguồn tin của chúng tôi, ông Sylvia hoàn toàn không hay biết việc mình đã bị ông Hegseth cách chức. Ông đứng sững lại, lặng người vì kinh ngạc trong vài giây trước khi yêu cầu một lời giải thích. Chỉ đến khi kiểm tra tin nhắn, email và hộp thư thoại, ông mới nhận ra mình đã bị ông Hegseth sa thải.

“Chuyện này là sao? Tên hèn nhát đó không thể nói trực tiếp với tôi sao? Tôi yêu cầu được gặp Bộ trưởng Chiến tranh Hegseth ngay lập tức!” – ông Sylvia được cho là đã nói với các sĩ quan PFP.

“Thưa ông, quyền truy cập của ông đã bị thu hồi. Vui lòng giao nộp thẻ căn cước, điện thoại công vụ và các tài liệu công việc đang mang theo người, rồi trở về nhà. Chắc chắn ông sẽ sớm nhận được liên lạc,” sĩ quan phụ trách trả lời ông.

“Thật không thể chấp nhận được!” Sylvia phản đối. “Tôi còn có đồ đạc cá nhân trong văn phòng.”

“Ông này, các món đồ của ông sẽ được kiểm kê, đóng thùng và gửi về địa chỉ nhà riêng của ông. Tôi khuyên ông nên rời đi; chúng tôi không muốn tình hình trở nên căng thẳng hơn đâu,” vị sĩ quan phụ trách đáp lại.

“Tổng thống Trump sẽ biết chuyện này!” Sylvia hét lên rồi đùng đùng bước ra khỏi Ngũ Giác Đài.

Ba mươi phút sau, ông ta về đến nhà riêng ở Arlington, Virginia—nhưng không thể đỗ xe vào lối đi vì bốn chiếc SUV không biển hiệu đã chặn đường, và một nhóm gồm mười hai sĩ quan thuộc cơ quan tư pháp quân đội (JAG) của Hải quân Hoa Kỳ đã đột nhập vào bên trong. Họ khiêng ra hàng loạt thùng các-tông được niêm phong bằng băng dán chuyên dụng dành cho vật chứng. Ngay khi Sylvia lao ra khỏi xe và chạy về phía cửa nhà, bốn đặc vụ JAG lập tức bao vây và đọc các quyền của ông ta. Ông ta bị còng tay, bắt giữ và đối mặt với cáo buộc phản quốc cùng tội gián điệp.

Theo nguồn tin của chúng tôi, JAG nắm giữ bằng chứng không thể chối cãi rằng Sylvia đã bí mật liên lạc với Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, và hứa hẹn sẽ cung cấp cho ông ta các kế hoạch tác chiến của Tổng thống Trump sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

“Một tòa án quân sự sẽ định đoạt số phận của ông ta,” nguồn tin cho biết. “Nếu bị kết tội, ông ta sẽ phải chịu án treo cổ hoặc bị giam giữ vĩnh viễn trong một phòng giam tại nhà tù Guantanamo (GITMO).”

Der Spiegel bị một nhà báo độc lập cảnh cáo vì dàn dựng bài phỏng vấn về “Decoy Dan”

Một nhóm nhà báo của tờ tả phái hàng đầu nước Đức Der Spiegel đang bàn soạn âm mưu về vụ bê bối “Decoy Dan” thì bị nhà báo độc lập Nick Sortor ngồi bàn bên cạnh bí mật quay video.

Sortor chỉ đưa ra clip ngắn này và cảnh báo Der Spiegel rằng "hãy cực kỳ cẩn trọng, vì sự can thiệp từ nước ngoài vào các tiến trình bầu cử Mỹ sẽ KHÔNG được dung thứ"

Bối cảnh diễn ra tại Petersburg, Alaska, nơi tự nhiên lại lòi ra Daniel J. Sullivan, một ứng cử viên mồi nhử, trùng với tên của Thượng nghị sĩ Dan S. Sullivan ứng cử viên đảng Cộng hoà. Nick Sortor cũng đang ở đây để thực hiện cuộc điều tra vụ “Decoy Dan”, trong khi Der Spiegel không hề biết Sortor là ai.

Bộ Tư pháp Mỹ và FBI đang điều tra hình sự vụ “ứng cử viên mồi” này. Đã có hàng chục trát hầu tòa, yêu cầu bảo quản chứng cứ, và FBI đã bắt đầu tiếp xúc với những người đóng góp tiền cho chiến dịch của Decoy Dan.

Hiện tại, một cuộc truy tìm “Decoy Dan” quyết liệt của nhiều tờ báo, nhưng không ai biết ông ta đi đâu cả. Nhiều người đã "quần nát" thị trấn đánh cá Petersburg nhỏ bé đó ở Alaska, ông ta vẫn bặt tăm tích...

Một học sinh cũ của ông ta xác nhận với CBS News đã thấy ông lên máy bay từ Petersburg đến Anchorage. Sau đó không ai biết ông đi đâu tiếp. Có tin cho biết chuyến bay đến Anchorage này đã được chuẩn bị sẵn để mang ông ta đi, tránh những cuộc điều tra, ngay sau khi bị truyền thông phanh phui.

Tuy là ứng cử viên vào Thượng viện Hoa Kỳ, có tên trên phiếu bầu chính thức, nhưng ông ta không hề có ban vận động hay chiến dịch tranh cử gì cả. Trong khi các ứng cử viên vào các vị trí rất nhỏ của địa phương cũng phải ra sức xuất hiện, vận động trực tiếp đến qua TV, Radio, Websites, mạng xã hội... tưng bừng.

Số tiền quyên góp cho ông ta rất thấp, chỉ khoảng hơn $30.000 đô tính đến giữa tháng 10, nhưng trong đó có $10.400 là ông tự cho "chiến dịch" vay.

“Decoy Dan” còn được gọi là “ghost candidate” (ứng cử viên ma) đã lặng lẽ biến mất trước ngày Halloween 

FB Uyen Vu

Diễn biến bất ngờ trước thềm bầu cử

Dân biểu đảng Dân chủ Haley Stevens, tại Michigan công khai vận động cho ứng cử viên Thượng viện Mike Rogers (Đảng Cộng hòa) và bày tỏ sự ủng hộ đối với ông, thay vì ứng viên Hồi giáo Abdul El Sayed.

Xuất hiện bên cạnh Mike Rogers, bà Haley Stevens tuyên bố:

"Lá phiếu của tôi là dành cho MIKE ROGERS vào Thượng viện... ".

"Chúng ta phải đứng về phía đất nước. CHÚNG TA KHÔNG THỂ ĐỨNG VỀ PHÍA SỰ THÙ GHÉT. Chúng ta không thể đứng về phía Hasan Piker!"

"Sáng nay thức dậy, tôi quyết định đến nhà thờ, và giờ tôi đang ở đây cùng với người mà tôi sẽ bỏ phiếu bầu. Đó chính là Mike Rogers."

Bà Stevens trước đó được cho là sẽ có mặt tại một nhà thờ ở Detroit cùng với Jim Clyburn, nhằm thể hiện sự "đoàn kết" của Đảng Dân chủ dành cho Abdul El Sayed, nhưng như bà ta nói rõ: "CHÚNG TA KHÔNG THỂ ĐỨNG VỀ PHÍA SỰ THÙ GHÉT".

Chưa rõ đảng Dân chủ phản ứng ra sao về sự kiện đột ngột và gây cơn địa chấn chính trị này

FB Uyen Vu