Friday, May 15, 2026

XẤU NGƯỜI MẸ BÙ CỦA

Mai Thị Mùi

Là câu nói của người Bắc. Nghĩa đen là cô gái đó xấu nhưng của hồi môn nhiều nên vẫn khối chàng rước về làm vợ. Đi du lịch nước ngoài về tôi dám mạnh miệng tuyên bố Thái lan, Mã Lai, Sing… chỉ là những cô gái xấu so với nhan sắc mỹ miều của cô gái có tên Việt Nam.

Việt Nam đâu thiếu những hang động, bãi biển, ngọn núi, cánh đồng hấp dẫn. Nhưng tại sao cô gái đẹp này lại “ế chồng”?

Tôi ở Thái Lan 5 ngày. Cảm nhận đầu tiên là nhiệt độ nóng hơn VN. Nhiều nơi cũng thiếu cây xanh trầm trọng, cũng khô, cũng ngột ngạt và cũng oi bức, khó chịu. Bãi biển Pattaya sao đẹp bằng Đà Nẵng, Nha Trang, Qui Nhơn, Vũng Tàu. Đường phố, nhà cửa của Thái cũng không đẹp hơn VN là mấy. Thậm chí nhà cửa có phần cũ, quê kệch và nhếch nhác hơn VN. Vậy sao du lịch trong nước đang than trời, quán xá, nhà hàng, khách sạn VN gần như đóng băng thì ngành du lịch các nước bạn vẫn nhộn nhịp, huyên náo?

Đầu tiên phải nói đến nụ cười. Ấn tượng đầu tiên là nụ cười thân thiện của người dân nước bạn. Bất cứ ai, ở bất cứ đâu họ cũng chào đón mình bằng nụ cười thân thiện và rạng rỡ. Dù họ là ai, bạn có “bo” không họ vẫn luôn vui vẻ làm đúng bổn phận. Người VN có thói lề mề, ồn ào, vô ý vô tứ họ cũng không than phiền, cáu gắt. 5 ngày trên đất Thái tôi không hề thấy một người Thái nào chửi bới, nóng nảy, giận hờn. Tôi đi mua sắm một mình không có cảm giác bất an, sợ người ta lường gạt. Người Thái tiếng Anh họ hạn chế hơn mình nhưng khi mình hỏi đường hay trao đổi bất cứ vấn đề gì họ đều cố gắng vận dụng toàn bộ vốn tiếng Anh ít ỏi để làm hài lòng du khách. 

Uống 1 trái dừa 50 bath. Uống 10 trái thì 500 bath. Chứ không có thói trái thứ nhất 50, trái thứ hai trở đi 100. Mua đĩa cơm thứ nhất bị nhầm món do 2 bên không hiểu nhau. Nhân viên đưa đĩa cơm thứ hai và chỉ tính tiền 1 đĩa. Mua trái dừa xách đi lung tung rồi. Lát nữa quay lại nhờ chặt và xin ống hút vẫn vui vẻ không tính tiền chặt, không tính tiền ống hút. Các món ăn đều ghi bằng 3 thứ tiếng Thái-Anh-Việt, có hình chụp và khi bưng ra đúng y hình chứ không xiên xẹo. Mặc đồ hơi ngắn đến viếng chùa, có người ra đưa xà rông cho quấn chứ không mất tiền thuê. Các chỗ cho thuê đồ hoá trang thì đồ đều mới và thơm tho. Không có kiểu vừa cũ vừa rách, vừa hôi mùi người trước đó mặc. Và giá tiền cực rẻ, rẻ hơn bên ta rất nhiều. Toa-lét chỗ nào cũng có và cũng sạch. Có chỗ còn gắn cả máy lạnh. Nơi công cộng thì không bao giờ có 1 cọng rác. Sọt rác để khắp nơi. Nhân viên dọn liên tục. Không có chuyện sọt rác bốc mùi lưu cữu.

Quay về ta, trời cho muôn thứ hay ho. Thứ nhất phải công nhận người VN đẹp. Ta coi phim Thái, phim Hàn, phim Tàu thấy họ đẹp thì đa phần là thẩm mỹ và kỹ thuật trang điểm cao chứ đại chúng không đẹp như dân VN đâu. Người đẹp cũng là một yếu tố thu hút du lịch chứ không đùa. Khí hậu ta so với các nước trong khu vực cũng ôn hoà hơn. Nhịp sống sôi động hơn. Nhà hàng ta phục vụ đủ các món Âu, Mỹ, Á. Cảnh nước ta đẹp ngời ngời. Nhưng ta vốn là một cô gái đẹp nhưng con nhà mất dạy, vô giáo dục, đầu trộm, đuôi cướp. Vali trên máy bay thì bị rạch. Hải quan sân bay ghi chữ “TIP” chìa vào mặt khách. Taxi chở khách đi vòng vòng để tính thêm tiền. Đi ngắm cảnh thì bị móc túi mất cả giấy tờ phải cầu cứu lãnh sự quán. Nhà hàng, quán xá treo đầu dê bán thịt chó. Người dân trong nước còn bị ch.ặt ché.m chứ nói chi đến du khách nước ngoài. Giá cả như kiểu chỉ có đại gia mới dám xài tiền. Dân nghèo trong nước chắc không bao giờ mơ tới 2 chữ “du lịch”. Oái oăm ở chỗ dân nghèo đi du lịch nước ngoài chứ không đi trong nước vì đi nước ngoài rẻ hơn nước mình rất nhiều. Riêng cái vé máy bay đã thấy ngược ngạo. Có anh chàng muốn đi từ HCM ra Hà Nội đã không bay thẳng mà bay từ HCM qua Bangkok rồi từ Bangkok bay về Hà Nội.

Một đứa trẻ mất dạy là do đâu? Là do cha mẹ không biết dạy nó. Cách đây mấy tuần cảnh sát Thái đã bắt giam một người đàn ông bán hàng rong cân điêu. Với tội danh này vừa bị nộp phạt vừa bị ngồi tù. Qua đó cho ta thấy đất nước họ quan tâm đến người dân thế nào. Dân mình như những đứa trẻ con vô giáo dục. Cha mẹ có đoái hoài đâu mà đòi nó đứng đắn, tử tế. Du khách nước ngoài bị móc túi chỉ biết kêu trời. Đi du lịch bị chặ.t ch.ém chỉ biết lên mạng xả cơn tức. Đi đâu không hài lòng về chỉ biết truyền miệng tẩy chay và tự hứa với lòng không bao giờ trở lại. Tất cả những chuyện đó không có ai chịu trách nhiệm. Mà thực ra nếu là người biết nhìn xa, trông rộng sẽ không để những chuyện đó xảy ra chứ đừng nói xảy ra sẽ xử lý.

Đứa trẻ VN sẽ còn mất dạy, bố láo dài dài vì cha mẹ nó còn mải mê việc đi họp quốc hội mặc áo tứ thân hay ngũ thân, năm nay nấu tô hủ tíu hay cuốn cái chả ram để phá kỹ lục. Hay mua lu đặt trước nhà chống ngập. Gia đình mà có những loại cha mẹ như thế con cái không hư, gia phong không mạt mới lạ.

5 ngày lang thang trên đất Thái thấy đau trong lòng vô cùng. Trong khi người ta vẫn buôn bán tấp nập, nhà hàng, khách sạn vẫn nườm nượp. Quán xá vẫn náo nhiệt. Các trung tâm mua sắm vẫn thu hút người ta đến đổ tiền vào đó thì ở ta những tấm bìa sang quán, sang mặt bằng, bán nhà, xả toàn bộ cửa hàng treo khắp mọi nơi. Đến cả gói xôi 10 ngàn mà còn ế thì lên CNXH rồi chứ phấn đấu làm cm gì nữa.

Ảnh: Nhà Quốc hội Thái Lan


Thẻ đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP) đã trở thành một gánh nặng đầy rủi ro đối với bất kỳ ai đang tìm kiếm một tương lai tại phương Tây

Các báo cáo gần đây từ Phi trường Quốc tế Seattle-Tacoma xác nhận số lượng trường hợp bị từ chối nhập cảnh gia tăng mạnh mẽ. Trong một vụ cụ thể, gần 20 học giả Trung Quốc đã bị thẩm vấn và buộc phải quay về nước dù đang sở hữu thị thực hợp lệ.

Cơ quan ICE Hoa Kỳ hiện coi mối liên hệ với CCP là một dấu hiệu cảnh báo đỏ nghiêm trọng về an ninh quốc gia, thay vì chỉ là một thủ tục hành chính đơn thuần.

Cuộc trấn áp này là một phần trong sự chuyển dịch chính sách được phối hợp đồng bộ trên khắp khu vực Bắc Mỹ.

Đầu năm 2026, các cơ quan liên bang Canada đã từ chối cấp quy chế thường trú nhân cho một cựu quan chức cảnh sát Trung Quốc, với lý do người này có liên đới trong các hành vi vi phạm nhân quyền.
Lần đầu tiên, các quan chức nhập cư phương Tây đang nhất quán xếp loại việc gia nhập CCP là sự tham gia trực tiếp vào một bộ máy đàn áp. Điều này khiến các đương đơn có nguy cơ bị từ chối nhập cảnh dựa trên cáo buộc về "tội ác chống lại loài người" hoặc các rủi ro liên quan đến hoạt động gián điệp.

Kỷ nguyên của sự mơ hồ chiến lược đối với cộng đồng người Hoa ở nước ngoài đã khép lại. Khi quy trình sàng lọc ngày càng trở nên nghiêm ngặt, gánh nặng chứng minh đã chuyển sang chính bản thân mỗi cá nhân.

Việc chứng minh sự đoạn tuyệt với CCP không còn đơn thuần là một lựa chọn chính trị; đó đã trở thành một yêu cầu thiết yếu mang tính bắt buộc đối với bất kỳ ai đang tìm cách hoàn tất các thủ tục trong hệ thống nhập cư hiện hành của Hoa Kỳ hoặc Canada

FB Uyen Vu


Raul Castro chuẩn bị lên thớt

Vào tháng 2 và 3/2026: Các nghị sĩ, dân biểu ở Florida (đặc biệt cộng đồng Cuba-Mỹ) gửi thư kêu gọi Tổng thống Trump truy tố Raúl Castro. Đồng thời, tiểu bang Florida tái mở điều tra cấp tiểu bang.

Hiện giờ Bộ Tư pháp Mỹ đang tiến hành các bước để truy tố Raúl Castro (94 tuổi) với các tội danh: Liên quan đến giết người, âm mưu giết công dân Mỹ, và các tội phạm quốc tế khác. Việc truy tố ông ta cũng cần được Đại bồi thẩm đoàn phê chuẩn.

Bản cáo trạng dành cho Raúl Castro liên quan đến vụ bắn hạ phi cơ của tổ chức Brothers to the Rescue năm 1996 là một sự kiện lịch sử, một vết thương trong tâm trí những người Cuba lưu vong.

Vào ngày 24 tháng 2 năm 1996, hai phi cơ dân dụng cỡ nhỏ Cessna 337 Skymaster (không vũ trang) của tổ chức Brothers to the Rescue (Hermanos al Rescate), một nhóm người Cuba lưu vong tại Miami hoạt động nhân đạo, bị chiến đấu cơ MiG-29 của Không quân Cuba bắn hạ trên không phận quốc tế (Florida Straits) làm 4 người thiệt mạng (3 công dân Mỹ và 1 cư dân hợp pháp) gồm: Carlos Costa, Pablo Morales, Mario de la Peña, Armando Alejandre Jr. Một phi cơ thứ ba may mắn thoát được.

Mục đích của tổ chức Brothers to the Rescue vốn chỉ nhằm tìm kiếm và cứu trợ những người Cuba vượt biển bằng thuyền nhỏ hay bè khi chạy trốn chế độ Castro. Họ đôi khi cũng thả truyền đơn chống Castro ở Cuba.

Lúc đó, Raúl Castro là Bộ trưởng Quốc phòng của Cuba. Theo các bằng chứng và cáo buộc của Mỹ thì quyết định bắn hạ được đưa ra ở cấp cao nhất. Chính Raúl Castro là người trực tiếp chỉ huy lực lượng vũ trang, nên ông ta dĩ nhiên chịu trách nhiệm chính. Fidel Castro sau này cũng thừa nhận đã bàn bạc với Raúl trước khi ra lệnh.

Vào năm 2003, Mỹ đã truy tố một tướng Không quân Cuba và hai phi công MiG tham gia trực tiếp vụ bắn hạ (tội giết người, âm mưu giết công dân Mỹ, phá hủy máy bay).

Cộng đồng người Cuba tại Miami coi sự kiện này là bước tiến công lý sau 30 năm và qua nhiều đời tổng thống mà không thể tiến hành đến nơi đến chốn.

Sự kiện "Brothers to the Rescue 1996" là tuy là trọng tâm vụ án, nhưng cáo trạng có thể còn có thêm các tội danh và một số nhân vật có liên quan khác nữa.

Với sự kiện mới nhất vào hôm qua (14/5) là Giám đốc CIA có mặt tại Cuba, thì như TT Trump nói "Cuba sẽ là điểm tiếp theo".

Kịch bản có thể là sau khi Toà án Hoa Kỳ kết tội Raúl Castro, nếu phía Cuba từ chối giao nộp ông ta thì Mỹ sẽ treo thưởng và truy nã. Một ai đó ở Cuba sẽ cung cấp đầy đủ thông tin về ông ta. Và kết cục có thể tương tự như "người anh em" Maduro.

FB Uyen Vu

Hình 2, 3, 4: Giám đốc CIA John Ratcliffe tại Havana hôm qua

Mohammad Baqer Saad Dawood al-Saadi đã bị bắt vào hôm nay 15/5/2026, theo thông báo chính thức của Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ).

Al-Saadi (32 tuổi, quốc tịch Iraq) là chỉ huy cấp cao của Kata’ib Hizballah (tổ chức khủng bố được Mỹ chỉ định, có quan hệ chặt chẽ với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran - IRGC).

Y bị cáo buộc phối hợp thực hiện gần 20 vụ tấn công và âm mưu tấn công ở châu Âu, Canada và Mỹ, nhằm trả đũa cho cuộc chiến Mỹ-Israel với Iran (bắt đầu từ tháng 2/2026). Các mục tiêu chủ yếu là người Mỹ, người Do Thái và lợi ích của Mỹ/Israel.

Y đã thực hiện hoặc chỉ đạo các vụ tấn công ở châu Âu gồm: ném bom xăng vào tòa nhà Bank of New York Mellon ở Amsterdam, âm mưu đánh bom tại Paris, dùng dao đâm hai người Do Thái ở London…

Âm mưu tấn công tại Mỹ gồm: tấn công vào một nhà thờ Do Thái ở New York, các trung tâm Do Thái ở Los Angeles (California) và Scottsdale (Arizona). Y đã trả trước $3.000 đô cho một đặc vụ ngầm của FBI để thực hiện vụ tấn công ở New York.

Ngoài ra, y còn hợp tác chặt chẽ với IRGC và Kata’ib Hizballah để tài trợ vật chất cho các nhóm khủng bố.

Al-Saadi bị bắt tại Thổ Nhĩ Kỳ bởi lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ, sau đó được chuyển giao cho Mỹ mà không cần qua thủ tục dẫn độ công khai.

Một phi cơ của Bộ Tư pháp Mỹ đã đưa y từ Thổ Nhĩ Kỳ (qua Morocco) về New York, đến nơi vào rạng sáng hôm nay 15/5.

Bản cáo trạng dành cho y được công bố công khai. Y xuất hiện trước tòa liên bang Southern District of New York (Manhattan), bị thẩm phán ra lệnh giam giữ không bảo lãnh tại ngoại.

Al-Saadi đối mặt với 6 tội danh khủng bố, có mức án tối đa lên đến tù chung thân.

*Kata'ib Hezbollah (hay còn gọi là Kata'ib Hizballah, Hezbollah Brigades hoặc KH) là một nhóm dân quân Hồi giáo Shia Iraq, được Iran hậu thuẫn mạnh mẽ. Đây là một trong những lực lượng ủy nhiệm quan trọng nhất của Iran ở Iraq và khu vực.

Thành lập năm 2003 rồi chính thức hoạt động mạnh từ 2007, sau khi Mỹ lật đổ Saddam Hussein. Nhóm hình thành từ sự hợp nhất của một số nhóm dân quân Shia thân Iran. Mục tiêu chính của nhóm này là xây dựng một chính quyền Iraq thân Iran hòng đẩy Mỹ và lực lượng liên minh ra khỏi Iraq. Thúc đẩy lợi ích khu vực của Iran (là một phần của “Trục Kháng cự”, Axis of Resistance).

Quy mô của nhóm này có khoảng vài ngàn chiến binh Thánh chiến, được coi là một trong những nhóm dân quân tinh nhuệ, bí mật và được trang bị tốt nhất Iraq. Họ kiểm soát các lữ đoàn 45, 46, 47 trong Lực lượng Huy động Nhân dân (PMF).

FB Uyen Vu



Tình hình Đài Loan rất căng thẳng vì dã tâm của Trung Quốc


"Tôi mong muốn thấy tất cả các đơn vị đang sản xuất chip tại Đài Loan sẽ chuyển về hoạt động ngay trên đất Mỹ. Thành thật mà nói, tôi cho rằng đó là điều tuyệt vời nhất mà các bạn có thể làm. Tình hình hiện nay đang vô cùng căng thẳng. Điều đó là hoàn toàn không còn gì phải bàn cãi nữa."

Đó là câu ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn của Bret Baier (Special Report - Fox News) vào ngày 15/5/2026 tại Bắc Kinh, ngay sau khi kết thúc cuộc gặp với Tập Cận Bình. Nguyên văn: “I want to see all of the chip manufacturing units that are in Taiwan move and operate right here in the United States. Frankly, I think that would be the greatest thing you could do. The situation right now is extremely tense. There’s no question about it.”

Tổng thống Trump khuyến nghị các nhà sản xuất chip HÃY NGAY LẬP TỨC di dời các cơ sở sản xuất của họ đến Mỹ, bởi những cuộc trao đổi với ông Tập Cận Bình đã xác nhận rõ sự khao khát của Trung Quốc trong việc thâu tóm Đài Loan.

Chip là thành phần thiết yếu đối với trí tuệ nhân tạo (AI) và các bước tiến công nghệ; hiện tại, Đài Loan đang là trung tâm sản xuất chip của thế giới. Đó chính là một trong những lý do chủ chốt khiến Trung Quốc muốn chiếm hữu Đài Loan.

Ông Trump nhấn mạnh rủi ro chiến tranh cao giữa Trung Quốc và Đài Loan và cho rằng việc Đài Loan tập trung quá nhiều năng lực sản xuất chip tiên tiến (đặc biệt là TSMC) ở đảo này là rất nguy hiểm.

Ông Trump lập luận rằng nếu Trung Quốc tấn công hoặc phong tỏa Đài Loan, toàn bộ chuỗi cung ứng chip toàn cầu sẽ bị tê liệt, nên việc di dời sản xuất về Mỹ là biện pháp bảo vệ an ninh quốc gia cho cả Mỹ lẫn Đài Loan.

BÓNG MA GIỮA RỪNG LÀO


KHÁNH “COWBOY”

Một huyền thoại về biệt kích VN , Đoàn Khánh, Khánh Cowboy vừa ra đi. Cowboy từng phục vụ cùng Lynne M. Black Jr. trong một trong những trận đánh lịch sử nhất của SOG tại Lào, khi Toán ST Alabama, ngày 5 tháng 10 năm 1968, giao chiến suốt một ngày với cả một sư đoàn Bắc Việt gồm 10.000 quân — và sống sót để kể lại câu chuyện
___________

Người cùng màu áo lính năm xưa lại vừa thưa đi một bóng hình.
Một người anh em của thời trận mạc, cùng đơn vị trước năm 1975, vừa bỏ lại cuộc chơi trần gian ở tuổi 78.
Đoàn Khánh. Anh em gọi ông bằng cái tên đầy ngang tàng và bụi đời lính trận:
Khánh “Cowboy.”

Cái biệt danh nghe như bước ra từ phim cao bồi, nhưng phía sau nó là cả một đời tung hoành giữa lửa đạn. Một tay biệt kích có số má của những năm tháng SOG vượt biên, sống chết giữa rừng già Lào, nơi mà mỗi chuyến đi là một lần cầm sẵn giấy khai tử trong túi áo trận.
Ông thuộc lớp người lính, không biết cúi đầu. Bị thương nhiều lần nhưng chưa từng bỏ cuộc.
Sống ngang tàng.
Chiến đấu dữ dội.
Và mang theo chất “dân chơi” rất riêng của lính biệt kích năm nào.
Giờ đây, Khánh “Cowboy” đã lên chuyến trực thăng cuối cùng… bay về một vùng trời không còn tiếng súng.
Xin nghiêng mình tiễn biệt một người lính cũ. Một chiến hữu.
Một huyền thoại của anh em mũ Xanh năm ấy.

———-
Khánh “Cowboy”, đã bước qua tuổi 78 May 13-2026 tại SanJose, Cali…Nhưng với những người từng sống chết trong các toán thám sát MACV-SOG, ông chưa bao giờ là một ông già.

Ông là thứ còn sót lại của một thời chiến tranh mà tiếng trực thăng, mùi thuốc súng và máu hòa lẫn vào nhau giữa rừng già Lào và Campuchia.
——-
Ngày 05 tháng 10 năm 1968.
Biên giới Lào. Toán ST Alabama bị nuốt chửng giữa biển quân Bắc Việt. Nhiều lính chinh quy, tràn xuống như thác lũ. Đạn AK xé nát rừng cây. Cối 82 ly dập liên hồi. Không khí đặc quánh mùi đất cháy và thuốc súng.
Trong địa ngục đó có Lynne M. Black Jr. Và có Khánh “Cowboy”.
“Cowboy! Tụi nó đông quá!”
Một người Mỹ hét lên giữa tiếng nổ.
Khánh ôm khẩu CAR-15, đôi mắt lạnh như thép.
“Đông thì giết tới khi tụi nó hết đông!”
Ông chạy khỏi giao ụ đất, chơi nguyên băng đạn vào làn sóng quân địch đang tràn tới. Đạn đỏ xé màn đêm dưới rừng già. Một trái B-40 nổ sát bên hất ông văng xuống đất. Máu chảy đầy vai trái.
Nhưng vài phút sau, Khánh lại đứng dậy.
Vẫn chiến đấu.
Vẫn bắn.
Vẫn kéo từng đồng đội bị thương sau gốc cây bự.
Chiếc trực thăng H-34 Phi đoàn King bee 219 xuống bốc nhiều lần không thể đáp xuống, vì hỏa lực dày đặc. Cả toán gần như bị xóa sổ. Nhưng ST Alabama đã giữ vững vị trí và chiến đấu suốt một ngày dài đẫm máu, một trong những trận chiến khốc liệt nhất lịch sử SOG.
Và Khánh “Cowboy” sống sót để kể lại câu chuyện đó.

Một tháng sau, ông lại quay trở vào Lào.
Không nghỉ ngơi.
Không lùi bước.
Lần này ông đi cùng ST Virginia và Doug “The Frenchman” LeTourneau.
Người ta hỏi:
“Khánh… ông bị thương mấy lần rồi?”
Ông chỉ cười nhẹ, đốt điếu thuốc:
“Đếm làm gì… miễn còn sống để quay về.”

Trong những năm tháng công tác các phi vụ tuyệt mật của MACV-SOG, Khánh bị thương nhiều lần. Mảnh đạn còn nằm trong người. Có lần trực thăng bốc toán vừa nhấc lên, thì trúng đạn phòng không. Có lần phải bò suốt đêm giữa rừng để tránh chó truy lùng của cộng quân.
Nhưng chưa bao giờ ông bỏ cuộc.
Những người như Khánh “Cowboy” không chiến đấu để được huy chương. Họ chiến đấu vì đồng đội.
Vì danh dự.
Và vì nếu gục xuống giữa rừng già … sẽ chẳng ai biết họ từng tồn tại.
Hôm nay, thời gian đã phủ bạc mái tóc người lính già năm xưa. 

Nhưng với anh em SOG còn sống, cái tên Khánh “Cowboy” vẫn là huyền thoại.

Một bóng ma vai mang CAR-15, lặng lẽ bước xuyên lửa đạn… rồi trở về từ cõi chết.

Phạm Sơn Liêm

(Viết theo YouTube: John Stryker Meyer)

…Bức ảnh chụp khi John Stryker Meyer đứng bên phải, Cowboy Khanh giữa đứng cùng Jocko Willink John phỏng vấn trên Jocko Podcast năm 2020. trên YouTube, Jocko Podcast #258." https://www.youtube.com/watch?v=1Ca73ynwzTs&t=373s 

John Stryker Meyer Soldier of Fortune Magazine Special Operations Association Special Forces Association.


Thursday, May 14, 2026

Welcome to Medicine!

10 năm trước, mình tốt nghiệp trường Y ở Mỹ, và mình nghĩ rằng mình đã đến đích rồi.

10 năm sau, mình tham dự lễ tốt nghiệp của Creighton University School of Medicine với tư cách là một giảng viên, mình mới nhận ra rằng: Hồi đó mình ngây thơ thật.

Vì có những thứ trong nghề Y không ai dạy trong trường lớp. Có những bài học mà phải mất nhiều năm mới hiểu.

Và đây là 7 điều mình ước gì mình biết 10 năm về trước, cũng như một lời nhắn gửi đến các bạn bác sĩ vừa mới tốt nghiệp.

1. Tấm bằng bác sĩ không phải là đích đến. Nó chỉ là tấm vé bước vào một hành trình khó hơn.

- Ngày tốt nghiệp rất đẹp.
- Gia đình tự hào.
- Bạn bè chúc mừng.
- Ai cũng nói: “Giỏi quá, thành bác sĩ rồi.”

Nhưng thật ra, ngày đó không phải là ngày ta “đã xong.”
Đó là ngày cuộc đời bắt đầu hỏi ta một câu khó hơn: “Bây giờ, bạn sẽ trở thành con người như thế nào khi mang trên mình trách nhiệm này?”

Bởi vì từ giây phút đó trở đi, chữ “bác sĩ” không còn chỉ là một danh xưng.
- Nó là trách nhiệm.
- Là niềm tin người khác đặt vào mình.
- Là những quyết định dù rất nhỏ, nhưng có thể ảnh hưởng rất lớn đến cuộc đời của một bệnh nhân.

2. Trong nghề Y, giỏi thôi chưa đủ. Bền mới quan trọng.

- Trong Y khoa, chúng ta sẽ gặp rất nhiều người giỏi.
- Ai cũng học rất chăm.
- Ai cũng từng là người nổi bật ở đâu đó.
- Ai cũng từng quen với việc cố thêm một chút, chịu thêm một chút, làm thêm một chút.

Nhưng đi đường dài, thứ giữ chúng ta lại với nghề không chỉ là trí thông minh.
- Mà là sức bền.
- Là khả năng đứng dậy sau một ngày tồi tệ.
- Là khả năng không đánh mất sự tử tế khi bản thân đang mệt mỏi.
- Là khả năng tiếp tục học, tiếp tục sửa, tiếp tục trưởng thành, dù đôi khi bên trong mình cũng đầy hoang mang.

Nghề Y không chỉ cần những người giỏi.
Nghề Y cần những người đủ bền để không trở nên chai sạn.

3. Đừng đợi đến khi kiệt sức mới học cách chăm sóc bản thân.

10 năm trước, mình từng nghĩ hy sinh sức khỏe là một phần của sự tận tụy.
- Thức khuya là bình thường.
- Ăn vội là bình thường.
- Không tập thể dục là bình thường.
- Mình luôn tự nói: “Mình bận lắm.”
Mình đã từng đi khuyên bệnh nhân ngủ đủ, ăn uống điều độ, vận động thường xuyên, trong khi chính mình thì làm ngược lại.

- Sau này mình mới hiểu:
Một bác sĩ kiệt sức có thể vẫn làm việc, vẫn khám bệnh, vẫn làm xong hồ sơ bệnh án.
Nhưng sự thật là chúng ta không thể chăm sóc người khác lâu dài nếu bản thân mình cứ dần cạn kiệt.
Chăm sóc bản thân không phải là ích kỷ.
Đó là một phần của trách nhiệm nghề nghiệp.

4. Không phải mạnh mẽ là không đau. Có khi chỉ là giỏi che giấu.

- Trong nghề Y, chúng ta sẽ gặp rất nhiều người nhìn bên ngoài rất ổn.
- Rất bình tĩnh.
- Rất chuyên nghiệp.
- Rất giỏi tay nghề.

Nhưng đằng sau vẻ ngoài đó, có thể là những đêm mất ngủ.
Những ca bệnh ám ảnh.
Những lần tự nghi ngờ bản thân.
Nếu có lúc bạn thấy mình yếu đuối, điều đó không có nghĩa là bạn không phù hợp với nghề này.
Mà chỉ có nghĩa rằng bạn cũng là một con người.
Và nghề Y, dù cao quý đến đâu, cũng vẫn được làm bởi những con người bằng xương bằng thịt.

5. Sẽ có những ngày bạn tự hỏi: “Mình có thật sự thuộc về nơi này không?”

- Nhất là nếu bạn là người nhập cư.
- Nếu tiếng Anh không phải tiếng mẹ đẻ.
- Nếu bạn không lớn lên trong hệ thống này.
- Nếu bạn phải học không chỉ kiến thức y khoa, mà còn học cả văn hóa giao tiếp, cách kết nối, cách đọc những tín hiệu không ai nói thẳng.

Sẽ có lúc bạn bước vào một căn phòng và thấy mình khác những người khác.
- Khác giọng nói.
- Khác nền tảng.
- Khác trải nghiệm.
- Khác cách người ta nhìn mình.

Nhưng cảm giác “không thuộc về” không phải lúc nào cũng là sự thật.
Đôi khi nó chỉ là dấu hiệu bạn đang bước vào một căn phòng lớn hơn phiên bản cũ của chính mình.

Hãy tin rằng “Mình cũng có quyền có mặt ở đây vì mình xứng đáng.”

6. Đừng đánh mất bản thân chỉ để trở thành một “bác sĩ tốt.”

- Bạn có thể là bác sĩ, nhưng bạn vẫn là một con người.
- Bạn vẫn cần ngủ.
- Cần nghỉ.
- Cần bạn bè.
- Cần gia đình.
- Cần niềm vui.
- Cần một cuộc đời ngoài bệnh viện.
- Cần những ngày không phải gồng.

Nghề Y là một phần rất lớn của cuộc đời bạn.
Nhưng nó không nên nuốt chửng toàn bộ con người bạn.
Bởi vì một bác sĩ mất đi sự kết nối với chính mình, sớm muộn cũng sẽ khó kết nối sâu sắc với bệnh nhân.
Giữ lại một phần đời sống cho bản thân không làm bạn bớt tận tụy.
Nhưng có thể giúp bạn còn đủ đầy để tiếp tục tận tụy lâu dài.

7. Thành công không chỉ là match được vào nội trú, tốt nghiệp, hay trở thành bác sĩ chính thức. Thành công là sau tất cả, có khi chỉ là vẫn còn muốn làm điều tử tế.

10 năm nhìn lại, mình nhận ra có rất nhiều cột mốc mình từng tưởng là “đích đến.”

- Tốt nghiệp trường Y.
- Vào nội trú
- Tốt nghiệp nội trú
- Trở thành bác sĩ chính thức
- Làm giảng viên
- Hướng dẫn thế hệ sau.

Mỗi cột mốc đều đáng tự hào.
Nhưng cột mốc quan trọng nhất có lẽ không nằm trên CV.

Mà là:
- Sau những năm tháng áp lực đó, mình có còn giữ được trái tim ấm áp không?
- Mình có còn nhìn bệnh nhân như một con người không?
- Mình có còn nhìn các bạn sinh viên với sự bao dung không?
- Mình có còn nhớ mình đã từng bắt đầu như thế nào không?

Bởi vì cuối cùng, nghề Y không chỉ thử thách kiến thức của mình.
Nó thử thách cả nhân cách, lòng kiên nhẫn, sự tử tế, và khả năng giữ mình không trở nên lạnh lùng sau quá nhiều mệt mỏi.

10 năm trước, mình nghĩ tấm bằng Y khoa là bằng chứng rằng mình đã đi rất xa.

10 năm sau, mình mới hiểu, đi xa không chỉ là có thêm chức danh, thêm kinh nghiệm, hay thêm những dòng trên CV.

Mà đôi khi đi xa là sau tất cả những áp lực, va vấp, mất ngủ, nghi ngờ bản thân, mình vẫn còn giữ được một trái tim đủ mềm để thương người, và một cái lưng đủ thẳng để tiếp tục bước tiếp.

Nhân dịp mùa tốt nghiệp năm nay, mình mến gửi đến các bạn tân bác sĩ hôm nay:

Chúc mừng các bạn. Các bạn không cần phải hoàn hảo ngay từ đầu. Chỉ cần đừng ngừng học, đừng ngừng trưởng thành, và quan trọng nhất là đừng để những thử thách của nghề Y khiến bạn quên mất lý do vì sao mình đã bắt đầu.

Welcome to Medicine!

Bạn nghĩ gì về những chia sẻ này? Hãy chia sẻ cho mình biết nhé.
Nếu bạn có người thân và bạn bè trong ngành Y, hãy chia sẻ bài viết cho họ.

Dr. Christina Nguyễn

Hình: Bs. Sidra Akter và mình trước khi vào lễ tốt nghiệp

Blog Archive