Friday, March 20, 2026

Tin vắn

FB Le Hoang

- Biện lý liên bang khu vực Florida Reding Quiñones thông báo: Tòa án liên bang đã tước bỏ quốc tịch Mỹ của một người đàn ông ở Florida dàn dựng vụ lừa đảo quỹ cứu trợ COVID-19, gian lận chính phủ 3,8 triệu đô la. Đơn nhập tịch của ông đầy dối trá được nạp khi đang thực hiện hành vi gian lận.

- Không những chính quyền đang điều tra. Báo chí cũng vào cuộc. Ông Steve Forbes, chủ nhiệm kiêm tổng biên tập của tờ báo Forbes, nói rằng dân biểu trùm khăn Ilhan Omar và chồng cô ấy đang điều hành một đường dây rửa tiền. Làm thế nào chỉ một thời gian ngắn trước khi làm dân biểu còn mắc nơ mà chỉ vài năm sau có đến 25 triệu đô la, nhưng không trả thuế. Video.

- Sau khi tướng Ali Larijani vừa được bổ nhiệm tư lệnh lực lượng vệ binh Hồi giáo cùng với viên chức chỉ huy của lực lượng BasiJ, dân quân Hồi Giáo. Chỉ vài giờ thì bom Do Thái đã tiễn 2 ông về gặp 72 trinh nữ ở thiên đường.

Tổng thống Iran, Pezeshkian vừa được bổ nhiệm, sợ quá cũng nạp đơn từ chức hôm nay. Nhưng ông cho biết là không thể từ chức được vì đơn phải được đưa đến tận tạy đại giáo chủ Mojtaba Khamenei. Nhưng đại giáo chủ Khamenei ở đâu thì không ai biết. Theo tin từ truyền hình Do Thái. Video.

- Nghe tin Thủ tướng Do Thái chết mấy hôm nay do AI. Sáng nay ông thức dậy, chưa chết nhưng tuyên bố 2 tướng lãnh đạo Iran chết. 

- Tổng thống Trump công bố bài viết của ông Joeph Kent, giám đốc chống khủng bố NCCD, Joseph Kent người được phe tả bơm hơi dữ dội hôm nay nói ông Trump đánh Iran là việc không phải vì Iran hiền như "ma sơ"

Bài viết ngày 8 tháng 1/20 của ông." Ông Trump ơi, chúng ta không thể ngồi và đợi cuộc tấn công kế tiếp. Phải xóa sổ khả năng tên lửa đạn đạo của Iran và rút quân khỏi Iraq. Giờ đây họ là mục tiêu duy nhất. Việc không có thương vong nào của quân đội Mỹ là minh chứng cho tính chuyên nghiệp của quân đội và tình báo, chứ không phải sự kiềm chế của Iran.

Người nói Iran hiền như "Ma sœur", nói ông Trump đánh không phải, đã kêu gọi ông Trump xoá sổ Iran.

Cuộc đời chính trị của anh nầy coi như hết mặc dù đang có tin phe dân chủ sẽ bơm hơi anh ta trong việc ứng cử dân biểu nếu anh ta chỉ trích mạnh ông Trump. Hình.



- Cách đây không lâu, trong cuộc họp giữa ông Trump và Putin ở Alaska chúng ta đá nghe nói chuyện đường hầm Alaska và Nga.

Cũng rất mới, 2 tháng trước Nga đã nói có kế hoạch đầu tư vào Mỹ 14 ngàn tỷ đô.

Cuộc họp châu Mỹ la tinh vừa xong mấy ngày trước đây.

Putin cũng vừa lên tiếng: Do Thái chính thực là nước Nga bây giờ vì 20% dân Do Thái là dân Nga, nói tiếng Nga.

Hục hặc giữa Nato và Mỹ đang rất lớn.
Nga có thể nhảy ra hoà giãi chiến tranh lúc này.

Một liên minh mới Mỹ-Nga- Do Thái được thành lập, không những khống chế Trung Cộng mà còn nắm hết tất cả dầu lửa trên thế giới cả vùng Trung Đông và châu Mỹ.



- Tổng thống Javier Milei của Argentina đang gửi các tàu hải quân đến eo biển Hormuz để hỗ trợ Hoa Kỳ trong khi Anh, một đồng minh thân thiết lâu năm từ chối. Đây là một quyết định rất khôn ngoan, sáng suốt của Tổng thống Miley. 

Nói đến Argentina mà không biết chuyện quần đảo Falkland là một thiếu xót lớn Năm 1982, Argentina đã đụng độ lớn với Anh để chiếm lại đảo này. Trên đà thua cuộc vì Anh ở quá xa khu vực, Thủ tướng Margaret Thatcher đã kêu gọi T T Reagan giúp đỡ. Hải quân Mỹ nhảy vào và Argentina mất quần đảo này vào tay Anh cho đến hôm nay. Tuy mất đảo nhưng họ vẫn tiếp tục đòi lại quần đảo từ đó đến nay. Trước việc Anh quốc từ chối hỗ trợ Hoa Kỳ trong cuộc xung đột vịnh Iran, trong khi Argentina đem quân đến giúp, cộng thêm những thân tình giữa Tổng thống Javier Milei Argentina với ông Trump trong thời gian gần đây

Theo bạn, nếu lúc này Argentina đem quân tấn công Anh, đòi lại quần đảo Falkland có hợp lý không ? Chính quyền Trump có nên quay mặt làm ngơ để Argentina lấy lại quần đảo này không ? Đất nước bạn có lãnh đạo nào ngon lành tìm ra kế hoạch nào để lấy những quần đảo đã mất hay chưa?

- Bộ ngoại giao Mỹ thông báo thêm danh sách 12 nước vào danh sách hạn chế visa. Những nước có danh sách dưới đây, bắt đầu vào các ngày có hiệu lực, phía sau sẽ đóng một số tiền thế chân từ 5 đến 15 ngàn đô la, để xin bất kỳ loại visa nào vào Mỹ, kể cả du lịch hay làm ăn. Số tiền này sẽ được trả lại khi người có visa rời khỏi nước Mỹ.

Rất may mắn, chính quyền Trump vẫn dành rất nhiều ưu ái cho Việt Nam.

Algeria (January 21, 2026)
Angola (January 21, 2026)
Antigua and Barbuda (January 21, 2026)
Bangladesh (January 21, 2026)
Benin (January 21, 2026)
Bhutan (January 1, 2026)
Botswana (January 1, 2026)
Burundi (January 21, 2026)
Cabo Verde (January 21, 2026)
Cambodia (April 2, 2026) ← new
Central African Republic (January 1, 2026)
Cote D’Ivoire (January 21, 2026)
Cuba (January 21, 2026)
Djibouti (January 21, 2026)
Dominica (January 21, 2026)
Ethiopia (April 2, 2026) ← new
Fiji (January 21, 2026)
Gabon (January 21, 2026)
The Gambia (October 11, 2025)
Georgia (April 2, 2026) ← new
Grenada (April 2, 2026) ← new
Guinea (January 1, 2026)
Guinea-Bissau (January 1, 2026)
Kyrgyz Republic (January 21, 2026)
Lesotho (April 2, 2026) ← new
Malawi (August 20, 2025)
Mauritania (October 23, 2025)
Mauritius (April 2, 2026) ← new
Mongolia (April 2, 2026) ← new
Mozambique (April 2, 2026) ← new
Namibia (January 1, 2026)
Nepal (January 21, 2026)
Nicaragua (April 2, 2026) ← new
Nigeria (January 21, 2026)
Papua New Guinea (April 2, 2026) ← new
Sao Tome and Principe (October 23, 2025)
Senegal (January 21, 2026)
Seychelles (April 2, 2026) ← new
Tajikistan (January 21, 2026)
Tanzania (October 23, 2025)
Togo (January 21, 2026)
Tonga (January 21, 2026)
Tunisia (April 2, 2026) ← new
Turkmenistan (January 1, 2026)
Tuvalu (January 21, 2026)
Uganda (January 21, 2026)
Vanuatu (January 21, 2026)
Venezuela (January 21, 2026)
Zambia (August 20, 2025)
Zimbabwe (January 21, 2026)

- Bộ Tư pháp thông báo sẽ yêu cầu tòa án thu hồi tư cách công dân, tước bỏ quốc tịch Mỹ của những kẻ gian lận hàng triệu đô tiền thuế hay âm mưu lường gạt gian lận chính phủ.

- Sau post của TT Trump trên Truth, phía dưới và tiếp theo cái post trước, ông nói Mỹ éo cần thằng nào giúp đở. Tổng thư ký NATO Mark Rutte vội vàng cho biết các thành viên đang cấp tốc thảo luận về các cách bảo đảm an ninh cho eo biển Hormuz. Ông cho biết. Tổng thống Trump đã đe dọa sẽ hoàn toàn rút khỏi vùng eo biển Vịnh, nếu không có đồng minh giúp đở và chúng ta sẽ phải chịu trách nhiệm an ninh trong khu vực này.

Úi chà. Tưởng không đem quân tới giúp ông Trump sợ, nhưng giờ mấy ông Nato lại là người sợ khi Mỹ rút.

Ba Lan lập tức đưa hai mẫu hạm Paweł và Gaweł đến vùng Vịnh và cũng là quốc gia châu Âu đầu tiên đáp lại lời yêu cầu của ông Trump. Ông Trump cũng lên tiếng: "Giờ thì mọi người nên noi theo tấm gương của đồng minh Balan là tốt nhất cho chúng ta!"

- Trong 2 ngày liên tiếp kể cả lúc ông Trump gặp TT Ái nhỉ Lan, Michael D. Higgins hôm qua. Tổng thống Trump đều đặt câu hỏi. 350 tỷ đô viện trợ của Mỹ đi đâu? trong khi ông Zelensky nói chỉ nhận có nửa. Tiền chạy mẹ đâu hết rồi.

Chuyện này sẽ đến khi chiến tranh Iran chấm dứt.

- Tổng thống Iran, Masoud Pezeshkian sau khi không được từ chức, nói với các đối tác nước ngoài rằng ông không còn quyền lực, không tiếp cận được giới lãnh đạo và không kiểm soát được hệ thống, không có trách nhiệm gì trong chính quyền hiện nay. Ông đã thông báo với các quan chức trong khu vực, cũng như Nga và Thổ Nhĩ Kỳ, rằng cấu trúc lãnh đạo theo hiến pháp đã sụp đổ và ông hoàn toàn bị cô lập, nhấn mạnh rằng không có lý do gì để Do Thái nhắm mục tiêu vào ông. Ông Pezeshkian đang cố gắng cứu lấy mạng sống của mình trước những cuộc ám sát của Do Thái. Nguồn @TheIranWatcher.

- Phóng viên: Chính quyền Iran tuyên bố nếu lính Mỹ đổ bộ Iran thì sẽ giống như Việt Nam. Ông có lo sợ hay không.

Trump: Anh éo có sợ thằng nào. Video.



- Cuộc chiến giành ghế TT cho năm 2028 đã bắt đầu giữa Newsom và phe Cộng Hoà. Newsom đã bỏ tiền ra quảng cáo cho việc giá xăng dầu tăng lên là do Trump nhảy vào chiến tranh Iran. Nếu ở các tiểu bang khác thì không quan trọng vì giá xăng chỉ tăng lên tính xu. Nhưng ở California, giá xăng tăng tính đồng.

Sự thật thì giá xăng tăng không nhiều nhưng vì các luật lệ bó buộc của California và cũng vì thuế má quá cao.

Hôm qua ông Trump đã ký lệnh mở lại các dàn khoan cũng như ống dẫn dầu ở California.

Hôm nay ông ký một lệnh nữa, tạm thời bỏ luật Jones Act trong 60 ngày. Luật Jones này quy định công ty dầu phải dùng nhân viên có công đoàn và không được dùng các phương tiện người nước ngoài làm chủ như tàu ,xe để vận chuyển dầu, phân bón xuyên bang. Do luật này mà California phải chạy qua đến Bahamas mua dầu thay vì những nơi khác gần, rẽ hơn.

Với lệnh khẩn cấp ông Trump vừa ký, dự trù dầu ở California sẽ hạ giá trong 10 ngày tới khi các công ty sẽ mua dầu được trong các khu vực rẽ, gần hơn và không còn bị trở ngại trong các chuyển vận xăng dầu giữa các tiểu bang.

- Tiếp theo luật đóng thuế việc sang tên nhà lên 11% ở San Diego. Quận Los Angeles cũng vừa đưa ra nghi quyết Measure, ULA đóng thuế sang tên nhà lên 5,5% cho những ngôi nhà trên 5 triệu.

Hiện thời thì giá thuế sang tên nhà là 1,1%
Do nó nếu bán một ngôi nhà ở San Diego mà sang tên với giá thuế cũ là 55 ngàn. Nhưng với giá thuế mới là 550 ngàn. Cũng tương tự như vậy ở Los Angeles sẽ tăng thuế từ 55 ngàn lên 275 ngàn.

Mấy ông địa ốc than trời. Nói đóng thuế bán nhà kiểu này, chắc sẽ húp mắm.

Đây chỉ là 2 quận ở California. Chắc sẽ tiếp tới những quận khác.

- Tiểu bang New York vừa trình một dự luật tại Albany, dự luật S5007 do 2 dân biểu Dân chủ Brad Hoylman-Sigal và Deborah Glick bảo trợ. Dự luật tên là " Đạo luật Bảo vệ Bầu trời Đêm của Tiểu bang New York " Đây là một dự luật nhằm mục đích giảm ô nhiễm ánh sáng, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ động vật hoang dã và bảo tồn tầm nhìn bầu trời đêm". Theo luật này tất cả New York sẽ phải tắt đèn ngoài trời kể cả đèn đường lúc 11 giờ đêm đến 5 giờ sáng bắt đầu vào tháng 1/2028. Nếu không tuân lệnh sẽ bị phạt PHẠT 250 đến 500 đô la mỗi lần.

Không bao lâu New York sẽ giống Bắc Hàn khi về đêm. Để 2 cái Video ở dưới để biết chuyện này không phải nói chơi.


- Giám đốc C1A cũng như giám đốc an ninh quốc gia xác nhận trước thượng viện quốc hội hôm nay. Nga, Trung Cộng,Bắc Hàn, Iran, và Pakistan đang nghiên cứu và phát triển một loạt hệ thống hoả tiễn tối tân, có thể mang đầu đạn nguyên tử hay đầu đạn thường bắn đựợc vào đất Mỹ.

Một bọn dân cử ở quốc hội, nói ông Trump đánh Iran không có lý do, ngồi gục đầu im lặng. Xem điều trần trên youtube.

- Trong một diễn biến rất ngạc nhiên, Bộ Ngoại giao Trung Cộng đã họp báo công khai lên án các cuộc tấn công bằng hoả tiễn và máy bay không người lái của Iran vào các quốc gia vùng Vịnh, gọi đây là "các cuộc tấn công không thể chấp nhận được nhằm vào dân thường và các mục tiêu phi quân sự" và yêu cầu Iran "ngừng bắn ngay lập tức".

Về việc cuộc họp Mỹ, Trung vẫn tiếp tục, tuy bị đình trệ vài ngày.

Bộ ngoại giao Trung cộng cũng lên tiếng mời ngoại trưởng Rubio.
Khi được hỏi ông Rubio đã bị Trung cộng cấm đếnTàu thì phát ngôn nhân bộ ngoại giao Trung cộng cho biết: ông Rubio bị cấm là thượng nghị si Rubio còn Ông ngoại trưởng Rubio không dính dáng gì đến lệnh cấm

- Dư luật H.R. 556 của cộng hoà vừa được ha viện thông qua với số phiếu 215/202
Cộng hoà 208 phiếu thuận, 1 chống, 9 không bỏ phiếu
Dân chủ 7 phiếu thuận, 201 chống, 6 không bỏ phiếu.

Bạn biết luật này là luật gì mà phe dân chủ chống nhiều đến thế không?
Đây là luật cấm dùng đạn có chì trong việc săn bắn và cấm dùng cục chì trong các dây câu cá.

Chỉ là đơn giản thế thôi mà cũng phải theo phe.
Nếu phe cộng hoà đưa ra dự luật, phải uống thuốc tiêu cho khỏi bón thì phe dân chủ cũng đồng lòng rặn chớ nhất định không uống

- Tin được tiết lộ từ một phóng viên rất khả tín. Các bạn sẽ đọc được tin trong 1,2 ngày tới.

Ông Joeph Kent, giám đốc chống khủng bố NCCD người vửa từ chức hôm qua đã bị đuổi việc trước khi từ chức.

Ông đã bi cơ quan C1A và Fb1 theo dõi từ tháng 12/25 vì tiết lộ các tin tức mật.

Các cơ quan này đã đưa những tin tức giã mạo để xem các tin tức này có lọt ra ngoài không và ông đã xụp bẩy và tiết lộ các tin tức này cho báo chí.
Ông Joeph Kent hiện đang bị điều tra về việc tiết lộ các tài liệu tối mật.

- Mật vụ, Secret Services vừa bắt bà Brittany Hudson về tội gian lận hơn $10 triệu đô của công ty Amazon. Bà Hudson thành lập một công ty buôn bán trên mạng Amazon và đồng thời cập bồ với một ông supervisor trong phòng tài chánh của Amazon. Các giấy đòi tiền của bà gởi đến Amazon đều được ông bồ ký chấp thuận trả tiền ra.

Trong 4 năm, cặp này chỉ zớt nhẹ Amazon có hơn 10 triệu.

- Thượng viện Mỹ vừa BÁC BỎ Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh của đảng Dân chủ, với số phiếu 53-47. Nghị quyết này nhằm ngăn chận chiến tranh Iran cùa TT Trump. Thượng nghị sĩ John Fetterman (D-PA) đã bỏ phiếu cùng với đảng Cộng hòa.

- Một người Somalia “Ikram Mohamed” ở Minnesota vừa nhận tội gian lận, chiếm đoạt chính phủ 14 triệu đô la. Đây là số tiền trong thời Covid đã được bộ giáo dục chi ra trong chương trình "Feeding Our Future" để giúp những bửa ăn cho trẻ em trong diện nghèo. Một số tiền lớn đá được gởi về cho tổ chức khủng bố Al-Shabaab ở Somalia .
 
- Trên truyền hình Nga Putin lên tiếng về các chính trị gia Mỹ. "Có thấy thay đổi gì từ thời Biden không? Không có gì cả. Họ vui vẻ làm theo lệnh ở Washington từ thời Biden. Họ không thích Trump. Họ chống ông cật lực, phá họai đởi sống chính trị, phá hoại bầu cử. Họ lẫn lộn khi Trump đột nhiên thắng. Họ thích Biden hơn về mặt tâm thần.

Nhưng Trump có nhiều ý nghĩ khác, về tốt, xấu, về giới tính, nhiều thứ...mà họ không thích. Nhưng tôi bảo đảm, với cá tính mạnh mẻ, kiên trì, ông sẽ lập lại trật tự rất nhanh.

Rồi ông để coi, tất cả bọn họ, sớm thôi, sẽ đứng dưới chân xếp và ngoan ngoản quẩy đuôi."

- Người anh hùng của phe cánh tả tung hô hôm qua, đang chuẩn bị vào hộp.
Fbi đã theo dõi tay này từ tháng 12/25, từ ngày y tiết lộ những tin mật của Ngủ giác đài, đến nay.

Lại thêm tin tức chấn động khác xì ra Joe Kent là người quản lý tài khoản " Project Constitution" Đây là tài khoản trên X đăng tin bôi nhọ bà Erika Kirk vợ ông Charlie Kirk. Tài khoản này nói bà Erika Kirk là người dắt gái cho Epstein và ám sát ông Charlie để chiếm đoạt tài sản.

Nhiều tin cho biết bà Erika đang tính kiện Project Constitution 100 triệu. Nhưng theo các luật sư trong vụ cho biết vu kiện rất khó ăn vì bà Erika Kirk là người của công chúng.
Sáu nước đồng minh đồng loạt quay đầu khi ông Trump giận lẫy. Đó là: Nhật Bản, Anh, Pháp, Đức, Ý và Hà Lan. Sáu đồng minh lên tiếng sẽ giúp bảo vệ an ninh vịnh Hormuz. Tuy vậy ông Trump nói, giúp thì ông cám ơn, nhưng chuyện thuế tariff vẫn là các chuyện tiếp theo.

- Hôm nay giá dầu lửa đã chia thành 3 khu vực, 3 thị trường khác nhau. Châu Á (dầu Oman ở mức 167 đô la), Âu Châu, Brent (113 đô la) và Mỹ (WTI 97 đô la).
Nếu bạn muốn mua dầu bạn sẽ mua ở đâu? Vậy là Mỹ chưa dẫy chết.

- Bộ trưởng tài chánh Scott Bessent nói Mỹ còn nhiều bùa phép đề hạ giá dầu . Đầu tiên sẽ bán ước tính 140 triệu thùng dầu của Iran đã bị Mỹ tịch thu để giảm giá toàn cầu trong 10-14 ngày

Giãm cấm vận dầu Nga và mở kho dự trữ Dầu Chiến lược Mỹ 400 triệu thùng.

Chưa kể các dàn khoan dầu vừa được hoạt động trở lại sau lệnh khẩn cấp của TT Trump.

-Thủ tuớng Nhật Takaichi sẽ ký hợp đồng mua 400 ngàn thùng dầu mỗi ngày từ Alaska tại hội nghị thượng đỉnh.
Việc Vận chuyển dầu từ Trung Đông, đến Nhật là 20 ngày nhưng từ Alaska đến Nhật Bản chỉ mất khoảng 12 ngày. Xem như Trung Đông hoàn toàn mất mối khách xộp.
Bà Takaichi cho biết số dầu mua có thể tăng thêm.
Sẽ xây dựng hạ tầng 80 ngàn tỷ yen ở Osaka.

-Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi dành hết lời khen ngợi cho Tổng thống Trump sau khi nhận được cái Ôm nồng ấm.

Bà nói :
"Tôi tin chắc rằng chỉ có Donald, là người có thể tạo được hòa bình trên toàn thế giới”


- Hôm nay thì rõ ràng hơn. Tại sao Mỹ cho 90 tàu dầu Iran vượt qua vịnh Iran hôm qua.

Bộ trưởng tài chánh cho biết: Việc cho tàu dầu Iran ra biển nhằm hạ giá dầu. Nhưng Mỹ sẽ lấy hoàn toàn số tiền bán 140 triệu thùng dầu này, vì lệnh cấm vận dầu Iran của Mỹ vẫn còn hiệu lực.

Bộ trưởng Bessent cũng cho biết chiến tranh đã bước qua bước khác, không súng đạn. Đó là Mỹ đóng băng các tài khoản của các lãnh đạo Iran. Bộ tài chính Mỹ biết những số tiền này nằm ở đâu. Thằng nào muốn tới nhận tiền lại thì nói chuyện phải quấy sau.

Tuy ông bộ trưởng tài chánh nói vậy nhưng không biết ông có quyền lực bằng các báo lá cãi không thì chưa biết được. Video.

- Cố vấn Bạch Ốc, Stephen Miller cho biết mục tiêu quân sự của Mỹ ở Iran đã chuyển đổi là "vô hiệu hóa" chế độ Iran bằng cách diệt các lãnh đạo.

- Phe dân chủ hoảng loạn khi Thượng nghị sĩ John Kennedy vừa đưa ra một nghị quyết mới, bắt buộc phải thông qua các luật lệ ở thượng viện đang cãi nhau, bất phân thắng bại, bằng một việc dễ dàng để chấm dứt là: đa số đồng ý chấm dứt với 50 +phiếu và đưa thẳng đến bàn làm việc của Tổng thống. Nghị quyết này nhằm đến dự luật SAVE AMERICA đang được bàn cãi mấy ngày nay.

- CNN hôm nay quay qua đá ngược thượng nghi sỹ dân chủ Chuck Schumer.

Trong khi ông Schumer tuyên bố chỉ một số thiểu số dân Mỹ muốn đi bầu cử cần căn cước có hình, thì CNN lại tuyên bố đại đa số dân Mỹ muốn đi bầu phải có căn cước có hình. Bỏ mẹ phe dân chủ rồi. Một điều rùng rợn trong dự luật Save America hôm nay được tiết lộ. Nó nằm trên trang 21 của bộ luật là: Nhốt tù tất cả những viên chức chính quyền giúp người không phải là công dân bầu cử hay ghi danh bầu cử. Video.

- Giám đốc an ninh quốc gia, TULSI GABBARD xác nhận trước quốc hội là đã tịch thu máy bỏ phiếu ở Puerto Rico và đã đem về Mỹ để kiểm nghiệm, về việc bầu cử gian lận năm 2020. Chuyện dài nhiều tập đang tiếp tục.

- Đồng bạc 10 xu vừa mới ra đời để kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ. Đây là đồng xu chỉ phát hành một lần trong năm nay.
Giá trên thị trường của đồng xu này đã lên gần đến 5 đô.

Điều đặc biệt đáng chú ý của đồng xu này là con chim ưng Mỹ không còn ngậm nhánh Ô liêu hoà bình và con chim Ưng không còn kẹp 13 mũi tên trên 2 chân.
Việc con chim không còn ngậm nhánh hoà bình là một biểu hiệu những chánh sách của chính phủ Trump đang được nhận thấy rõ.

Còn chuyện tại sao chân phải con chim nắm 13 mũi tên ( tiểu bang ) nhưng chân trái không nắm, thì chịu. Có thể ý ông Trump muốn các tiểu bang nghiêng về cánh hữu. Các chuyện này chỉ là đoán mò.

Nếu bạn thấy những đồng 10 xu này, nên giữ lại.

- Vụ xét nhà của TT Trump ở Florida vào năm trước, hôm nay trở lại vô cùng hấp dẫn. Thẩm phán Aileen Cannon, ký lệnh hầu toà, đòi ông cựu giám đốc James Comey và 130 nhân chứng trong vụ việc để lấy lời khai báo.

- Vụ gian lận phiếu bầu việc bãi nhiệm Galvin Newsom năm 2021 cũng trở lại ngoạn mục. 351,709 phiếu bầu biến mất trong vài phút. Chú ý xem video trong phút đầu là 2,225,915 phiếu. Chỉ 1 phút sau còn 1,874,206. Biến mất 351,709 phiếu trong vài giây. Video.

- Sau khi các nước Âu Châu và Nhật lên tiếng hổ trợ Mỹ ở vùng vịnh Iran. Anh thủ tướng Canada chắc thấy đứng một mình buồn quá, nên cũng dơ tay lên nói có em. Hôm qua anh còn tuyên bố rất mạnh miêng. Chiến tranh của Mỹ chớ phải của Canada đâu mà nhào dô. Theo dự định, thủ tướng Nhật đến đợt này là ký hợp đồng để mua dầu lửa của Canada. Hổng dè anh Trump chơi hốt tay trên.

Ông Trump mới nhắc lúc sáng. Thằng nào giúp Mỹ anh cám ơn. Nhưng vui xuân anh không quên nhiệm vụ. Đó là thuế xuất nhập cảng Tariff. Hình.

-FBI công bố một phần điều tra cũa ông Joeph Kent, giám đốc chống khủng bố NCCD người vửa từ chức 2 ngày trước.Cuộc điều tra của FBI phát hiện Kent đã làm rò rỉ thông tin mật cho một báo chí truyền thông và có những thông tin rò rỉ khác cho Tucker Carlson. FBI đã dự định công bố các chi tiết cuộc điều tra trước khi ông ta từ chức.

- Mấy ngày nay bom đạn nổ rần rần ở Iran. Nhưng có một anh nổ còn hơn bom Mỹ. Hơn hẳn anh Nguyễn văn Trổi ôm bom.

Anh đi vòng vòng Âu Châu để xin tiền nhưng không thấy ai xục xịch. Do vậy, anh tiếp tục nổ sẽ đưa quân giúp Mỹ ờ Iran, sẽ bán drone cho Mỹ đánh Iran....Anh nói mấy tên Âu Châu chơi hổng tốt, nhát thấy mẹ. Chỉ có Ukraine là có can đảm giúp Mỹ với kinh nghiệm chiến tranh dư thừa. Hổng dè quảng cáo cao đơn hoàn tán thượng thừa như anh, mà anh Trump lại làm mặt lạ nói: Mỹ hổng cần thằng nào giúp. Lại còn nói thêm, hết người xin giúp cũng chưa tới Zelensky. Buồn quá anh ngữa mặt lên trời than: Trời đã sinh Zelensky sao còn lại sinh Trump và trở về lại Ukraine với gương mặt đượm buồn. Nghe đâu phen này bất mãn sự đời, anh sắp ký lệnh động viên lính cái.





- Iran công bố trên truyền hình quốc gia, treo cổ 3 thanh niên vì tội biểu tình chống chính phủ trong tháng 1/26. Xem video.

Ba người này nằm trong đội đô vật quốc gia. Trong đó có em Saleh Mohammadi, 19 tuổi, đạo Công giáo là vô địch toàn quốc. Nhìn hình xăm trên cổ của em.

-Chủ tịch Ủy ban châu Âu, Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu, Antonio Costa đã hủy bỏ cuộc họp báo với Tổng thống Volodymyr Zelensky tại Brussels để công bố việc viện trợ cho Ukraine. Quyết định này được đưa ra sau khi hội nghị thượng đỉnh EU thất bại trong việc thuyết phục Hungary và Slovakia rút lại quyền phủ quyết đối với khoản viện trợ quân sự 90 tỷ euro cho Ukraine .Hình ông Zelensky sau khi nghe tin.

- Thống đốc California nộp đơn kiện TT Trump vì ra lệnh mở lại các dàn khoan dầu trên bờ biển California. Ông Newsom nói ông Trump lạm dụng quyền hành. Nhưng bộ tư pháp cho biết, vùng trời và vùng biển của nước Mỹ là tài sản của liên bang. Việc khoan dầu ngoài biển hay máy bay, bay trên bầu trời California, tiểu bang này không có quyền gì cấm cả.

- Dân biểu dân chủ, Brandon Gill nộp một dự luật ghép vào dự luật bầu cử để xin tiền "học tập cải tạo" "rehabilitated" cho những người bất hợp pháp vi phạm tội bầu cử.

Ông nói những người này không nên cho vào tù. Họ phạm tội chỉ vì không biết. Do đó, cần cho đi cải tạo chứ không nên cho vào tù.

- Dân biểu Veronica Escobar, Texas và nhân viên đã giả dạng làm luật sư của bị cáo, lén lút đưa điện thoại vào nhà tù ICE ở El Paso 11 lần. Do đó bà cũng như nhân viên bị cấm vĩnh viển hoàn toàn vào bất cứ nhà tù nào của ICE.













- Bạn còn nhớ em bé Liam Conejo Ramos, hình phía dưới. Tháng trước phe dân chủ làm rần rần nói ông Trump trục xuất dân Mỹ. Một thẩm phán ở Minnesota ban lệnh trục xuất nguyên cả gia đình em, cả cha mẹ và em về Mexico.

- Bộ ngoại giao Mỹ vừa ký lệnh bán 23,5 tỷ đô la vũ khí cho các nước vùng Vịnh chỉ trong một ngày hôm nay. Bộ Ngoại giao đã phê duyệt các thương vụ bán vũ khí trị giá 16,5 tỷ đô la cho UAE, Kuwait và Jordan. Sau đó, thêm 7 tỷ đô la nữa từ các thỏa thuận không được công bố riêng với UAE, bao gồm 5,6 tỷ đô la cho hỏa tiễn Patriot và trực thăng Chinook. UAE nhận được tất cả mọi thứ: hỏa tiễn không đối không AMRAAM, nâng cấp F-16, radar tích hợp THAAD, hệ thống chống máy bay không người lái, và giờ là hỏa tiễn Patriot. Trong 20 ngày nay Mỹ đã tiêu 13,7 tỷ cho chiến tranh Iran. Tiếp theo việc này UAE tuyên bố sẽ mua thêm hệ thống phòng không 1,400 tỷ đô la của Mỹ . Vẫn còn lời bộn.

-Thượng viện cộng hoà Hoa Kỳ vừa THÔNG QUA dự luật CẤM các thành viên Quốc hội được ưu tiên qua cửa khu vực kiểm tra an ninh TSA. Tất cả đều phải xếp hàng qua cổng. Không còn những ưu tiên đặc biệt nữa.

- Một Máy bay F-35 của Mỹ bị trúng đạn nghi là của Iran và phải hạ cánh khẩn cấp trên một căn cứ Mỹ ở Trung Đông Máy bay đã hạ cánh an toàn và phi công trong tình trạng ổn định.




- Bộ trưởng chiến tranh Mỹ tuyên bố: Sẽ tiếp tục chiến tranh mạnh hơn. Trên bộ, trên không dưới biển, cho đến khi nào Mỹ hoàn thành mục tiêu.





Thursday, March 19, 2026

DĨ ĐỊCH VI SƯ

Người giỏi việc học hỏi có một đặc điểm là biết chọn thầy. Sau gần 2000 năm giong thuyền, vượt biển sang học hỏi từ nền văn minh Trung Hoa và đưa về Nhật Bản từ mô hình quản trị, đến tư tưởng, tôn giáo hay kỹ thuật, Nhật Bản đã phát hiện ra có một ông thầy còn cao minh hơn Trung Quốc, đó là phương Tây. Điều thần kỳ là ở chỗ. Phương Tây vốn là kẻ thù không mời mà tự đến, gõ cửa Quốc môn luôn luôn đóng chặt của nước Nhật. Dĩ địch vi sư (coi kẻ địch là thầy) quả là thần kỳ.

Đô đốc Matthew Perry, người chỉ huy hạm đội Mỹ mở toang cánh cửa Nhật Bản năm 1854, được cho là người đầu tiên mang văn minh phương Tây đến cho nước này. Nhưng thực chất, tuy không mở thì cánh cửa của người Nhật cũng chỉ khép hờ chứ không hề đóng chặt. Họ vẫn chừa ra một khe cửa nhỏ, để buôn bán và học hỏi từ Hoà Lan, khi mà Hoà Lan lúc ấy với công ty Đông Ấn Hoà Lan đang tung hoành trên mặt biển. Chứ không bảo thủ, hủ nho một cách cực đoan như người Việt. Điển hình là vua Tự Đức, khi trả lời Sứ thần Xiêm La gợi ý cử người sang phương Tây du học về giúp nước rằng: “Ta chính là Trung Hoa đây! Việc gì phải học bọn người Man Di ấy”!

Nơi hạm trưởng Perry lên bờ chính là dấu mốc vĩnh viễn ghi dấu “Thoát Á, Nhập Âu”. Trở thành toạ độ học tập, phương hướng tiến lên của nước Nhật. Sau khi so sánh ưu điểm giữa hai nền văn hoá Đông và Tây, một số người Nhật cực đoan nhất còn cổ suý cho người Nhật kết hôn với người Âu, Mỹ để thay đổi huyết thống Nhật Bản. Có thể nói, đây là thời kỳ toàn bộ Tây hoá làm cho Nhật trở thành một nước phương Tây theo chuẩn phương Tây. Vì thế kinh tế, văn hoá, chính trị Nhật Bản được cải tạo khá triệt để.

Nước Nhật từ bế quan, toả cảng. Thoáng cái đã trở thành một nước lớn, chen vai, sát cánh giữa các cường quốc Âu, Mỹ. Chẳng những là số một châu Á, mà còn có tham vọng phương Tây có Anh Quốc, phương Đông có Nhật Bản. Trước tiên đánh bại nước Nga trong cuộc chiến Nga -Nhật (1904-1905). Sau đó, trong thế chiến thứ 2 đánh thiệt hại nặng nề cho quân đội Mỹ giảm tư thế, cùng nước Đức xâu xé thế giới, nhưng quân đội Nhật không gặp thời. Giấc mơ phân chia thế giới cùng nước Đức, bị quân đồng minh đánh cho tan thành mây khói.

Người Nhật giỏi khoản học hỏi, chuyến này phát huy cao điểm tinh thần coi kẻ địch làm thầy. Chẳng những tổng kết sai lầm khi liên minh với Đức, mà còn quay lại truyền thống cũ liên kết với Anh, coi nước Mỹ là thầy tốt, bạn hiền. Bình tâm tiếp nhận sự chiếm đóng của quân đội Mỹ và bản hiến pháp hoà bình của quân đội Mỹ. Việc học hỏi Mỹ đem lại kết quả đáng kinh ngạc. Nền kinh tế Nhật nhanh chóng phục hồi và phát triển, đứng lên từ đống tro tàn sau thất bại chiến tranh.

Nhật Bản trong gần nửa thế kỷ đã vượt qua các nước của châu Âu trở thành nền kinh tế thứ hai thế giới chỉ sau Mỹ. Trong thế chiến 2, quân đội Mỹ không chỉ tiêu diệt tinh hoa của quân đội Nhật mà còn ném xuống Hiroshima và Nagasaki hai quả bom nguyên tử. Hiện nay, quân đội Mỹ vẫn hiện diện trên đất Nhật, tàu chiến Mỹ vẫn neo đậu trên các cảng của Nhật, máy bay chiến đấu Mỹ vẫn bay trên bầu trời Nhật, thế mà Nhật vẫn không xem đó là kẻ chiếm đóng, kẻ xâm lược. Điều đó không phải là do Nhật Bản cần chiến lược để quan hệ tốt với Mỹ, mà là do chiến lược nước Nhật đi theo con đường của nước Mỹ. Nhật Bản có cái sáng suốt của kẻ tự biết mình, lại có cái khôn ngoan của kẻ biết người khác. Trước mặt nước Mỹ, Nhật là cậu học trò nhỏ có sự thành kính. Kẻ tự thắng chính mình thì có sức mạnh Nhật Bản. Thực hiện nên kỳ tích Nhật Bản với trọn vẹn giấc mơ của họ.

Nhưng dù có thăng trầm thế nào, thì Nhật Bản vẫn là Nhật Bản. Vẫn mặc bộ Kimono truyền thống. Vẫn trải chiếu hoặc nệm ngủ trên sàn. Vẫn luyện thư pháp và thưởng thức, bình phẩm trà đạo. Vẫn dùng chữ Katakana truyền thống. Vẫn đi thăm núi Phú Sĩ và viếng thăm những ngôi đền Thần đạo... Không thoát khỏi châu Âu mà trở lại châu Á. Là quả chuối vỏ vàng, ruột trắng. Chỗ nào cần vàng sẽ vàng, chỗ nào cần trắng thì sẽ trắng. Chứ không biến thành cây kem trắng từ trong ra ngoài.

Nếu nói về ân oán thì giữa Nhật Bản và Mỹ ân oán cũng nặng sâu, chả khác gì giữa Việt Nam và Mỹ. Thế nhưng họ biết gạt đi chuyện hận thù, coi kẻ thù là thầy để thay đổi chính mình, nhằm phát triển đất nước phồn vinh và người dân được ấm no, hạnh phúc. Đằng này, chiến tranh đã lùi xa hơn 50 năm, thế mà cứ đi xua đám DLV vô tri suốt ngày nghiến răng, nghiến lợi chửi Mỹ. Mỹ là đối tác chiến lược của Việt Nam, là đối tác thương mại số 2 chỉ sau Trung Quốc. Còn Israel là đối tác thương mại tin cậy, là bạn hàng quốc phòng hàng đầu hiện nay, trang bị vũ khí phòng thủ cho Việt Nam. Vậy thì hà cớ gì lũ thiểu năng đi chửi Mỹ, chửi Israel và đi bênh đám giáo sĩ đội khăn xếp cai trị dân hà khắc và chẳng quan tâm Việt Nam ở cái xó xỉnh nào? 

Thảm hại nhất là những người qua tận bên Nhật làm ăn, sinh sống cũng chả học hỏi được ở họ lấy nửa điều hay ho, mà vẫn lên mạng làm video để ngoác miệng chửi Mỹ, thậm chí chửi chính nước Nhật đang cưu mang mình.

FB Le huynh phuong thao

Hình: Thủ tướng Takaichi hội đàm cùng Tổng thống Trump tại Bach Cung



Gạc măng rê garde manger

Từ vài thế kỷ trước cho tới thập niên 80, 90 hay 2000, ở Việt Nam, từ thành thị tới nông thôn, hầu như nhà nào cũng có một cái cũi gạc măng rê (garde manger), để đựng đồ ăn, gia vị và những thứ lỉnh kỉnh khác trong bếp. Ngày nay, khắp nơi ở Việt Nam có nhiều nhà mái Thái, nhà cấp 4, nhà vườn, nông thôn đổi mới nhưng sao người viết luôn cảm thấy lòng son dạ sắt với căn nhà ba gian của ngày xưa. Quý độc giả có còn nhớ vật vô tri, vô giác nhưng lại là linh hồn, là vật có thể được dùng để đánh giá thịnh suy của căn nhà 3 gian ngày xưa tại Việt Nam chăng?

Gạc măng rê là cũi đựng đồ ăn để dưới bếp (người Bắc gọi là chạn bát) có mục đích chính là ‘bảo quản’ thức ăn, gia vị và vật dụng, tránh gián, kiến, thằn lằn, chuột mèo. Về nguồn gốc, theo Wikipedia, “Thuật ngữ ‘garde manger’ bắt nguồn từ nước Pháp thời kỳ trước Cách mạng Pháp. Vào thời điểm đó, việc duy trì một nguồn cung cấp thực phẩm và đồ uống lớn là biểu tượng của quyền lực, sự giàu có và địa vị. Chính vì nhu cầu dự trữ và bảo quản thực phẩm cho việc sử dụng mà nhiều người hiểu thuật ngữ ‘garde manger’ là ‘tủ đựng thức ăn’. Gạc-măng-rê xác định không gian gần nhà bếp nơi họ giữ giăm bông, xúc xích, lạp xưởng, pho mát vì ở thời điểm xuất hiện thuật ngữ này thì không có đồ điện lạnh và muối, đường, cũng như gia vị để sử dụng làm chất bảo quản thực phẩm. Hầu hết các thương gia, người làm việc bên ngoài các trang viên quý tộc vào thời kỳ này đã được liên kết với một hiệp hội, hội của những người có cùng hoạt động trao đổi hàng hóa và bảo vệ lẫn nhau. Các bang hội sẽ phát triển các chương trình đào tạo cho các thành viên, qua đó bảo tồn kiến thức và kỹ năng của họ. Charcuterie là tên của một bang hội đã chuẩn bị và bán các món nấu chín làm từ lợn. Thông qua tổ chức này, việc chuẩn bị giăm bông, thịt xông khói, xúc xích, pate và terrines đã được bảo quản. Khi hệ thống bang hội bị bãi bỏ vào năm 1791 sau Cách mạng Pháp năm 1789, gạc-măng-rê đã được dùng rộng khắp cho các nhiệm vụ mà trước đây được Charcuterie thực hiện độc quyền.”

Hồi tưởng lại, nhà Nội tôi có tới 2 cái: một cái màu cánh gián đặt ở nhà bếp, để đựng rổ, thau, khuôn và vật dụng làm bánh, một cái màu đen để ở nhà giữa, dùng để đựng đồ ăn. Mỗi cái cũi đều có bốn cái tô rọng nước với chút dầu hôi nổi váng. Nội tôi hay biểu “mày coi canh mấy cái chưn cạn nước chưa mà châm thêm đi con, nhớ bỏ chút dầu hôi”, đề phòng gián, kiến với thằn lằn.

Gạc măng rê thường có 4 chưn và 3 ngăn. Ngăn dưới cùng hoặc ngăn giữa thường để úp xoong nồi. Cũi nhà Ngoại có để một hũ muối hột, tôi với em Vững hay lục, ra vườn trên lặt trái ớt sừng trâu để làm muối ớt chấm cóc, me chua hay chùm ruột hái sau hè. Hồi ức của món ăn chua chua chỉ nhớ lại thôi mà sao tự nhiên thèm chảy nước miếng như một phản xạ lâu đời!

Một gạc măng rê cũ của Pháp. Hình: Wikipedia.

Ngăn giữa của gạc măng rê dùng để chén dĩa. Ngăn trên cùng có lưới hoặc kiếng ngoài trước. Hai bên hông cái gạc măng rê ở nhà Ngoại tôi có chỗ vắt dao, vá, đũa bếp và bàn nạo. Trên nóc, bà Ngoại tận dụng để thúng nia, xoong nồi, mâm, khay, các thứ. Nội tôi thì hay để rổ, thau, chõ xôi và hộp bánh. Nhà nào nghèo thì rửa chén tộ xong chất hết vô ngăn giữa. Nhà kha khá một chút thì có thêm tủ chén kiểu ở nhà trên hoặc tủ thờ cẩn xà cừ của mấy đời trước để lại, xong khoá lại đề phòng ăn trộm. Vào thập niên 80, tôi hay nghe chuyện ăn trộm vô nhà, dọn hết chén kiểu, xoong nồi vì người dân quá nghèo khổ, túng quẫn.

Ngăn tủ trên cùng đóng được, có khoá cửa gạc măng rê đựng đồ ăn còn dư, năm thuở mười thì có cá lóc, cá cửng kho tộ, với mùi tiêu, ớt, hành, đựng trong nồi nung bằng đất sét, để trên cái rế. Khi cá mới kho xong, mùi tiêu hành xông lên thơm nức mũi, thơm lừng trong ký ức tới tận bây giờ là gần nửa thế kỷ, gần cả một đời người. Có khi là nước mắm kho quẹt, có chút tóp mỡ vàng tươi, giòn rụm, tôi hái mớ rau lang hay mồng tơi trước nhà luộc chấm ăn với cơm trắng. Cỡ mằn mặn như vầy mà ngày nay ăn chắc “lên máu” dữ lắm, đo máu chắc cao ngút trên trần.

Có khi là bánh cam, chuối chiên cô Út đi chợ mua, để dành cho người ăn sau. Cái cũi ở nhà Ngoại thì có thể đựng một cái chảo gang nhỏ, có tép rêu (tép đồng) chấy thơm lừng. Tép này mà cuốn bánh tráng với chuối chát, chấm mắm nêm thì thôi ngon hết sẩy! Ngoại tôi ăn chay nhưng nấu đồ ăn mặn rất ngon. Lắm lúc, gạc măng rê có nửa trái lê-ki-ma màu vàng nghệ của bà Cố trồng (cây nhà lá vườn, chín rụng vàng rợp cả đất) ai ăn còn dư. Hồi nhỏ, tôi không ưa trái đó tí nào, ăn vừa ngán, vừa mắc nghẹn gần chết. Bà Ngoại hay biếu bà Nội; vì không có răng, Nội tôi trệu trệu nuốt. Vậy mà bà ưa lắm! Trái này có bột, beo béo, chắc chứa bao nhiêu dưỡng chất, nhưng khi ăn phải chuẩn bị sẵn ly nước, đề phòng mắc nghẹn!

Tô chén thường được chất hết vào ngăn giữa

Tết hay giỗ xong là nhà Ngoại có món “xà bần”. Xà bần ở đây không phải là chất thải xây dựng, xi măng, gạch đá vụn mà là đặc sản miền Tây, một món ăn dân dã. Nội cái tên không nghe cũng đã gây ấn tượng mạnh, đã ba gai (pagaille) rồi! Quả thật, đây là hương vị quê nhà khó quên cho già trẻ bé lớn, những ai đã từng ăn qua. Món ăn này là sự tổng hợp của tất cả các món ăn dư hợp vị với nhau, dồn lại và nấu chung (ngoại trừ cá). Cứ dồn hết vô nồi rồi hâm, nêm nếm lại, vậy mà ăn ngon lắm. Ai có may mắn được ăn qua là bảo đảm nhớ đời! Chắc không xứ nào trên thế giới ngoại trừ Trung Quốc có món này ngoài Việt Nam. Ngoại tôi còn có món thịt kho tàu, nước trong veo, miếng thịt ba chỉ màu vàng sẫm, chín rục, mềm rệu, mọng nước dừa, ăn vào có thể tự tan trong miệng, khỏi mất công nhai! Mấy thứ đồ ăn này dư là sẽ được hâm đi hâm lại ăn, ăn dư nữa cứ bỏ vô cũi gạc măng rê.

Bao nhiêu đồ ăn hấp dẫn, ngon ngọt, thơm phức trong đó hỏi sao ông Tý ổng không dòm ngó? Bởi! Ông và đồng bọn thường sống trên la-phông (plafond), chạy rần rần ở trển. Ban đêm, băng đảng nhà Tý bò xuống địa bàn hoạt động mà hoành hành, kiếm cách cạy tủ vô trong để ăn vụng, hoặc con mèo cũng rỉnh rảng cạy tủ vô, mở nắp xoong ra kêu lẻng kẻng. Bà Nội tôi đang ngủ, giựt mình kêu “Mèo! Mèo! Ăn vụng mậy!” Rồi bà lấy tay đập đập xuống ván hay vô tủ; con mèo hay con chuột nghe tiếng động, sợ, cong đuôi bỏ chạy.

Người Việt kiêng cữ ông Tý (chuột) dữ lắm, ít khi nhắc tên ổng mà nói tránh đi. Họ ít khi dám kêu thẳng tên ông Tý; tên ‘ông’ là một điều cấm kỵ. Họ bảo nếu kêu tên, ổng phá hơn nữa, không nên! Có khi tôi rình thấy ổng leo lên gạc măng rê vào ban đêm, lòi đuôi dài thòng xuống. Hễ nghe tiếng động khẽ của người là ổng biến mất trong tích tắc! Băng đảng gây án nhanh thoăn thoắt, rồi tẩu thoát trong chớp mắt, nhanh nhứt hành tinh là đây!

Món kho quẹt (trái). Hình: Gia Đình & Sức Khoẻ Đời Sống


Đi học về là tôi hay mở lồng bàn, hay lục gạc măng rê. Ngày nào làm bài không vừa ý, Nội tôi hay nói “thấy cái mặt nó bùng thụng hà”. Vậy là cả nhà ai cũng biết rồi đó; tôi không thích nói chuyện gì với ai hết trơn hết trọi! Bàn mà không có gì ăn, nó sẽ lục gạc măng rê. Nếu cũng không có gì ăn là mặt nó bùng thụng, bùng thịu cho coi!

Vào Tết Trung Thu, Nội tôi mang hộp bánh trung thu người ta biếu xuống, cúng trên bàn thờ xong để trên nóc gạc măng rê, cắt chia đều 7 phần. Tết nhứt, còn vài lát bánh tét, bánh ít hay chút thèo lèo cứt chuột, Nội cũng cất trong trỏng.

Năm khi mười hoạ có mấy mẹ con thằn lằn đẻ trứng trong đó rồi trứng nở thành con. Trứng thằn lằn nhỏ bằng đầu ngón tay người, hoặc thằn lằn con có thể chui vô tủ qua một khe hở từ lưới rách của cũi để kiếm ăn, rồi nằm gọn lỏn ở trỏng. Thằn lằn mà tặc lưỡi thì nghe ôi thôi, thiểu não lắm! Kiểu như “nghèo lại thêm nghèo”!

Một kiểu gạc măng rê xưa. nguồn: nhacxua.vn

Gạc măng rê có cái mùi rất đặc trưng, đó là mùi gỗ cũ xì, cũ mốc, cũ đến không còn gì cũ hơn, (có lẽ vì là vật dụng gia truyền trong nhà bếp từ đời nọ qua đời kia), pha trộn với mùi đồ ăn tạp nhạp lâu năm cùng với mùi không khí ẩm ướt của Việt Nam. Ấy vậy mà cũng ngộ, gần nửa thế kỷ, gần cả đời người, tôi đây không quên được. Nhớ dai quá cũng khổ lắm! Bao ký ức đau thương gặp phải trong đời đáng lẽ nên quên đi, vậy mà tôi đây cứ nhớ như in, không quên được. Có lúc, nhắm mắt lại là như coi phim chiếu chậm!

Xứ ta nóng nên đồ ăn mau hư, và gạc măng rê là cái tủ lạnh của ngày xưa chứa tất cả đồ ăn dư. Từ ngày có tủ lạnh, chắc là khoảng những thập niên 90 và 2000, kỹ nghệ mới cũng đã khai tử cái gạc măng rê cổ lỗ sĩ mà người Pháp mang qua.

Ôi cái cũi gạc măng rê cũ mòn, phai màu, bị mọt, mối ăn dần theo thời gian, vừa xấu xí vừa lạc hậu, vậy mà nó cất giấu bao nhiêu kỷ niệm trìu mến của tuổi thơ tôi cũng như của bao người. Ngày nay ở Việt Nam, nhiều gia đình cũng không còn giữ nữa. Nhiều gạc măng rê đã bị bửa ra làm củi đốt, bao nhiêu ký ức của tuổi thơ cũng tiêu tan. Riêng tôi thích mang quê hương theo bên mình, cũng như kể và ghi lại những ký ức thân thương để gói ghém, cất giữ cho thật kỹ, cho tới nhiều đời sau.

Gạc-măng-rê nhà chú Tám Võ (chụp năm 2022)

Ngọc Diệp

Blog Archive