VIỆT KIỀU MỚI Ở XỨ NGƯỜI

• Qua Mỹ tầm 10-12 năm, đa số bị nhồi sọ và học hết 12 năm dưới mái trường XHCN nên qua đây thấy cờ vàng 3 sọc đỏ, thấy những gì liên quan đến VNCH thì cay cú-tức tối lắm, nghe ai chửi cộng sản thì cảm giác nhột & khó chịu như thể mình đang bị chửi.

• Dốt tiếng Anh, đôi khi không đánh vần hay phát âm được tên tiểu bang mình đang ở, không biết thủ phủ của tiểu bang mình là thành phố nào, thậm chí có thằng chỉ biết đường từ nhà tới chỗ làm-tới chợ thực phẩm VN.

• Dốt luật nên hay làm bừa làm ẩu, đi bừa, đi ẩu rồi bị phạt. Hồ sơ, giấy tờ không biết đọc lại giấu cái dốt của mình nên lắm khi gặp rắc rối với pháp luật, nên khi về VN than “Mỹ khó sống”.

• Đem cái văn hoá hay chen lấn, đứng chắn cửa thang máy, giành chỗ parking, không giữ cửa cho người đi vô sau, không cám ơn khi có người giữ cửa dùm mình, nên bị người bản xứ khinh, họ liếc nhìn kiểu khó chịu rồi tự ti về VN than “ở Mỹ bị kì thị”

• Ham tiền nên cắm đầu đi làm 10-12 tiếng, được bao nhiêu gởi về VN , mỗi năm ráng về VN khoe khoang tiêu xài ở đây thì ăn không dám ăn, mặc không dám mặc rồi than :”ở Mỹ khổ lắm, đi cày bục mặt chứ đâu được thảnh thơi như ở VN ”

• Qua tới Mỹ không lo học tiếng Anh, cứ vội vội vàng vàng đi kiếm tiền nên có cảm gíac lạc lõng, hình như mình không thuộc về nơi này, chỉ biết kiếm tiền bạc,vật chất.Làm có tiền thì mua tầm bậy tầm bạ, đồ hiệu-iPhone-xe mắc tiền thay vì lo cho việc học hành, khởi nghiệp, mua nhà cửa lo cho tương lai của bản thân và gia đình. Về VN than “Mỹ khổ lắm, làm bao nhiêu trả bill hết chứ đâu có dư.”

• Lúc nào cũng đòi ăn đồ VN canh chua cá kho tộ, không chịu tập ăn đồ Mỹ-Mễ-Trung Đông-Hàn-Nhật-Ý về VN than “ở Mỹ ăn uống khổ lắm, nhiều khi thèm tô phở không có ăn”

• Không tìm cho mình 1 thú vui, đam mê lành mạnh tối ngày NHẬU-NHẬU-NHẬU nên tiền bia-tiền rượu-tiền mồi mỗi tuần cả trăm $ than tiếp là “ở Mỹ làm hoài không dư”

• Không giao thiệp kết bạn với người bản xứ hay người VN đàng hoàng, cứ quanh quẩn mấy thằng bạn nhậu ất ơ-nhậu say rồi rượu vào lời ra, rồi cãi nhau-thù ghét nhau-đâm chọt-phá hoại sau lưng lẫn nhau về VN than “ở Mỹ tụi Việt Kiều chơi dơ lắm, không đoàn kết tình cảm toàn chơi xấu nhau.”

Trong khi người VN mà họ quen chỉ qua lại 3,4 thằng làm việc chung.

• Không chịu nhìn nhận thực tại là mình đang bắt đầu cuộc sống mới, cứ sống mãi cái vinh quang cũ thời còn ở VN, đi đâu cũng khoe tôi là ông đại da này-bà đại da kia ở VN, khoe nhiều người ghét người ta né, không thèm nói chuyện về VN than “tụi Mỹ gốc Việt lâu năm bên này chảnh chó-kì thị người mới qua lắm”

• Sống ở Mỹ mà hồn thì cứ ở mấy quán nhậu, tiệm massage ở VN, cày cả năm rồi đem về nước xài bạt mạng trong 1-2 tháng xong qua cày tiếp, không muốn đóng thuế, cống hiến gì cho nước Mỹ,lắm ông sau 10 năm vẫn ở nhà thuê, đi xe cũ-tương lai mịt mù .

• Năm nào cũng chỉ biết về VN chứ không thèm khám phá nước Mỹ rộng lớn bao nhiêu, không thèm sử dụng cái quyền đi lại tự do tới cả trăm quốc gia khác nhau của cuốn hộ chiếu Mỹ,kiến thức hạn hẹp chỉ biết mơ hồ về nơi mình đang sống ở Mỹ .

• Không trau dồi kiến thức về lịch sử, văn hoá đặc biệt là sợ nói chuyện chính trị, nghe ai nói chuyện chính trị là bàn ra, đâm bang kiểu: “Thôi lo làm kiếm tiền đi, chính trị để nhà nước nó lo” xong bị cho ra rìa trong các cuộc nói chuyện “tụi Việt Kiều ở lâu bên này sống chó lắm, toàn canh lúc không có mặt mình mới nói chuyện, chắc tụi nó nói xấu người mới qua như mình đây mà.”

• Trâu già mà khoái gặm cỏ non, U50 ,60 mà cứ mơ mộng gái bên VN 20, chân dài-eo thon, còn trinh, làm được bao nhiêu đem về VN nuôi gái bỏ vợ con , khi bảo lãnh qua nó thấy kém cỏi không bằng ai, nó bỏ tiếp tục than “ở Mỹ khổ lắm, cô đơn lắm, làm gì có tình yêu.”

• Tin tức nước Mỹ thì không coi vì không rành tiếng, lại không lo học thêm, tối ngày cắm mặt vô ba cái hài nhảm nhí-ba cái YouTube chuyên than thân trách phận-bôi nhọ cuộc sống & cộng đồng VN ở Mỹ của bọn tuyên giáo VC Steven Tran-Dương Trung Hiếu-Thắng Trương-Phố Bolsa-Gregory Hùng Trần để tìm sự đồng cảm.

Quan trọng nhất là than thì than vậy, nhưng không thằng nào con nào chịu về VN sống lấy lý do “vì cuộc sống vì miếng cơm manh áo nên phải bám trụ ở cái xứ Mỹ địa ngục xấu xa thúi nát này chịu khổ”

( Vô danh )

Chuyện 3 anh em Thần Y Biển Thước

Thư gởi bạn xa xôi Chuyện 3 anh em Thần Y Biển Thước

1. Bạn đã đọc chuyện này chưa? Chuyện kể ông Biển Thước (401-310 trước Công nguyên), một thầy thuốc người nước Triệu thời Đông Chu liệt quốc nổi tiếng là “Thần y”. Một hôm Ngụy vương hỏi Biển Thước: “ Ta nghe nói ba anh em nhà Thầy đều giỏi y thuật, thử nói ta xem trong ba người, y thuật của ai cao minh nhất?”

Biển Thước đáp: “Anh cả của thần y thuật cao minh nhất, anh hai của thần thứ nhì, còn thần kém nhất trong ba anh em”.

Ngụy vương ngạc nhiên: “Vậy sao Thầy nổi tiếng trong thiên hạ còn hai anh Thầy không ai biết đến?”

Biển Thước đáp: “ Vì anh cả thần chữa bệnh cho người khi bệnh chưa xảy ra, người bệnh trông như không có bệnh gì cả cho nên người ta không ai biết anh thần đã phòng bệnh cho họ từ trước; còn anh hai của thần trị bệnh ngay khi người ta mới phát bệnh, nên người ta cho rằng anh hai thần chỉ chữa được bệnh vặt mà không biết rằng nếu để bệnh trầm trọng thì nguy hiểm tính mạng nên chỉ nổi tiếng ở vùng quê, còn thần thì chữa khi bệnh tình người ta đã nguy ngập, tính mạng bị đe dọa… Điều thần làm là phá huyết mủ, phẫu thuật, đắp thuốc, những việc dính đến máu me, nên thần mới vang danh thiên hạ, nhưng dù bệnh có cứu được cũng thường để lại di chứng… Thần thua xa hai anh thần nhưng thiên hạ ít người biết vậy! (Trang Tử tâm đắc, Nxb Trẻ 2011).

Có thể nói Y đức… cao nhất chính là phòng bệnh, giúp cho người ta khỏe mạnh, ít đau ốm hoặc nếu có bệnh thì được chữa sớm khi bệnh chưa nặng vậy. Hải Thượng Lãn Ông cũng tự xưng mình là “Ông già lười Làng Hải Thượng” vì ước mong không còn ai bệnh tật để mình được rảnh rang làm thơ uống rượu ngoạn cảnh đó thôi…

2. Có những nguyên tắc chung hay còn gọi là những giá trị cơ bản của Y đức (phổ quát trên toàn thế giới) được dạy ở các trường Y xuyên suốt quá trình nhiều năm học tập và khi ra trường được tiếp tục giám sát bởi Tổ chức nghề nghiệp (Ordre des médecins, Bác sĩ đoàn) với Nghĩa vụ luận y khoa (Deontologie médicale, Luật hành nghề) một cách chặt chẽ.

Dĩ nhiên Y đức không thể dạy lý thuyết suông mà cần có những bài học thực tiễn từ cuộc sống (hành nghề), những trải nghiệm trong ứng xử, giao tiếp giữa thầy thuốc với bệnh nhân, với đồng nghiệp, với cộng đồng v.v… và nhất là có những tấm gương để noi theo.

3. Các nguyên tắc chung hay còn gọi là giá trị cơ bản của Y đức:

1) Làm điều có lợi nhất cho bệnh nhân (Beneficence)

2) Trước hết, không làm điều có hại ( Primum non nocere),“First, do no harm”.

3) Tôn trọng sự Tự chủ (Autonomy)

4) Bảo mật (Confidentiality)

5) Công minh (Justice). Không kỳ thị , phân biệt đối xử (Non- discrimination).

6) Tôn trọng nhân phẩm (Dignity)

7) Thỏa thuận với thông tin đầy đủ (Informed Consent)

8) Nói sự thật (Telling the truth).

Thân mến,

Bs Đỗ Hồng Ngọc

(Ngày 27.2.2026)

NƯỚC MẮM CÁ HỒI

Anh Nguyễn Văn Trung (thứ ba từ trái sang) tại lễ trao giải Det Norske Måltid, nơi nước mắm Jadarr giành giải nhất hạng mục thủy hải sản chế biến. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Người ta thường nói, người Việt đi đâu cũng mang theo quê hương. Câu nói ấy mang một ý nghĩa trừu tượng có tính văn hóa. Tuy nhiên có một thực thể mang biểu tượng đặc thù quê hương của hầu hết người Việt hải ngoại chính là nước mắm. Thiếu nước mắm trong bữa ăn của một gia đình người Việt là thiếu vắng cái hương vị đậm đà mang tính dân tộc, mất đi một di sản của văn hóa ẩm thực Việt. Vì vậy người Việt dù lưu lạc bất cứ nơi nào trên địa cầu đều có nước mắm đi theo.

Mãi đến đầu năm 2017, lần đầu tiên cộng đồng người Việt ở Na Uy nghe nói đến cái tên khá lạ: Nước Mắm Noumami. Đây là loại nước mắm rất đặc biệt tinh khiết, được sản xuất ngoài Việt Nam, tại Vương Quốc Na Uy, một đất nước Bắc Âu có bờ biển dài hướng ra Bắc Đại Tây Dương cùng nhiều sông hồ, băng tuyết, và đời sống người dân luôn được đánh giá cao nhất hoàn cầu. Lợi tức chính của đất nước này, ngoài dầu hỏa, thương thuyền, khoáng sản, phải kể đến thủy sản, Đặc biệt cá hồi (Salmon) và cá tuyết (Cod) của Na Uy nổi tiếng từ lâu đời trên thế giới.

Và đến nay, nước mắm cá hồi, cá tuyết mang nhãn hiệu Noumami Made in Norway đang có mặt trên thị trường Âu Châu và nước Mỹ. Điều đặc biệt, đây lại là sản phẩm của một thanh niên Việt Nam.

Người có sáng kiến và can đảm đứng ra nghiên cứu, sản xuất loại nước mắm đặc biệt này là anh Nguyễn Văn Trung, kỹ sư chuyên về Kỹ Thuật Biến Trình Hóa Học (Master Engineering of Chemical Process Technology), tốt nghiệp từ NTNU (Norwegian University of Science and Technolog), một đại học danh tiếng hàng đầu của Na Uy

Cùng gia đình vượt biển đến Malaysia năm 1989, được nhận sang định cư tại Na Uy vào giữa năm 1991, thời gian đầu Trung sống cùng gia đình ở thị xã Tønsberg, sau đó chuyển lên Trondheim để theo học đại học NTNU.

Cuối năm 2003, sau khi tốt nghiệp kỹ sư về Kỹ Thuật Biến Trình Hóa học, Trung di chuyển xuống Stavanger, thành phố dầu hỏa cực Nam Na Uy, làm về dầu khí (O & G) cho nhiều hãng dầu trước khi bắt đầu dự án nước mắm và mở hãng Noumami vào tháng 3, 2017.

- Cơ duyên và ý tưởng làm nước mắm

Vào khoảng giữa năm 2016 Trung tình cờ đi dự một cuộc hội thảo về ngành cá và thủy sản Na Uy khi họ mời rất nhiều chuyên viên bên ngành dầu khí đến tham dự. Mục đích của cuộc hội thảo này nhằm kêu gọi ngành dầu khí hỗ trợ, hợp tác để nâng cao kỹ nghệ cá và thủy sản Na Uy, vì ngành cá và thuỷ sản là một kỹ nghệ đã có từ lâu đời, với một nguồn tài nguyên lớn lao, hầu như vô tận nhưng chưa có được một công nghệ qui mô như ngành dầu khí.

Anh đi tham dự hội thảo chỉ vì… ham vui, muốn biết thêm một kỹ nghệ của Na Uy, chứ thật ra không có mục đích gì, khi nghĩ rằng khả năng một vài người, hay một vài nhóm cũng chẳng thay đổi được điều gì. Hơn nữa biết người Na Uy khá thủ cựu và bảo thủ trong công nghệ, kỹ thuật, khó tiếp nhận một phương thức quá mới lạ chưa được thử nghiệm và qua sử dụng, ngoại trừ khi có riêng một sản phẩm hoàn toàn mới.

Mà một sản phẩm mới thì quá phức tạp, nhiêu khê, nên ý nghĩ này vừa thoáng qua, anh liền gạt bỏ ngay. Tuy nhiên có cái gì đó vẫn cứ ở mãi trong đầu, thôi thúc, cần phải làm cái gì có giá trị cho mình và cho xã hội Na Uy, nơi đã cưu mang mình cùng gia đình và rất nhiều đồng hương khác; đặc biệt khi nghe số lượng khổng lồ về cá, trong khi sản phẩm từ thủy sản thì rất “nghèo nàn”, ít ỏi, chưa được khai thác đúng mức cũng như những khó khăn, bất cập, thử thách về cá và thủy hải sản Na Uy…

Một vài tuần sau đó, trên đường lái xe về thủ đô Oslo thăm con… trong lúc rảnh rỗi (sinh ra nông nổi như lời anh diễn tả), Trung chợt nghĩ đến nước mắm hình như chưa ai ở đây làm qua, nên sau khi về lại nhà, anh bắt đầu tìm hiểu, tra cứu.

Và đúng như vậy, vào năm 2016 thì chưa có một hãng nước mắm nào sản xuất ngoài Á Châu, và điều làm anh hứng thú, thôi thúc để bắt tay vào dự án này lại chính là nỗi “hổ thẹn”: một người Việt, được ăn nước mắm từ khi còn nằm trong bụng mẹ, nhưng bản thân cùng rất nhiều bạn bè chưa từng được ăn qua nước mắm thật 100% từ cá một lần nào.

Theo thống kê mà Trung đi tìm và tính toán được thì khoảng 90% nước mắm đang bán khắp thị trường là nước mắm công nghiệp (tên đẹp, nhưng nói cách khác là nước mắm giả) và khoảng 10% là nước mắm làm theo truyền thống, nhưng vì cạnh tranh quá khốc liệt với nước mắm công nghiệp nên đã phải pha chế lại, và theo anh nghĩ thì khoảng 20 năm nữa ngành nước mắm truyền thống sẽ mất đi, vì:

– Nguồn nguyên liệu (cá) cạn kiệt vì đánh bắt vô tội vạ không có quy hoạch.

– Dân số tăng lên, theo đó nhu cầu cũng tăng theo.

– Cá được sử dụng nhiều ở những sản phẩm khác và xuất khẩu để kiếm lợi nhuận.

– Nhiều nơi trên thế giới đã biết đến nước mắm và các nhà hàng Việt mọc lên khắp nơi ở phương Tây, nên nước mắm trở thành nhu cầu không thể thiếu.

Tuy nhận biết những điều trên, nhưng khi bắt đầu nghiên cứu cách lên men truyền thống để ủ thì anh gặp nhiều khó khăn mà không có cách giải quyết ở thời điểm ban đầu, nên anh đã muốn bỏ cuộc nhiều lần, vì:

– Na Uy lạnh quanh năm, không có nắng và thời tiết như Việt Nam, nên không phải là môi trường tối ưu để làm nước mắm.

– Tất cả các loại cá ở Na Uy chưa từng được áp dụng để ủ, chưa từng có truyền thống hay kinh nghiệm. Cá Na Uy lại nhiều dầu mỡ, dễ ôxy hoá, phức tạp hóa quá trình ủ và khi thành phẩm.

– Vì cá Na Uy chưa từng được làm nước mắm, nên cần một kỹ thuật hoàn toàn mới.

– Luật lệ khắt khe trong sản xuất và kiểm định thực phẩm (Na Uy tuy thuộc Âu châu, nhưng không thuộc Liên Minh Âu châu (EU) nên Na Uy thường khắt khe, khó hơn luật Âu Châu để có uy tín giao thương với Châu Âu, đặc biệt trong lãnh vực sản xuất thực phẩm.)

Tháng 3/2017, sau khi đã có những kế hoạch với kết quả tạm thời, cùng với sự ủng hộ của gia đình, Trung mở xí nghiệp Noumami. Mục đích là không muốn mình “quay đầu” khi gặp phải khó khăn, mà chỉ có tiến thẳng khi gặp trở ngại, thử thách. Đây lại là một quá trình dài mà có lẽ trong giới hạn bài viết, không đủ để trang trải hết…

- Lý tưởng

Thông thường người ta xác định là phải có mục tiêu để theo đuổi thì mới đến được thành công. Trung lại nghĩ rằng, tuy chưa có gì là thành công, nhưng nếu mục tiêu không có giá trị thì cũng chẳng mang nhiều ý nghĩa. Chính lý tưởng mới là điều giúp anh vượt qua những khó khăn, những lúc mệt mỏi và tồi tệ nhất.

Nhờ có sự cố gắng, nỗ lực, cùng sự khuyến khích giúp đỡ từ nhiều anh em, người thân, bạn bè cùng chung chí hướng nên Trung đã gầy dựng Noumami được phần nhiều vào giữa năm 2019.

Năm 2019, khi một hãng cá lớn ở Na Uy biết Trung đang làm dự án này, qua vài lần thăm viếng, quan sát thương thảo, họ chấp nhận đầu tư để anh tiếp tục hành trình.

Năm 2020, với sự giúp đỡ của hội đoàn cá Pelagic, nên Quỹ Nghiên Cứu Thủy Sản của Na Uy đã tài trợ cho Viện Nghiên Cứu Nofima để họ có thể giúp, hỗ trợ Trung và Noumami.

Noumami với định vị là dòng nước mắm cao cấp được làm từ cá hồi, cá tuyết và nhiều loại cá khác được khai thác từ vùng biển Na Uy, đây được xem là nơi có cá hồi, cá tuyết ngon nhất thế giới, là nước mắm nhĩ thật 100%, tiêu chuẩn cao, an toàn vệ sinh thực phẩm, chất lượng tuyệt vời, không hóa chất, phụ gia, với sự đánh giá của Nha Kiểm Định Thực Phẩm Na Uy, một cơ quan kiểm định có tiếng khắt khe bậc nhất hoàn cầu.

Hiện nay Noumami, đang có mặt tại thị trường Âu Châu và Hoa Kỳ (qua nhà phân phối), được đồng hương người Việt đánh giá cao và ủng hộ. Trong thời gian tới, thương hiệu này cũng sẽ có mặt tại các siêu thị Úc Châu và Canada. Điều đặc biệt lý thú hơn, khi nước mắm Noumami (có khả năng) xuất hiện trong các bữa ăn của người Na Uy bản xứ.

Tuy nhiên vì là những sản phẩm đầu tay lại được áp dụng kỹ thuật mới nên chắc chắn có nhiều thiếu sót chưa hoàn chỉnh, do đó toàn bộ đội ngũ Noumami cùng viện nghiên cứu Thủy Sản Na Uy đang có mặt trong dự án này, hết sức nỗ lực để mỗi một ngày một tốt hơn hầu làm vừa lòng, đáp ứng sự ủng hộ của đồng hương Việt Nam cùng mọi người khách tiêu dùng.

Thế hệ trẻ người Việt hải ngoại đã rất thành công và đóng góp nhiều sáng kiến, phát minh đáng kể. Kỹ sư Nguyễn Văn Trung, với nước mắm Noumami cũng là một đóng góp thực tiễn và lý thú cho nhu cầu của hầu hết người Việt hải ngoại trong đời sống hằng ngày, là một cách duy trì hồn Việt trong ẩm thực. Rất đáng được hoan nghênh và ủng hộ.

SƯU TẦM

 

Chiến tranh IRAN

Tôi xin nói ra một vài sự thật mà giới truyền thông quá sợ hãi để nói.

Nước Mỹ không “đột nhiên” gây chiến với Iran. Chúng ta cuối cùng cũng đang khắc phục hậu quả của 47 năm thất bại của đảng Dân chủ, bắt đầu từ ngày Jimmy Carter bỏ rơi Iran năm 1979, chạy trốn khỏi cuộc chiến và bỏ lại vũ khí cùng các đồng minh của chúng ta.

Hành động yếu đuối đó đã tạo ra các giáo chủ Ayatollah, cuộc khủng hoảng con tin, Hamas, Hezbollah, các cuộc chiến tranh vùng Vịnh, vụ 11/9, Gaza và mọi mạng lưới khủng bố đang giết hại những người vô tội ngày nay. Iran trở thành nước xuất khẩu khủng bố số một thế giới vì đảng Dân chủ đã để điều đó xảy ra.

Hãy nhìn vào hiện tại.

Lãnh đạo tối cao của Iran đã chết.

Nhưng con rắn này có nhiều đầu.

Và chúng ta đang ở giai đoạn đầu tiên của một chiến dịch kéo dài nhiều tuần để chặt đứt từng cái đầu của nó.

Iran vừa sát hại hàng chục nghìn người dân của chính họ vì đòi hỏi tự do.

Đó là lý do tại sao đảng Dân chủ đang biểu tình hôm nay. Hãy suy ngẫm điều này.

Tổng thống Donald J. Trump đã làm điều mà Carter, Obama, Biden và mọi đảng viên Dân chủ yếu đuối đều từ chối làm. Cuối cùng ông đã đối đầu trực diện với Iran thay vì quỳ gối trước họ.

Trump nhìn thẳng vào mắt Tehran và nói:

“Hãy hạ vũ khí xuống và các ngươi sẽ được đối xử công bằng với quyền miễn trừ hoàn toàn, hoặc các ngươi sẽ phải đối mặt với cái chết chắc chắn. Giờ là lúc người dân Iran nắm lấy quyền kiểm soát vận mệnh của mình.”

Đó không phải là chính trị.

Đó là sự lãnh đạo.

Đó là cách bạn đối phó với khủng bố.

Và đối với tất cả những người theo chủ nghĩa tự do đang la hét về việc “Quốc hội không chấp thuận”, đây là sự thật:

Trump không cần Quốc hội.

Không phải về mặt đạo đức. Không phải về mặt hiến pháp. Không phải về mặt chiến lược.

Iran đã tích cực thù địch với Mỹ trong 47 năm. Các tổng thống LUÔN LUÔN hành động mà không cần Quốc hội khi tính mạng người Mỹ bị đe dọa.

Reagan đã làm điều đó. Clinton đã làm điều đó. Bush đã làm điều đó. Obama đã làm điều đó.

Đột nhiên khi Trump làm điều đó, đảng Dân chủ lại khóc lóc.

Họ không khó chịu về Hiến pháp.

Họ khó chịu vì Trump đã phá tan thất bại trong chính sách đối ngoại kéo dài 47 năm của họ chỉ trong một đêm.

Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân.

Họ sẽ sử dụng nó. Chấm hết. Mọi cơ quan tình báo trên Trái đất đều biết điều đó.

Trump đang chấm dứt chiến tranh đúng cách bằng cách chặt đứt đầu rắn thay vì giả vờ như nó không tồn tại.

Lãnh đạo tối cao đã ra đi.

Người dân Iran đang nổi dậy.

Chính quyền đang khiếp sợ.

Và nước Mỹ đang lãnh đạo từ sức mạnh chứ không phải từ sự yếu đuối.

Đây là khoảnh khắc mà Carter lẽ ra phải mang lại vào năm 1979.

Trump đang mang lại điều đó vào năm 2026.

Lịch sử sẽ ghi nhớ ai đã trốn chạy.

Và ai đã đứng lên.

ST.

CẢNH BÁO CHÁY TẠI THƯỢNG VIỆN!

Thượng nghị sĩ John Kennedy không chỉ nói mà còn như thả những quả bom sự thật vào cả phòng họp. Cuộc tranh luận cứ kéo dài lê thê… cho đến khi ông đứng lên, lạnh như băng, và nói:

“Tôi mệt mỏi với những người cứ liên tục xúc phạm nước Mỹ.”

Mười một từ. Sự im lặng đến nghẹt thở. Rồi ông nhắm thẳng vào Ilhan Omar:

“Đặc biệt là những kẻ đến đây chạy trốn nguy hiểm, làm giàu trên nền tự do của chúng ta, rồi lại nhổ nước bọt lên lá cờ đã cứu sống họ – trong khi vẫn nhận mức lương 174.000 đô la và bay ra nước ngoài để công kích chúng ta.”

Cả phòng như bùng nổ. Mặt Omar đỏ bừng. Rashida Tlaib hét lên “LỖI THỦ TỤC – PHÂN BIỆT CHỦNG TỘC!” Điện thoại rơi rớt. Búa gõ im bặt. Còn Kennedy thì sao? Vẫn không hề nao núng.

“Em yêu, nếu em ghét đất nước này, Delta đã chuẩn bị sẵn vé một chiều cho em rồi. Yêu nó – hoặc rời bỏ nó. Lòng yêu nước không phải là thù hận. Nó là lòng biết ơn.”

C-SPAN đã phá vỡ mọi kỷ lục. Mạng xã hội bùng nổ. Nhóm The Squad im lặng. Cả nước? Đang lắng nghe. Thông điệp? Rõ ràng: Đủ rồi! Một Thượng nghị sĩ. Một sự thật. Một cơn bão lửa lan rộng từ Điện Capitol đến mọi nhà.

FB Quoc Trong

CHỈ LÀ TÌNH NHÂN

Có hai vợ chồng rất yêu nhau, nhưng lấy nhau mấy năm mà không có con. Hai người lại ở cùng mẹ chồng (bố chồng mất đã lâu), nên mặc dù bà rất tốt, rất thương các con, nhưng họ vẫn cảm thấy có chút phiền muộn.

Cuối cùng, hai người quyết định đi khám xét kỹ lưỡng, và phát hiện ra người vợ không có khả năng sinh nở.

Người chồng không buồn lắm, anh chỉ thương vợ và động viên vợ bằng lòng với số phận, rồi họ sẽ nhận con nuôi.

Nhưng người vợ thật sự đau lòng, còn với mẹ chồng thì đây là cú sốc ghê gớm.

Sau đó là sự yên lặng không binh thường bắt đầu phủ lên căn nhà nhỏ. Những bữa cơm im lặng, những buổi chiều im lặng, những câu nói nửa chừng, những ánh mắt không nhìn thẳng. Sự im lặng nặng nề hơn cả từ phía mẹ chồng, sau đó là người vợ. Chỉ mình người đàn ông gượng gạo nói cười, rồi đôi lúc cũng phát bực.

...

Kết cục là người vợ đưa đơn ly dị rồi xin chuyển ra ngoài ở riêng.

Thật bất ngờ, người chồng đồng ý ngay, và tòa xử rất chóng vánh. Tuy nhiên anh vẫn quan tâm chu đáo đến nơi ở mới của vợ cũ, thường xuyên qua lại thăm hỏi cô. Họ trở thành những người bạn thân thiết, thỉnh thoảng vẫn là tình nhân.

Từ khi cô con dâu dọn đi, bà mẹ chồng vui tươi trở lại. Bà luôn khấp khởi hy vọng con trai sẽ cưới vợ mới. Nhưng chờ đợi vài năm vẫn chả thấy bóng dáng cô gái nào. Có hỏi thì anh chỉ đánh trống lảng và cười trứ. Gạn hỏi quá thì anh nói: Chưa có ai hợp, mà chọn người để làm vợ thì phải có duyên phận, phải hợp chứ không sẽ khổ lắm.

Nhiều năm trôi qua. Anh chồng và người vợ cũ vẫn sống độc thân. Họ vẫn yêu nhau, một tuần đôi ba buổi anh ngủ lại nhà vợ cũ. Họ vẫn chia sẻ với nhau mọi chuyện như trước, chỉ trừ danh phận vợ chồng, và nghĩa vụ gắn liền với danh phận ấy mà thôi.

Bà mẹ cũng biết chuyện này, và tuy ấm ức song có một cái gì rất kiên quyết ở người con trai khiến bà không thể mở miệng.

Người vợ cũ đôi khi cũng áy náy, vài lần cô giục chồng cũ của mình kết hôn, nhưng anh chỉ cười. Lâu dần cô không nói đến vấn đề ấy nữa.

Còn người đàn ông thì phớt lờ mọi lời góp ý từ bạn bè, họ hàng... khuyên anh lấy vợ tìm người nối dõi. Chỉ có một lần anh nói với người bạn rất thân của mình:

-Tôi ly dị để cho cô ấy không bị tổn thương. Vì khi không còn là nàng dâu; là vợ, cô ấy sẽ không cảm thấy có lỗi nữa, không có trách nhiệm về việc sinh con hay nuôi con cho tôi. Áp lực từ phía gia đình tôi cũng sẽ không còn. Nhưng tờ giấy ly hôn chả liên can gì đến tình yêu của chúng tôi.

Và họ vẫn là tình nhân, vẫn yêu nhau, vẫn hạnh phúc.... cho đến hôm nay.

Bài viết: Đinh Hoàng Anh

“Anh đã giữ lời.”

Năm 1999, cuộc đời của bà Namiko – vợ của ông Satoru Takaba – chấm hết bằng bạo lực và máu. Cảnh sát điều tra. Hỏi cung. Thu thập chứng cứ. Rồi… hồ sơ vụ án nguội lạnh. Thông thường, người ta sẽ dọn đi. Sơn lại tường. Đóng cánh cửa ký ức. Tập quên.

Nhưng Satoru không làm vậy. Ông không rời đi. Không phải vì ông không đau. Mà vì ông tin vào thời gian. Ông tin rằng khoa học sẽ tiến bộ. Rằng một ngày nào đó, DNA sẽ nói lên điều mà con người chưa thể nghe thấy. Rằng công lý có thể đến muộn nhưng không phải là không đến.

Và thế là ông quyết đóng băng giữ nguyên căn hộ hiện trường vụ án.

Giữ nguyên vết máu.

Giữ nguyên dấu chân.

Giữ nguyên từng centimet của ký ức.

Trong suốt 26 năm qua, ông đã trả 145.000 đô tiền thuê cho một nơi không còn sự sống. Không có tiếng cười. Không có bữa tối. Chỉ có im lặng và chờ đợi.

Căn phòng ấy không còn là nhà. Nó là một “time capsule” – một chiếc hộp thời gian để giữ lại bằng chứng, để chờ tương lai bắt kịp quá khứ.

Cuối năm 2025, điều ông tin tưởng đã thành sự thật.

Cảnh sát quay lại. Công nghệ DNA hiện đại phân tích những vết máu đã nằm đó suốt hơn hai thập nien. Và lần này, khoa học không im lặng.

Một cái tên xuất hiện: Kumiko Yasufuku.

Một người bạn học cũ. Một mối thù âm ỉ suốt nhiều năm chỉ vì bị từ chối tình cảm thời trung học.

Sự ám ảnh đã giết một người phụ nữ vô tội.

Sự kiên nhẫn đã đưa kẻ sát nhân ra ánh sáng.

Câu chuyện này không chỉ là về trinh thám

Nó là về tình yêu.

Có những người yêu bằng hoa, bằng nhẫn, bằng lời hứa. Satoru yêu bằng sự bền bỉ dù người yêu không còn.

26 năm trả tiền thuê nhà cho một căn hộ không còn hơi ấm. 26 năm tin rằng Namiko xứng đáng có được công lý. 26 năm không để thời gian xóa đi dấu vết của sự thật.

Người ta nói “time heals all wounds” – thời gian chữa lành mọi vết thương. Không. Thời gian không tự chữa lành. Con người mới làm điều đó bằng niềm tin, bằng sự kiên định, bằng việc chọn từ bỏ hay không.

Nhưng đằng sau hai chữ “công lý” ấy là một đời người đã lặng lẽ chờ đợi. Và có lẽ, lần đầu tiên sau 26 năm, ông mới thật sự có thể nói với người vợ đã khuất:

“Anh đã giữ lời.”

St.