title

Vụ thảm sát Thiên An Môn

Cứ mỗi lần nhớ vụ thảm sát Thiên An Môn tôi lại nhớ cuộc gặp ông Lâm Vinh Cơ ở Los Angeles 9 năm trước (2017).

Ông Lâm Vinh Cơ (Lam Wing Kee) là một trong 5 người bán sách ở Hong Kong, bỗng dưng nổi danh trong "Vụ án 5 người bán sách Hong Kong" bị mất tích năm 2015 (thường được gọi là vụ án Nhà sách Vịnh Đồng La - Causeway Bay Books) là một trong những sự kiện chấn động quốc tế.

Vụ này đánh dấu bước ngoặt thực tế về việc Bắc Kinh gia tăng quyền lực can thiệp thẳng vào hệ thống pháp luật của Hong Kong, bất chấp nguyên tắc "Một quốc gia, hai chế độ".

Nhà sách Vịnh Đồng La và công ty mẹ là nhà xuất bản Cự Lưu chuyên xuất bản các cuốn sách chính trị, tiết lộ các cuộc đấu đá nội bộ và đời tư của các nhà lãnh đạo tối cao Trung Quốc (đặc biệt là Tập Cận Bình).

Những cuốn sách này bị cấm tại đại lục nhưng được khách du lịch Trung Quốc sang Hong Kong mua rất nhiều.

Trong vòng 3 tháng (từ tháng 10 đến tháng 12 năm 2015), 5 nhân viên và cổ đông của nhà sách lần lượt biến mất một cách bí ẩn tại 3 quốc gia và vùng lãnh thổ khác nhau, dù có người có quốc tịch Thuỵ Điển, có người mang quốc tịch Anh. Riêng ông Lâm Vinh Cơ là quản lý nhà sách bị bắt ngay khi vừa bước qua cửa khẩu biên giới từ Hong Kong sang Thâm Quyến (Trung Quốc).

Sau nhiều tháng mất tích không dấu vết, đầu năm 2016, cả 5 người bất ngờ xuất hiện trên các kênh truyền hình nhà nước Trung Quốc để "tự nguyện thú tội", một kịch bản rất quen thuộc tại các nước cộng sản.

Tháng 6/2016, ông Lâm Vinh Cơ được cho phép quay lại Hong Kong để lấy ổ cứng chứa danh sách khách hàng giao nộp cho đại lục. Tuy nhiên, ông đã dũng cảm trốn thoát, tổ chức họp báo vạch trần toàn bộ sự thật về việc mình bị bắt cóc, bịt mắt, còng tay và giam cầm.

Tháng 5/2017, tại các buổi diễn thuyết công khai ở Los Angeles và và các phiên điều trần tại Washington D.C., ông khẳng định việc mình và các đồng nghiệp bị bắt giữ không phải do cảnh sát thông thường, mà do "Tổ chuyên án Trung ương" điều hành, đây là nhóm mật vụ nhận lệnh trực tiếp từ các lãnh đạo cấp cao nhất tại Bắc Kinh.

Ông tiết lộ rằng, lý do duy nhất Bắc Kinh cho phép ông tạm thời quay lại Hong Kong là để ép ông làm "gián điệp hai mang", nhiệm vụ mà họ giao cho ông là quay lại nhà sách, thu thập toàn bộ ổ cứng dữ liệu và lập hồ sơ theo dõi, báo cáo chi tiết về danh tính của từng khách hàng mua sách chính trị.

Ông tuyên bố việc ông quyết định công khai sự thật là để bảo vệ thông tin cá nhân của những khách hàng này và nhấn mạnh rằng nếu thế giới im lặng trước vụ án Nhà sách Vịnh Đồng La, Bắc Kinh sẽ tiếp tục lấn tới.

Tại buổi gặp mặt tại Los Angeles đó, ngoài ông Cơ còn có 3 bà vợ của của 3 luật sư nhân quyền gồm Jiang Tianyong (Giang Thiên Dũng), Tang Jingling (Đường Kinh Lăng) và Xie Yang (Tạ Dương).

Bà Kim Biến Linh (Jin Bianling), Vợ của luật sư Giang Thiên Dũng. Bà Uông Diễm Phương (Wang Yanfang), vợ của luật sư Đường Kinh Lăng và bà Trần Quế Thu (Chen Guiqiu), vợ của luật sư Tạ Dương (người vừa thực hiện cuộc đào thoát nghẹt thở qua ngả Thái Lan sang Mỹ chỉ vài tháng trước đó, vào đầu năm 2017).

Trong buổi họp báo chung này, ông Lâm Vinh Cơ và các vị phu nhân đã đưa ra những thông điệp đanh thép:

Tố cáo các hình thức tra tấn tinh thần và thể xác: Ông Lâm Vinh Cơ nhắc lại việc ông bị biệt giam, tước quyền tiếp cận luật sư và gia đình, bị ép đóng kịch thú tội trên truyền hình.

Các bà vợ luật sư đồng loạt tố cáo việc chồng họ bị tra tấn dã man trong tù (như biệt giam, ép uống thuốc lạ phá hủy thần kinh, không cho ngủ) nhằm ép buộc các luật sư nhận tội "lật đổ chính quyền".

Vạch trần chiến thuật đe dọa người thân: Các bên cùng lên án việc Bắc Kinh sử dụng thân nhân (cha mẹ, con cái, vợ chồng) làm "con tin" để gây áp lực, phong tỏa tài chính, cô lập các nhà hoạt động xã hội nhằm triệt tiêu mọi tiếng nói phản kháng.

Họ kêu gọi chính quyền Washington và cộng đồng quốc tế không vì các lợi ích kinh tế mà nhắm mắt làm ngơ trước tình trạng nhân quyền ngày một tồi tệ tại cả Trung Quốc đại lục lẫn Hong Kong.

Hiện tại, tình trạng của hai luật sư Giang Thiên Dũng và Đường Kinh Lăng đều đang nằm dưới sự kiểm soát nghiêm ngặt của chính quyền Bắc Kinh thông qua cơ chế "Quản chế" hoặc hình thức hoãn trả tự do thực tế, mặc dù cả hai đều đã hoàn thành án tù chính thức, và vẫn bị tước bỏ hầu hết các quyền công dân cơ bản.

Ông Lâm Vinh Cơ thì trốn khỏi Hong Kong ngày 26/4/2019 vì nhà cầm quyền sửa luật dẫn độ và sẵn sàng trao ông cho Bắc Kinh xử. Ông được tỵ nạn cũng như mở lại nhà sách tại Đài Loan. Dĩ nhiên ông vẫn đang bị Bắc Kinh truy nã.

* Đây là vài tấm hình tôi chụp được hôm đó