Margaret Anne Cargill (24/09/1920 – 01/08/2006)

Hàng xóm của bà ở La Jolla, California, chỉ biết đến bà là một cụ bà hiền hậu, sống một mình, tự lái xe và ăn mặc cực kỳ giản dị. Bà không có tài xế riêng. Không đầu bếp riêng. Không vệ sĩ. Không người hầu. Bà tự đi siêu thị, tự mở thư và tự dắt chú chó nhỏ của mình đi dạo.

Nếu có ai hỏi tên, bà sẽ mỉm cười và đáp: "Margaret."

Chỉ là Margaret mà thôi. Bà chưa từng nhắc đến họ của mình.

Bởi vì họ của bà là... Cargill.

Đứa trẻ ngậm thìa vàng từ đế chế tỷ đô

Margaret Anne Cargill sinh ngày 24/09/1920 tại Los Angeles. Ông nội bà, ông William Wallace Cargill, đã thành lập công ty ngũ cốc Cargill vào năm 1865 chỉ từ một nhà kho nhỏ xíu ở Iowa. Đến khi Margaret trưởng thành, gia tộc của bà đã âm thầm biến doanh nghiệp này thành công ty tư nhân lớn nhất Hoa Kỳ. Ngày nay, Cargill Inc. chính là một phần xương sống của chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu, giúp nuôi sống hàng trăm triệu người mỗi ngày.

Được thừa kế khối tài sản khổng lồ đó, Margaret hoàn toàn có thể chọn bất kỳ cuộc sống xa hoa nào mà bà muốn. Bà có thể ở biệt thự, sở hữu du thuyền, hay di chuyển với một đoàn tùy tùng bao quanh.

Nhưng bà đã nói KHÔNG với tất cả những điều đó.

Bà không kết hôn, không có con và cũng chưa từng mua một bất động sản hoành tráng nào. Bà chọn sống lặng lẽ tại miền Nam California. Bà yêu nghệ thuật dệt may, làm đồ thủ công bằng hạt bích ngọc, làm đồ trang sức và say mê những tấm thổ cẩm tuyệt đẹp của các bộ lạc thổ dân da đỏ. Bà yêu thiên nhiên, yêu động vật, kính trọng người già và thích đọc sách. Bà trân trọng những phút giây được ở một mình với những suy nghĩ riêng.

Và một cách lặng lẽ, gần như vô hình suốt nhiều thập kỷ, bà đã làm một việc mà rất ít người biết đến: Bà cho đi. 

Bản hợp đồng với điều kiện "bất di dịch" 

Bất cứ khi nào tìm thấy một tổ chức hay một dự án ý nghĩa, bà lại ký séc. Những tấm séc với số tiền khổng lồ nhưng được gửi đi một cách âm thầm. Từ Hội Chữ thập đỏ Mỹ, Viện Smithsonian, Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên, Quỹ Cứu tế Quốc phòng (The Salvation Army), cho đến Hiệp hội Nhân đạo San Diego, Bảo tàng Quốc gia về Thổ dân Châu Mỹ, hay các trung tâm dưỡng lão... Tất cả các chương trình dành cho cộng đồng bản địa, giáo viên, trẻ em, động vật và người già đều nhận được sự giúp đỡ của bà.

Suốt cuộc đời, bà đã quyên góp hơn 200 triệu USD. Nhưng mỗi khoản tài trợ đều đi kèm với một điều kiện kiên quyết, không bao giờ thương lượng: TUYỆT ĐỐI KHÔNG AI ĐƯỢC PHÉP BIẾT ĐẾN TÊN BÀ.

Không bảng vinh danh.

Không tòa nhà nào được mang tên bà.

Không thông cáo báo chí, không phỏng vấn.

Không tiệc tri ân.

Bà không màng danh tiếng, cũng chẳng cần những lời tán dương. Triết lý của bà vô cùng đơn giản và sâu sắc: Việc từ thiện không phải là để đánh bóng tên tuổi của bà, mà là để phục vụ cho công việc của những con người và tổ chức đang ngày đêm cống hiến.

Tiến sĩ Mark Goldstein, chủ tịch Hiệp hội Nhân đạo San Diego, từng có cơ hội gặp bà một lần. Ông chia sẻ: "Tôi làm trong ngành này 30 năm và chưa từng gặp một ai giàu có mà lại bao dung, khiêm nhường đến thế. Bà quan tâm sâu sắc đến con người và động vật, nhưng tuyệt đối không màng đến việc được ghi danh." Bà đến buổi gặp mặt đó trên một chiếc xe van cũ nát đến mức ông Goldstein còn phải thốt lên: "Nhìn chiếc xe, bạn sẽ chẳng bao giờ dám nghĩ là người chủ của nó có đủ tiền để... sửa xe."

Niềm vui bí mật đầy ngọt ngào 

Nhưng Margaret cũng có một niềm sở thích nhỏ bé và đầy dịu dàng của riêng mình. Bà thích âm thầm tham gia các buổi lễ khánh thành của những tòa nhà mà chính bà đã bỏ tiền ra tài trợ, rồi hòa mình vào đám đông như một vị khách tham quan bình thường.

Bà từng bước đi qua những sảnh đường mới kính coong của Bảo tàng Quốc gia về Thổ dân Châu Mỹ ở Washington, lắng nghe mọi người gửi lời cảm ơn đến một "nhà tài trợ ẩn danh". Bà đứng bên trong trung tâm chăm sóc người cao tuổi mới xây gần nhà, ngắm nhìn những cụ già mỉm cười hạnh phúc. Không một ai nhận ra bà. Và bà yêu từng phút giây bình yên, giấu mình đó.

Bà chỉ đưa ra một nhượng bộ duy nhất với lịch sử: đồng ý rằng sau khi bà qua đời, thế giới cuối cùng mới có thể được biết sự thật về hành trình từ thiện của mình.

Ngày 1 tháng 8 năm 2006, Margaret Anne Cargill đã thanh thản ra đi tại La Jolla ở tuổi 85.

Và đó cũng là lúc thế giới bàng hoàng nhận ra "vị thiên sứ ẩn danh" bấy lâu nay là ai.

Di sản còn mãi 

Trước khi đi xa, bà đã cẩn thận sắp xếp toàn bộ tài sản của mình vào Quỹ từ thiện mang tên Margaret A. Cargill Philanthropies, gồm hai quỹ chị em: Một quỹ mang tên bà và quỹ còn lại mang tên mẹ bà, Anne Ray Cargill. Kế hoạch rất rõ ràng: Khối tài sản của bà sẽ tiếp tục sứ mệnh cho đi ngay cả khi bà không còn nữa, hướng tới chính những dự án mà bà đã dành cả đời để nghiên cứu, yêu thương và ủng hộ.

Trong những năm tiếp theo, các quỹ này lớn mạnh không ngừng. Đến năm 2021, tổng giá trị của chúng đã đạt khoảng 9 tỷ USD, trở thành một trong những tổ chức từ thiện lớn nhất Hoa Kỳ. Mỗi năm, hàng trăm triệu đô la vẫn tiếp tục được đổ vào các lĩnh vực nghệ thuật, bảo vệ môi trường, phúc lợi động vật, cứu trợ thiên tai, cộng đồng bản địa và chăm sóc người cao tuổi — đúng như những tâm nguyện mà Margaret đã lặng lẽ nâng niu khi còn sống.

Bà có tiền tài, có tự do, có sự riêng tư. Bà đã dùng cả ba điều đó để phụng sự tha nhân và từ chối nhận về dù chỉ một cái cúi đầu cảm tạ.

Giá trị của một cuộc đời không được đo bằng việc có bao nhiêu người biết đến tên bạn.

Nó được đo bằng việc bạn đã giúp đỡ được bao nhiêu cuộc đời, ngay cả khi họ chưa từng biết bạn là ai.

Margaret Anne Cargill (24/09/1920 – 01/08/2006)

Nhà từ thiện thầm lặng — Đúng như những gì bà hằng mong muốn.

Fb Joseph Phạm Nguyên

NGƯỜI TA KHÔNG LIỀU MẠNG RỜI QUÊ HƯƠNG NẾU HỌ CÒN NHÌN THẤY TƯƠNG LAI

Những con số người Việt bị trục xuất từ Mỹ, Campuchia hay nhiều quốc gia khác trong hai năm qua không đơn giản chỉ là chuyện “vi phạm di trú”. Đằng sau mỗi hồ sơ bị cưỡng chế hồi hương là một câu chuyện lớn hơn nhiều: khủng hoảng niềm tin vào khả năng đổi đời ngay trên chính quê hương mình.

Khi hàng ngàn người chấp nhận vay nợ, bán đất, bỏ gia đình để đi lao động chui, vượt biên hay sống bất hợp pháp nơi đất khách, điều đó cho thấy một thực tế đau lòng: họ tin rằng dù sống trong sợ hãi ở xứ người vẫn còn có hy vọng hơn ở lại quê nhà.

Không ai tự nhiên muốn làm người nhập cư bất hợp pháp.

Không ai thích sống trốn chui trốn nhủi.

Càng không ai muốn bị còng tay đưa lên máy bay trở về trong ánh mắt ê chề.

Nhưng người ta vẫn đi.

Vì ở nhiều nơi, một công nhân làm quần quật cả tháng vẫn không đủ nuôi gia đình. Một người trẻ học xong đại học vẫn loay hoay với mức lương vài triệu đồng. Một người nông dân làm cả năm có khi không bằng vài tháng lao động chân tay ở nước ngoài.

Khi cánh cửa đi lên bằng năng lực ngày càng hẹp, thì “đi nước ngoài” trở thành chiếc vé hy vọng cuối cùng của rất nhiều người.

Trớ trêu ở chỗ, không ít người bị trục xuất từ Mỹ lại là những người đã sống ở đó hàng chục năm. Có người có thẻ xanh, có gia đình, có con cái, nhưng chưa nhập quốc tịch. Chỉ một sai lầm hình sự trong quá khứ cũng đủ khiến họ bị đưa vào diện trục xuất sau mấy chục năm xây dựng cuộc đời.

Đó là cú sốc không chỉ về pháp lý, mà còn về bản sắc. Vì có những người khi trở về Việt Nam, họ gần như không còn quê hương đúng nghĩa nữa. Gia đình tan tác, cha mẹ mất, con cái ở Mỹ, tiếng Việt không còn sõi, nghề nghiệp cũng không có.

Trong khi đó, ở Campuchia hay Myanmar, hàng ngàn người Việt khác lại bị cuốn vào các ổ lừa đảo xuyên quốc gia. Nhiều người ban đầu chỉ nghĩ mình đi làm “việc văn phòng lương cao”, để rồi cuối cùng bị giữ giấy tờ, bị đánh đập, ép đi lừa chính đồng bào mình qua mạng.

Đó không còn là câu chuyện cá nhân.

Đó là một vấn đề xã hội.

Một xã hội mà ngày càng nhiều người trẻ muốn rời đi.

Một xã hội mà “xuất ngoại” đôi khi không còn là ước mơ khám phá thế giới, mà là cuộc chạy trốn khỏi bế tắc.

Điều đáng suy nghĩ nhất không phải là có bao nhiêu người bị trục xuất.

Mà là vì sao, sau từng ấy câu chuyện đau lòng, vẫn còn rất nhiều người sẵn sàng đánh đổi tất cả để đi.

Bởi suy cho cùng:

Người ta chỉ liều mạng rời bỏ quê hương khi họ không còn tin rằng mình có thể sống đàng hoàng và có tương lai ngay trên chính quê hương đó.

Trên những đường bay

Máy bay hạ cánh ở Phi trường Tân Sơn Nhất vào lúc 11h đêm. Cái nóng của miền nhiệt đới làm tôi sốc nhiệt, khi rơì đi lúc âm độ C, trời đỗ tuyết, lúc xuống máy bay Sài Gòn về đêm vào khoảng 32 độ, không khí đặc quánh ở phòng chờ nhập cảnh, đêm khuya dòng người vẫn xếp hàng tấp nập trong dịp nghĩ lễ chuẩn bị đón năm mới.

Trời đêm dịu nhẹ, tôi chao mình ra ngoài khung cửa ngắm Sài Gòn hoa lệ. Hoa cho người giàu và lệ cho người nghèo, ai đó đã nói với tôi như vậy. Tiếng còi xe, tiếng rao của những người bán hàng rong, tiếng cười nói của dòng người tấp nập trên đường phố, không khí sôi động của Việt Nam mà khi ở Hoà Lan tôi đã từng nhớ.

Những ngày tháng ở Hoà Lan hàng ngày chỉ nghe tiếng gió chạy trên cỏ, tiếng gù gù của lũ chim trên cành, không gian trong ngần, gần như không một tiếng động, tôi đã thèm không khí náo nhiệt này, nhưng ở Sài gòn vài hôm là tôi ngộp thở, hai hôm sau tôi lên Đà Lạt cùng các anh chị tạp chí Quán Văn, sau đó tham dự hội thảo quốc tế về hoàng hậu Nam Phương, vị hoàng hậu cuối cùng của nước Việt do Engaging with VietNam và Trường Đại học Đà Lạt phối hợp tổ chức. 

Engaging with VietNam do GS.TS Phan Lê Hà ở Pháp sáng lập vào năm 2009 cùng PGS.TS Liam C. Hội thảo về Hoàng Hậu Nam Phương lần này còn có tham luận của TS.Vĩnh Đào (Paris-Sorbonne University, Pháp). Cùng tìm hiểu và khám phá những nơi lưu dấu gia đình Hoàng Hậu Nam Phương và Vua Bảo Đại: Cung Nam Phương, Dinh Bảo Đại, Khách sạn Dalat Palace, Nhà thờ Con Gà, trường Couvent des Oiseaux, Dòng Đức Bà Lâm Viên…

Và đặc biệt hơn trong chương trình hội thảo có một đêm nghệ thuật thực cảnh tái hiện lịch sự hình thành và phát triển của Đà lạt, cùng mối tình của hoàng hậu Nam Phương và vua Bảo Đại. Tôi bất ngờ khi địa điểm biểu diễn là Biệt điện của bà Trần Lệ Xuân người đàn bà đã đi vào lịch sử Việt Nam thời Đệ Nhất Việt Nam Cộng Hòa, nơi này đã trở thành địa điểm tổ chức Madam show và là nơi lưu giữ những kiệt tác Mộc Bản Triều Nguyễn.

Giống như Hội An có chương trình “Ký ức Hội An”, với sự đầu tư nghệ thuật hoành tráng. Thực cảnh “Những đường chim bay” của Đà Lạt cũng lay động trái tim tôi, ngồi ngoài trời với những luồng gió lạnh, tôi chìm vào không gian bảng lãng với mối tình bi tráng của chàng K’Lang và nàng H’Biang, truyền thuyết của tên gọi núi Langbiang, không thể rời mắt với không gian huyền ảo, những cái đèn hột vịt của người bán hàng rong trong đêm của chợ Âm Phủ đầu thế kỷ 20, nghe tiếng chuông leng keng đạp xe của ông già bảnh tỏn mặc bộ âu phục màu trắng đội mũ phớt, với hàm râu cong vút đi bán đậu phộng rang nóng trong một thùng thiếc phía sau xe, hay mối tình lãng mạn của cặp ca sĩ Lê Uyên Phương làm nên những bảng tình ca bất hủ. Và trên hết là mối tình của hoàng hậu Nam Phương và vua Bảo Đại. Đêm buốt lạnh, với gió thổi từng cơn, khán gỉa choàng khăn ngồi chật kín, tất cả như chìm đắm qua giọng kể trầm ấm đầy cảm xúc của Trác Thúy Miêu, một MC tài hoa và thông minh.

Đêm khuya, tôi nán lại trong đêm đi lang thang trong biệt điện bà Trần Lệ Xuân, không gian liêu trai với hàng hiên đầy những chùm hoa dây rơi, biệt điện gồm 3 tòa biệt thự Lam Ngọc, Bạch Ngọc, Hồng Ngọc, im lìm cô đơn dưới bóng đèn vàng, công trình này từng được mệnh danh là “Biệt điện đệ nhất trời Nam” với hàng chục vệ binh canh gác và túc trực liên tục, không ai có thể tự tiện đến gần khu vực này. 

Các thông tin và hoạt động ở khu biệt điện này đến nay vẫn còn là một ẩn số. Tôi dừng lại thật lâu tại bức bình phong bằng gỗ đen khắc bằng chữ Hán như một chiếu dụ trải dài một bên đại sảnh và cây cột cờ bằng gỗ cao vút khắc hai hàng chữ Hán, như ngọn bút dựng thẳng trên trời cao. Nghĩ đến sự sụp đỗ của nền Đệ Nhất Việt Nam Cộng Hòa cách đây hơn nữa thế kỷ mà cảm thán đến sự hưng phế của các triều đại, hết lớp này đến lớp khác như sóng triều xô.

Tôi mê Đà Lạt, đã đến Đà Lạt nhiều lần nhưng lần nào cũng cho tôi cảm giác khó tả, mỗi lần là mỗi khám phá. Có lẽ ngay từ nhỏ bài hát “Đà Lạt hoàng hôn” của Minh Kỳ - Dạ Cầm đã thấm đẫm tâm hồn tôi với những ca từ đồi thông, sương mù, thác Cam Ly, hồ than thở, màu tím hoàng hôn mà thế hệ tôi hầu như ai cũng thuộc.

“Lắng nghe chiều xuống thành phố mộng mơ.

Màu lam tím Đà Lạt sương phủ mờ”

Cái buốt lạnh về đêm của Đà Lạt tôi đã trãi, nhưng màu tím hoàng hôn, đây là lần đầu tiên tôi chiêm ngưỡng, đứng trên quán café ngắm chiều tà rót mật, rồi ráng chiều tím thẫm ánh dưới làn nước Hồ Xuân Hương huyền ảo đẹp đến mê hồn. Với tôi, đến Đà Lạt là phải vào rừng thông, ngồi im nghe tiếng gió reo, cảm cái lạnh cái sương mù dày đặc bao quanh. Giờ đây Đà Lạt không còn như xưa, rừng thông đã mất, đồi thông cũng mất, tất cả đã bị đô thị hóa, tìm lại Đà Lạt mộng mơ, tìm lại Đà Lạt sương mù có lẽ trên từng trang giấy, trong những cuốn tiểu thuyết ngày xưa như “Vòng tay học trò” của Nguyễn Thị Hoàng, hay những ca từ trong bài hát “Ai lên xứ hoa Đào”, “Thành phố sương mù”, “Chuyện tình đồi thông”, hoặc trong những bức ảnh đen trắng Đà Lạt hơn 50 năm trước của nhiếp ảnh gia nổi tiếng Nguyễn Bá Mậu.

Người ta, đã không hiểu rằng, rừng thông, sương mù là điều làm nên sự khác biệt của Đà Lạt với các thành phố khác, mất rừng thông, mất sương mù thì không còn Đà Lạt nữa.

Thế nhưng, thật may mắn còn một Đà Lạt khác ở Đại Lào trên đồi thông Phương Bối, nơi yên nghĩ của nhà thơ Nguyễn Đức Sơn. Người mà tôi đã từng viết bài “Lão quái dị trên đồi Phương Bối”.

Khi thấm mệt tôi đi luồn ra núi

Cuối chiều tà chỉ gặp cỏ hoang sơ

Bước lủi thủi tôi đi luồn vô núi

Nghe nắng tàn run rẩy bóng cây khô

Chân rục rã tôi đi luồn ra núi

Hồn rụng rời trước mặt bãi hư vô.

(Một mình đi luồn vô luồn ra trong núi chơi)

Nhà thơ Nguyễn Đức Sơn được người đời phong hiệu là ba kỳ nhân trong làng văn nghệ miền Nam trước năm 1975 cùng với Bùi Giáng và Phạm Công Thiện. Cuộc đời của ông dị thường giống như những nhân vật quái dị trong kiếm hiệp Kim Dung. Họ quái dị không phải chỉ ở ngoại hình, động tác mà chủ yếu là ở cách sống và hành xử không giống ai, đi ngược lại lẽ thường của cuộc sống.

Nếu như trong Tiếu ngạo giang hồ nhân vật Tiêu tương dạ vũ Mạc Đại tiên sinh, thân là chưởng môn phái Hành Sơn, nhưng luôn xuất hiện với bộ dạng một người ăn mày gầy gò đau khổ, chơi một cây dao cầm cũ kỹ và miệng luôn hát bài Tiêu tương dạ vũ, ông được xưng tụng là “cầm trung tàng kiếm, kiếm phát cầm âm” (Trong đàn giấu kiếm, kiếm phát tiếng đàn), võ công lợi hại nơi chốn giang hồ. 

Nói như nhà văn Vũ Đức Sao Biển “Con người quái dị ấy thoạt ẩn thoạt hiện, mang phong cách của một đạo gia Lão Trang, ung dung tiêu sái giữa cuộc đời. Duy có tiếng đàn và điệu ca Tiêu Tương dạ vũ của tiên sinh luôn luôn trĩu nặng nỗi u buồn, chưa thoát khỏi vòng hệ luỵ của cuộc sống, như dòng nước có đi mà không bao giờ có lại. Mạc Đại là hình ảnh tiêu biểu của một thứ trích tiên bị đoạ”. (*)

Nhà thơ Nguyễn Đức Sơn cũng quái dị như vậy, cuộc đời ông nhiều người đã viết, nhưng có một người đàn bà lặng lẽ bên ông ít ai nhắc đến là vợ ông, một cô gái lai Pháp cháu của sư trụ trì chùa Tây Tạng, thị xã Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, nàng đẹp như tây, nên bạn bè thường gọi là Phượng lai. 

Lần này đến thăm Phương Bối, thăm mộ nhà thơ cùng các anh chị trong đoàn Quán Văn, tôi có duyên gặp chị. Người thiếu phụ gầy gò hằn sâu sự vất vả vẫn giữ được cốt cách, trong dáng đi, ánh nhìn, sự hiền hậu nhu mì. 

Chị kể sau năm 1975, ông Sơn mất việc không đi dạy tiếng Anh và không được sáng tác nữa nên một thời gian sau, ông quyết định dẫn gia đình về Đại Lào, đến Phương Bối Am sinh sống, lúc đó Phương Bối rất điêu tàn, ngôi nhà gỗ của thiền sư Thích Nhất Hạnh bị phá sập chỉ còn cái hồ nước xây bằng đá, thời gian đầu cả nhà chui vào cái hồ nước đó ngủ vì sợ thú dữ, sau này mới che chòi ở tạm. 

Phương Bối là cơ ngơi của thiền sư Thích Nhất Hạnh lập ra từ năm 1957 và có vài năm tu ở đây. Thiền sư đã mong muốn lập Phương Bối Am làm nơi tu hành thực tập lấy tên là Làng Hồng như Làng Mai ở Pháp, nhưng vì thời cuộc nên không thể thực hiện. 

Sau này, thiền sư Thích Nhất Hạnh giao đồi Phương Bối cho thi sĩ Nguyễn Đức Sơn. Chính nhà thơ đã một mình trồng 25 hecta rừng thông với hàng ngàn cây trong mấy chục năm trời, đỗ bao nhiêu là máu và nước mắt, gần nữa thế kỷ trôi qua, đồi thông Phương Bối cao lớn xanh tốt như ta thấy ngày nay.

Thời ấy, sống trên dãy núi Đại Lào hẳn nhiên mưu sinh bằng nghề làm nương rẫy. Vợ ông phải đi làm nhân công đào mương, đào hồ ở Đại Lộc, khổ cực trăm bề. Thời gian sau không chịu nổi chị nghĩ. Hãy tưởng tượng một người đàn ông ốm yếu với chiếc xe đạp cọc cạch, hàng ngày thồ đống củi gần mười cây số đến chợ làng bán để nuôi đàn con nheo nhóc chín đứa và một người vợ ốm yếu thì cuộc sống của ông cùng quẫn và nhếch nhác đến mức nào. Nhiều người lên án ông đã để con mình thất học. Theo tôi, có lẽ vì một lý do chẳng đặng đừng, nhưng cái thế bắt buộc phải vậy. Từ đó, gia đình ông ăn chay trường, con ông hầu như đều tu tại gia, trong các am thất trên núi, giai đoạn đói khát một người con trai ông hái trúng nấm độc ăn và chết, gây cho ông một cú sốc.

Dân trong vùng Đại Lào đồn thổi ông là người quái dị, ham đọc sách nhưng lại đối xử hà khắc, gia trưởng với vợ con, đêm về nghe tiếng ông hò hét vang xa khắp rừng thông.

Và Phượng, người đàn bà đẹp một thời, nay tiều tụy xanh xao vẫn một lòng lặng lẽ bên ông như một cái bóng, chấp nhận cùng ông đi suốt cuộc đời cơ cực.

một ngày đau khổ chín trong tôi

tôi đến bên cây lẳng lặng ngồi

cây thả trái sầu trên nước lắng

mặt hồ tan vỡ ánh sao trôi

thôi nhé ngàn năm em đi qua

hồn tôi cô tịch bóng trăng tà

trời sinh ra để chiều hôm đó

tôi thấy mây rừng bay rất xa

(Tôi Thấy Mây Rừng)

Bây giờ ông đã nằm xuống trên đồi Phương Bối, một mình một cỏi ta bà, Phượng lai vẫn ngày ngày ngày chăm sóc, người đàn bà mang hai dòng máu suốt đời chung thủy, mặc cho bao biến động thời cuộc. Cái tình của chị là nét đẹp của một người đàn bà có phẩm hạnh cao quý, mà ngày nay có lẽ không còn nhiều.

Nếu các bạn có việc đi Đại Lào, Bảo Lộc hãy dừng chân đến đồi thông Phương Bối đắm mình trong tiếng chim hót, xuyên qua bóng mát rừng thông, thả lỏng tâm hồn sẽ thấy mình hòa quyện cùng thiên nhiên, cảm giác an lành như được tắm mát trong hương thơm suối nguồn. Và tôi may mắn đã có những giờ phút ấy.

Ban Mai

--------------

(*) Vũ Đức Sao Biển. Kim Dung giữa đời tôi

FB ThuThuy Nguyen

Thi sĩ Nguyễn Đức Sơn và vợ

Hoa Kỳ quyết triệt hạ kẻ thủ ác xuyên quốc gia

• Cơ quan FBI kêu gọi người dân cung cấp thông tin

BPSOS, ngày 18 tháng 5, 2026

https://machsongmedia.org

Đầu tháng 3 năm nay, cơ quan FBI của Hoa Kỳ thông báo chương trình truy lùng và trừng phạt các thủ phạm tấn công xuyên quốc gia nhắm vào công dân, cư dân hoặc tổ chức Hoa Kỳ. Cộng đồng người Việt cần tiếp tay phổ biến thông tin này và giúp cơ quan FBI nhận diện kẻ thủ ác để có biện pháp trừng trị.

Thế nào là đàn áp xuyên quốc gia?

Khi một chính quyền của một quốc gia ngoại bang tấn công người dân của họ đang cư ngụ ngoài lãnh thổ quốc gia vì người đó bất đồng chính kiến, tố cáo tham nhũng, báo cáo vi phạm... thì đó là đàn áp xuyên quốc gia. Các hình thức tấn công có thể là rình rập, theo dõi, tấn công mạng, sách nhiễu, đe doạ, kiện tụng với mục đích bịt miệng, tung chiến dịch tin giả, âm mưu bắt cóc, đe doạ thân nhân còn ở trong nước, v.v.

Hình 1 - Bà Nguyễn Thị Bích Hạnh, công dân Hoa Kỳ, bị công an bắt giam cùng 2 con, và bị tra tấn khi về thăm gia đình ở Việt Nam, ngày 07/06/2024

Trong chính sách của Hoa Kỳ, việc tấn công nhắm vào công dân Hoa Kỳ khi đang ở ngoài Hoa Kỳ vẫn bị xem là tấn công xuyên quốc gia.

Nổi bật về đàn áp xuyên quốc gia là các chế độ độc tài như cộng sản Tàu, cộng sản Bắc Triều Tiên, cộng sản Cuba, cộng sản Việt Nam...

Lý do cơ quan FBI vào cuộc

Cơ quan này có 2 chức năng: (1) phản gián trước các hành vi xâm nhập của chính quyền ngoại bang; (2) bảo vệ công dân kể cả khi đang ở ngoài nước Mỹ.

Cơ quan FBI dưới Hành Pháp Trump gia tăng việc thực thi 2 chức năng này vì:

1) Các chế độ độc tài ngày càng muốn dập tắt các tiếng nói đi ngược lại bài bản tuyên truyền của họ.

2) Để đạt mục tiêu, họ gia tăng tấn công xuyên quốc gia một số đối tượng nhằm reo rắc nỗi sợ lên toàn thể cộng đồng tị nạn, lưu vong.

3) Khi làm vậy, các chế độ độc tài này xâm phạm chủ quyền quốc gia Hoa Kỳ, gây mất an toàn cho công dân và cư dân Hoa Kỳ, và tạo bất ổn cho xã hội Hoa Kỳ nói chung.

Cơ quan FBI đặt vấn đề đối phó đàn áp xuyên quốc gia dưới chức năng phản gián và kêu gọi mọi người dân hợp tác: https://www.fbi.gov/.../counteri.../transnational-repression

Các đơn vị FBI ở một số thành phố Hoa Kỳ cũng trực tiếp kêu gọi cư dân đjia phương hợp tác, như ở Thành Phố Dallas, Texas: https://www.fbi.gov/.../fbi-dallas-brings-awareness-to...

Trường hợp nóng về đàn áp xuyên quốc gia

Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang lập hồ sơ truy tố Ông Raul Castro, em của nhà độc tài Fidel Castro và cựu chủ tịch nước và đứng đầu Đảng Cộng Sản Cuba, vì ra lệnh bắn hạ 2 máy bay dân sự trên không phận quốc tế, làm chết 3 công dân và một cư dân Mỹ gốc Cuba, ngày 24 tháng 2 năm 1996. Ông Raul Castro lúc ấy là Bộ Trưởng Quốc Phòng.

Chính phủ Hoa Kỳ đã truy tố 3 sĩ quan quân đội Cuba nhưng chính quyền Cuba không dẫn độ họ. Nay sắp đến lượt Ông Raul Castro, 94 tuổi, bị truy tố.

Tuy đã về hưu, Ông Raul Castro vẫn nắm trịch nền chính trị và kinh tế Cuba. Dưới ông ta, dòng họ Castro và chân tay trong quân đội kiểm soát tập đoàn kinh tế GAESA, bao gồm trên 50 công ty nắm 40% nền kinh tế Cuba và có ít nhất 18 tỉ USD cất giấu ở các ngân hàng ngoại quốc. Ngày 7 tháng 5 vừa qua, Hoa Kỳ ban lệnh chế tài GAESA và một công ty khai thác khoáng sản Canada đã hợp tác với GAESA.

Có thể Bộ Tư Pháp sẽ công bố việc truy tố Ông Raul Castro vào ngày Thứ Tư tới đây.

Các trường hợp điển hình liên quan người Việt ở Hoa Kỳ

Dưới đây là một số trường hợp điển hình về hành vi đàn áp xuyên quốc gia của chế độ cộng sản Việt Nam nhắm vào cư dân Hoa Kỳ.

1) Năm 2018 – 2019 cán bộ của Chi Phái Cao Đài do đảng và nhà nước dựng lên năm 1997 đã tấn công, đe doạ và toan tính hãm hại một số tín đồ Cao Đài ở Hoa Kỳ.

2) Năm 2023, Bộ Công An Việt Nam phát lệnh truy nã Mục Sư A Ga, cư dân tiểu bang North Carolina và lãnh đạo Hội Thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên, đăng ký hoạt động ở Hoa Kỳ.

3) Tháng 3 năm 2024, cáo buộc Hội Người Thượng vì Công Lý (Montagnards Stand for Justice, MSFJ) là tổ chức khung bố: Tổ chức này chính thức đăng ký là tổ chức phi lợi nhuận với chính phủ Hoa Kỳ.

4) Tháng 6 năm 2024, công an và cán bộ nhà nước Việt Nam bắt giam, tra tấn và cấm nhập cảnh đối với bà Nguyễn Thị Bích Hạnh và 2 người con tại Phi Trường Tân Sơn Nhứt. Cả 3 là công dân Hoa Kỳ.

5) Năm 2025, cáo buộc Ủy Ban Cứu Người Vượt Biển (BPSOS), là tổ chức phi lợi nhuận đăng ký hoạt động ở Hoa Kỳ, là tổ chức “liên quan khủng bố”.

6) Năm 2026, phát lệnh truy nã, bắt tạm giam rồi xử án tù 11 năm đối với Ts. Nguyễn Đình Thắng, Tổng Giám Đốc và Chủ Tịch BPSOS và là công dân Hoa Kỳ, về tội “khủng bố”.

Hình 2 – Ông Dương Xuân Lương, tín đồ Cao Đài bị đàn áp xuyên quốc gia, được vinh danh tại Hội Nghị Thượng Đỉnh về Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế, Hoa Thịnh Đốn, ngày 05/02/2025

Cách báo cáo với cơ quan FBI

Gần đây, Ts. Nguyễn Đình Thắng lên tiếng kêu gọi cộng đồng người Việt ở Hoa Kỳ thành lập nhóm công tác để hợp tác với chính quyền để đối phó các hành vi đàn áp xuyên quốc gia. Ông cho biết BPSOS sẵn sàng hướng dẫn và huấn luyện về thủ tục. Kèm đây là một hồ sơ điển hình mà mọi người có thể sử dụng làm mẫu: https://tinyurl.com/4k8f789e.

Hồ sơ này báo cáo hành vi tấn công xuyên quốc gia của các thành viên cốt cán của Chi Phái Cao Đài do đảng và nhà nước cộng sản Việt Nam dàn dựng lên năm 1997 nhằm xoá bỏ Hội Thánh Cao Đài gốc.

Năm 2018, Ông Nguyễn Quốc Dũng, cư dân thành phố Louisville, tiểu bang Kentucky, “hợp đồng tác chiến” với Ông Trần Quang Cảnh, đại diện hải ngoại của Chi Phái 1997 đặt trụ sở ở Orange County, California, để triệt hạ các tín đồ Cao Đài chống lại kế hoạch xâm nhập cộng đồng Cao Đài ở Hoa Kỳ theo Nghị Quyết 36 của Đảng Cộng Sản Việt Nam.

Sau khi khuynh loát được một số cộng đồng Cao Đài địa phương, Chi Phái 1997 tiến tới chiếm đoạt danh xưng chung của toàn đạo bằng cách đăng ký tên “Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ” làm thương hiệu riêng với Bộ Thương Mại Hoa Kỳ. Với sự hỗ trợ và tài trợ của BPSOS, Thánh Thất Cao Đài ở Mountain View đứng ra chống lại âm mưu này.

Ông Nguyễn Quốc Dũng lập tức tung ra hàng loạt bài viết cáo buộc nhắm vào Ông Dương Xuân Lương là người nắm rõ thành tích hợp tác với công an Việt Nam của Ông Nguyễn Quốc Dũng khi còn ở Việt Nam, nhắm vào các người trong Hội Đồng Quản Trị của Thánh Thất Mountain View, nhắm vào Ông Đỗ Minh Đức là cư dân ở Houston vì đã yểm trợ cho Thánh Thất Mountain View, nhắm vào BPSOS và Ts. Thắng vì đã hậu thuẫn về truyền thông và tài chánh cho việc huỷ thương hiệu. Việc đánh phá bất thành; tháng 7 năm 2019, Bộ Thương Mại huỷ thương hiệu cấp tạm cho Chi Phái 1997.

Liền sau đó, Thánh Thất Mountain View cùng với Ông Dương Xuân Lương đã kiện Ông Nguyễn Quốc Dũng, Ông Trần Quang Cảnh, Chi Phái 1997, và đầu lãnh của nó là Ông Nguyễn Thành Tám tại tòa án ở Dallas, Texas. Ông Trần Quang Cảnh cùng vợ bỏ Hoa Kỳ về Việt Nam. 

Tháng 8 năm 2023, toà tuyên án Ông Nguyễn Quốc Dũng phải bồi thường 3.6 triệu USD và Chi Phái 1997 phải bồi thường 200 nghìn USD cho nguyên đơn. Ông Nguyễn Quốc Dũng trốn nợ cho đến nay.

Hồ sơ báo cáo FBI bao gồm Ông Nguyễn Quốc Dũng, Ông Trần Quang Cảnh, và Ông Nguyễn Thành Tám. Các đối tượng từng bị các kẻ thủ ác tấn công xuyên quốc gia đang sắp xếp để gặp trực tiếp đơn vị FBI ở Dallas, nhằm cung cấp thêm thông tin cho cuộc điều tra.

Bài liên quan:

Cuba: Giới lãnh đạo đã tẩu tán vài nghìn lần hơn số tiền nhân dân Việt Nam ủng hộ

https://machsongmedia.org/.../cuba-gioi-lanh-dao-da-tau...

“Con không bao giờ quên được hình ảnh em con đang dùng máy thở mà họ giật ra để hại chết em con”

https://machsongmedia.org/.../con-khong-bao-gio-quen-duoc...

Vì tương lai quốc dân, hãy cùng nhau lên đường

https://machsongmedia.org/.../vi-tuong-lai-quoc-dan-hay..

Lời Kể Từ Con Ghe Ma

( viết theo Flim: Bolinao 52 )

Tháng 5 năm 1988.

Đêm xuống đen như mực.

Ở một bãi biển heo hút miền Nam Việt Nam, hơn một trăm con người đứng chen chúc trong im lặng. Không ai dám nói lớn. Chỉ có tiếng sóng biển đập vào mạn ghe và tiếng trẻ con nấc nghẹn trong lòng mẹ.

Có người ôm túi gạo nhỏ.

Có người mang theo tấm ảnh gia đình.

Có người cúi xuống hôn cát lần cuối.

Một ông già run run hỏi:

— Đi lần này… còn sống không tụi bây?

Không ai trả lời.

Chiếc ghe gỗ chật cứng 110 mạng người lặng lẽ lao ra biển đêm.

Họ không biết phía trước là tự do…

hay là nấm mồ không bia.

⸻

Những ngày đầu, ai cũng còn hy vọng. Trên ghe, người ta chuyền nhau từng ngụm nước nhỏ. Có người thì thầm về nước Mỹ. Có người nói tới Philippines. Có người mơ đến một nơi không còn công an gõ cửa lúc nửa đêm.

Một bà mẹ trẻ ôm con trai năm tuổi vào lòng:

— Ráng nghe con… qua tới bển, má cho con đi học…

Đứa bé gật đầu. Nó đâu biết lời hứa ấy mong manh hơn ngọn đèn dầu trước gió.

Rồi tai họa xảy ra.

Chiếc máy tàu tắt phụt giữa biển Đông. Người tài công cúi xuống sửa suốt nhiều giờ. Mồ hôi chảy như tắm. Cuối cùng ông ngẩng lên, khuôn mặt trắng bệch:

— Hết rồi…

Hai chữ đó như tiếng đất lấp quan tài.

Con ghe bắt đầu trôi vô định.

Ngày thứ năm.

Nước uống cạn dần.

Ngày thứ tám.

Lương thực gần hết.

Ngày thứ mười.

Người ta bắt đầu nhìn nhau bằng đôi mắt tuyệt vọng.

Biển vẫn xanh ngắt. Mây trắng vẫn bay. Đẹp đến tàn nhẫn.

⸻

Có người chết đầu tiên vào ngày thứ mười hai. Là một cụ bà hơn bảy mươi tuổi.

Trước lúc nhắm mắt, bà chỉ nói:

— Má nhớ Sài Gòn quá…

Rồi im.

Không tiếng khóc.

Không khăn tang.

Không quan tài.

Mấy người đàn ông phải buộc xác bà bằng tấm nylon cũ rồi thả xuống biển.

Đứa cháu gái gào lên:

— Ngoại ơi! Ngoại đừng bỏ con!

Tiếng khóc tan giữa sóng.

Biển nuốt người nhẹ như nuốt một chiếc lá.

⸻

Ngày thứ mười chín. Một tiếng la vang lên:

— Tàu! Có tàu!

Mọi người bật dậy như người chết sống lại.

Phía xa là chiến hạm Hoa Kỳ USS Dubuque khổng lồ như một thành phố nổi.

Người trên ghe quỳ xuống khóc.

Họ vẫy áo.

Vẫy khăn.

Gào khản cổ.

— Cứu chúng tôi!

— Please!

— Please help us!

Có người ôm con giơ cao lên trời.

Những thủy thủ Mỹ nhìn xuống. Rồi họ thả xuống ít nước uống, lương khô.

Nhưng…

Con tàu không dừng lại.

Chiến hạm từ từ quay mũi rời đi.

Trên ghe, tiếng khóc bật lên như địa ngục mở cửa.

Một người đàn ông đập đầu xuống mạn ghe:

— Trời ơi! Họ bỏ mình rồi!

Một bà mẹ quỳ sụp:

— Con tôi sắp chết rồi mà…

Chiếc USS Dubuque nhỏ dần… nhỏ dần… rồi biến mất giữa chân trời.

Mang theo hy vọng cuối cùng.

⸻

Sau đó là những ngày không còn giống đời người nữa.

Nắng thiêu cháy da thịt.

Môi nứt bật máu.

Lưỡi khô cứng.

Người ta bắt đầu uống nước mưa đọng trên tấm nylon.

Rồi nước tiểu.

Rồi bất cứ thứ gì còn ướt.

Trẻ con chết dần.

Có người mẹ ôm xác con suốt hai ngày không chịu buông.

Bà cứ ru:

— Ngủ đi con…

qua tới Mỹ má gọi dậy…

Nhưng đứa bé đã lạnh ngắt từ lâu.

Người lớn bắt đầu mê sảng.

Có người nhìn mặt biển rồi cười:

— Tôi thấy đất liền rồi! Tới nơi rồi!

Rồi lao xuống biển mất hút.

Không ai còn sức để cứu.

⸻

Ngày thứ ba mươi bảy.

Chiếc ghe chỉ còn lại những thân người như bộ xương biết thở.

52 người sống sót.

58 người đã nằm lại biển Đông.

Lúc ấy, vài ngư dân Philippines ở thị trấn Bolinao phát hiện con ghe trôi dạt.

Họ chạy tới.

Một ngư dân bật khóc khi nhìn thấy cảnh tượng trước mắt:

— My God…

Những người Việt Nam không còn đứng nổi.

Có người bò bằng đầu gối.

Có người vừa được bế lên bờ đã ngất lịm.

Một bà cụ nắm tay ngư dân Philippines, nước mắt chảy dài:

— Cảm ơn… cảm ơn…

Bà không biết tiếng Anh.

Người kia không biết tiếng Việt.

Nhưng trong khoảnh khắc ấy, lòng nhân loại không cần phiên dịch.

⸻

Nhiều năm sau, đạo diễn người Việt tên Đức Nguyễn, cũng từng là thuyền nhân, bắt đầu đi tìm lại những người sống sót của chuyến ghe định mệnh ấy.

Ông gặp lại những khuôn mặt già nua mang đầy vết thương ký ức.

Có người vẫn giật mình giữa đêm vì nghe tiếng sóng.

Có người không bao giờ ăn hết phần cơm của mình nữa… vì ám ảnh những ngày chết đói.

Có người đến giờ vẫn không dám nhìn biển.

Một người sống sót nghẹn ngào:

— Chúng tôi không sống sót vì mạnh hơn… chỉ là… số mình chưa tới lúc chết.

Bộ phim “Bolinao 52” ra đời như một nén nhang cho những linh hồn nằm lại biển Đông không mộ chí.

Không chỉ là phim tài liệu.

Mà là tiếng khóc.

Là chứng tích.

Là lịch sử viết bằng nước mắt và xác người.

Để thế giới biết rằng:

Đã từng có những con người bỏ quê hương ra đi không phải vì tham vọng…

mà chỉ để được sống như một con người.

Phạm Sơn liêm

CÔ GÁI MỸ GỐC VIỆT THIẾT KẾ BỘ ÁO KHOÁC CHỐNG ĐẠN ĐỘC ĐÁO ĐẦU TIÊN TRÊN THẾ GIỚI 

Cô gái Mỹ gốc Việt Vy Tran quyết định tự thiết kế sản phẩm này để bảo vệ chính gia đình mình khi không tìm được áo chống đạn phù hợp trên thị trường.

Vy Tran mặc áo khoác nỉ có mũ chống đạn do cô thiết kế và sản xuất 

Wonder Hoodie, một doanh nghiệp mới được thành lập ở Vịnh San Francisco, tieu bang California, Mỹ, đang bán một sản phẩm mà chủ nhân của nó, Vy Tran, thực sự không hề muốn phải dùng tới: áo khoác chống đạn.

Tran, 25 tuổi, nảy ra ý tưởng thiết kế áo chống đạn sau thảm kịch với người hàng xóm của cô ở thành phố Seattle. Người phụ nữ bị một tên cướp có vũ trang bắn chết khi đang đi bộ về nhà vào năm 2016.

"Người mẹ gốc Việt có hai con đang đi bộ về nhà thì bị một kẻ tiếp cận để cướp ví. Cô ấy đã không chịu thua và vật lộn với tên cướp. Cuối cùng, cô ấy bị bắn 8 phát vào ngực và tử vong ngay tại chỗ, ngay trước nhà cô ấy và nhà tôi", Tran kể.

Lo lắng cho mẹ và em trai mình vì thường xuyên đi lại ở tuyến đường trên, Tran bắt đầu đi tìm mua áo chống đạn nhưng thất vọng khi có rất ít lựa chọn trên thị trường và mức giá hầu hết lên tới hàng nghìn đôla.

"Tôi không tìm được cái nào cho phụ nữ hay trẻ em, hoặc ở mức giá mà tôi có thể mua được", cô kể.

Với những kiến thức từng học về khoa học vật liệu, Tran quyết định tự mình sản xuất áo chống đạn. Năm 2018, sau khi thiết kế của cô được Viện Tư pháp Quốc gia Mỹ xác nhận đáp ứng các tiêu chuẩn, Tran thành lập công ty và bắt đầu bán ra bộ áo chống đạn gồm một áo khoác nỉ có mũ, một áo khoác jean, một áo vest và các phụ kiện khác.

Áo khoác nỉ có mũ chống đạn do Wonder Hoodie sản xuất. Ảnh: Fox13

Wonder Hoodie đã nhận được nhiều phản hồi bày tỏ sự quan tâm từ các trường học và các bậc phụ huynh. Một khách hàng đã mua áo chống đạn cho người vợ làm giáo viên, trong khi người khác mua áo để an tâm đến rạp chiếu phim.

Tran cho hay cô rất đau lòng khi phải sản xuất áo chống đạn cho trẻ em. Cô ước mình không phải bán ra sản phẩm này nhưng không thể phủ nhận nhu cầu của khách hàng.

Wonder Hoodie đã được cấp bằng sáng chế cho thiết kế bảo vệ đầu mà áo chống đạn truyền thống không đáp ứng được, và khóa kéo kết nối phần chống đạn với áo khoác để người dùng có thể thuận tiện giặt giũ.

Sản phẩm được làm từ sợi kevlar và được xếp hạng 3A, mức bảo vệ cao nhất đối với áo chống đạn hạng nhẹ. Theo các thông số kỹ thuật của Wonder Hoodie, áo có thể bảo vệ người mặc trước những loại vũ khí như súng Magnum cỡ nòng 11 mm.

Áo khoác chống đạn kích cỡ trẻ em có giá là 450 USD, trong khi kích cỡ người lớn là từ 595 USD, còn áo khoác jean chống đạn có giá 525 USD. Tran cho biết cứ 10 sản phẩm được bán ra, công ty sẽ tặng một áo cho giáo viên trường công.

"Tôi chỉ đang làm công việc của mình để nếu có ai như mẹ hay em trai tôi tìm kiếm sản phẩm như thế, chúng sẽ có sẵn cho họ", Tran nói.

FB Travid Duong

Đã Tới Lúc Nước Úc Trục Xuất Người Việt Dù Có Thẻ Xanh Hay không

Đừng tưởng có thẻ xanh (PR) hay đã nhập tịch là đã nắm trong tay "kim bài miễn tử". Đầu năm 2026, làn sóng trục xuất của Úc đang quét qua cộng đồng người Việt với một tốc độ kinh hoàng, không kém gì những chuyến bay trục xuất "đặc sản" của Mỹ. Một cuộc thanh trừng âm thầm nhưng tàn khốc đang diễn ra!

Những bản án "hồi hương" không có ngày trở lại

Câu chuyện của T. Nguyễn – một người định cư tại Melbourne từ năm 1995 là một hồi chuông cảnh tỉnh. Dù đã có vợ con và cơ ngơi ổn định suốt 30 năm, nhưng chỉ vì dính vào một vụ dàn xếp "trồng cỏ" (cần sa) và bị kết án 14 tháng tù, cuộc đời T. đã rẽ sang hướng khác.

Ngày mãn hạn tù, thay vì được về nhà ăn bữa cơm đoàn viên, T. bị lực lượng Border Force (ABF) áp giải thẳng từ phòng giam ra xe chuyên dụng. Tiếng khóc xé lòng của đứa con thơ tại sân bay cũng không thể lay chuyển được lệnh trục xuất đã đóng dấu "Final". Một hành trình gần nửa đời người tại xứ sở chuột túi kết thúc bằng một chuyến bay một chiều về Tân Sơn Nhất với hai bàn tay trắng. Lý do? Anh ta chưa bao giờ nhập quốc tịch Úc.

Luật mục 501 – "Lưỡi hái tử thần" cho người có thẻ xanh

Úc không ồn ào như Mỹ, họ trục xuất dựa trên Mục 501 của Đạo luật Di trú – một thứ vũ khí sắc bén để "quét sạch" cư dân không xứng đáng:

Án tù 12 tháng = Vé máy bay một chiều: Bất kể bạn phạm tội gì (từ trộm cắp, bạo lực gia đình đến ma túy), chỉ cần tổng hình phạt cộng dồn từ 12 tháng trở lên, visa thường trú sẽ bị hủy tự động.

Bài kiểm tra tư cách (Character Test): Bộ Di trú có quyền trục xuất nếu họ tin rằng bạn "không có nhân cách tốt" dựa trên lịch sử phạm tội, mà không cần chờ bạn phạm tội mới.

Nhập tịch rồi vẫn bị tước quyền cư trú: Cú sốc "song tịch"

Sai lầm lớn nhất của nhiều người là nghĩ rằng có quốc tịch là xong. Năm 2026, Úc đã mạnh tay hơn bao giờ hết với các trường hợp:

Gian dối di trú: Nếu bị phát hiện từng khai man về bằng cấp, kinh nghiệm hoặc đặc biệt là kết hôn giả để có thẻ xanh từ 10-15 năm trước, họ vẫn có quyền hồi tố, hủy quốc tịch và tống xuất.

Cái bẫy song tịch: Những người giữ cả hai quốc tịch (Úc và Việt Nam) là đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Theo luật, Úc có thể tước quốc tịch Úc của người phạm tội nặng nếu việc đó không khiến họ trở thành người không quốc tịch.

Những phát ngôn thép từ giới chức Úc

Đại diện lực lượng Biên phòng Úc (ABF) từng tuyên bố đanh thép:

"Cư trú tại Úc là một đặc quyền, không phải là quyền đương nhiên. Nếu bạn đến đây và làm hại cộng đồng của chúng tôi, bạn đã tự hủy bỏ quyền được ở lại của chính mình."

Trong một phiên họp an ninh gần đây, một chính trị gia thuộc đảng bảo thủ đã nhấn mạnh:

"Chúng tôi không có nghĩa vụ phải nuôi dưỡng những tội phạm ngoại quốc. Quốc tịch là một cam kết về sự trung thực. Nếu bạn bắt đầu hành trình bằng một lời nói dối, chúng tôi sẽ chấm dứt nó bất cứ lúc nào."

Góc khuất: Khi sự chủ quan trả giá bằng cả tương lai

Tại sao nhiều người vẫn "lưỡng lự" không nhập tịch để rồi mất trắng?

Chủ quan: Nghĩ rằng sống lâu, đóng thuế đầy đủ thì chính phủ sẽ "nể tình".

Lợi ích kinh tế: Muốn giữ quốc tịch Việt Nam để dễ bề mua đất, đầu tư bất động sản tại quê nhà mà không biết rằng tấm hộ chiếu thứ hai đó chính là "chiếc vé khứ hồi" mà Úc sẽ dùng để đuổi bạn đi nhanh hơn.

Cảnh báo: Với thỏa thuận dẫn độ và trục xuất mới nhất giữa Úc và Việt Nam có hiệu lực từ giữa năm 2026, quy trình "bàn giao" người sẽ diễn ra nhanh gọn chỉ trong vài tuần.

Chuyển hướng sang "Quốc gia thứ ba"

Một thông tin gây tranh luận lớn tại Úc vào đầu năm 2026 là việc Chính phủ bắt đầu áp dụng cơ chế chuyển người không có quốc tịch (bao gồm cả người tị nạn không đủ điều kiện) sang đảo Nauru.

Mặc dù chưa có báo cáo cụ thể về số lượng người Việt trong các đợt chuyển sang Nauru này, nhưng chính sách này cho thấy Úc đang cực kỳ cứng rắn: Nếu không thể trục xuất về nước bản xứ vì lý do pháp lý, họ có thể đưa đối tượng đó sang một quốc gia thứ ba để chờ xử lý.

Góc tranh luận nảy lửa:

Việc trục xuất một người đã định cư 30 năm, không còn người thân ở Việt Nam là sự công bằng của pháp luật hay là hành động thiếu nhân văn?

Giữa một bên là "tình" và một bên là "lý", bạn đứng về phía nào khi thấy những gia đình Việt kiều bị chia cắt vĩnh viễn vì những lỗi lầm trong quá khứ?

Để lại bình luận bên dưới và chia sẻ ngay để thức tỉnh những ai còn đang "ngủ quên" trên tấm thẻ xanh của mình!

Phạm Đình Tiến