title

Chuyến công du Bắc Kinh của Tổng thống Trump

Tổng thống Trump đến Bắc Kinh, Phi cơ Air Force One đã đáp xuống Phi trường Quốc tế Thủ đô Bắc Kinh vào khoảng tối ngày 13/5 (giờ Bắc Kinh).

Ông được đón bằng lễ nghi long trọng với thảm đỏ, đội danh dự quân đội, Phó Chủ tịch Trung Quốc Hàn Chính và hàng trăm trẻ em vẫy cờ Mỹ. Xa lộ dẫn vào thành phố được trang trí cờ Mỹ dọc hai bên.

Chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 2-3 ngày (13-15/5). Cuộc hội đàm chính thức Trump - Tập Cận Bình dự kiến diễn ra vào ngày 14/5. Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một Tổng thống Trump sau 9 năm (kể từ 2017).

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh hai bên mong muốn ổn định quan hệ sau các căng thẳng trước đó. TT Trump trước đó gọi đây là chuyến đi “rất thú vị” và tin sẽ đạt kết quả tốt.

Theo các nguồn tin mới nhất, thương mại là trọng tâm chính của chuyến thăm và cuộc gặp Trump - Tập Cận Bình, dù vẫn có các vấn đề chính trị, an ninh quan trọng khác. Nhìn vào hàng ngũ các CEO lớn (Elon Musk, Tim Cook, Jensen Huang...) tháp tùng ông Trump cũng phần nào dự đoán mục đích này.

Các nội dung cụ thể đang được thảo luận gồm: Trung Quốc mua thêm phi cơ Boeing, nông sản Mỹ (đậu nành, thịt bò...), năng lượng.

Thành lập Hội đồng Thương mại và Hội đồng Đầu tư để thúc đẩy trao đổi hàng hóa không "nhạy cảm".

Giảm thuế quan một phần (có thể khoảng $30 tỷ đô mỗi bên); Kéo dài thỏa thuận tạm hoãn chiến tranh thương mại, gồm khoáng sản đất hiếm từ Trung Quốc.

Về các vấn đề nóng như Iran & Eo biển Hormuz, dĩ nhiên ông Trump muốn Trung Quốc ngừng hẳn việc "bơm thuốc" cho Iran và chia sẻ những ích lợi chung.

Vấn đề Đài Loan, Trung Quốc sẽ coi là “rủi ro lớn nhất”, nhằm thúc ép Mỹ giảm bán vũ khí. Ông Trump cho biết sẽ thảo luận nhưng chính sách Mỹ không thay đổi lớn.

Các vấn đề về AI, công nghệ và nguyên tử, cả hai bên đã tỏ ý định mở đối thoại và tránh xung đột.

Nhưng, thương mại vẫn là trọng tâm và là “cửa ngõ” để hai bên tìm kiếm thắng lợi ngắn hạn, trong khi các vấn đề chính trị nhạy cảm (Iran, Đài Loan) được đưa ra bàn nhưng khó đạt thỏa thuận sâu ở lần gặp này.

Reuters cho biết: Các cuộc đối thoại Trump-Tập cũng dự kiến sẽ đi sâu vào những lĩnh vực vốn là nguồn gốc căng thẳng lâu dài giữa Mỹ-Trung, gồm Iran, Đài Loan và vũ khí hạt nhân.

Trung Quốc duy trì quan hệ với Iran và vẫn là người tiêu dùng lớn dầu mỏ của nước này. TT Trump đang gây sức ép để Trung Quốc sử dụng ảnh hưởng của mình thúc đẩy Tehran đạt thỏa thuận với Washington và chấm dứt xung đột bắt đầu từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào cuối tháng Hai.

Chính quyền Trump cũng đã gây áp lực với Trung Quốc về quan hệ của Bắc Kinh với Nga: “Tổng thống đã nhiều lần nói chuyện với Tập Cận Bình về chủ đề Iran và Nga, gồm khoản tiền mà Trung Quốc cung cấp cho hai chế độ đó, cũng như hàng hóa, linh kiện hai công dụng, và cả khả năng xuất khẩu vũ khí,” một quan chức nói. “Tôi mong đợi cuộc trao đổi này sẽ tiếp tục.

”Trong khi đó, Tập tỏ ra thất vọng với Washington về vấn đề Đài Loan. Mỹ vẫn là bên ủng hộ quốc tế quan trọng nhất và nhà cung cấp vũ khí cho hòn đảo dân chủ này, mà Bắc Kinh coi là lãnh thổ của mình.

Trung Quốc đã tăng cường hiện diện quân sự gần Đài Loan trong những năm gần đây, nhưng chính sách của Mỹ sẽ không thay đổi, quan chức Mỹ cho biết.

Các trợ lý của ông Trump bày tỏ lo ngại ngày càng tăng về các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến đang được phát triển ở Trung Quốc, và cho rằng hai bên cần “một kênh giao tiếp” để tránh xung đột phát sinh từ việc sử dụng chúng.

“Hình thức như thế nào thì chưa xác định, nhưng chúng tôi muốn tận dụng cơ hội cuộc gặp cấp lãnh đạo này để mở ra cuộc đối thoại và xem liệu có nên thiết lập kênh giao tiếp về vấn đề AI hay không,” một quan chức nói.

Washington cũng từ lâu hy vọng mở các cuộc đàm phán với Bắc Kinh về vũ khí nguyên tử, dù Trung Quốc vẫn miễn cưỡng thảo luận về kho vũ khí của mình. Chính phủ Trung Quốc đã nói riêng với Mỹ rằng “họ không có hứng thú ngồi xuống thảo luận bất kỳ hình thức kiểm soát vũ khí hạt nhân nào vào lúc này,” quan chức Mỹ cho biết

FB Uyen Vu