Hoàng Kiều và "nền văn hoá bệnh hoạn"

Trần Nhật Phong/ Danlambao

Trong hơn 20 năm qua, Hoàng Kiều làm ăn ở Trung Quốc và Việt Nam nhiều hơn là ở Mỹ, người Việt có câu “sống ở đâu, quen văn hóa nơi đó” câu nói này quả thật không sai với trường hợp ông Hoàng Kiều. Dưới chế độ giáo dục của khối Cộng Sản, kể từ khi mở cửa ra thế giới bên ngoài, cả Trung Quốc lẫn Việt Nam, đều lâm vào tình trạng “văn hóa hỗn tạp”, do yếu kém về giáo dục, và kiểm soát báo chí không cho phép đăng những tin tức “nhạy cảm”, nền báo chí bị kiểm duyệt đã phải đi tìm “nguồn độc giả” bằng cách tạo ra những tai tiếng (scandal) của giới có tiền bạc hay giới showbiz để câu view, kiếm độc giả và thúc đẩy quảng cáo...

***

Nhân vụ lùm xùm của ông Hoàng Kiều với những lời tuyên bố vung vít, một số bạn trẻ từ Sài Gòn đã than phiền với tôi rằng “chú khen văn hóa của VNCH ngày xưa đẹp, lão Hoàng Kiều cũng xuất thân từ nền văn hóa đó, cháu thấy… ngứa mắt thì đúng hơn”.

Lời than phiền không phải không có lý, nhìn những gì ông Hoàng Kiều làm hiện nay, hoàn toàn không khác gì những cô gái muốn được nổi tiếng để kiếm tiền, trong khi bản thân ông ta là một người hái ra tiền nhiều và được gọi là “tỷ phú”.

Tôi không quen biết Hoàng Kiều, nhưng quen thân với Mai Lỹnh, em ruột Hoàng Kiều người vừa qua đời năm ngoái, Mai Lỹnh và Lưu Hồng Sơn (chồng cũ “Tuyết Ngựa” trung tâm Mưa Hồng) là 2 người đã từng vào Việt Nam rất sớm để làm ăn, định nhập xe hơi cũ từ Mỹ về Việt Nam ở thập niên 90, cuối cùng cả hai đều bị nhà sản tống vào tù hơn 10 năm.

Mai Lỹnh từng kể tôi nghe về Hoàng Kiều, từ lúc làm Janitor (người làm vệ sinh) trong ngân hàng máu khá nhỏ ở Hoa Kỳ, sau đó sang lại ngân hàng máu này để kinh doanh, rồi từ đó “phất” lên, Hoàng Kiều từ thập niên 90 đã bay đến Thượng Hải, nhập máu từ Trung Quốc, rồi cung cấp cho một số bệnh viện lớn ở Hoa kỳ, và nhờ vậy Hoàng Kiều đã trở thành “tỷ phú”.

Suốt hơn 20 năm Hoàng Kiều làm ăn ở Trung Quốc, sau đó trong vài chuyến về Việt Nam, bị người quen, quan chức nhà sản chiêu dụ, thế là Hoàng Kiều đầu tư vài triệu bạc (hình như là 6 triệu USD), cuối cùng mất trắng, phải chạy về Mỹ và thề rằng sẽ không bao giờ đầu tư trong Việt Nam, chỉ về ăn chơi mà thôi, mặc dù Hoàng Kiều còn vài căn nhà trong Việt Nam vẫn chưa bị… cướp.

Tóm lại, trong hơn 20 năm qua, Hoàng Kiều làm ăn ở Trung Quốc và Việt Nam nhiều hơn là ở Mỹ, người Việt có câu “sống ở đâu, quen văn hóa nơi đó” câu nói này quả thật không sai với trường hợp ông Hoàng Kiều.

Dưới chế độ giáo dục của khối Cộng Sản, kể từ khi mở cửa ra thế giới bên ngoài, cả Trung Quốc lẫn Việt Nam, đều lâm vào tình trạng “văn hóa hỗn tạp”, do yếu kém về giáo dục, và kiểm soát báo chí không cho phép đăng những tin tức “nhạy cảm”, nền báo chí bị kiểm duyệt đã phải đi tìm “nguồn độc giả” bằng cách tạo ra những tai tiếng (scandal) của giới có tiền bạc hay giới showbiz để câu view, kiếm độc giả và thúc đẩy quảng cáo.

Do đó những con người sống dưới 2 thể chế này, kể từ khi được “mở bao tử”, thì chỉ biết làm thế nào để kiếm thật nhiều tiền, bất kể luật pháp, bất kể đạo đức xã hội, bất kể luân lý gia đình, miễn kiếm ra tiền, và từ đó, những trò “khôn vặt”, những “chiêu thức được nổi tiếng”, những “lừa bịp” xuất hiện đầy rẫy khắp nơi.

“Mưa lâu thấm đất”, hơn 20 năm qua, tôi tạm gọi những điều trên là nền “văn hóa bệnh hoạn” đã trở thành quen thuộc với 2 xứ sở này, những người sống trong xã hội như vậy họ xem những điều đó là bình thường, những chuyện vô đạo đức, những chuyện “trời ơi đất hỡi” được họ xem là... không có gì sai trái.

Hoàng Kiều làm ăn trong xã hội như vậy nhiều năm, nên trong mắt của ông ta đó là chuyện bình thường, sử dụng một cô gái trẻ bằng tuổi cháu của mình, biến thành “người tình” rồi “chia tay”, cuối cùng thì dùng hình ảnh, sự kiện giữa ông ta và cô gái này, trong nỗ lực cố gắng tạo ra “hiệu ứng đám đông” để quảng bá cho những sản phẩm dược thảo của ông ta.

Cách “chơi” của ông ta quả thật phù hợp với những xứ sở như Trung Quốc và Việt Nam, những nơi mà nền báo chí bị kiểm duyệt các “thông tin nhạy cảm” và “xả cảng” cho những các tai tiếng của giới có tiền bạc và showbiz.

Đương nhiên, cách “chơi” của Hoàng Kiều không phải là điển hình của nền giáo dục nghiêm túc, mà chỉ là điển hình cho thứ “văn hóa bệnh hoạn” ở các xứ sở mà ông ta đã từng làm ăn lâu năm và bị ảnh hưởng.

Đối với nhiều người trẻ trưởng thành trong môi trường như vậy, đôi khi Hoàng Kiều trở thành “thần tượng” trong mắt họ, và các mác “tỷ phú” của Hoàng Kiều lại càng khiến cho họ “đào sâu” nền “văn hóa bệnh hoạn” đó nhiều hơn nữa, ai chạm đến thì họ sẵn sàng sừng cổ “có làm được như Hoàng Kiều không mà… chém Gió”.

Thật sự nếu các bạn trẻ nhìn ra bên ngoài, những “tỷ phú” của các nền văn minh tân tiến, cái họ làm và để lại là những giá trị lâu bền cho xã hội và cho tương lai của cộng đồng nhiều hơn, những tỷ phú lâu đời như Warren Buffet, cho đến những tỷ phú thời đại như Bill Gates, Mark Elliot Zuckerberg, Tim Cook, ngoại trừ tạo ra hàng trăm ngàn việc làm trên thế giới, họ luôn tìm kiếm những giá trị lâu dài cho nhân loại nhiều hơn là sử dụng những “chiêu thức” như Hoàng Kiều, ngay cả những “tỷ phú” trùm ma túy như “El Chapo”, kiếm tiền bằng những trò “bàng môn tả đạo”, nhưng còn biết xây trường học miễn phí, bệnh viện miễn phí cho người nghèo, những giá trị để lại của họ, dù làm ăn “chính đạo”, hay làm ăn theo “bàng môn tả đạo”, đều bắt nguồn từ nền giáo dục căn bản bình thường của các xã hội văn minh, không “lệch lạc” như nền “văn hóa bệnh hoạn” đã và đang dẫn dắt các xã hội như ở Việt Nam và Trung Quốc hiện nay.

Hoàng Kiều, Phạm Nhật Vượng, Dr Thanh thậm chí là Cường “Dollar” chỉ là những kẻ làm giàu bằng “quan hệ” với quan chức, làm giàu bằng sự ‘khôn vặt” của con buôn, chứ không phải làm giàu bằng trái tim của một con người biết đóng góp cho các giá trị lâu bền của xã hội, do đó khi họ biến mất khỏi xã hội, cái họ nhận được chỉ là những thứ “danh tiếng” không tốt đẹp như “già dịch”, “khôn lỏi”, “điếm đàng”, “keo kiệt”, chứ không thể nào để lại được tiếng thơm cho đời.

Thế nhé các bạn trẻ, vào đời kiếm ăn, hay lăn vào xã hội để sinh tồn, đôi khi có những nguyên tắc mang tính trừu tượng, nhưng lại là những “dấu ấn” mà các bạn để lại cho đời, những nguyên tắc này tuy không hề trói buộc các bạn cái gì, nhưng sẽ ghi nhận lại giá trị của các bạn để lại trong xã hội, và đó người ta gọi là “xã hội văn minh”, hoàn toàn khác biệt với “xã hội bệnh hoạn” mà các bạn đang phải sống một cách chật vật. Thân ái.

9.2.2017

Trần Nhật Phong
danlambaovn.blogspot.com

-------------

Không còn gì để bán, chỉ bán… thân ..!

Trần Nhật Phong

Sau khi tốt nghiệp đại học, tôi đã có một thời gian khá dài làm nghề lồng tiếng cho các phim bộ Hong Kong và Đài Loan, gần 19 năm làm nghề này, có thể nói tôi đã xem và học được khá nhiều điều hay từ những nhà viết kịch bản của Hong Kong hay Đài Loan, do cơ chế tự do, sức sáng tác của họ thật dồi dào và đôi khi mang đậm những triết lý nhân sinh của người gốc Á.

Tôi nhớ có một lần, phòng chuyển âm phim bộ nhận lồng tiếng cho một loạt 2, 3 vở kịch diễn sân khấu, được thu hình và phát hành, có một vở kịch mà tôi nghĩ thích hợp với câu chuyện hôm nay với các bạn, đặc biệt là các bạn đang sinh sống trong một xã hội đang có dấu hiệu bùng phát mãnh liệt có thể dẫn tới sự đổ máu vì những bất công.

Đại khái câu chuyện đó nói về một nhân vật được hư cấu, vốn là một nhà ngôn ngữ học kiêm một soạn giả nổi tiếng ở Thượng Hải, được xem là một thiên tài,về ngôn ngữ ông có khả năng nghe người đối diện nói chuyện qua âm điệu thì biết ngay là người sinh sống ở vùng nào, làng nào tại Trung Quốc.

Bên cạnh đó ông còn là một nhà soạn kịch nổi tiếng, trong một ngày làm việc của ông, ông có thể soạn một lúc 4, 5 vở kịch khác nhau, vừa có thể đọc đối thoại cho kịch bản này, vừa có thể tạo ngay bố cục cho kịch bản khác, sức sáng tác dồi dào của ông khiến cho các nhân viết viết tuồng chạy không kịp với các vở kịch được ông viết.

Được sự kính trọng của hầu hết giới thượng lưu của Thượng Hải, có nhiều bạn bè tốt, nhưng đến cuối đời ông lại trở thành một ông già khùng khùng, điên điên và chết trong sự cô độc trên đường phố ở Hong Kong ở thập niên 60, sau khi trải qua hàng loạt những biến cố theo sự thăng trầm của dòng lịch sử Trung Hoa.

Tôi thích câu chuyện này, vì nó mang đậm tính triết lý về cuộc sống, đặt biệt là thời hoàng kim của nhà soạn giả ở Thượng Hải, lúc đó ông tự tin là có thể làm bất cứ điều gì như một nhà phù thủy đa năng.

Trong một cuộc ăn nhậu với bạn bè, ông đánh cá với họ rằng, sẽ biến cô gái bán hoa bên ngoài nhà hàng sang trọng nơi ông ăn nhậu, rằng chỉ trong vòng 3 tháng, ông có thể biến cô trở thành một minh tinh siêu việt nổi tiếng khắp Thượng Hải.

Và ông làm thật, kết quả đúng như lời ông cam đoan, chỉ vài tháng dưới sự nhào nắn của ông, cô gái bán hoa đã trở thành một trong những người đẹp được tung hê, được chào đón vồn vã của giới thượng lưu ở Thượng Hải.

Đương nhiên câu chuyện tránh không khỏi những tình cảm nảy sinh ra giữa ông và cô gái bán hoa, và rồi thời cuộc, ghen tuông và cái tôi to lớn đã khiến hai người hợp rồi tan, tan rồi hợp trong bối cảnh nhiễu nhương của nước Trung Hoa thời cận đại.

Môt trong những lần cãi nhau gay gắt dẫn đến chia tay, cả ông và cô gái bán hoa đã có những lời gây tổn thương nặng nề cho nhau nhưng mang đậm triết lý cuộc sống:

– Không có tôi, thì giờ này cô chỉ là cô gái bán hoa ở ngoài đường thôi, làm gì đươc như bây giờ, được săn đón nhiệt tình của các tài phiệt Thượng Hải.

– Đúng, không có ông tôi vẫn chỉ là cô gái bán hoa, nhưng ít ra ngày xưa tôi còn có hoa để bán, bây giờ tôi chả có gì để bán nửa ngoại trừ bán… thân.

Lời nói cay đắng của cô gái từ thân phận bán hoa biến thành một thứ gái điếm hạng sang ở Thượng Hải, khiến tôi liên tưởng đến hoàn cảnh của Việt Nam ngày hôm nay, nó không khác gì với câu đối thoại trên cả các bạn ạ.

Trước năm 1975, miền Nam Việt Nam tuy chưa là môt cường quốc trong khu vực, nhưng ít ra được sự kính trọng của các quốc gia và vùng lãnh thổ lân bang, tương tự như cô gái bán hoa, có được sự kính trọng thương mến của những bạn bè xe kéo, bán hàng rong, những con người lam lũ chung xóm.

Và sau năm 1975, tuy mang danh là một quốc gia thống nhất, nhưng dưới sự cai trị của đảng cộng sản, con dân Việt Nam cầm passport CHXHCNVN đi đến đâu thì bị khinh khi đến đó, và khi không còn gì để bán thì chỉ còn “cướp” đất để bán, nó cũng không khác gì cô gái bán hoa, khi trở thành gái điếm hạng sang, không còn gì để bán chỉ có bán trôn nuôi miệng, và bị bạn bè xa lánh.

Khi nợ công chất cao như núi, không còn gì để xuất cảng, thì những kẻ cai trị chỉ biết tăng thuế, cướp đất để bán, nghĩ đến chuyện lách nợ, mà không đủ khả năng để nghĩ ra giải pháp.

Hàng dệt may xuất cảng thì Indonesia, Malaysia và Trung Quốc đè đến ngợp thở, nếu có dịp ra nước ngoài đến những khu shopping lớn, người ta chỉ thấy các mặc hàng quần áo đều xuất phát từ những quốc gia này, hiếm hoi lắm mới nhìn thấy hàng chữ Made In Viet Nam.

Nông, thủy sản thì trước đây chỉ thua cho Thái Lan, nay thì thua luôn cho cả Lào, Cam Bốt và Miến Điện, khi các mặc hàng này liên tục bị trả về từ khắp nơi trên thế giới vì nhiễm độc thủy ngân, nhiễm độc kim loại.

Dầu thô thì liên tục lổ lã, giá dầu trên thế giới sụt giảm, từ lỗ tới lỗ.

Rừng bị tàn phá, biển bị ô nhiễm, đồng bằng sông Cửu Long bị nước mặn xâm nhập, sông Hồng thì bị hút cát khau thác vô tội vạ, tài nguyên quốc gia không còn lấy một cái gì gọi là rừng vàng biển bạc.

Việt Nam hôm nay còn gì để bán ra nước ngoài? Không, không còn gì cả ngoại trừ đất đai.

Và do đó càng lúc càng có nhiều vụ “cướp” đất diễn ra hắp nơi trên toàn cõi Việt Nam, từ Bắc vào Nam, nơi nào cũng có quan chức địa phương, công an, quốc phòng “cướp” đất đai để bán quyền sử dụng cho nhà đầu tư “nước ngoài” mà thực chất hầu hết là nhà đầu tư “Trung Quốc”.

Hoàn cảnh này có khác gì cô gái bán hoa biến thành bán… trôn trong câu chuyện mà tôi kể ở trên đây các bạn?

Thân xác của mẹ Việt Nam đang bị những kẻ cai trị xẻ ra bán từng phần và được nhân danh “phát triển” nhưng thực tế là bán để chia chát lợi nhuận của những kẻ cầm quyền.

Nếu hôm nay các bạn tiếp tục “cam chịu” hay “không phải chuyện của tôi” thì liệu ngày mai sẽ đến ngôi nhà của các bạn, mảnh đất của các bạn sẽ được thu hồi vì đó là đất “được qui hoạch” hay đất thuộc “bộ quốc phòng”.

Trong một xã hội, mà đất đai, tài sản có thể bị “cướp” bất cứ giờ phút nào thì các bạn liệu có “an toàn” hay “yên bình” hay không?

Chạy!!!

Cơ hội chạy của các bạn đã chậm rồi, vì con cái của những quan chức, kẻ cầm quyền đã chạy trước, chúng ôm tài sản chạy qua xứ “tư bản giảy chết” rồi các bạn ạ, nếu các bạn có may mắn chạy thoát, ra đến bên ngoài cũng chỉ đi làm công cho con cháu của chúng vì chúng có tiền hơn các bạn, nếu các bạn không có khả năng chuyên môn, Không có khả năng ngôn ngữ ở xứ sở các bạn chạy đến, thì các bạn cũng sẽ tiếp tục làm “thân cu li” cho con cháu của những kẻ cầm quyền hiện nay mà thôi.

Giải pháp duy nhất cứu các bạn đã có từ lâu, vấn đề là các bạn có dám dùng giải pháp đó để thay đổi số mạng của các bạn hay không, thay đổi vận mệnh của mẹ Việt Nam hay không thì tùy các bạn nhé. 

Chúng tôi bên ngoài đã cạn lời..

Không can đảm một lần chịu đau để đục bỏ khối ung thư, thì các bạn chỉ chờ ngày vào quan tài mà thôi...

Tại sao chúng tôi yêu nước Mỹ?

Trần Nhật Phong

- Anh có thể cho em biết, tại sao những người đến được nước Mỹ, sau vài năm họ trở nên “cuồng” nước Mỹ không? Em có vài người bà con đang ở Mỹ, dường như tư duy họ thay đổi hoàn toàn, em họ của em là đứa nhút nhát, nhưng giờ nói chuyện qua Viber, nó đã trở nên mạnh mẽ hơn, ngày xưa chuyện gì nó cũng nhờ em đứng ra giải quyết, còn bây giờ, hầu như chuyện gì nó cũng chủ động, thật ra nước Mỹ có điều gì khiến cho mọi người đều “yêu” nước Mỹ đến như vậy?

Inbox của tôi hôm nay nhận được một tin nhắn của một đứa em từ Sài Gòn, nói là đứa em nhưng thật ra tuổi tác thì cách tôi đến... 22 tuổi, đang làm Graphic Designer cho một công ty quảng cáo. Câu hỏi của đứa em này tuy đơn giản, nhưng để trả lời quả thật không đơn giản chút nào, thôi thì trả lời tới đâu hay tới đó.

Trước hết nói về học vấn, các bạn bè của tôi, những người đến Hoa kỳ từ giữa thập niên 80, họ cũng học hành đến nơi đến chốn nhờ những chương trình tài trợ học phí của chính phủ (Financial aid), nếu người nào thiếu may mắn không đủ điều kiện xin tài trợ học phí, thì vẫn có những ngân hàng, công ty tài chánh cho sinh viên vay nợ học với lãi suất thấp, nói chung chỉ cần muốn đi học thì có nhiều phương tiện để đến trường, vấn đề là có quyết tâm học hay không thôi.

Tại Hoa kỳ, vào đại học không phải là chuyện to tát gì cả, ai cũng vào được, chỉ cần có bằng trung học, hoặc nếu từ nước ngoài thì phải học một năm chương trình GED (general education degree) ở College, tuổi nào cũng học được, tuy nhiên để tốt nghiệp ra trường thì đó là cả một vấn đề, muốn ra trường phải trải qua nhiều Examination (thi trắc nghiệm), đôi khi chọn luận án ra trường sẽ khiến cho bản thân mất ăn mất ngủ. Nó khác với nền giáo dục ở Việt Nam, vào đại học thì khó, nhưng ra đại học thì dễ như trở bàn tay.

Nước Mỹ khuyến khích mọi tầng lớp dân chúng đi học, nước Mỹ có đủ các chương trình dành cho mọi tầng lớp, và các bạn không cần phải tự mình đi kiếm, khi các bạn bước chân vào trường, nhà trường sẽ có counselor (cố vấn), họ xem hồ sơ của các bạn, sẽ biết rõ các bạn có đủ điều kiện xin tài trợ của chính phủ không, nếu không thì sẽ có những chương trình tài trợ tư nhân, hay vay mượn, và họ hướng dẫn các bạn điền đơn gởi đi và hoàn toàn không có một... lệ phí nào.

Đó là về học vấn, còn ra xã hội làm việc, dù làm việc cho tư nhân hay chính phủ (ngoại trừ ngành quốc phòng), các bạn sẽ phải trải qua từ ít nhất một lần phỏng vấn cho đến nhiều lần, tùy theo vị trí các bạn xin việc, khi phỏng vấn, họ (thường được gọi là human resources) sẽ hỏi về chuyên môn của các bạn, kinh nghiệm, từng làm ở đâu, tại sao nghỉ việc, đôi khi họ còn trắc nghiệm chuyên môn của các bạn, để xem tốc độ làm việc, sự cẩn thận và quyền biến của các bạn đến mức độ nào. Có những công ty không cho phép người phỏng vấn có quyền nhận người làm việc, họ chỉ có nhiệm vụ phỏng vấn, và đưa hồ sơ phỏng vấn cho người xếp xem duyệt, và người xếp chỉ căn cứ hồ sơ phỏng vấn để quyết định, hoặc sẽ đích thân người xếp phỏng vấn nếu cảm thấy hồ sơ của bạn có thể vào làm việc. Bạn có quyền đòi hỏi mức lương bạn muốn, và giải thích lý do tại sao đòi lương cao, còn thuyết phục được hay không là một chuyện khác. Riêng các công ty quốc phòng đòi hỏi các bạn phải có quốc tịch Hoa kỳ, không có án hình sự, và khi được nhận làm việc, nếu các bạn có ý du lịch ra nước ngoài các bạn phải thông báo, đến nước nào, và sau khi đi du lịch về các bạn sẽ được phỏng vấn là đến quốc gia đó các bạn đi nhưng nơi nào, gặp gỡ những ai, vì đây là qui tắc bảo mật liên hệ đến công việc các bạn đang làm. (Ví dụ như NASA, các công ty sản xuất vũ khí, quân dụng, lò nguyên tử hạt nhân v.v..)

Nếu chán cảnh đi làm công chức, các bạn có thể mở văn phòng, dịch vụ hoặc cơ sở buôn bán ở địa phương của các bạn, chỉ đơn giản là các bạn xuống văn phòng quận, hạt điền mẫu đơn để đăng ký tên (khỏi trùng với cơ sở khác), đóng lệ phí (tại nơi tôi ở lệ phí là 23 Mỹ kim), thời gian đăng ký không tới 5 phút, sau đó các bạn phải đi đăng báo tối thiểu một tuần lễ (trang rao vặt của tờ báo tốn khoảng 35 Mỹ kim một tuần), rồi đến thành phố nào mà bạn muốn mở, xin môn bài (Business License) lệ phí tùy theo thành phố, tùy theo dịch vụ của các bạn là gì. Nếu là nhà hàng, chợ búa các bạn phải theo học lớp gọi là Food License để hiểu rõ luật lệ, qui định cho ngành thực phẩm.

Và tất nhiên mọi người ra xã hội làm việc đều phải đóng thuế, từ thuế lợi tức hàng tháng, hàng năm, cho đến thuế bảo hành xe cộ, thuế đất đai nếu các bạn sở hữu căn nhà và thuế buôn bán. Tiền thuế bạn đóng sẽ được báo cáo đầy đủ và cho bạn biết tiền thuế bạn đóng sẽ được chính phủ sử dụng vào việc gì, ví dụ thuế bảo hành xe hàng năm, cơ quan nha lộ vận (DMV), sẽ dùng tiền thuế đó trả lương cho những nhân viên phục vụ cho bạn, đóng góp vào ngân sách xây dựng hạ tầng cơ sở đường phố của địa phương, và đóng góp vào những chương trình thiện nguyện dành cho người thiếu may mắn. Hay thuế lợi tức của bạn, sẽ có bao nhiêu đóng cho tiểu bang, bao nhiêu đóng cho liên bang, và bao nhiêu sẽ đóng vào quĩ hưu trí cho chính bạn. Các bản báo cáo này sẽ đến tận tay bạn hàng tháng hoặc hàng năm. Và nếu bạn làm việc liên tục trên 10 năm, sở xã hội có trách nhiệm gởi thư báo cho bạn biết, tiền hưu trí của các bạn ở tuổi nghỉ hưu hàng tháng là bao nhiêu, hoặc nếu bạn nghỉ hưu sớm thì bao nhiêu.

Bên cạnh trách nhiệm đóng thuế, chính phủ luôn khuyến khích mọi người, mọi giới đóng góp vào các chương trình từ thiện xã hội, dù trong hay ngoài nước, và chính phủ luôn khấu trừ thuế cho những đóng góp này, ngay tại trường học, từ tiều học cho đến đại học, các trẻ em hay sinh viên đều được khuyến khích tham gia các sinh hoạt xã hội cộng đồng, và họ được cộng thêm tín chỉ cho những công việc này khi tốt nghiệp, đây người Mỹ gọi là Payback (đáp trả cho xã hội). Càng giàu, càng nổi tiếng thì sự đóng góp lại càng phải nhiều hơn, nếu không đóng góp hoặc không chứng minh được sự đóng góp, thì cá nhân hoặc công ty đó sẽ đón nhận những chỉ trích gay gắt từ công chúng, dẫn đến những hệ quả bị tẩy chay hoặc bị hủy các hợp đồng. Đó là lý do tại sao các bạn thấy nhiều minh tinh tài tử Hoa kỳ hoặc các đại công ty, hàng năm đều báo cáo những đóng góp của họ cho công việc từ thiện xã hội.

Bạn muốn mua nhà, ngoại trừ bạn để dành một số tiền lớn không muốn mang nợ nần trả hết một lần, nhưng người Mỹ ít khi làm vậy dù họ có khả năng trả một lần. Đa phần đều mượn nợ ngân hàng, thứ nhất là việc trả tiền nợ nhà, họ được khấu trừ vào thuế lợi tức của họ, thứ hai là dùng tiền thặng dư đó đầu tư vào nơi khác như làm ăn, cổ phiếu hay tài chánh vẫn có lợi nhiều hơn.

Nếu muốn mua nhà trả góp, nguyên tắc của ngân hàng rất rõ ràng, điều đầu tiên là tín dụng cá nhân của bạn, thứ hai là khả năng chi trả hàng tháng của bạn và thứ ba là số tiền đầu bỏ xuống (down payment).

Nếu tính dụng của bạn tốt (trên 700 điểm FICO), bạn mua nhà lần đầu, chính phủ luôn có tài trợ cho bạn với phân lời thấp và bạn chỉ bỏ số tiền đầu khoảng 3% - 5% trị giá của căn nhà, nhưng bạn phải có mức lương gấp 3 lần số tiền nhà trả hàng tháng (ví dụ món nợ 30 năm các bạn trả $2,000 một tháng, thì lương các bạn phải là $6,000) vì ngoại trừ tiền góp cho ngôi nhà, ngân hàng luôn tính đến chi phí hàng tháng mà bạn còn phải chi trả như điện, nước, rác, xe cộ, bảo hiểm, chi phí gia đình v.v..

Nếu tính dụng của bạn xấu ( dưới 620 điểm FICO), ngân hàng đòi hỏi các bạn phải trả tiền đầu là 20%, đồng thời chứng minh lợi tức cũng giống như tôi nói ở trên.

Bên Mỹ mượn nợ ngân hàng không khó, quan trọng là bạn chứng minh được khả năng trả nợ, từ mua xe, mua nhà cho đến mượn tiền làm ăn, v.v….

Và khi bạn không có khả năng trả nợ, vì thất nghiệp, vì thất bại trong làm ăn, các bạn vẫn còn cơ hội, khai phá sản là giải pháp để các bạn có thể làm lại từ đầu, nhưng trong 7 năm các bạn sẽ không thể mượn nợ của bất cứ công ty tài chánh nào, và có nhiều ngân hàng lớn cũng không cho bạn mở tài khoản. Đương nhiên việc khai phá sản sẽ không bao gồm tiền thuế nếu bạn thiếu, và nếu không trả thuế bạn sẽ bị phạt vạ rất nặng thậm chí còn phải ở tù nếu khai gian với sở thuế.

Luật lệ của nước Mỹ được đặt ra để bảo vệ quyền lợi của công chúng dưới bản hiến pháp của Hoa Kỳ, chính phủ không thể dựa vào luật lệ để vi phạm quyền căn bản trong hiếp pháp. Ví dụ quyền tự do ngôn luận, được xem là tuyệt đối, bạn có thể chửi mắng bất cứ ai kể cả tổng thống, không ai bắt bạn vì lý do này, còn có kiện bạn vì phỉ báng hay không là quyền của người đó, cảnh sát không xen vào vì đó là kiện tụng dân sự, bất kể cá nhân người kiện là tổng thống.

Bên cạnh đó là quyền sở hữu súng đạn, dù đã xảy nhiều vụ bắn trong nhiều năm nay, chính phủ có thể đặt ra những luật lệ gắt gao để kiểm soát súng đạn, nhưng dân chúng Hoa kỳ, kể cả cá nhân của tôi cũng không đồng ý hủy bỏ điều này trong hiến pháp, vì quyền sở hữu súng đạn đồng nghĩa với quyền tự bảo vệ cho bản thân và gia đình trước bạo lực, nhất là trong những trường hợp khi cảnh sát chưa tới kịp, hay trong những khu biệt lập khó liên lạc với bên ngoài, nếu không có những vũ khí hợp lệ, làm sao người dân đối phó kịp với những kẻ xấu có súng đạn mua lậu? Các bạn có thể nhìn điều này qua lăng kính quyền lợi của các công ty chế tạo súng đạn, nhưng cá nhân tôi hay nhiều công dân Hoa kỳ khác, thì nhìn nhận sự việc hoàn toàn khác với các bạn, chúng tôi nhìn sự việc qua lăng kính của quyền sinh tồn của cá nhân và gia đình nhiều hơn là quyền lợi như các bạn đang sống ở Việt Nam.

Chính phủ muốn tăng thuế, muốn đặt thêm luật lệ, tất cả đều phải thông qua lá phiếu của công dân có quốc tịch, không phải ban ngành nào muốn đặt ra luật lệ thì đặt, và những công dân có quốc tịch đều bình đẳng giống nhau, không phân biệt gì cả, người có quốc tịch sau 5 năm định cư ở Hoa kỳ, thì quyền lợi của họ không khác gì những gia đình Mỹ trắng đã có mặt ở đây từ 200 năm trước. Có khác chăng chỉ là chiếc ghế tổng thống theo qui định phải là người sinh ra tại Hoa kỳ.

Như tôi nói, luật lệ của Hoa Kỳ đặt ra là để bảo vệ cho công dân, chứ không phải bảo vệ cho chế độ, ví dụ bạn là người thuê nhà, thì ngay cả chủ nhà cũng không được phép bước vào căn hộ mà bạn đã thuê, nếu không có sự đồng ý của bạn, cảnh sát cũng vậy, họ không được tự ý vô nhà của bạn mà không có sự đồng ý của bạn, trừ phi họ có trát tòa cho phép, hoặc họ chỉ được xông vào trong trường hợp khẩn cấp cứu người. Nhưng ngay cả khi khẩn cấp cứu người, cảnh sát vẫn có khả năng bị kiện vì gây hư hại tài sản của công dân.

Tại Hoa kỳ quyền lực của cảnh sát, NSA, FBI hay CIA rất mạnh, nhưng vẫn không mạnh bằng giới luật gia, khả năng bị kiện tụng của họ cũng rất cao, do đó họ có những qui định rất gắt gao khi muốn sử dụng vũ lực, các luật sư luôn trở thành “hung thần” của cảnh sát và nhân viên công lực, bởi vì họ biết, đến chung cuộc, quyết định số mạng của họ là các luật sư và quan tòa, chính phủ không thể can thiệp vào.

Nhiều bạn nhìn thấy các cuộc biểu tình bạo động ở Hoa kỳ, thì vội cho rằng cảnh sát có quyền đàn áp và kẻ gây bạo lực sẽ ở tù, thì các bạn chưa hiểu rõ về Hoa kỳ.

Đúng, về nguyên tắc bạn có thể biểu tình bất cứ giờ phút nào, ở đâu mà không bị cảnh sát hay chính phủ bắt bớ, vì đó là quyền tự do ngôn luận tuyệt đối trong hiến pháp.

Nhưng nếu bạn gây bạo động, đốt phá thì cảnh sát có có quyền bắt giữ bạn và truy tố ra tòa, nhưng trên thực tế, cảnh sát cũng sẽ xem vào sự việc, đánh giá trước khi truy tố.

Nếu động cơ của các vụ bạo động xuất phát từ các hoạt động tội ác đường phố như hôi của, đốt phá, đánh đập người khác bị thương, đương nhiên cảnh sát sẽ tỏ thái độ cứng rắn, bắt giữ, bắn hạ hay truy tố ra tòa với mức án thật nặng.

Còn nếu động cơ các vụ biểu tình bạo động về chính trị (phản đối chính sách của chính phủ, hay đạo luật nào đó được thông qua), môi trường (bảo vệ sinh thái rừng, biển, hoặc phản đối những công ty, chính sách gây hại đến môi trường) hay dân quyền bị vi phạm, tôi đảm bảo với các bạn rằng 80% đều được trả tự do không hề bị truy tố, trừ phi cá nhân đó gây tổn hại cho thân thể người khác, còn nếu không họ chỉ bị kiện về phá hoại tài sản của người khác về dân sự, bồi thường chứ không bị tù đày. 20% còn lại nếu có bị truy tố, thông thường bản án rất nhẹ, chỉ là làm việc cộng đồng từ 1 tuần lễ cho đến 6 tháng tùy theo mức độ và cũng không bị kết án tù.

Quyền tự do chính trị được tôn trọng tuyệt đối tại Hoa kỳ, đất nước này không có chế độ lưỡng đảng hay độc đảng, bất cứ công dân nào cũng có quyền lập đảng, chỉ cần họ xin đủ chữ ký của những người ủng hộ theo qui định và đóng lệ phí, thì có quyền lập đảng chính trị, đương nhiên sau khi lập đảng, có thuyết phục được quần chúng tham gia vào đảng hay không lại là một chuyện khác, nhưng luật lệ cho phép họ làm điều đó.

Hoa Kỳ có đến 50 tiểu bang, ngoại trừ những luật lệ chung của liên bang, mỗi tiểu bang đều có luật lệ phù hợp với văn hóa, địa phương riêng, giống như 50 quốc gia nhỏ trong một quốc gia lớn, chuyện bạo động xảy ra ở Texas, mà tôi ở California, thì cũng giống như các bạn ở Sài Gòn hay Hà Nội mà chuyện xảy ra ở Thái Lan hay Malaysia, nên đừng nghĩ rằng chúng tôi mỗi ngày sống trong bạo động và súng đạn nhé.

Nước Mỹ của chúng tôi mỗi ngày có đến cả trăm triệu chiếc xe chạy ngoài đường, hàng ngàn công ty công nghiệp nặng, đáng lý chúng tôi phải sống trong không khí ô nhiễm kinh khủng, nhưng tại sao chúng tôi lại có bầu không khí sạch sẽ hơn Việt Nam và những nơi khác? Đơn giản là vì chính phủ của chúng tôi có những qui định rõ ràng, những chiếc xe nào chạy quá 3 năm, đều phải được được đi Smoke check (kiểm tra độ khói xe), nếu mức độ khói xe vượt quá qui định, thì sẽ không được phép đăng bộ để lưu hành ở ngoài phố, chủ xe phải sửa chữa để đúng qui định. (việc đăng bộ xe là hàng năm, chung với thuế bảo hành xe), ngoài ra chính phủ khuyến khích dân chúng chạy xe mới cho an toàn, và giảm mức độ ô nhiễm, nên trói buộc các hãng xe phải thu gọn chi phí sản xuất, nhằm giảm giá xe xuống, và các ngân hàng tài trợ mua xe cũng có chính sách dễ dãi hơn cho người mua xe trả góp.

Bên cạnh đó, hầu hết các thành phố ở Hoa kỳ đều qui định, chủ nhân một khu đất, cơ sở thương mại hay một căn nhà, đều phải trồng tối thiểu 12% cây xanh trên tổng diện tích, riêng nơi tôi ở, năm nay có thể đòi hỏi lên đến từ 16% đến 20% cho những khu mới xây cất, mục đích là để tạo thêm không khí tươi sạch cho thành phố.

Các công ty công nghiệp nặng, cứ mỗi 3 tháng đều được giới chức chính phủ xuống thanh sát một lần để kiểm tra mức độ ô nhiễm, công ty nào bị phát hiện vi phạm chỉ số ô nhiễm theo qui định, nhẹ thì bị phạt, còn nặng có thể bị khởi kiện đến sạt nghiệp, thậm chí chủ nhân hay ban giám đốc, có thể bị truy tố và ở tù.

Nước Mỹ luôn đòi hỏi sự thay đổi, cứ nhìn các cuộc bầu cử thì các bạn cũng đã thấy, tôi không cần giải thích thêm, ngay cả trong cuộc sống xã hội, những công ty từ cấp trung đến cấp lớn cũng vậy, mỗi ban giám đốc điều hành họ chỉ ký hợp đồng 5 năm là tối đa, nếu công ty có lời đúng dự tính và mọi việc minh bạch, thì họ có thể ký thêm với ban giám đốc điều hành, còn bình thường sau 5 năm họ thay đổi toàn bộ ban lãnh đạo điều hành, thứ nhất là ngăn chặn tình trạng ở lâu sẽ sinh ra những tiêu cực, phe đảng hay đưa người thân vào vị trí quan trọng để củng có quyền điều hành, thứ hai là sự thay đổi để công ty không bị tụt hậu.

Nước Mỹ có tham nhũng không? Tôi khẳng định với các bạn là có, nhưng mức độ tham nhũng rất thấp, và nạn tham nhũng không ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân.

Nước Mỹ có mang nợ không? Khẳng định là có, mà còn mang nợ cao nhất thế giới, nhưng khả năng trả nợ cũng cao nhất thế giới, do đó nhiều quốc gia xếp hàng chờ cho... nước Mỹ vay thêm nợ.

Nếu các bạn cho rằng nước Mỹ hiếu chiến, luôn gây chiến tranh ở khắp nơi, tuy nhiên các bạn cứ suy nghĩ thêm, nếu thế giới này không có nước Mỹ, liệu những nước nhỏ, có khả năng tồn tại với các nước lớn như Trung Quốc và Nga hay không? Và nước Mỹ chưa bao giờ chiếm đất của quốc gia nào để tuyên bố là lãnh thổ của Hoa kỳ, như Trung Quốc đã làm với Tây Tạng, Nội Mông, hay Nga đã từng làm với Georgia, Chechya hay Ukraine.

Và trên đây chính là những lý do tại sao chúng tôi yêu quê hương thứ hai này nhiều hơn là quê hương gốc, vì chính nước Mỹ đã có những cơ chế minh bạch, rõ ràng, bảo vệ quyền lợi tối đa của người dân, tạo cơ hội đồng đều cho mọi sắc dân, nên khi đến Mỹ được vài năm, hàng triệu người trên thế giới đã xem bản thân là công dân của đất nước này, sẵn sàng trả giá để bảo vệ cho đất nước này, bảo vệ cho giá trị quyền sống con người, những điều mà các bạn sẽ không bao giờ nhìn thấy ở Việt Nam hay Trung Quốc, nếu những quốc gia này còn dưới sự cai trị của chủ nghĩa Cộng Sản.
Trần Nhật Phong

HCD: Tôi thấy bài viết nầy mô tả được phần nào đời sống của người dân Mỹ nên post lên đây để bà con ở Việt Nam đọc cho biết. 

Ngoài ra xin hiểu là tôi không có ý so sánh chi hết. Thế gian không nơi nào là thiên đàng cả, trăm người trăm bụng. Tỉ như nước Nhật giàu sang thì người dân Nhật làm việc chết bỏ đến độ số người chết vì làm việc (tự vận) hàng năm quá đông nên chánh phủ Nhật hiện bàn cải đưa ra luật cấm làm quá 80 giờ một tuần và những thứ liên hệ tới làm quá giờ.

Mỹ có đời sống sung túc và tiện nghi vì người dân Mỹ cũng làm việc chết bỏ (nhưng ít hơn Nhật) Tôi biết có người Việt mấy mươi năm trước khi định cư tại Mỹ là "hai job" tức là đi làm cho hai hãng cùng lúc, nếu full time thì cũng là 80 giờ một tuần.

Rất nhiều người không ưng làm việc như vậy, thích đời sống nhàn hơn. Hình như chỉ có người ở Mỹ là chạy theo đồng hồ, đi như chạy. Bạn bè tôi ở xứ khác đến, kể cả Việt Nam thì rất khoan thai tà tà. Nhớ nhiều lần đi chợ chở bạn bè theo, mình gấp gần chết, nhưng bạn phương xa đi chậm rải thong dong coi giờ giấc như pha. Vào restaurant Mỹ gọi xong tí là có thức ăn mang ra., nhưng nghe nói restaurant nhiều xứ gọi món ăn phải ngồi chờ mút mùa, tôi không biết chỉ nghe nói, nhưng lần ghé Paris thì gọi chừng 10 phút sau họ mang thức ăn ra ngay..

Ở Mỹ mỗi năm được nghỉ "vacation" trung bình 2 tuần. Muốn nghỉ thì nghỉ không muốn cứ đi làm. Nhưng có xứ bắt phải nghỉ, có khi nghỉ tới 2 tháng hè. Nghe nói ở Nhật chủ hãng có khi chi tiền cho nhân viên đi ra ngoại quốc nghỉ vacation (tôi sang Hawaii vừa rồi nghe nói vậy. Người Nhật đến Hawaii rất đông, nơi nào cũng thấy bảng hướng dẫn viết bằng chữ Nhật.

Tôi cám ơn ông Nguyễn Phú Trọng- Dân giàu đảng viên chạy qua Mỹ hết rồi, Cali tràn ngập tư bản đỏ


Trần Nhật Phong

Chắc các bạn bè lại “giật mình” vì cái “tít” đầy nịnh bợ của tôi, mới viết một loạt bài màu “vàng”, giờ lại có một bài “đỏ” là thế nào? Cứ giống như con tắc kè đổi màu soàn soạt.

Không, đây là lời cám ơn thật tình của tôi với ông Nguyễn Phú Trọng, vì kể từ ngày ông “tái” đắc cử vào chức tổng bí thư nhờ “dân chủ đến thế là cùng”, từ vài tháng qua, đã khiến chúng tôi ở Little Saigon nói riêng và trên toàn Hoa kỳ nói chung, trở nên bận rộn hơn, nhất là ngành địa ốc, đã “đột biến” tăng tốc mạnh.

Cô bạn phụ trách tài chánh của công ty mà chúng tôi cùng hợp tác mở ra hơn một năm trước đây báo cáo, kể từ tháng tư cho đến cuối tháng 8, tổng số mua bán tài sản (properties) đã hơn 15 triệu Mỹ kim, người bán (seller) thì đủ các sắc dân gồm Việt, Mỹ, Ấn, Hàn, và người mua (buyer) thì gần như 85% là những người đến từ... Việt Nam.

Cũng nhờ tiêu chí tuyệt vời của ông Trọng, chỉ có “người Bắc có lý luận” mới được làm tổng bí thư, nên khu vực Bolsa mà chúng tôi đang sinh sống trở nên náo nhiệt hơn, chỉ mới hồi đầu năm, giá nhà còn trì trệ thì đến nay đã tăng lên 12%, và quận Cam nơi tôi đang sinh sống, lọt vào danh sách 10 khu vực có giá nhà cửa tăng cao nhất trên toàn quốc, giờ người Mỹ gốc Việt, ai làm chủ một căn nhà thì đã có “lãi” tệ lắm cũng hơn 100 ngàn Mỹ kim.

Và cũng nhờ vào quyết tâm của ông, “bắt chuột sợ vỡ bình”, mà nay đi từ miền nam đến miền bắc California, những tấm quảng cáo các chương trình EP3-EP5, du học, kết hôn, đoàn tụ, còn nhiều hơn cả những tấm bản tranh cử của các ứng cử viên tranh cử tháng 11. Các bạn bè tôi làm nghề luật sư, chuyên về di trú bận đến nỗi rũ nhau đi ăn trưa cũng không có thời gian.

- Em còn nhiều Client (khách hàng) lắm anh, họ mua nhà toàn trả pay off, nhưng anh phải chuẩn bị mọi thứ nhé, họ bay qua ký giấy tờ, đóng Escrow xong là bay về lại bên đó ngay.

- Anh đừng lo, họ bên đó có cách hết, tiền chuyển hợp pháp qua ngân hàng, chứ không phải loại “chuyển lậu” đâu, họ đã có sẳn tiền ở Mỹ rồi.

- Họ thích mua properties không list trên thị trường, nếu anh có thì email cho em nhé.

Mấy cô Agent (người môi giới) liên tục gọi cho tôi, các cô than phiền tuần nào cũng có khách từ Việt Nam sang, nội việc sắp xếp chỗ ăn, ở cho đến sắp lịch cho họ đi “xem nhà” kiêm luôn chở họ đi Cabazon Outlet để mua “hàng hiệu” (nơi đây là chỗ nổi tiếng ở Nam Cali bán “đồ hiệu” giá rẽ), đã không còn đủ thời gian lo cho gia đình.

Khi trò chuyện với những người “khách” thuộc dạng VIP ở văn phòng, tán gẫu, tôi tò mò hỏi thêm về cuộc sống làm ăn của họ ở Việt Nam, đa số đều khoe với tôi rằng, nhờ “quan hệ” rộng rãi với các “quan” đứng đầu ban ngành, và “quan hệ mật thiết” với ngân hàng, nêu việc kiếm tiền của họ không mấy khó khăn, nếu không nói là “dễ dàng” như uống một ly café. Nhưng khi hỏi đến lý do tại sao kiếm tiền dể vậy mà phải chạy qua tuốt “xứ tư bản giãy chết” mua tài sản làm gì? Tất cả họ đều lắc đầu... ngán ngẩm.

Người thì lo sợ chỉ một đêm có thể trở thành trắng tay và... đi tù về tội “làm trái qui định”, người thì nói rằng xã hội gì mà kỳ cục, ăn không dám ăn, ra đường thì không biết chết lúc nào vì “đèn vàng”, vì cướp giật hay vì... tư thù ân oán. Người thì lo ngại cho tương lai của con cái với văn hóa “game show” truyền hình, “sống ảo” trên mạng xã hội, thậm chí còn lo ngại “cướp đêm là giặc cướp ngày là... người thân”.

Tóm lại những “khách” VIP này của chúng tôi có đủ cả trăm, cả ngàn lý do để “tháo chạy” khỏi Việt Nam, để chuyển tài sản mà họ “kiếm được” ra khỏi Việt Nam. Họ vẫn giữ các mối làm ăn trong Việt Nam, nhưng hầu hết đều “rút ruột” tài sản chuyển qua Mỹ, và chuẩn bị sẳn sang cho tình hình một khi có “biến động gì”.

Chỉ là một công ty “cỏn con” được lập ra trong lúc “ăn nhậu”, khi tình hình “EP5” (tức là diện đầu tư di dân) rộ lên một năm trước đây, thế mà chỉ trong vòng chưa đầy 5 tháng (từ tháng tư đến cuối tháng 8 năm nay), tổng số mua bán từ các “khách” VIP này đã lên đến 15 triệu Mỹ kim, vậy thì những công ty khác bề thế hơn, thậm chí là thông qua các công ty của người Mỹ làm chủ, và không chỉ tính ở quận Cam nơi tôi đang cư ngụ, mà trên toàn quốc Hoa kỳ, thì con số sẽ là bao nhiêu? Vài ngàn hồ sơ là chuyện bình thường, mỗi hồ sơ mua bán từ vài trăm ngàn Mỹ kim lên đến vài triệu Mỹ kim, và nếu chỉ tính từ khi “người Bắc có lý luận” lên làm tổng bí thư, tôi tin rằng đã có ít nhất vài tỉ USD đã được “trở về đất mẹ”.

Nếu không nhờ quyết tâm “đả hổ diệt... thù” của ông Trọng, thì làm sao nguồn đầu tư vào Hoa kỳ nói chung và khu vực của tôi cư ngụ nói riêng lại gia tăng “đột biến” như vậy, cho đến khi viết những dòng chữ này, cái công ty “trời ơi đất hỡi” của chúng tôi vẫn còn đang “thụ lý” 6 hồ sơ trong Escrow (Escrow là định chế tài chánh trung gian giữa mua và bán).

Và cũng nhờ quyết tâm “truy sát” kẻ làm “trái qui định pháp luật gây thất thoát hơn 3,000 tỉ đồng” Trịnh Xuân Thanh, mà điện thoại Viber, Skype, email từ Việt Nam, đặc biệt là khu vực Sài Gòn lại có chiều hướng “tích cực” hơn. Một vài người khi bay qua Mỹ gặp tôi thì bắt tay nói rằng, có đọc những bài viết của tôi trên Dân Làm Báo, họ nói rằng những bài tôi viết hay các bạn khác viết vẫn chưa đủ về thực trạng ở Việt Nam. Họ nói rằng chúng tôi chỉ chụp hình, viết bài, quay phim về nỗi bất mãn của hàng triệu người nghèo khó ở khắp các vùng miền tại Việt Nam, nhưng lại bỏ sót họ, tức là những người biết “thỏa hiệp” để sinh tồn mà tôi gọi tạm là ‘thành phần trung lưu”.

- Các anh chỉ mới nói đến nỗi bất mãn của người nghèo, nhưng còn nổi “bất mãn” của chúng tôi, nó còn kèm theo sự “bất an” chứ không phải chỉ là “bất mãn”.

Thì ra vậy, xưa nay tôi quen sinh hoạt với các anh, chị, em tranh đấu xã hội dân sự, chúng tôi luôn tập trung vào những nỗi phẫn uất của người nghèo, của những người dân bị “cướp” đất đai, bị “cướp” quyền sống, nhưng chúng tôi lại chưa tìm hiểu rõ về những con người “thỏa hiệp” này, họ chính là những nhân tố “đóng góp” phần nào cho “điều 4 hiến pháp”, vì họ “dựa” vào đó để kiếm tiền dễ dàng.

Nhưng nay đến phiên họ “tháo chạy”, nếu hơn 30 năm trước chúng tôi “tháo chạy” khỏi Việt Nam bỏ lại tất cả tài sản của ông cha, tài sản của gia đình, thì cuộc ‘tháo chạy” hôm nay của những con người “thỏa hiệp” này... ngon lành hơn, họ đem hết tài sản chuyển sang Hoa Kỳ, sang những quốc gia văn minh tây phương, để tài sản họ được bảo vệ an toàn hơn. Năm xưa chúng tôi liều chết “tháo chạy” bằng thuyền, bằng những cuộc “vượt biên” đẫm máu trên biển và rừng sâu nước độc, thì hôm nay, cuộc tháo chạy của họ bằng máy bay, bằng Visa nhập cảnh đủ loại.

Họ thông minh lắm vì “đã sống với lũ”, nên biết cách sử dụng đồng tiền họ kiếm được ở những xứ sở luật pháp minh bạch như Hoa Kỳ. Người nào “nghèo” nhất trong nhóm có con đang du học ở đây, họ mua một căn nhà trả tiền mặt, rồi cho mướn, tiền mỗi tháng thu về từ 1,600 cho đến 3,000 USD, tùy khu vực, tùy nhà lớn, nhà nhỏ, thế là họ đủ tiền cho con ăn học tới nơi tới chốn, còn dư dả chút đỉnh, mà tài sản trị giá hàng trăm ngàn lên đến cả triệu Mỹ kim vẫn còn nguyên.

Kẻ nào “đại gia” hơn thì mua vài cái commercial building cho mướn, hay khách sạn, rồi thuê người địa phương quản lý, vừa được quyền di dân hợp pháp, mỗi tháng lại bỏ túi vài chục ngàn Mỹ kim, tài sản được “quản lý” an toàn, không ai dám “cướp” cả, vài năm sau, giá trị tài sản lại tăng, họ muốn bán vẫn có “lãi” như thường.

Và sẽ có bao nhiêu “quan chức đỏ” nằm trong số này? Tôi đánh giá là rất nhiều, họ chỉ là những “đảng viên” tép riu, nhưng kiếm tiền thì không “tép riu” chút nào. Và đừng ai đó nói rằng “đảng viên Cộng Sản” không được nhập quốc tịch Hoa kỳ hay không được quyền cư trú, họ vẫn được đấy, chỉ cần khi điền đơn họ khai thật từng là đảng viên Cộng Sản, và khi sĩ quan sở di trú thẩm vấn, họ chỉ cần giải thích lý do họ gia nhập đảng Cộng Sản một cách hợp lý, thì họ vẫn có quyền nhập tịch hay cư trú.

Dưới cái gọi là cơ chế “nhất đảng” lãnh đạo, họ muốn làm việc, họ muốn thăng tiến, họ muốn kiếm tiền, họ muốn có cơ hội ở vị trí lãnh đạo ban ngành, nếu không gia nhập đảng thì làm sao họ “thỏa mãn” được cái khát vọng “tầm thường” đó? Họ không còn lựa chọn nào khác, và khi ‘tháo chạy”, họ đã biến thành “nạn nhân” của những “xung đột chính trị nội bộ”, tương tự như trường hợp của Trịnh Xuân Thanh đang xảy ra.

Trong xã hội minh bạch rõ ràng của Hoa Kỳ hay khối Tây phương, mỗi một con người đều có cơ hội giống nhau, trách nhiệm của ai thì người đó chịu, ví dụ một đứa trẻ sinh ra ở Hoa Kỳ, thì nó có cơ hội trở thành tổng thống, bất kể cha, hay mẹ của đứa trẻ có phạm tội buôn ma túy, giết người, đương nhiên thắng cử hay không lại là một chuyện khác, nhưng luật pháp và cơ chế cho đứa trẻ cơ hội đó.

Còn dưới cái cơ chế của “nhà sản”, thì cái “lý lịch” gia đình đã “giết” cơ hội của hàng chục triệu người khác rồi. Cái tư duy “đời cha ăn mặn, đời con khát nước”, hay “một kẻ làm quan, cả họ được nhờ” đã được “đảng nhà sản” triệt để thực hiện “đúng qui trình”.

Do đó hiện tượng “tháo chạy” ra khỏi Việt Nam chưa bao giờ dừng lại kể từ khi Cộng Sản “thống nhất” bằng súng đạn hơn 40 năm trước đây, từ những cuộc vượt biên của chúng tôi, rồi đến di dân đoàn tụ, “xuất khẩu lao động”, và bây giờ là “du học, kết hôn” đầu tư di dân, đó cũng là lý do tại sao đất nước có hơn 90 triệu dân mà chỉ có chưa tới 5% là đảng viên.

Cũng vì những “hiện tượng”, “lý do”, “nguyên nhân” nói trên mà tôi phải viết bài này, cám ơn ông Nguyễn Phú Trọng và cái “đảng đạo đức Hồ Chí Minh” của ông, nhờ đó mà công ty “cỏn con” của tôi và bạn bè mấy tháng nay “lượm” được không ít tiền từ các cuộc “tháo chạy” hiện nay đang diễn ra, và tôi tin rằng, tình hình này sẽ còn kéo dài trong vài năm tới.

Nếu 40 năm trước, cuộc “tháo chạy” của chúng tôi chỉ độ khoảng hơn một triệu người, thì nay tôi tin rằng, mảnh đất tôi đang sinh sống, tăng lên 5, 10 triệu người sẽ là con số không mấy khó khăn trong vài năm tới.

À quên, tôi còn phải nhắn nhủ với những “ai” đang có ý định muốn “tháo chạy” cả người lẫn tài sản, thì cứ liên lạc với Dân Làm Báo nhé, ở Hoa Kỳ chúng tôi có đầy đủ luật sư bảo vệ đến cùng cho “thân chủ”, bảo đảm các bạn sẽ không bị “dẫn độ” theo kiểu “có qua có lại” đâu, vì xứ sở mà chúng tôi sinh sống có luật pháp bảo vệ rõ ràng, nhất là cụm từ “làm trái qui định pháp luật gây thất thoát hàng ngàn tỉ đồng”, chưa đủ cấu thành “tội tham nhũng” để “dẫn độ” nhé. Không phải chính phủ cho “dẫn độ” thì luật sư của chúng tôi để yên đâu, cứ nhìn cựu nhân viên NSA Edward Snowden, hay ông chủ của trang mạng WikiLeaks là Julian Assange thì rõ rồi nhé, cả “công an” của cường quốc như Hoa kỳ, Úc còn “hộc máu” với luật sư chứ đừng nói đến mấy chú “an ninh quèn” của xứ thiên đường XHCN.

22.09.2016
Trần Nhật Phong
danlambaovn.blogspot.com

Tháng tư... nghĩa gì

Trần Nhật Phong




- Năm ngoái cậu làm cuốn phim 40 năm gì đó, đánh dấu 40 năm của người Việt Hải Ngoại, năm nay tháng tư lại đến. Cậu lại muốn làm gì?

- Vậy anh muốn em phải làm gì?

- Thì cũng giữ chút lửa cho mấy "thằng già" như anh chứ!

Vài câu đối thoại ngắn ngủi với ông anh "tiền bối" ở xa, tôi lại bị chứng "hồi tưởng", nói về cuộc chiến 41 năm trước? Tôi còn quá nhỏ (năm 75 tôi vừa tròn 7 tuổi), thì biết gì về cuộc chiến mà nói? Nói về ý thức hệ của cuộc chiến? Nói thêm cũng bằng thừa, 41 năm qua, "vàng" hay "thau" cũng đã rõ ràng quá rồi. Ai thắng? Ai bại? Ai tà? Ai chánh? Những người như tôi sống qua nhiều xã hội khác nhau, đã quá hiểu rõ.

Nhưng cái dấu mốc tháng tư, có lẽ vẫn còn là một "nhát kiếm" cho cả kẻ thắng lẫn người bại. "Kẻ chiến thắng" thì khoe khoang tròn 41 năm, không năm nào mà họ không dùng cái chiến thắng quân sự năm 1975, để che đậy cái "dốt nát", cái "hèn", cái "yếu kém quản lý", và năm nào cũng "tự sướng" rằng chiến thắng đế quốc Mỹ, Thực Dân Pháp, Phát xít Nhật. Nhưng 41 năm qua, "kẻ chiến thắng" vẫn đi ăn mày khắp thế giới từng đồng ODA cho đến FDI, năn nỉ đế Quốc Mỹ, Thực dân Pháp hay Phát xít Nhật, cấp cho cái này, bỏ giùm cái kia.

Còn "kẻ chiến bại", 41 năm sau, họ đã trở thành những ông già, sáng thì nhàn nhã ngồi ở quán cafe nhắc lại những kỷ niệm, và có một chút gì đó nuối tiếc thời trai trẻ, trưa thì xách xe đón cháu ngoại, nội đi học về, tối thì lại bò lên Face book đọc tin, vào Youtube kiếm phim... miễn phí xem. Và hàng năm "kẻ chiến bại" vẫn bơm hàng tỷ Mỹ kim về xứ sở mà họ đã bại trận, trong khi vẫn làm lễ... tưởng niệm quốc hận.

Có nghịch lý hay không? Khi vấn đề bị đảo ngược, "kẻ chiến thắng" điều hành cả một đất nước thì khiến con dân mang nợ cùng mình, xã hội đảo lộn, luân lý gia đình bị vứt vào xọt rác, nhường chổ cho "soái ca", cho "Hậu Duệ Mặt Trời", ra đường thì cứ như là... đánh loto cho mạng sống, đến cửa "quan" thì giống như... phải quì lạy Phật.

Còn 'kẻ chiến bại" thì sau thời gian trả nợ chiến tranh bằng tuổi đời, trả nợ cơm áo bằng 2 bàn tay trắng, thì giờ lại nhàn nhã, ấm no trên xứ sở vốn được gọi là "vùng đất hứa", thảnh thơi chở cháu đi học, con cái thì ở nhà bạc triệu, sức khỏe thì có chính phủ lo, mỗi năm lại được con cháu dẫn đi du ngoạn khắp thế giới, ngắm danh lam thắng cảnh.

Và có nghịch lý hay không? Khi những người dân trong nước Việt Nam, nơi mà "kẻ chiến thắng" đang nắm quyền cai trị, hàng ngày vẫn mơ ước, và bằng mọi giá cho con cái của họ đến sinh sống với "kẻ chiến bại", con số này cứ mỗi năm lại gia tăng không ngừng.

Con người thông thường "phù thịnh, không phù suy", đáng lý kẻ chiến thắng là 'thịnh" thì người ta phải phò chứ, ai lại đi mơ tưởng đến "kẻ thua", sao lại có nghịch lý này?

Khi báo chí trong nước khoe khoang rằng, ông này, bà kia về quê hương sinh sống, rằng đất nước 'thanh bình", thì cứ mỗi một người về Việt Nam sinh sống, thì lại có cả ngàn người khác rời khỏi Việt Nam bằng nhiều hình thức, di dân, đầu tư, đi lao động nước ngoài, thậm chí đến giờ này vẫn còn có người tìm cách vượt biên.

- Nước mình còn nghèo anh ạ?

- Tại sao nghèo?

- Mỹ nó cấm vận hơn 10 năm trời, lại chiến tranh liên miên.

- Chiến thắng đế quốc Mỹ thì phải cấm vận nó chứ, tại sao thằng "thua" mà có thể cấm vận thằng 'thắng" là thế nào?

Câu chuyện hôm nào với những kẻ mà tôi và bạn bè thường gọi là Dư Luận Viên trong nước, tức là những kẻ suốt ngày được trả lương để "xóa tan dư luận xuyên tạc đảng và nhà nước", cho thấy sự bịp bợm nghịch lý đến như vậy vẫn có kẻ tin. Quản lý đất nước yếu kém, thì than rằng không có nhân tài, ai cũng từ chức, ai cũng sa thải thì lấy đâu ra người làm việc? Không lẽ một đất nước 90 triệu dân không có nhân tài nào đủ bản lãnh à? Vấn đề là gia đình của các đảng viên không có người, không có nhân tài, chứ nào phải dân tộc 90 triệu dân không có nhân tài! Cái gọi là "Hiến Pháp" kia đã chận đường phát triển của dân tộc rồi, lấy khỉ gì mà đòi phát triển.

Một số bạn bè ở Bolsa của tôi vài năm trước than rằng ở Mỹ khó làm giàu quá, nên bán tài sản chạy về Việt Nam làm ăn, thời gian đầu còn đi đi về về, qua lại, gặp nhau trong bàn nhậu, thì toàn kể chuyện bù khú, chổ này nhậu ngon, chổ kia chơi vui, chả có thằng bạn nào kể cho tôi nghe dể kiếm tiền bằng cách nào, chỉ thấy họ kể con ông này, cháu bà kia của đám lãnh đạo trong nước bây giờ làm đại gia thôi. Còn giờ đây, đám bạn chạy về Mỹ, có thằng không có nổi một đồng trả tiền thuê phòng ở tạm.

Trong khi một số người cả đời sống tận ngoài bắc, cái nôi của đảng cầm quyền hiện nay, nhờ quan hệ với ông nọ bà kia, kiếm được khấm khá thì tìm cách chạy sang xứ của "kẻ thua trận", tìm cách cho con cái được hợp pháp ở lại xứ này.

- Các ông ở đây sướng quá, mua chiếc xe mới rẽ gấp 3 lần ở Việt Nam

- Thì chắc tại đường phố Việt Nam chật chội quá, họ muốn giới hạn nhập cảng xe hơi chứ gì

- Thôi đi ông ạ! có gì ngon bằng "cướp" hợp pháp bằng đánh thuế nhập cảng xe, 200% thuế đấy, mua một "con" Toyota ở đây trung bình $30,000, Còn bên đó chúng tôi phải mua đến $90,000, chúng nó "cướp bằng thuế" đến $60,000, ngu dại gì chúng nó bỏ. Ba cái chuyện "ùn tắt" chỉ là cớ thôi ông ạ.

Thì ra vậy! Hèn chi không chỉ có thuế nhập cảng xe hơi, mà người dân sống "thanh bình" ở Việt Nam vẫn phải "yêu nước" bằng hàng trăm loại thuế, ngay cả con cái trong học đường cũng không yên, nào phí sách vở, phí an ninh, phí bảo tồn, phí quần áo, phí... ngân quỹ cho trường.

Còn những "ông già hưởng tiền trợ cấp xã hội" bên xứ "thua trận" thì con cái ra trường, đứa học nào học "bèo" lắm thì lương cũng $60k - $80k mỗi năm, đứa nào học cao thì lương $150k cho đến cả triệu bạc mỗi năm, đứa nào không đi học chỉ là nghề chuyên môn như nail, tóc thì lợi tức mỗi tháng cũng $4,000 - $6,000, và các "ông già lãnh trợ cấp xã hội" vẫn mỗi tháng được con cái mỗi đứa "lì xì" cho vài trăm, tha hồ... cúng dường cho chùa, nhà thờ và làm "mạnh thường quân" cho các chương trình văn nghệ.

Tôi cũng không biết định nghĩa của chữ "thắng - thua" theo kiểu nào? Nhưng theo kiểu lý giải "cùn" này của tôi thì có vẻ ngược lại. 41 năm tuy không dài không ngắn, nhưng cũng đủ cho người ta nhận rõ "chính nghĩa" nằm ở đâu, nó không nằm ở những từ ngữ hoa mỹ trên báo chí hàng ngày, không nằm trên những "tô hồng" bằng các loại thông tin "thế giới ngỡ ngàng vì Việt Nam...." hay "cậu học trò nghèo thành... chủ tịch nước", mà nó nằm ở khát vọng của chính con người.

Khát vọng đó rất tầm thường ở những xứ sở mà tôi đang sinh sống, nhưng lại là khát vọng to lớn của cả một dân tộc trên địa đồ hình chữ S, đó là khát vọng được tự do nói, tự do làm giàu, tự do suy nghĩ, tự do làm chính trị, tự do sáng tạo và tự do... làm chủ miếng đất dưới ngôi nhà của họ.

"Chính nghĩa" là không nhân danh "yêu nước" để đặt hàng trăm loại thuế lên mình dân, không nhân danh "có công trạng với đất nước" để độc quyền lãnh đạo, không nhân danh "làm bạn với các nước" để "hèn" với những tội ác đang hàng ngày đe dọa con dân Việt Nam trên biển.

Một đất nước, một dân tộc, mà mỗi ngày, mỗi giờ, đều đề phòng con dân của mình bỏ trốn ra nước ngoài, thì đủ thấy chính phủ đó "chính nghĩa" cỡ nào? Một chính phủ mà sợ con dân nói này, nói nọ, phải ra luật cấm, phạt vạ hay kết án tù thì đủ biết chính phủ đó "dân chủ" ra sao.

- Cậu cho rằng sau 41 năm, miền nam của mình thật ra "thắng" hay "bại"?

Câu hỏi của ông anh "tiền bối" thiệt làm tôi khó trả lời, nếu anh hỏi tôi từ vĩ tuyến 17 trở vào, thì câu trả lời của tôi là miền nam đã bại trận, bại là vì thế hệ các anh đã đánh mất quyền bảo vệ con dân bằng quân sự, bằng thể chế. Nhưng nếu anh hỏi tôi con người ở miền nam "thắng" hay "bại", thì tôi có thể trả lời với anh rằng, con người ở miền nam đã thắng, thắng là sau năm 1975, hàng triệu người miền bắc đã tràn vào nam sinh sống, nhưng lại gần như không có ai "lội" ra bắc sinh sống cả. Thắng là vì những người rời khỏi mảnh đất chữ S đó sau năm 1975, tản mác ra khắp thế giới, nhưng họ vẫn giữ được bản sắc của người Việt Nam, còn thế hệ sinh sau đẻ muộn ở Việt Nam, thì đã trở thành dân tộc 'thập cẩm" rồi, họ hiểu văn hóa kim chi của "soái ca" nhiều hơn nước mắm, họ thuộc sử Võ Tắc thiên, Tần Thủy Hoàng còn hơn Trần Khắc Chung hay Đặng Dung, và họ khóc cho "cô dâu 8 tuổi" nhiều hơn chứ chẳng biết Cao Long Ngà, Năm Phỉ là ai cả.

Tháng tư lại đến, báo chí trong Việt Nam lại rôm rã, nào "cờ xí", nào "chiến thắng vĩ đại", nào "cả thề giới ngưỡng mộ", để rồi sau đó, sẽ là những con lộ thu thêm "phí", những ngân hàng lại "sung công ngân quỹ", những mái trường lại có thêm hàng chục "phụ phí", rồi "giá điện tăng là có lợi cho dân" và... xây tượng... công đức bác... Giáp!!!!

Còn Bolsa, vẫn sẽ có lễ tưởng niệm quốc hận 30 tháng tư, kèm theo những khẩu hiệu "chính trị gia A, B, C làm lợi cho Cộng Sản", "bỏ phiếu cho XYZ vì chánh nghĩa sáng ngời" lúc nào cũng có mặt trong các cuộc biểu tình. Và người dân Bolsa vẫn tiếp tục buôn bán, làm ăn, tiếp tục... bơm hàng tỷ Mỹ kim về cho "thiên đường đáng sống", và dân số gốc Việt ở Bolsa mỗi năm vẫn tiếp tục gia tăng theo tỷ lệ thuận.

Tháng 4 đen 2016


Trần Nhật Phong
***