Đâu cần để làm gì

Nguyễn Duy Nhiên

Lâu lắm rồi tôi mới lại ngồi xuống chiếc bàn viết nhỏ của mình. Tôi nhớ chiếc khung cửa sổ chứa bầu trời xanh ngoài kia. Tôi nhớ cái không gian bốn mùa chuyển biến theo năm tháng. Nhớ những ngày mát trời tôi thường mở tung cửa sổ cho nắng và gió vào đây, nằm im thành những vệt sáng trên bàn hoặc thỉnh thoảng lật vội vã vài trang kinh cũ. Bạn biết không, gió của mỗi mùa đều có một mùi hương riêng. Vào mùa hạ gió mang một mùi nồng ngây ngây của lá cỏ hong nắng. Tôi nhớ mùi lá chín mục ẩm ướt ướp trong gió lành lạnh vào mỗi cuối thu. Mùa xuân, gió chở đầy hương hoa. Thời gian trôi ra vào căn phòng viết nhỏ của tôi mang theo cả một không gian mênh mông ngoài kia.

Thong dong trong đổi thay

Đời sống chung quanh ta đôi khi có những mất mát lớn và có những đổi thay nho nhỏ. Trong đó có hạnh phúc và khổ đau. Dầu ta có cố gắng làm gì đi chăng nữa, đời sống vẫn phải đổi thay, vì nó là vậy. Tôi ít còn cảm thấy xúc động nhiều trước một hạnh phúc đi qua, vì tôi ý thức rằng qua không có nghĩa là mất. Nhìn cho kỹ thì cuộc đời được làm bằng những thực tại biến đổi, kỳ diệu, mà nếu mình cứ khư khư ôm giữ lấy một hạnh phúc thôi, thì có lẽ thiệt thòi cho ta nhiều lắm.

Cũng đã lâu lắm rồi tôi mới có dịp đi lại con đường nhỏ quanh bờ hồ nơi tôi làm. Bầu trời có hàng cây cao đổ bóng mát, có nắng ấm, gió khởi lên theo mỗi bước chân tôi. Tôi đi ngang qua một bụi cây nhỏ vang tiếng chim hót, ngồi lại trên một chiếc ghế gỗ nhìn mây và nước lặng yên.

Mấy tuần bị ốm, tôi được dịp tiếp xúc lại với hạnh phúc của mình. Tôi nói hạnh phúc vì nó có bao giờ nằm ngoài khổ đau đâu bạn. Những hạnh phúc thật sự, nó tầm thường và bình dị hơn ta nghĩ nhiều lắm. Hạnh phúc là những gì bạn đang có trong giờ phút này, chúng bao giờ cũng sâu sắc hơn ta tưởng. Sau những ngày bệnh, nếm lại được một tách trà thơm, được đứng thẳng người dậy, được bước chân ra ngoài, được nhìn cây lá... tôi cảm thấy thong dong lắm.

Đâu cần để làm gì

Tôi nhớ câu chuyện về thiền sư Đạo Nguyên. Một hôm, vị thầy của ngài Đạo Nguyên thấy ông đang ngồi học kinh, hỏi ông học kinh để làm gì. Đạo Nguyên đáp: “Dạ, con học vì muốn biết các vị tổ ngày xưa đã làm gì.” Vị thầy hỏi: “Chi vậy?” Đạo Nguyên đáp: “Vì con muốn được thoát khỏi khổ đau của cuộc sống.” Vị thầy lại hỏi: “Chi vậy?” “Vì con muốn cứu giúp mọi loài trong cuộc đời này, chúng sinh có nhiều khổ đau quá!” “Chi vậy?” Vị thầy hỏi tiếp. “Rồi một ngày nào đó con sẽ trở lại quê hương con, con muốn giúp dân làng của con.” Vị thầy lại hỏi: “Chi vậy?” Sau cùng, Đạo Nguyên câm lặng, ngài không còn gì để nói nữa hết.

Bạn nghĩ sự thinh lặng của ngài Đạo Nguyên ấy là gì? Tôi nghĩ vị thầy đã giúp ngài trở về tiếp xúc lại với cái nguyên nhân sâu xa nhất của ông. Cái nguyên nhân ấy thật ra không có một lý do nào để diễn đạt hết, vì câu trả lời nào cũng đều sai sự thật. Ta chỉ có thể lặng yên để thấy ra thôi phải không bạn!

Tôi không nghĩ ta có thể sống trong cuộc đời này mà hoàn toàn giải thoát được những khó khăn hoặc phiền não. Chúng ta có thể tin và nghĩ đó là mục tiêu của sự tu tập. Nhưng đôi khi chính quan niệm ấy lại mang đến cho chúng ta thêm những khổ đau không cần thiết. Chúng có thể dẫn đến một sự trốn tránh khổ đau hơn là thật sự cảm nhận và chuyển hóa nó.

Và cũng vì vậy, tôi không thể nói rằng tôi tu tập là vì tôi muốn được hạnh phúc, được khoẻ mạnh. Vì tôi biết mình sẽ không thể nào khoẻ mạnh và hạnh phúc mãi. Khổ đau là khi ta tự đặt cho sự tu tập của mình một mục đích, một sự tìm cầu. An lạc là thái độ bao dung, trong sáng của ta đối với thực tại, chứ không phải kết quả của một sự thành đạt nào đó.

Hạnh phúc chỉ có mặt trong thực tại

Trên con đường nhỏ buổi trưa này, dấu tích của mùa Đông mấy tháng trước đã hoàn toàn nhạt phai. Cây cầu gỗ bắt ngang một con rạch nước nhỏ dẫn ra hồ, hai bên bờ cây lá um tùm. Có những ngày im gió, mặt hồ phẳng lặng như một tấm gương. Tôi thấy mây trắng thong dong trôi trong lòng nước. Những lúc ấy, hạnh phúc là vậy và chỉ có thể là vậy thôi bạn nhỉ. Tôi thấy được đời sống của mây, nước, của những viên sỏi nhỏ dưới chân, của những chiếc lá vàng khô của mùa thu trước, bên bờ hồ sóng vỗ nhẹ. Có những lần sau một buổi đi dạo, trở về tôi thấy đời sống thật an ổn. Chắc nơi bạn ở cũng có một con đường nhỏ đẹp nào đó, có mây trắng, gió mát, nắng ấm và lá xanh. Một người bạn kể cho tôi nghe, có một lần chị lên núi cao vào buổi sáng thật sớm, chị bất ngờ được nhìn một mặt trời bình minh đỏ thật huy hoàng. Giữa một không gian thênh thang, trong giây phút ấy chỉ có một mình chị, trời và núi. Trở về với đời sống hằng ngày chị vẫn nhớ mãi cảm xúc đẹp ấy.

Cuộc đời có những cái hay, cái đẹp chân thật cho dầu ta có mặt để chứng kiến hay không. Dầu bạn có đang mang một khổ đau nào đó, cuộc đời này vẫn có một thực chất an ổn và hạnh phúc. Vì nếu như những hạnh phúc mà ta đang có vẫn là chưa đủ, thì có tìm kiếm thêm bao nhiêu nữa cũng sẽ không bao giờ là đủ!

Tôi nghĩ, đôi khi mỗi người chúng ta cũng cần có một ngày cho riêng mình. Một ngày mà ta sẽ không cần phải lo gì đến ngày mai hoặc nghĩ về quá khứ. Một ngày mà ta không cần phải lo giải quyết hoặc tìm kiếm giải pháp cho một vấn đề nào hết. Ta sẽ đi trong thiên nhiên, đến ngồi bên những chiếc ghế, xem lá đổi màu, lắng nghe hoa nở, nếm mây bay trong tách cà phê… Và chỉ có ta mới cho ta được ngày ấy thôi. Bạn biết không, gia đình, bạn bè, công việc... chắc chắn cũng sẽ vẫn còn đó, đứng vững, tồn tại mà không cần ta.

Hạnh phúc của một sơ tâm

Những ngày ta có thể nhìn lại hiện hữu chung quanh mình bằng một con mắt mới. Thiền sư Shunryu Suzuki có nói đến một sơ tâm, tức cái bản tâm của một người mới bắt đầu, nó giúp ta kinh nghiệm được mỗi giây phút như là mới tinh. Bạn biết không, cái thấy của ta bắt đầu trở nên giới hạn khi ta không còn thấy cuộc sống này, những gì đang xảy ra chung quanh mình, là kỳ diệu nữa. Tôi nghĩ có lẽ đâu đó trong sự tu tập, cái sơ tâm ngày nào của ta đã bị phai mờ.

Hai đứa con của tôi giờ cũng đã chóng lớn. Nhớ mới ngày nào đây tôi vẫn còn bồng ẵm đặt chúng vào nôi. Có nhiều lần tôi ngồi yên nhìn chúng chơi với nhau, ánh mắt ngây thơ của chúng tô đẹp cuộc sống. Chúng nó giờ mỗi đứa cũng đã bắt đầu có một tâm tánh riêng, như ta thuở nào. Chúng rồi sẽ lớn và trưởng thành như tôi, như bạn, như những cây tùng, cây anh đào ngoài sân nhà. Chúng ta có thể làm gì khác hơn đâu? Tôi nghĩ, làm cha mẹ là sự tu học và buông xả của cả một đời.

Sau mấy ngày bệnh, bước ra ngoài tôi thấy những cụm mây trắng trong hơn, những chiếc lá xanh hơn, những viền nét rõ ràng hơn. Đứa con gái tôi chạy chơi trên sân, hái những bông cỏ vàng đem chia cho em nó đang đủng đỉnh theo sau. Đối với chúng, hoa nào cũng đẹp, chiếc lá khô nào cũng kỳ diệu. Có lần nhặt được đâu đó một cành cây khô nhỏ rất tầm thường, nhưng nó quý lắm, bắt tôi phải cất giữ cho nó. Tôi về để trên đầu tủ sách của mình. Lâu rồi chắc nó cũng đã quên. Nhưng tôi vẫn còn cất giữ cho nó. Có lẽ một ngày nào đó lớn khôn rồi, đứa con gái tôi sẽ không còn mê chơi với những chiếc lá, hoa vàng, cỏ dại nữa. Ngày ấy, tôi sẽ mang cành cây khô ngày xưa trả lại cho nó. Biết đâu rồi nó sẽ bắt gặp lại được một hạnh phúc của ngày xưa.

Còn bạn và tôi, chúng ta có còn nhớ đến một hạnh phúc thuở nào của mình không bạn hở?

Nguyễn Duy Nhiên

Không đến một nơi nào

Pico Iyer là một tác giả rất nổi tiếng trên thế giới, ông chuyên viết về du hành (travel writer). Bạn nghĩ nơi nào mà ông thích được đi đến nhất? Ông Iyer nói: không đi đâu hết.

Có lẽ trong chúng ta, ai cũng muốn đi đến một nơi nào có nhiều điều hay lạ, hoặc một nơi mà mình có thể được thật sự nghỉ ngơi, giúp ta cảm thấy tươi mới lại và cảm nhận sự sống sâu sắc hơn. Và theo như ông Iyer, một người đã từng đi khắp nơi trên thế giới, và cũng là một nhà văn chuyên viết về du hành, thì thật ra ta không cần phải đi đâu hết, vì nơi ấy cũng đang chính là bây giờ và ở đây.

Trong một tác phẩm mới nhất, The Art of Stillness, ông Iyer có viết về những tuệ giác sâu sắc mà sự tĩnh lặng, ngồi yên có thể mang lại cho chúng ta. Trong thời đại mà chúng ta lúc nào cũng đi đây đó, luôn muốn tìm đến một nơi chốn xa lạ hoặc một thú vui nào đó, câu trả lời của ông giúp ta có dịp nhìn lại cuộc sống bận rộn và vội vã của mình. Xin chia sẻ với bạn khám phá này của ông Pico Iyer.

Là một nhà du hành

“Cả đời tôi là một nhà du hành, a traveller. Từ khi còn là một đứa bé, tôi đã thuyết phục ba mẹ tôi rằng, cho tôi đi học nội trú ở Anh rẻ tiền hơn là theo học ở một ngôi trường nổi tiếng gần nhà, ở California. Và vì vậy mà từ lúc mới chín tuổi, mỗi năm tôi đã nhiều lần đi phi cơ một mình băng ngang qua Bắc cực, chỉ để đi đến trường.

Và càng được du hành tôi lại càng thêm yêu thích. Vì vậy mà ngay sau khi mới ra Trung học, lúc vừa được 18 tuổi, tôi đã xin một công việc lau bàn để có tiền đi thăm các nơi trên những lục địa khác nhau.

Rồi việc chắc chắn phải xảy ra, tôi trở thành một người chuyên viết về du hành, để công việc và niềm vui của mình được trở thành một.

Và tôi cảm nhận rằng, nếu như mình có may mắn được bước đi một mình trong những ngôi đền thờ tĩnh lặng với những ngọn nến thắp sáng ở Tây Tạng, hay lang thang trên những bãi biển ở Havana với tiếng nhạc dập dìu chung quanh, tôi có thể mang những âm thanh ấy và bầu trời trong xanh, và ánh nắng lấp lóa trên đại dương xanh thẩm, về chia sẻ lại với những người bạn ở nhà, cũng như mang một sự kỳ diệu và trong sáng lại cho chính cuộc đời mình.

Không cần phải đi đến đâu

Điều đầu tiên mà chúng ta ai cũng biết, là khi đi du hành không có nơi nào là kỳ diệu hết, trừ khi ta có một cái nhìn đúng đắn. Nếu bạn mang một người nóng tánh đến Himalayas, anh ta sẽ bắt đầu phàn nàn, kêu ca về chuyện ăn uống. Và tôi khám phá ra một điều này, là cách hay nhất giúp ta phát khởi một cái nhìn sâu sắc và biết tán thưởng, nghe cũng hơi lạ, là bằng cách không đi đến đâu hết, chỉ cần ngồi cho yên.

Giữa cuộc sống vội vã này, có lẽ chúng ta ai cũng cảm thấy mình cần phải dừng lại để nghỉ ngơi. Nhưng theo tôi thì thật ra đó cũng là một cách duy nhất để cho ta có dịp xem lại cuốn slideshow về kinh nghiệm cuộc đời mình, để có thể hiểu sâu sắc hơn về quá khứ và tương lai. Và tôi cũng ngạc nhiên khi khám phá rằng, không đi đâu hết cũng thú vị và hấp dẫn như khi được đi du hành đến Tây Tạng hay Cuba vậy.

Và không đi đâu hết, chỉ đơn giản có nghĩa là ta bỏ ra vài phút mỗi ngày, hay vài ngày trong mỗi mùa của năm, hay có người bỏ ra vài năm trong cả đời mình, để có thể ngồi yên và thấy ra được những gì thật sự thúc đẩy ta, biết được hạnh phúc chân thật của mình nằm ở nơi đâu. Và nhớ rằng, kiếm sống (making a living) và xây dựng cuộc sống (making a life) hai việc ấy đôi khi lại hoàn toàn nghịch hướng với nhau.

Do ở sự tiếp nhận của mình

Và dĩ nhiên điều này cũng đã được các bậc hiền nhân trong mọi truyền thống, qua bao thế kỷ, nói với chúng ta rồi. Hơn 2,000 năm trước đây, các triết gia Stoics đã nhắc nhở rằng, không phải kinh nghiệm làm nên cuộc sống này, mà do chúng ta tiếp nhận chúng như thế nào.

Ví dụ có một trận bão lớn kéo ngang qua vùng bạn ở và làm xập đổ hết tất cả. Một người thì cảm thấy hoàn toàn bất lực và tuyệt vọng. Còn một người khác lại cảm thấy tự do hơn, thấy rằng đây là cơ hội cho họ bắt đầu lại một cuộc đời mới. Không có gì là chỉ có tốt hay xấu, như văn hào Shakepeare nói với chúng ta trong “Hamlet”, mà tất cả đều do ở sự suy nghĩ của mình tạo nên mà thôi. Và vì vậy mà tôi nghĩ nếu như ta thật sự muốn thay đổi đời mình, thì có lẽ ta nên bắt đầu trước hết bằng cách thay đổi cái nhìn trong tâm ta.

Và như tôi nói, điều này cũng không có gì là mới mẻ hết, Shakespeare và triết gia Stoics cũng đã nói đến từ mấy thế kỷ về trước. Nhưng có điều là Shakepeare không phải đối diện với 200 emails mỗi ngày. Còn các triết gia Stoics thì cũng đâu phải lên Facebook. Chúng ta đều biết rằng trong cuộc sống nhiều đòi hỏi này, thì một trong những điều bị đòi hỏi nhiều nhất là chính chúng ta. Bất cứ ở nơi đâu, bất cứ khi nào ngày hay đêm, xếp của ta, những tin nhắn rác, ba mẹ ta, đều có thể tìm đến ta được.

Các nhà xã hội học có đủ dữ kiện để tuyên bố rằng, trong những năm gần đây người Mỹ làm việc ở công sở ít giờ hơn 50 năm về trước, nhưng lại cảm thấy mình phải làm việc nhiều hơn. Chúng ta có thêm những thiết bị công nghệ giúp tiết kiệm thời gian hơn, nhưng thời giờ mình có dường như lại càng ít đi hơn. Ngày nay, chúng ta có thể dễ dàng kết nối được với một người ở xa tận cùng trái đất, nhưng đôi khi trong quá trình đó ta lại đánh mất đi sự kết nối với chính mình.

Sự sáng tạo cần một không gian

Và một trong những điều làm tôi ngạc nhiên nhất là khám phá ra rằng, chính những người đã cung cấp những phương tiện giúp ta có thể đến được khắp mọi nơi, lại là những người không có một ý định đi đâu hết. Nói một cách khác, chính những người đã sáng tạo ra những kỹ thuật giúp chúng ta vượt thoát ra các giới hạn xưa cũ, lại là những người rất ý thức về sự cần thiết của những giới hạn, cho dù đó là trong lãnh vực của công nghệ.

Có lần tôi đến trung tâm Google headquarters, tôi chứng kiến được tận mắt những điều mà nhiều bạn đã nghe nói đến, như là bên trong có những căn nhà xây trên cây, có những chiếc trampolines, và nhân viên được lấy 20% giờ làm việc của mình để không làm gì hết, cho trí tưởng tượng rong chơi.

Nhưng điều tạo ấn tượng cho tôi nhất là một anh làm việc ở đó, một Googler, kể cho tôi nghe là anh đang chuẩn bị mở một chương trình đào tạo cho các bạn trong sở trở thành huấn luyện viên yoga. Một Googler khác chia sẻ rằng anh ta đang viết một quyển sách về “công cụ tìm kiếm của tâm hồn”, inner search engine, và khoa học ngày nay đã chứng minh được rằng ngồi yên, hay thiền tập, không những chỉ mang đến cho ta sức khỏe tốt, trí óc minh mẫn, mà còn làm tăng trưởng trí tuệ cảm xúc (emotional intelligence) của mình nữa.

Tôi có một người bạn khác sống ở vùng công nghệ Silicon Valley, anh ta tên là Kevin Kelly người sáng lập ra tờ Wired magazine, một tạp chí chuyên môn về những kỹ thuật mới. Trong quyển sách gần đây, anh Kelly viết về những công nghệ mới, mà trong khi nhà anh không hề có một chiếc điện thoại smart phone, hay một máy tính xách tay, hay một màn hình tivi. Và cũng giống như những người bạn khác trong vùng Silicon Valley, anh cố gắng tuân theo những ngày nghỉ mà họ gọi là Intenet Sabbath, không lên mạng internet. Mỗi tuần, trong vòng 24 hay 48 tiếng, họ hoàn toàn không lên mạng hay đọc email.

Tôi thấy có một điều mà công nghệ ngày nay chưa hề cung cấp được cho chúng ta, là làm sao để sử dụng chúng một cách sáng suốt.

Hạnh phúc cần khoảng trống thời gian

Và chúng ta đều biết rằng một trong những điều xa xỉ và đắt giá nhất trong cuộc sống ngày nay là khoảng trống. Trong các bài nhạc, chính những khoảng nghỉ, dấu lặng, đã mang lại cho bản nhạc ấy sự hay đẹp và sự biểu hiện của nó.  Và là một nhà văn, tôi cũng thường cố gắng thêm vào nhiều khoảng trống trên trang viết, để độc giả có thể hoàn tất ý nghĩ của tôi, của câu văn, và giúp cho trí tưởng tượng của họ có một không gian để thở.

Nói về phương diện vật chất, lẽ dĩ nhiên, khi người ta có đủ tài vật, họ sẽ nghĩ đến việc tìm một nơi xa xôi, một căn nhà nghỉ mát ở vùng quê yên tĩnh.  Tôi thì không bao giờ có điều kiện ấy, nhưng tôi nhớ rằng bất cứ khi nào mình muốn, tôi vẫn có thể có một căn nhà nghỉ mát trong thời gian, nếu không là trong không gian, bằng cách lấy một ngày nghỉ.

Và việc ấy cũng không phải là dễ, vì trong ngày nghỉ ấy tôi lại bỏ phần lớn thì giờ lo lắng về những công việc chồng chất, sẽ đổ xuống cho tôi vào ngày hôm sau. Đôi khi tôi nghĩ rằng mình có thể bỏ ăn thịt, hay uống rượu vang, hay tình dục, chứ không thể nào bỏ qua một cơ hội để xem email được.

Và những lần tôi lấy ba ngày nghỉ để đi tìm tĩnh lặng, thì tôi lại cảm thấy tội lỗi khi bỏ lại sau lưng người thân của mình, những email quan trọng của sở làm, hoặc bỏ lỡ một tiệc sinh nhật của bạn bè. Nhưng khi về đến một nơi chốn tĩnh lặng, tôi chợt hiểu rằng nhờ trở về nơi này mà tôi có lại được sự tươi mát, sáng tạo, và niềm vui để mang về chia sẻ với người thân, với sở làm hay bạn bè của mình. Còn nếu không, thì thật ra tôi chỉ dối lừa và tiếp tục đổ lên cho họ những mệt mỏi, lo âu hay xao lãng của mình, chúng chẳng có gì là hay đẹp hết.

Giúp ta đối diện với những bất ngờ

Vì vậy vào năm 29 tuổi, tôi quyết định từ bỏ hết tất cả, bỏ một công việc và một nơi ở rất tốt ở New York, để dọn về một con phố nhỏ tại Kyoto, Nhật bản. Nơi này không hiểu sao đã có một sức thu hút rất đặc biệt đối với tôi. Khi còn bé, tôi vẫn thường nhìn những bức tranh vẽ về Kyoto và cảm thấy như nó rất quen thuộc với mình. Như bạn biết, thành phố Kyoto rất đẹp, bao quanh bởi những ngọn đồi, có hơn 2,000 ngôi chùa cổ, nơi đây người ta đã ngồi yên trong tĩnh lặng hơn 800 năm, hoặc xa xưa hơn nữa.

Nhà của tôi có hai phòng, ở một nơi hẻo lánh, không xe đạp, không xe hơi, không một đài TV mà tôi có thể hiểu được. So với New York thì nơi đây không phải là một nơi lý tưởng để phát triển cho sự nghiệp nhà văn, làm báo của mình. Nhưng nó giúp cho tôi có được một điều mà tôi trân quý nhất, đó là ngày tháng và thời gian. Tôi vẫn chưa từng bao giờ dùng đến điện thoại di động ở nơi đây. Dường như tôi cũng không bao giờ cần phải nhìn đến đồng hồ. Mỗi buổi sáng thức dậy, một ngày trải dài trước mặt tôi như một cánh đồng rộng mở.

Và rồi sẽ có ngày khi cuộc sống quẳng đến trước mặt ta những bất ngờ đáng sợ, mà chắc chắn không phải chỉ một lần, khi vị bác sĩ bước vào phòng của tôi với một nét mặt tuyệt vọng, hay khi một chiếc xe bất ngờ cắt ngang trước mặt tôi trên xa lộ, tôi biết trong tận xương tủy rằng, chính những thời gian tôi bỏ ra không đi đâu hết sẽ giúp cho tôi được vững vàng trong giờ phút ấy, chứ không phải những lúc tôi chạy loanh quanh ở Bhutan hay vùng Easter Island.

Tìm lại cho mình những khoảng trống

Tôi thấy ngày nay có nhiều người bắt đầu có ý thức sửa đổi, và mở thêm những khoảng trống mới trong cuộc sống của họ. Có người khi đi đến những khu nghỉ mát, vừa tới nơi họ gửi hết điện thoại di động, máy tính xách tay của mình ở lại bàn tiếp tân. Có những người quen của tôi, mỗi tối trước khi đi ngủ, thay vì lên mạng đọc qua những email, hay xem những YouTube của bạn bè gửi, họ chỉ tắt đèn và lắng nghe nhạc. Họ chia sẻ rằng mình ngủ ngon hơn và thức dậy cảm thấy tươi mới hơn.

Tôi sẽ mãi mãi là một nhà du hành, vì cuộc sống sinh kế của tôi phụ thuộc vào nó. Một trong những cái hay đẹp của sự du hành là nó cho phép ta mang một sự tĩnh lặng vào giữa những chao động của thế giới chung quanh.

Có lần tôi bay từ Frankfurt, Đức, một cô thiếu nữ người Đức bước vào và ngồi xuống cạnh bên tôi. Cô ta nói chuyện thân mật với tôi chừng 30 phút, và rồi cô quay lại ngồi yên trong suốt 12 tiếng. Cô ta không hề mở tivi lên xem, cô không mở sách ra đọc, cô cũng không hề ngủ, chỉ ngồi yên đó. Và như có một cái gì đó trong sáng và tĩnh lặng ở nơi cô, mà tôi có thể cảm nhận được ngay trong chính mình.

Không cần phải đi đâu

Chúng ta như những người đứng sát cạnh bên một màn hình thật lớn, nó ồn ào, nó đông đúc, và liên tục biến đổi theo từng giây. Tấm màn hình đó là cuộc sống của mình. Chỉ khi nào ta biết bước lùi lại một chút, rồi lùi thêm chút nữa, và đứng yên, mà ta có thể bắt đầu thấy được ý nghĩa của những gì xảy ra, và thấy được tấm ảnh đó một cách toàn diện. Và có vài người đã làm được điều ấy dùm cho chúng ta, bằng cách không cần đi đến một nơi nào hết.

Vì vậy, trong thời đại của gia tốc và gấp rút này, không có gì vui sướng cho bằng được bước chậm lại. Và trong thời đại đầy những xao lảng, không có gì quý giá cho bằng biết chú tâm. Và trong thời đại mà người ta lúc nào cũng di động, đi đây đó, không có gì cần thiết và quan trọng cho bằng được ngồi yên.

Và trong lần nghỉ tới, bạn có thể đi chơi ở Paris hay Hawaii, hay New Orleans, tôi tin chắc rằng bạn sẽ có một thời gian tuyệt vời. Nhưng nếu như bạn muốn khi trở về nhà mang theo niềm vui sống, tràn đầy niềm tin mới, và trân quý cuộc đời hơn, tôi nghĩ bạn hãy thử xét đến việc này là mình không đi đâu hết.”

Nguyễn Duy Nhiên