title

Mỗi Mùa Sẽ Trở Lại

Tây Bắc cuối tháng Chín, trời mau tối, nhất là những ngày mưa dầm. Đi đâu về, thấy trước nhà đã tối lờ mờ mà đèn chưa tự động bật lên, tôi biết mình phải chỉnh lại cái đồng hồ định giờ, để những ngọn đèn sáng sớm hơn khi trời bắt đầu tối.

Trời tối dần, tưởng như mỗi ngày một bước gần mùa đông. Nhưng thật ra mới chỉ vào mùa thu. Thiếu ánh sáng mặt trời, người sống ở vùng này dễ cảm thấy buồn bã, chán nản. Sách báo cũng bày đủ cách để giúp người ta vượt qua những ngày như thế: tập thể dục, uống vitamin D, bật đèn sáng, ngủ đủ giấc…

Tôi lại nghĩ đến thuở đó một trò chơi ở sở làm, một trò chơi vô tình giúp chúng tôi quên đi sự thay đổi của thời tiết bên ngoài, dù chẳng ai trong chúng tôi để ý đến điều đó.

Trong phòng ăn có một cái bàn rộng khoảng một mét, dài chừng hai mét. Trên bàn lúc nào cũng có một bộ jigsaw puzzle với hàng ngàn miếng nhỏ. Xếp những miếng hình ấy thành một bức tranh hoàn chỉnh, giống như hình in trên hộp, là một trò chơi mà trẻ con ba, bốn tuổi cũng có thể chơi được. Có hộp chỉ 200 miếng dành cho trẻ em, cũng có hộp lên tới 5,000 miếng. Thường chúng tôi chơi loại 1,000 hoặc 2,000 miếng.

Ai thích thì trong giờ giải lao hay sau bữa trưa lại ngồi xuống xếp. Cũng như những trò giải trí khác, ngồi chơi chung thì thế nào chúng tôi cũng nói chuyện: chuyện sở, chuyện nhà, chuyện này chuyện nọ. Lúc với người này, lúc với người khác. Có khi nếu không nhờ cùng ngồi xếp hình, chúng tôi chẳng có lý do gì để nói chuyện với nhau, dù làm chung trên một tầng lầu.

Gần đó có một cái kệ, để khoảng hai mươi hộp puzzles. Xếp xong một hộp, bất cứ ai cũng có thể chọn một hộp khác, tùy theo bức tranh mình thích. Khi đã chơi hết, một đồng nghiệp tự nguyện đem những hộp ấy đi đổi ở một trung tâm sinh hoạt người cao niên hay một nơi nào đó trong thư viện. Đem những hộp mình đã chơi tới, rồi chọn những hộp khác mang về. Không có tiền nong trao đổi gì cả.

Mỗi miếng puzzle đều có vị trí của nó trong bức tranh. Vì vậy, xếp hình cũng là một cách tập cho mình chú ý đến những chi tiết nhỏ nhặt.

Tôi nhớ có lần chúng tôi xếp một bức tranh có chút màu thu, khi lá mới chớm đổi màu. Tôi phải “phân tích” một miếng hình có chút vàng nằm gần chòm lá nào, để tìm đúng vị trí của nó. Cũng giống như nghề kế toán của tôi: một xu là một xu, phải tìm cho ra, và vì vậy phải chú ý đến từng chi tiết. Cũng giống như thú vui viết lách: phải tìm những mối nhỏ bé, rồi sắp xếp chúng lại thành một câu chuyện.

Có một ngày trên đường đi làm, bất chợt tôi nhìn thấy một mảng lá phong màu vàng chanh thấp thoáng giữa một chòm lá. Tôi chợt nhớ đến lần cố tìm cho được miếng hình màu vàng trong cả mớ puzzles. Màu vàng chanh, thứ màu vàng còn tươi của trái chanh, nghĩa là lá chỉ mới chớm chuyển màu, mùa thu cũng chỉ vừa mới bắt đầu.

Tôi bâng khuâng nghĩ: mới đó mà mùa hè đã tàn, mùa thu vừa đến. Và tôi chợt thấy ngậm ngùi.

Sẽ còn bao nhiêu mùa thu nữa tôi đi qua những con đường quen thuộc này để đến sở làm? Bởi tôi cũng sắp đến tuổi về hưu, sẽ không còn những buổi sáng đi làm, từ thành phố này sang thành phố khác, như bao nhiêu năm qua nữa.

Rồi vài tuần trôi qua, nhanh đến nỗi tưởng như chỉ “thoáng chốc”. Xe buýt đi ngang một con đường có ba hàng cây phong, lá mùa thu vàng óng dưới ánh nắng chiều. Ba hàng cây, chứ không phải hai hàng, vì có thêm một hàng trên dải đất ở giữa, chia đôi hai dòng xe cộ ngược xuôi.

Con đường mang tên Maple Park Avenue. Park có nghĩa là công viên, nhưng nơi đây lại chẳng là một công viên. Chỉ là một con đường, với những hàng cây phong.

Tôi chẳng cần bước vào một công viên đúng nghĩa cũng có thể ngắm được lá vàng: lá còn trên cây, lá đã rơi xuống đất. Lá vàng, lá đỏ, lá nâu. Có những ngày tôi được đạp lên những thảm lá vàng khô trên lối đi. Và một ngày may mắn nọ, tôi còn gặp một “con nai vàng ngơ ngác” giữa phố. Chẳng hiểu vì sao nó lại lạc vào đây, bởi chung quanh toàn là nhà ở và công sở. Bên kia đường là khuôn viên dinh thự thống đốc, cạnh đó là tòa nhà quốc hội tiểu bang.

Có ai biết người ta còn bán lá khô trong các cửa tiệm không?

Tôi thì không biết, cho đến một hôm được một cô em văn nghệ cho hay: “Lá vàng chị chụp còn đẹp hơn lá vàng người ta bán.”

Tôi ngạc nhiên. Lá ngoài đường rụng thiếu gì, sao lại phải mua?

Cô cho biết người ta mua lá về làm decorations, dùng để trang hoàng, và bán cả từng túi lớn.

Vậy sao?

Đi đường thấy cảnh đẹp là dừng lại chụp. Tôi thích chụp hoa, cây cỏ, chim chóc. Chụp bằng điện thoại, vừa hiện đại vừa tiện lợi, lại nhẹ nhàng hơn nhiều.

Thời còn đi làm, giờ nghỉ break, tôi thường cầm điện thoại ra ngoài đi bộ. Chiếc phôn của tôi chụp hình nhiều hơn là nói chuyện.

Mùa này không còn hoa hồng, hoa rhododendron, chỉ còn thược dược, vì dường như chỉ có loài hoa này vẫn chịu được khí hậu bắt đầu chuyển lạnh. Hoa đủ loại, đủ màu, như cố giữ lại chút sắc màu của mùa hè trước khi mùa thu đi hẳn vào mùa đông.

Xuân, hạ, thu, đông… Thời gian cứ thế trôi, trôi mãi. Mỗi mùa rồi sẽ trở lại, tuần hoàn như bao đời nay.

Nhưng con người thì không.

Chỉ còn ngoảnh lại nhìn.

Tôi vẫn không hiểu hết chuyện mùa thu đi vào mùa đông. Mùa đông lạnh buốt hơn mùa thu là điều dĩ nhiên. Thế nhưng càng đi vào mùa đông, ngày lại càng sáng lâu hơn, đêm càng ngắn lại. Người ta bảo như thế.

Mỗi khi nghĩ đến mùa đông, tôi không mấy vui. Nhưng rồi tôi lại trông chờ những ngày đi ra khỏi mùa đông, khi trời mỗi ngày một sáng hơn, chim chóc trở lại, cây cỏ đâm chồi, hé nụ.

Thế là vui.

Bởi mùa đông rồi cũng sẽ qua.

Và mùa xuân rồi sẽ trở lại.

Linh Vang