title

KỂ CHUYỆN LỊCH SỬ

26/8/2026

—-

Hàn Quốc sắp vào Thu. Cái oi bức mùa hè của tháng 7 và tháng 8 đang dần dịu xuống. Đó cũng là mùa du lịch. Khách du lịch quốc tế tới Hàn Quốc ngày càng đông và đơn xin thăm viếng khu JSA và DMZ ngày càng nhiều.

Hôm thứ Sáu tôi nhận được đơn xin thăm 2 tụ điểm du lịch nổi tiếng của khu DMZ là Đài Quan Sát Dora (Dora Observatory) và Đường Hầm Thâm Nhập số 3 (Penetration Tunnel No.3). Anh Trung Sĩ Nhất của tôi gọi 2 tụ điểm du lịch này để đặt chỗ giùm thì họ không trả lời, có lẽ cuộc gọi tới hơi trễ.

Tối Thứ Bảy lên Seoul chơi, tôi gặp anh bạn đồng hương gốc Việt là Thượng Sĩ Vàng Lục Quân. Sau khi ăn tối xong ảnh mới đề cập tới chuyện tổ chức đi tham quan DMZ cho phái đoàn quân nhân và nhân viên dân sự của bộ Chiến Tranh. Tôi nghe qua rồi để đó, vì biết tất cả lịch trình cho từ đây đến cuối tháng 9 đã đầy.

Thứ Hai lại là ngày duy nhất khu du lịch này đóng cửa thành ra tôi không làm được gì.

Hôm qua, tôi mở đơn ra thì thấy có tới 78 người, mà giới hạn lại là 80 khách cho một suất. Khu du lịch chỉ có 4 suất có thuyết trình là 9:30, 10:30, 1:30 và 2:30. Không thể nhét 79 người vào suất nào trước 1 ngày, tôi gọi cho lãnh đạo khu du lịch nói là tôi chỉ cần anh ta cho khách của tôi đi qua cổng, phần còn lại để tôi lo.

Lâu nay tôi chỉ thuyết trình trước đám đông giới hạn 20 người, và chỉ thuyết trình cho tướng 4 sao, bộ trưởng, đại sứ, dân biểu liên bang, thượng nghị sĩ liên bang và nguyên thủ quốc gia mà thôi.

Các cấp thấp hơn thì tôi có cô đại uý trợ lý người Tân Tây Lan (New Zealand) và các sĩ quan trẻ của Lục Quân Mỹ đảm nhận.

Vấn đề không phải là ai nói tiếng Anh hay hơn, kỹ năng thuyết trình giỏi hơn, mà là ai được tin tưởng để trả lời những câu hỏi hóc búa về chính trị và ngoại giao của các VIP này.

Thực ra tôi nói tiếng Anh dở nhất trong số các thuyết trình viên, vì 100% họ sanh ra ở Mỹ hay ở quốc gia nói tiếng Anh như New Zealand.

Tới nơi thì phía Hàn Quốc đang thuyết trình cho suất 1:30. Thuyết trình viên là các em lính nghĩa vụ từng đi du học Mỹ, Canada, Anh hay Úc có khả năng tiếng Anh vượt trội. Các em được đào tạo kỹ năng thuyết trình và công việc chính là hướng dẫn viên du lịch và thông dịch cho sếp.

Tôi dẫn phái đoàn 78 người lên sân thượng để thuyết trình về địa hình của DMZ và mở ra diễn đàn hỏi và trả lời. Nửa tiếng sau tôi xuống khán phòng thì thấy trống vì khách du lịch tiến lên sân thượng. Tôi gọi cho anh Thượng Sĩ Vàng gốc Việt dẫn khách xuống khán thính phòng của đài quan sát Dora.

Vậy là tôi tranh thủ được 30 phút trống của khán phòng để lần đầu tiên thuyết trình trước 78 người thuộc nhiều binh chủng và văn phòng trong bộ Chiến Tranh của Mỹ. Tôi mở màn như sau: (tự dịch sang tiếng Việt).

- Kính thưa quý vị. Thiết nghĩ quý vị đã tới thăm Hàn Quốc thì quý vị cũng biết ít nhiều về Chiến Tranh Triều Tiên (Korean War). Tôi rất vui được kể chuyện về Triều Tiên cho quý vị, dù đây là lần đầu tiên tôi làm chuyện này ở đây, trong khán phòng này.

- Thay vì lấy mốc 1910 để kể về chiến tranh Triều Tiên, tôi sẽ lấy mốc 1905. Bạn biết tại sao không? Xin trả lời: Đó là năm đánh dấu sự trỗi dậy của một đế chế mới ở Phương Đông: Nhật Bản. Năm 1905 đánh dấu bởi cuộc chiến Nga-Nhật, và lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại, một quốc gia Châu Á đánh bại một cường quốc Châu Âu trong một cuộc chiến ngã bài sòng phẳng, chớ không phải là cuộc chiến tranh vệ quốc. Chiến thắng trước đế chế Nga đã vẽ lại bản đồ quân sự Phương Đông, nơi Nhật Bản là cường quốc số 1. 

Từ chiến thắng này, Nhật Bản nhanh chóng tiến vào Đại Lục, chiếm lấy Mãn Châu, thiết lập nên Mãn Châu Quốc (Manchukuo), từ đó tiến xuống bán đảo Triều Tiên, gây sức ép khiến triều đình Triều Tiên chấp nhận làm nước chư hầu dưới sự bảo hộ của Nhật Bản (protectorate) và 5 năm sau, với Hiệp Định Sáp Nhập Nhật Bản-Triều Tiên vào tháng 8 năm 1910, triều đại Triều Tiên chính thức chấm dứt. Triều Tiên trở thành thuộc địa của Nhật suốt 35 năm cho tới tháng 8 năm 1945.

- Các bạn biết điều gì xảy ra với Nhật Bản vào tháng 8 năm 1945 hay không ?

Trả lời: Hiroshima và Nagasaki, 2 quả bom nguyên tử của Mỹ thả vào đây khiến Nhật Bản đầu hàng vào ngày 15/8/1945. Nhật Hoàng chính thức tuyên bố đầu hàng Mỹ và quân đồng minh vào ngày 2/9/1945.

Tới đây thì khán thính giả xôn xao. Nhiều người mới nghe tới cuộc chiến Nga-Nhật lần đầu tiên, nhiều người không rõ làm sao Nhật Bản biến Triều Tiên thành một thuộc địa.

Ngoài lề 1 chút. Hãy chú ý 2 cột mốc lịch sử của Nhật Bản: ngày 15/8/1945 Nhật đầu hàng Mỹ và đồng minh và ngày 2/9/1945 là ngày Nhật Hoàng chính thức tuyên bố đầu hàng trong một buổi lễ.

Phân tích: Ngày 19/8/1945, tức sau đó 4 ngày, Việt Minh biểu tình ở Hà Nội và cướp chính quyền của cụ Trần Trọng Kim. Lúc này Nhật Bản đã đầu hàng thì không thể nói Việt Minh cướp chính quyền từ tay Nhật Bản hay Pháp được, vì Nhật hất cẳng Pháp ở Đông Dương do Nhật cùng phe với Đức Quốc Xã và Đức Quốc Xã đánh bại Pháp.

Ngày 2/9/1945 khi Nhật Hoàng tuyên bố đầu hàng ở bến cảng Tokyo thì ở Hà Nội, Hồ Chí Minh tuyên bố thành lập nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà.

Sau khi tôi mở đầu bài thuyết trình phút thứ 89 thì khán thính phòng có rất nhiều du khách của suất 2 giờ 30 kéo dài. Thấy 1 sĩ quan Mỹ mặc quân phục đứng thuyết trình, họ âm thầm ngồi xuống ghế để lắng nghe. Vậy là bỗng dưng tôi thuyết trình trước hơn 100 người xa lạ.

Chừng 10 phút sau thì quá đông người vào, vì phép lịch sự nên tôi tìm cách kết thúc buổi thuyết trình một cách gọn ghẽ nhất. Ai ngờ vừa ngưng xong thì có nhiều cánh tay giơ lên. Khán giả vẫn tò mò muốn nghe thêm nên họ hỏi liên tục 3-4 câu hỏi khác. Trong khi thuyết trình thì tôi thấy nhiều quân nhân Mỹ gốc Hàn liên tục gật đầu đồng tình.

Trong lúc đi bộ khỏi đài quan sát Dora, một phụ nữ Mỹ tiến lên hỏi tôi:

- Anh sanh ra ở đâu trên bán đảo Triều Tiên này?

Tôi ngớ người rồi mới nhớ là chị ta có thể không quen đọc cái họ trên quân phục của tôi. Tôi mỉm cười trả lời:

- Tôi không phải người Đại Hàn, chỉ là 1 người Mỹ gốc Á khác.

Một anh Mỹ trắng đi bên cạnh chen vào:

- Làm sao mà anh rành lịch sử Triều Tiên và nói hay như thế? Anh là sĩ quan tác chiến mặt nước của Hải Quân Mỹ mà.

Giật mình khi nghe anh ta nhìn quân phục mà nói đúng chuyên môn cũ của mình, tôi đoán anh ta là sĩ quan Hải Quân. Vì tất cả đều mặc thường phục nên không thể biết họ thuộc binh chủng gì, hay làm ở ban ngành nào. Tôi trả lời:

- Đó là chuyên môn cũ của tôi. Tôi đã đổi qua sĩ quan ngoại giao quốc phòng rồi.

Một người đàn ông da trắng ở phía bên trái lúc này mới nói:

- Tôi cũng đoán anh là sĩ quan ngoại giao quốc phòng. Anh có ý định nhận nhiệm sở ở bộ ngoại giao 1 tour không. Tôi là nhân viên ngoại giao chuyên về chính trị, nhưng khu vực của tôi là Châu Âu.

Nghe tới Châu Âu, tôi liền nói:

- Tôi nghĩ làm việc với người Châu Âu sẽ bớt nhức đầu hơn, vì người Hàn cũng giống như nhân vật trong những bộ phim truyền hình dài tập. Họ đờ-ra-ma khinh khủng.

Lúc này cả đám đều cười.

Và đó là cách tôi kết thúc một buổi thuyết trình.

Chú thích hình: Hình tập thể trước khu du lịch Đường Hầm Thâm Nhập số 3, nơi có 3 chữ DMZ 3 màu Đỏ-Vàng-Xanh nổi tiếng ở phía sau lưng mọi người

FB Hoa OC