title

Đổi Tên Cái Hồ Giữa Lúc Căng Thẳng, Trò Trẻ Con Hay Đòn Tâm Lý 

Chiều nay đi làm về không có gì làm nên ghé quán cà phê quen thuộc kiếm người quen tám chơi, mình chưa kịp ngồi thì Bác Don đã vẫy tay rối rít, tay cầm điện thoại cười khoái chí.

"Ryan, lại đây nói nghe nè! Biết vụ Ông Trump vừa ký sắc lệnh đổi tên Hồ Ontario của Canada thành Hồ Mỹ luôn kìa, Hồ America! Đã chưa!"

Ông Joe đang uống trà nghe vậy ngẩng lên, mắt chớp chớp: "Ủa, đổi tên cái hồ? Rồi mấy con cá trong đó nó có biết là nó đổi quốc tịch chưa?"

Cả bàn cười rần. Bác Don khoát tay: "Cá cộ gì ông ơi! Là đổi tên trên bản đồ Mỹ thôi. Cái hồ đó nằm giữa New York với Canada, mà phần sâu nhất là thuộc đất Mỹ, nên ổng nói Mỹ giành phần lớn cái hồ."

Barry, lại cái ông hay bênh phe cấp tiến, nhíu mày: "Đổi tên thì đổi được cái gì? Người Canada người ta đâu có công nhận. Thủ tướng Carney tuyên bố luôn rồi, dân Canada vẫn cứ gọi là Ontario như bốn trăm năm nay. Cái tên đó có trước cả nước Mỹ lận."

Bác Don cười khẩy: "Thì ổng có bắt Canada gọi theo đâu. Ổng đổi trên giấy tờ Mỹ thôi. Giống hồi ổng đổi Vịnh Mexico thành Vịnh Mỹ đó, Mexico chửi quá trời mà đâu có sao. Google nó còn chiều, dân Mỹ mở bản đồ ra thấy tên Mỹ, dân Mexico mở ra thấy tên cũ. Huề cả làng."

Ông Joe gật gù ra chiều tâm đắc lắm, rồi bất chợt buông một câu: "Vậy hả? Hay quá. Vậy chút về nhà tui đổi tên bà xã tui luôn. Tui gọi bả bằng tên mới, còn bả với hàng xóm cứ gọi tên cũ. Huề cả làng."

Cả quán được một trận cười bò.

Nhưng cười xong rồi, ngồi ngẫm lại, mình thấy cái câu tưng tửng của Ông Joe hóa ra lại đụng tới cái lõi của cả chuyện này.

Bởi vì đúng là ông Trump có toàn quyền đổi tên cái hồ đó, nhưng chỉ trên giấy tờ của chính phủ Mỹ mà thôi. Ông không thể bắt Canada, bắt thế giới, hay bắt mấy tổ chức quốc tế phải gọi theo. Y như cái vụ Vịnh Mexico năm ngoái. Nói cho vui thì đây là một cú "đổi tên một chiều": mình gọi kiểu mình, người ta gọi kiểu người ta, cái hồ thì vẫn nằm y chỗ cũ, nước vẫn xanh như vậy, cá vẫn bơi như vậy.

Mà cái vụ này, nói cho ngay, nó nổ ra đúng lúc Mỹ với Canada đang căng thẳng về thuế má. Nên nhiều người bảo đây là ông Trump chọc quê Canada cho bõ ghét. Bản thân ông, khi được hỏi thông điệp là gì, thì trả lời tỉnh queo rằng "không có thông điệp gì hết", rồi quay qua trách Canada làm ăn không sòng phẳng bao năm nay.

Barry lắc đầu: "Tôi thấy vô bổ. Đang căng thẳng thương mại, đáng lẽ lo chuyện lớn, tự nhiên đi đổi tên cái hồ. Làm trò Trẻ con."

Bác Don cãi liền: "Trẻ con gì. Đây là kiểu nhắc khéo cho Canada biết ai mới là ông lớn ở khu này. Đòn tâm lý đó ông."

Mình thấy cả hai nói đều có phần đúng. Barry đúng ở chỗ, đổi tên một cái hồ thì đâu có giải quyết được cái gì thực chất, thuế vẫn còn đó, căng thẳng vẫn còn đó. Mà Bác Don cũng có lý ở chỗ, trong mấy cuộc đấu trí, đôi khi một cú chọc quê nhẹ cũng là một cách phủ đầu tâm lý, cho đối phương thấy là Tui không ngán ai đâu.

Nhưng mình nghĩ, cái đáng để ý nhất lại nằm ở chỗ khác. Ông bà mình có câu: cái tên chỉ là cái vỏ, cái ruột mới là cái đáng nói. Bạn có thể đổi tên một cái hồ, nhưng cái hồ vẫn là cái hồ đó. Đổi tên không làm cái hồ rộng thêm một tấc, cũng không làm nước Mỹ hay Canada giàu thêm một đồng, hay bớt căng thẳng đi một chút nào. Nó chỉ là cái nhãn dán bên ngoài. Cái thật sự quyết định chuyện hai nước, vẫn nằm ở cái bàn đàm phán thương mại kia, chứ không nằm ở cái tên trên tấm bản đồ.

Cho nên, đổi tên thì cứ đổi, chọc quê thì cứ chọc, nhưng ai tỉnh táo thì vẫn biết nhìn vào cái ruột, chứ đừng để cái vỏ làm cho hoa mắt. Cái tên mới nghe cho vui, nhưng nồi cơm của người dân hai nước thì vẫn được nấu bằng cái chuyện thuế má thực chất kia, chứ đâu phải bằng cái tên cái hồ.

Sáng đó mình đứng dậy về, Bác Don còn đang say sưa bàn xem lần tới ông Trump sẽ đổi tên cái gì nữa, Barry thì lắc đầu chê. Còn Ông Joe thì quay qua hỏi mình, giọng nghiêm túc thiệt tình: "Ryan nè, vậy tính ra tui đổi tên bà xã có được không? Hay bả kiện tui ra tòa?" Mình vỗ vai ông cười, nói thôi ông ơi, cái hồ nó không biết cãi, chớ bà xã ông mà nghe được là ông ngủ ngoài sofa cả tháng đó.

Còn bạn, bạn nghĩ mấy cái chuyện đổi tên đổi tuổi kiểu này, là một đòn tâm lý cao tay, hay chỉ là chuyện bên lề cho vui, còn cái thực chất thì vẫn nằm ở chỗ khác?

-- Ryan Phan