title

Tại sao Nhật không thể xâm lăng Úc năm 1942!

Một bài học lịch sử về địa lý, chiến lược và ý chí của người Úc.

Trong lịch sử chiến tranh hiện đại, có những thời điểm mà vận mệnh của một quốc gia chỉ còn được quyết định bởi một phòng tuyến cuối cùng. Đối với Úc Đại Lợi trong năm 1942, đường mòn Kokoda (Kokoda Track) tại New Guinea chính là một phòng tuyến như thế.

Nếu quân Nhật chiếm được Port Moresby (Port Moresby, nước Úc sẽ phải đối mặt với một tình thế cực kỳ nguy hiểm. Nhật Bản không nhất thiết phải đổ bộ ngay vào lục địa Úc, nhưng họ có thể xây dựng một căn cứ không quân và hải quân ngay sát cửa ngõ phía Bắc, đe dọa các thành phố, tuyến hàng hải và những con đường tiếp tế quan trọng.

Năm 1942 là thời điểm đen tối nhất của phe Đồng Minh tại Thái Bình Dương. Sau cuộc tấn công Trân Châu Cảng (Pearl Harbor) ngày 7 tháng 12 năm 1941, quân đội Nhật Bản tiến nhanh như vũ bão khắp Đông Nam Á và Thái Bình Dương.

Trong vòng vài tháng, Nhật đã chiếm Philippines, Malaya, Đông Ấn thuộc Hà Lan và đánh bại lực lượng Anh tại Singapore. Sự sụp đổ của Singapore vào tháng 2 năm 1942 là một cú sốc lớn đối với toàn bộ thế giới Phương Tây.

Pháo đài từng được xem là bất khả xâm phạm ấy đã đầu hàng, đưa hàng chục ngàn quân Đồng Minh bị Nhật bắt làm tù binh.

Sau những chiến thắng liên tiếp, giới lãnh đạo Nhật tin rằng họ có thể tiếp tục mở rộng quyền kiểm soát xuống phía Nam.

Mục tiêu kế tiếp của chúng là Port Moresby.

Địa lý – kẻ thù vô hình của mọi đạo quân.

Nhưng Nhật Bản đã gặp phải một trở ngại mà họ không thể dùng sức mạnh quân sự đơn thuần để vượt qua: thiên nhiên.

New Guinea là một trong những vùng đất hiểm trở nhất thế giới. Những dãy núi cao, rừng nhiệt đới dày đặc, khí hậu nóng ẩm và những cơn mưa bất tận biến nơi đây thành một chiến trường khắc nghiệt.

Đường mòn Kokoda không phải là một con đường theo nghĩa thông thường. Đó chỉ là một lối nhỏ xuyên qua rừng núi, nối vùng bờ biển phía Bắc với Port Moresby ở phía Nam.

Trong khoảng cách chưa đầy 100 km ấy, người lính phải vượt qua những ngọn núi cao, những con dốc dựng đứng và những vùng bùn lầy có thể làm kiệt sức cả những đơn vị tinh nhuệ nhất.

Quân Nhật ban đầu có nhiều lợi thế. Chúng có kinh nghiệm chiến đấu trong rừng, tinh thần kỷ luật cao và đang ở thế tấn công.

Nhưng người Nhật đã không tính đến một điều quan trọng: chiến tranh trong rừng không giống chiến tranh trên bản đồ.

Sai lầm của Nhật Bản: đánh giá thấp sức chịu đựng của người Úc.

Quân Nhật từng tin rằng quân Úc là lực lượng yếu hơn, đặc biệt khi nhiều đơn vị Úc trên Kokoda là lực lượng quân địa phương.

Những người lính thuộc Tiểu đoàn 39 (39th Battalion từng bị giới quân sự chuyên nghiệp xem thường và gọi bằng biệt danh “Choco soldiers”.

Nhưng chính những người lính bình thường ấy lại trở thành những người đứng đầu trong cuộc chiến bảo vệ đất nước.

Họ không có điều kiện chiến đấu lý tưởng. Họ thiếu trang bị, thiếu kinh 

nghiệm chiến trường và phải đối mặt với bệnh tật, đói khát cùng sự mệt mỏi kéo dài.

Thế nhưng họ có một yếu tố mà quân Nhật không thể phá vỡ: quyết tâm không để kẻ thù tiến thêm.

Chiến thuật mới thay đổi cục diện.

Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến Nhật Bản thất bại trên Kokoda là sự thay đổi trong cách chiến đấu của quân Úc.

Chuẩn tướng Arnold Potts nhận ra rằng không thể áp dụng chiến thuật chiến tranh thông thường vào một khu rừng như New Guinea. Ông hiểu rằng người Nhật đang lợi dụng khu rừng để ẩn mình, tiếp cận và bao vây quân Úc.

Vì vậy, quân Úc phải biến chính khu rừng thành vũ khí của mình.

Chiến thuật “đợi địch đến thật gần mới khai hỏa” đã giúp các đơn vị Úc gây thiệt hại lớn cho quân Nhật. Thay vì bắn từ xa và để lộ vị trí, họ kiên nhẫn chờ đến thời điểm quyết định.

Sự bình tĩnh ấy đòi hỏi một kỷ luật tinh thần phi thường. Người lính phải thắng được nỗi sợ trong chính mình trước khi thắng được đối phương.

Nhật Bản bị đánh bại không phải trong một trận duy nhất.

Một điểm quan trọng của chiến dịch Kokoda là quân Nhật không bị đánh bại bởi một cuộc phản công lớn duy nhất.

Họ thất bại vì bị tiêu hao từng ngày. Mỗi ngọn núi, mỗi đoạn đường, mỗi vị trí phòng thủ đều khiến họ mất thêm người, trong khi đường tiếp tế ngày càng kéo dài và khó khăn.

Đạo quân Nhật từng chiến thắng tại Singapore đã bị mắc kẹt trong một cuộc chiến mà thiên nhiên, bệnh tật và sự kháng cự của quân Úc cùng một lúc chống lại chúng.

Khi tiến gần đến mục tiêu Port Moresby, họ đã không còn đủ sức để tiếp tục. Đến tháng 9 năm 1942, cuộc tiến quân Nhật bị chặn đứng.

Đây là bước ngoặt quan trọng trong chiến tranh Thái Bình Dương.

Lần đầu tiên kể từ khi chiến tranh bắt đầu, một cuộc tấn công lớn của Nhật Bản bị ngăn chặn trên đất liền.

Ý nghĩa của chiến thắng Kokoda.

Chiến thắng trên đường mòn Kokoda có ý nghĩa vượt xa một trận đánh địa phương.

Nó bảo vệ Úc khỏi nguy cơ bị cô lập và tạo điều kiện để Đồng Minh chuyển từ thế phòng thủ sang phản công.

Sau Kokoda, Nhật Bản không còn giữ được thế tiến công liên tục tại khu vực Nam Thái Bình Dương. Nhưng quan trọng hơn cả là bài học về con người.

Kokoda chứng minh rằng chiến thắng không chỉ thuộc về đạo quân mạnh nhất, mà thuộc về đạo quân biết thích nghi, biết hy sinh và có ý chí tồn tại.

Những người lính Úc năm 1942 không phải là những nhân vật huyền thoại ngay từ đầu. Họ là những thanh niên bình thường, nhiều người xuất thân từ nông trại, thành phố nhỏ và những gia đình lao động.

Nhưng trong giờ phút nguy hiểm nhất, họ đã làm điều phi thường.

Bài học lịch sử:

Lịch sử Kokoda để lại nhiều bài học cho các thế hệ sau.

Thứ nhất, không có chiến lược nào có thể thay thế sự hiểu biết thực tế về chiến trường. Một vị tướng nhìn bản đồ có thể thấy đường tiến quân, nhưng chỉ người lính ngoài mặt trận mới cảm nhận được địa hình, khí hậu và sự khắc nghiệt của cuộc chiến.

Thứ hai, một đạo quân bị đánh giá thấp vẫn có thể chiến thắng nếu có tinh thần, kỷ luật và người chỉ huy biết nhìn ra sự thật.

Thứ ba, trong mọi cuộc chiến, yếu tố con người luôn là điều quyết định.

Trên những ngọn núi New Guinea năm 1942, giữa mưa rừng và bùn đất, những người lính Úc đã viết nên một trang sử không bằng những lời tuyên truyền lớn lao, mà bằng sự chịu đựng, lòng can đảm và sự hy sinh.

Ngày nay, đường mòn Kokoda vẫn là biểu tượng của tinh thần Úc: can đảm, bền bỉ, tình đồng đội và trách nhiệm đối với quê hương.

Đoàn Xuân Thu.

Melbourne.