title

CHUYỆN DÀI ĐI ĐÁM CƯỚI

Đi đám cưới ở Mỹ, nhất là đám cưới của người Việt tổ chức tại nhà hàng Tàu, đôi khi không chỉ là đi ăn cưới mà còn là một bài kiểm tra sức chịu đựng. Tôi nói vậy vì đây không phải chuyện nghe người ta kể lại. Chính tôi cũng từng trải qua, và không ít lần phải tự hỏi: Ủa, mình đi dự đám cưới hay đi tham gia một chương trình… chờ đợi?

Tôi vốn có cái tật đi đâu cũng thích đúng giờ. Trên thiệp ghi 6 giờ thì tôi nghĩ 6 giờ là có mặt. Lần đầu đi đám cưới kiểu này, tôi hí hửng tới đúng giờ, ngồi ngay ngắn, bụng thì đói meo, rồi bắt đầu nhìn đồng hồ. Sáu giờ mười. Sáu giờ rưỡi. Bảy giờ… Khách vẫn thong thả từng người một xuất hiện, giống như đang đi dự một buổi họp mà giờ bắt đầu chỉ là… dự kiến.

Có lần tôi đến nhà hàng đúng 6 giờ, đúng y như giờ ghi trên thiệp mời. Vậy mà bước vào sảnh, tôi thấy vắng hoe. Không một bóng khách, không tiếng cười nói, cũng chẳng thấy cô dâu chú rể đâu. Tôi còn tưởng mình đi lộn nhà hàng, nên đứng ngoài sảnh chờ, vừa nhìn điện thoại vừa nhìn lại tấm thiệp.

May mà ngay ngoài sảnh có tấm hình cô dâu chú rể phóng lớn đặt trên chân máy (tripod), nhìn hai người cười tươi rói, tôi mới yên tâm là mình không đi lộn nhà hàng.

Khoảng 15 phút sau, chú rể chở cô dâu lao tới. Nhưng thay vì bước xuống xe trong tiếng vỗ tay, hai người lại chạy xe vòng ra bãi đậu phía xa. Rồi… “RẦM!”

Chiếc xe tông thẳng vào đuôi một chiếc xe của một ông Mỹ trắng. Mà ông này lại không phải khách mời.

Thế là chú rể từ vai “nhân vật chính” của đám cưới chuyển sang vai “người chịu trách nhiệm” bất đắc dĩ. Anh phải vội vàng xuống xe thương lượng chuyện bồi thường, trao đổi thông tin bảo hiểm, rồi còn phải xin ông kia… đừng gọi cảnh sát tới lập biên bản.

Mất thêm gần nửa tiếng mới giải quyết xong.

Gần 7 giờ tối, khách khứa mới bắt đầu tới đông đủ. Rồi chụp hình, quay phim, MC giới thiệu quan khách… Những thủ tục vốn chỉ mất một khoảng thời gian ngắn bỗng kéo dài lê thê. Mãi tới 7 giờ 30, mọi người mới “được” ngồi vào bàn.

Tôi ngồi đó mà nghĩ bụng: Thiệp ghi 6 giờ. Tôi đến đúng 6 giờ. Vậy mà hóa ra… mình vẫn đến sớm gần một tiếng rưỡi!

Từ hôm đó, tôi rút ra một kinh nghiệm quý báu: Đi dự đám cưới người Việt ở Mỹ, đừng chỉ đọc giờ trên thiệp. Còn phải biết “giờ Việt Nam” của cô dâu chú rể là mấy giờ nữa!

Sau vài lần “thấm đẫm thương đau”, tôi rút được sợi dây kinh nghiệm: đi trễ nửa tiếng! Nhưng khổ nỗi, tới trễ nửa tiếng vẫn chưa chắc là trễ. Có khi mình tới rồi vẫn phải ngồi chờ dài cổ.

Cuối cùng tôi nghĩ ra một giải pháp rất thực tế: ăn nhẹ trước ở nhà. Vậy là dù đám cưới có bắt đầu lúc nào, ít nhất cái bụng của mình cũng không phải tham gia cuộc thi chịu đói.

Nhà hàng Mỹ thì thường đỡ hơn. Giờ nào bắt đầu, giờ nào phục vụ, họ khá rõ ràng. Trên thiệp ghi khai tiệc 6 giờ thì đúng 6 giờ là bắt đầu phục vụ, không ngồi chờ thêm nửa tiếng, một tiếng cho đủ mặt. Ai đi trễ thì… đói và quê mặt, ráng chịu!

Ngộ một cái là nhiều khách Việt ở Mỹ cũng biết vậy. Hễ biết tiệc tổ chức ở nhà hàng Mỹ là họ tự động đến sớm, rất đúng giờ, vì hiểu rằng nơi đây không có lệ “chờ thêm chút cho đông vui”.

Còn một số tiệc cưới Việt tổ chức ở nhà hàng Tàu thì giờ ghi trên thiệp đôi khi có vẻ giống… một lời gợi ý hơn là một mốc thời gian chính thức. Ghi 6 giờ nhưng mọi người ngầm hiểu là 6 giờ… từ từ tới cũng được. Khách thong thả đến, chụp hình, trò chuyện, chờ người này người kia, rồi chờ cho “đủ mặt” mới khai tiệc.

Thành ra cái vòng luẩn quẩn cứ thế tiếp diễn: vì biết người khác sẽ đến trễ nên mình cũng chẳng cần đúng giờ. Cuối cùng, chẳng ai muốn là người đến sớm nhất — vì đến sớm quá chỉ có nước đứng nhìn… mấy cái bàn trống!

Nhưng chuyện giờ giấc chưa phải là hết.

Có một “đặc sản” khác là RSVP.

Trên thiệp mời ở Mỹ thường có chữ RSVP, viết tắt của tiếng Pháp Répondez s’il vous plaît, nghĩa là “vui lòng phúc đáp”. Nói nôm na là khách được mời cần cho chủ tiệc biết mình có đến hay không và thường là đi bao nhiêu người, để họ còn đặt bàn và chuẩn bị thức ăn.

Ở Mỹ, chuyện này thường khá rõ ràng: đi thì xác nhận đi, không đi thì báo không đi. Còn trong cộng đồng mình, đôi khi cái RSVP giống như một lời nhắn gửi đến… tương lai.

Hơi buồn một chút là có những anh chị, bạn bè mình tưởng đã thân thiết lâu nay mà đến một lời hồi đáp “có đi” hay “không đi” cũng không thèm gửi. Có người im luôn, có người đến gần ngày cưới mới nhắn: “Tụi này không đi được nha!” Có người thì đến sát ngày mới báo sẽ đi, trong khi trên thiệp đã ghi rõ ngày RSVP để gia đình còn “chốt sổ” số khách và đặt bàn với nhà hàng.

Mà nhà hàng Mỹ đâu phải nhà hàng Tàu. Bàn ghế, số lượng khách, thức ăn… đều phải đặt trước khá rõ ràng. Không thể đến giờ khai tiệc rồi mới nói: “Thêm vài bàn nữa nha!” Vì vậy, đến hạn RSVP mà ai không hồi đáp, hoặc báo không đi, thì gia đình buộc phải gạch tên khỏi danh sách.

Rồi sát ngày cưới, nếu có người bất ngờ nhắn: “Tụi này đi nha!” thì đôi khi cũng phải ngậm ngùi trả lời: “Xin lỗi, nhà hàng đã chốt số bàn rồi.”

Nghe thì nhỏ thôi, nhưng người đứng ra tổ chức mới biết nó nhức đầu cỡ nào. Một chữ “Có” hay “Không” trên RSVP tưởng đơn giản, vậy mà đôi khi phải chờ… đến tận ngày cưới mới biết được câu trả lời!

Mà đau nhất là có những trường hợp không RSVP, nhưng lại dẫn thêm con nít theo.

Chủ tiệc đã đặt bàn theo số người xác nhận, nhà hàng đã chuẩn bị phần ăn, vậy mà tới giờ khai tiệc mới phát hiện quân số thực tế… tăng trưởng vượt chỉ tiêu!

Nghe thì có vẻ đơn giản: “Cho tụi nhỏ đi theo luôn nha. Con nít mà, ăn uống bao nhiêu đâu!”

Đúng. Một đứa nhỏ có thể không ăn bao nhiêu.

Nhưng vấn đề là nó vẫn cần một cái ghế, một chỗ ngồi và một phần thức ăn.

Một bàn mười người. Chủ tiệc đã tính đủ mười người lớn. Nhưng tới giờ ăn, tự nhiên xuất hiện thêm hai, ba đứa nhỏ. Có đứa ngồi ghế riêng, có đứa ngồi chung với cha mẹ, có đứa chạy vòng vòng. Bàn thì vẫn chỉ có chừng đó phần ăn.

Người lớn đâu thể nói: “Con ăn đi, ba mẹ nhịn.”

Thế là từ mười người thành mười hai, mười ba. Một hai bàn thì còn xoay xở được. Chứ nếu nhiều gia đình cùng “tiện thể dẫn con theo” mà không báo trước thì nhà hàng trở tay không kịp.

Tôi biết nhiều đám cưới phải kê thêm tới mấy bàn vì số khách thực tế vượt xa số người đã xác nhận. Nhà hàng phải chạy đi mua thêm thức ăn để chữa cháy. Khách ngồi chờ mà bụng thì réo như biểu tình.

Ngược lại, tôi cũng từng ngồi vào một bàn… vắng chỉ còn có sáu người, nên tha hồ ăn, thậm chí còn được gói mang về. Đám cưới của chúng tôi cũng từng có một bàn vắng mấy khách. Những người này đã báo sớm rằng gia đình có chuyện đột xuất, không thể đến dự, và còn gửi quà mừng rất chu đáo. Trường hợp đó thì hoàn toàn khác: người ta không đến được nhưng đã báo trước, để gia đình biết mà chủ động sắp xếp. Cái đáng quý đôi khi chỉ đơn giản là một lời hồi đáp đúng lúc — vì nó cho thấy mình tôn trọng công sức và sự chuẩn bị của người tổ chức.

Vậy mới thấy một chữ RSVP nhỏ xíu trên tấm thiệp không phải để trang trí. Nó giúp người ta biết cần chuẩn bị bao nhiêu bàn, bao nhiêu phần ăn và bao nhiêu chỗ ngồi. Phúc đáp đúng hạn thật ra cũng là một cách tôn trọng người tổ chức.

Mà trẻ con đi đám cưới thì cũng có cái vui riêng.

Tiệc vừa bắt đầu, nhạc vừa nổi lên, mấy đứa nhỏ đã chạy lên sân khấu. Đứa tung giấy kim tuyến, đứa nằm lăn ra sàn, đứa chạy vòng vòng, đứa hét lên vì quá phấn khích. Nhìn cảnh đó, tôi cứ tưởng mình đang dự đám cưới hay đang coi… chương trình thiếu nhi cuối tuần.

Điều thú vị nhất là phụ huynh thường rất bình thản.

Có người còn nói:

“Kệ nó đi, con nít mà. Cho nó phát triển tự nhiên!”

Tôi nghe xong cũng thấy hợp lý. Chỉ có điều tôi không biết cái “phát triển tự nhiên” đó có nhất thiết phải phát triển ngay trên sân khấu đám cưới hay không.

Rồi khi đám con nít đã tạo đủ âm thanh, tới lượt mấy ông chú bà thím sau vài ly r.ư.ợ.u là bắt đầu lên sân khấu để làm… dành ca (chớ không phải danh ca).

Một người hát.

Hai người hát.

Rồi cả bàn hát.

Có người hát rất hay. Có người hát rất… tự tin.

Mà cái đáng nể nhất là ai cũng tin mình hát hay.

Nhạc sống nổi lên, tiếng hát vang trời, tiếng cụng ly leng keng, trẻ con chạy dưới sân khấu, người lớn nói chuyện lớn tiếng. Không khí lúc đó náo nhiệt đến mức chỉ thiếu một cái bảng “lô tô bắt đầu lúc 8 giờ” là đủ bộ.

Đi đám cưới mà gặp những chuyện như vậy thì cũng nên cười cho vui. Nhưng có một chuyện không vui lắm là ý thức của khách mời.

Đã được mời thì ít nhất cũng nên trả lời cho chủ tiệc biết mình có đi hay không. Đi mấy người thì báo mấy người. Có dẫn thêm con nít thì cũng nên báo trước. Đó không chỉ là phép lịch sự mà còn giúp người tổ chức đặt bàn, đặt thức ăn và sắp xếp mọi thứ cho chu đáo.

Chủ tiệc cũng vậy. Nếu có thể sắp xếp chỗ ngồi rõ ràng thì khách đỡ phải chạy tới chạy lui tìm chỗ. Chứ đi đám cưới, mặc đồ đẹp, mang theo quà, rồi cuối cùng đứng giữa nhà hàng nhìn quanh như người bị lạc giữa sa mạc thì cũng hơi… tủi thân.

Có người may mắn ngồi chung với bạn bè quen biết thì vừa ăn vừa nói chuyện vui vẻ. Có người ngồi chung bàn với toàn người lạ, không biết phải bắt chuyện từ đâu. Suốt buổi chỉ biết cười xã giao, gắp thức ăn rồi cúi xuống ăn, chẳng khác gì người được đưa nhầm vào một bàn tiệc của… gia đình khác.

Đám cưới vốn là ngày vui. Người ta bỏ tiền, bỏ công sức tổ chức cũng chỉ mong bà con bạn bè tới chung vui. Khách đến cũng mong được gặp người quen, ăn một bữa ngon, nói vài câu chuyện cũ và chúc phúc cho cô dâu chú rể.

Cho nên, đôi khi vui hay không vui không nằm ở món ăn ngon hay dở, mà nằm ở cách người ta nghĩ cho nhau một chút.

Đừng bắt người khác chờ mình cả tiếng đồng hồ.

Đừng nhận được thiệp rồi im lặng như chưa từng quen biết.

Đừng đến sát ngày mới RSVP.

Đừng xác nhận hai người rồi kéo theo thêm ba người.

Và nếu có dẫn con nít theo, làm ơn báo trước một tiếng. Không phải vì chủ tiệc tiếc một phần ăn cho trẻ con, mà vì người ta cần biết có bao nhiêu cái bụng sẽ ngồi vào bàn.

Cũng đừng nghĩ sân khấu đám cưới là khu vui chơi trẻ em, và càng đừng biến chương trình văn nghệ thành cuộc thi “Vietnam Idol phiên bản sau vài ly”.

Nói cho cùng, đi đám cưới là đi chung vui, chứ không phải đi để người khác chuốc lấy thương đau.

Còn riêng tôi, sau bao nhiêu năm kinh nghiệm, tôi đã học được hai điều rất quan trọng:

Nhà hàng Tàu: Thiệp ghi 6 giờ thì tôi vẫn đến đúng 6 giờ, nhưng tôi ăn cơm hoặc mì ăn liền lót dạ ở nhà lúc 5 giờ.

Nhà hàng Mỹ: Thiệp ghi 6 giờ thì tôi đến trước khoảng 5:50 cho chắc ăn.

Và nếu trên thiệp có chữ RSVP, tôi luôn nhớ một câu:

Người ta hỏi mình có đi hay không — thì mình trả lời. Đó là phép lịch sự tối thiểu, chứ không phải câu hỏi để… suy nghĩ tới ngày cưới.

Người xưa nói “ma chê cưới trách”, chuyện cưới hỏi đông người thì rất khó tránh khỏi những sơ suất, thiếu sót. Được đón tiếp quý khách đến chung vui là một niềm vinh dự lớn đối với đôi tân hôn và gia đình. Nhưng bên cạnh niềm vui đó, cách hành xử của một số người đôi khi lại khiến chủ tiệc thêm phần bối rối, thậm chí nghẹt thở.

Đáng nói nhất có lẽ vẫn là thói quen “giờ dây thun” — một thói quen mà người Việt mình nên bỏ càng sớm càng tốt. Đúng giờ không chỉ là phép lịch sự, mà còn là cách mình tôn trọng thời gian, công sức của người khác và cũng là cách để chính mình được người khác tôn trọng.

Một đám cưới có thể thiếu một món ăn, trễ một tiết mục, hay lỡ một vài sơ suất… chắc chẳng ai trách lâu. Nhưng nếu mỗi người chịu khó đúng giờ, trả lời RSVP và báo trước khi có thay đổi, thì có lẽ cả cô dâu chú rể lẫn khách mời đều sẽ vui vẻ và nhẹ đầu hơn rất nhiều.