title

Tin Nepal

Khu vực Rasuwa - Gyirong mới bị thảm hoạ lũ cuốn gây thiệt mạng hàng ngàn người hôm qua, cũng chính là "hành lang năng lượng xuyên Himalaya" và là trung tâm đầu tư thủy điện lớn nhất của Trung Quốc ở Nepal.

Khu vực rộng lớn này không chỉ là một vài cái đập thuỷ điện mà là hàng loạt, chia là 2 nhóm:

Bên phía lãnh thổ Nepal (Rasuwa / Bhote Koshi) với Rasuwa Bhotekoshi Hydropower (120MW), đây là dự án thủy điện lớn nhất do doanh nghiệp Trung Quốc xây ở Nepal, do tập đoàn Shuifa Group (Tập đoàn Thủy Phát Sơn Đông) đầu tư.

Nằm ngay trên bờ phải sông Bhote Koshi, cách Kathmandu 140km, ngay khu vực vừa bị lũ cuốn. Đây là dự án trọng điểm của Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI).

Ngoài ra còn hàng loạt dự án khác trong cùng huyện Rasuwa, nơi có khoảng 15 huyện biên giới phía bắc Nepal giáp Trung Quốc. Theo nghiên cứu của CSEP, Trung Quốc đang dùng thủy điện để "tặng quà phát triển" nhằm củng cố ảnh hưởng và kiểm soát cộng đồng người Tây Tạng lưu vong ở biên giới.

Chính Bộ Năng lượng Nepal hôm qua xác nhận: "Một số dự án thủy điện nằm ở khu vực bị ảnh hưởng nặng nhất ở Rasuwa" và lũ đã cuốn trôi nhà máy, đường xá và trạm phát điện.

Ở phía Tây Tạng thuộc lãnh thổ Trung Quốc là Gyirong, cũng do Trung Quốc xây để xuất cảng điện năng, họ đang xây một chuỗi đập ở thượng nguồn, với chiến lược gọi là "Tây Tạng Điện Nam Tống" xây thủy điện ở Tây Tạng rồi xuất sang Nepal và Bangladesh.

Các báo cáo gần đây còn nói các trạm này được xây dựng nhằm mục đích chuyển nhanh thành trung tâm cấp điện quân sự cho mạng lưới phòng thủ biên giới, và họ sẽ xây thêm 5 thị trấn biên giới mới tạo thành vành đai phòng thủ sâu 30km.

Vụ lũ hôm qua đã bộc lộ các rủi ro, do khu vực này địa chất cực kỳ bất ổn vì sông băng tan, lở đất. Đặc biệt là các vụ nổ mìn xảy ra hàng ngày để khai thác đá, mở rộng đường và làm biến đổi địa chất khu vực của Trung Quốc.

Khi một hồ băng vỡ ở độ cao hơn và chỉ cách 20km phía đông bắc cửa biên giới thì toàn bộ nước, bùn, đá đổ xuống các công trình thủy điện nằm san sát nhau ở thung lũng hẹp phía dưới. Hôm qua đã có 28 nhân viên an ninh Nepal mất liên lạc khi đang bảo vệ khu vực nhà máy.

Chính vì vậy chính quyền Trung Quốc hôm nay phải cảnh báo "nguy cơ địa chất thượng nguồn" và một hồ bị chặn dòng vẫn còn nguy cơ tiếp tục vỡ nữa, như một hiệu ứng dây chuyền, đe dọa cả việc cứu nạn.

FB Uyen Vu