title

John Walton và cuộc chiến Việt Nam

John Walton con tỷ phú khoác áo chiến binh vì niềm tin tự do cho VNCH

Trong lịch sử Hoa Kỳ, có những người được sinh ra trong nhung lụa, thừa hưởng một gia tài khổng lồ và một tương lai đã được định sẵn. Họ có thể bước vào những văn phòng sang trọng, điều hành những cơ nghiệp vĩ đại, sống một cuộc đời không bao giờ phải đối diện với hiểm nguy của chiến trường. Nhưng cũng có những con người, dù sinh ra giữa giàu sang, vẫn chọn con đường gian khổ nhất, nơi chỉ có tiếng súng, máu và sự hy sinh.

John Thomas Walton là một trong những con người đặc biệt ấy.

Ông là con của Sam Walton, người sáng lập hệ thống bán lẻ Walmart – một trong những đế chế thương mại lớn nhất thế giới. Sinh trưởng trong một gia đình thành đạt tại Hoa Kỳ, John Walton có đầy đủ mọi điều kiện để tiếp nối sự nghiệp kinh doanh của gia đình. Ông có thể chọn cuộc sống của một người thừa kế giàu có, tránh xa mọi hiểm nguy và chỉ quan tâm đến những con số trong phòng họp.

Nhưng lịch sử đã chọn cho ông một con đường khác.

Vào cuối thập niên 1960, khi cuộc chiến Việt Nam đang ở vào một giai đoạn khốc liệt nhất, hình ảnh chiến trường Đông Dương hằng ngày xuất hiện trên màn ảnh truyền hình Hoa Kỳ. Những trận đánh tại Huế, Khe Sanh, A Sau, những khu rừng nhiệt đới đầy bom đạn của miền Trung Việt Nam đã trở thành tâm điểm tranh luận của nước Mỹ.

Giữa lúc nhiều thanh niên Mỹ tìm cách tránh né quân dịch, John Walton lại quyết định làm điều ngược lại. Ông rời bỏ đời sống đại học, gác lại tương lai an nhàn và tình nguyện gia nhập Quân lực Hoa Kỳ.

John từng tâm sự rằng trong khuôn viên đại học, người ta nói rất nhiều về chiến tranh Việt Nam, nhưng ông cảm thấy nhiều người chỉ nhìn cuộc chiến qua sách báo và tranh luận, chứ chưa thật sự hiểu những người lính đang sống chết ngoài chiến trường. Chính suy nghĩ ấy đã thôi thúc ông tự mình trải nghiệm và phục vụ.

Sau khi nhập ngũ, John Walton tình nguyện gia nhập lực lượng đặc nhiệm Hoa Kỳ – Green Berets (Mũ Nồi Xanh), một đơn vị nổi tiếng về khả năng chiến đấu đặc biệt, hoạt động trong những hoàn cảnh hiểm nghèo nhất. Ông được huấn luyện trở thành quân y chiến trường (Special Forces Medic), một nhiệm vụ đòi hỏi không những kiến thức y khoa mà còn lòng can đảm phi thường, bởi người quân y phải lao vào nơi nguy hiểm nhất để cứu mạng đồng đội.

Không lâu sau đó, John Walton được điều động vào MACV-SOG (Military Assistance Command, Vietnam – Studies and Observations Group), một đơn vị đặc biệt bí mật của Hoa Kỳ tại Việt Nam. Đây là lực lượng chuyên thực hiện những cuộc hành quân thám sát sâu trong vùng kiểm soát của quân CS Bắc Việt tại Việt Nam, Lào và Cam Bốt. Những người lính SOG thường phải đối diện với những nhiệm vụ gần như không có đường lui: xâm nhập bí mật, thu thập tin tức, phá hoại hậu cần và sống còn giữa lòng địch.

Tại căn cứ Phú Bài, gần Huế, John Walton được đưa vào toán trinh sát Spike Team Louisiana. Đây là những chiến binh tinh nhuệ thường xuyên hoạt động trong vùng rừng núi hiểm trở, đặc biệt quanh thung lũng "A Sau" – một địa danh nổi tiếng ác liệt của chiến trường Thừa Thiên. Với địa hình núi non hiểm trở, rừng rậm dày đặc và là hành lang chiến lược của quân CS Bắc Việt, A Sau từng được xem là một trong những vùng đất nguy hiểm nhất miền Trung.

Ngày 3 tháng 8 năm 1968 đã trở thành ngày thử thách lớn nhất trong cuộc đời người con của nhà tỷ phú Walmart.

Hôm ấy, toán trinh sát gồm sáu người do Trung sĩ Wilbur “Pete” Boggs chỉ huy tiến sâu vào vùng địch kiểm soát để thực hiện nhiệm vụ. Không may, họ rơi vào một cuộc phục kích dữ dội của quân CS Bắc Việt.

Tiếng súng nổ vang giữa núi rừng. Một đồng đội hy sinh ngay trong những phút đầu. Trung sĩ Boggs bị thương nặng, còn người lính truyền tin Tom Cunningham bị thương mất một chân. Toán quân nhỏ bé bị bao vây giữa một lực lượng địch đông hơn nhiều lần.

Trong hoàn cảnh ấy, John Walton không chỉ là một quân y. Ông trở thành người chiến đấu thực sự.

Giữa làn đạn dày đặc, ông bò sát mặt đất để băng bó vết thương cho đồng đội, kéo những người bị thương ra khỏi vị trí nguy hiểm, đồng thời vẫn phải sử dụng súng để chống trả những đợt tiến công áp sát của đối phương.

Khi Trung sĩ Boggs không còn đủ khả năng chỉ huy, John Walton tiếp nhận vai trò điều khiển cuộc rút lui. Ông sử dụng máy truyền tin PRC-25 gọi yểm trợ không quân ngay trong khoảng cách cực kỳ nguy hiểm – nơi bom đạn có thể rơi xuống chỉ cách vài trăm mét từ vị trí của toán quân.

Quyết định ấy đòi hỏi một sự bình tĩnh phi thường. Một sai lầm nhỏ có thể khiến chính đồng đội của ông trở thành nạn nhân của hỏa lực yểm trợ. Nhưng nhờ sự chính xác và gan dạ ấy, đợt tấn công của đối phương bị chặn đứng, tạo cơ hội cho toán quân tìm đường thoát.

Trong giờ phút sinh tử đó, một chiếc trực thăng H-34 “KingBee” của Không lực Việt Nam Cộng Hòa xuất hiện. Phi công là Đại úy Đinh Văn Thịnh. Trước tình thế nguy hiểm, chiếc trực thăng đã bất chấp lằn đạn dày đặc để đáp xuống cứu những người lính đang bị mắc kẹt.

Đó là một hành động đầy quả cảm. Chiếc máy bay phải hạ cánh trong điều kiện cực kỳ nguy hiểm, khi đạn địch liên tục bắn vào thân phi cơ. John Walton vừa giúp đưa đồng đội bị thương lên máy bay, vừa dùng hỏa lực chống trả quân địch đang áp sát.

Vì quá tải, chiếc trực thăng không thể cất cánh bình thường. Đại úy Thịnh buộc phải điều khiển phi cơ trượt xuống sườn đồi lấy đà, rồi vượt qua những tán rừng hiểm trở để đưa tất cả trở về an toàn.

Sau trận chiến ấy, John Walton được trao tặng Huân chương Silver Star (Sao Bạc), một trong những phần thưởng quân sự cao quý nhất của Hoa Kỳ dành cho hành động anh dũng trong chiến đấu. Bản tuyên dương ghi nhận lòng can đảm, sự bình tĩnh và khả năng y khoa xuất sắc của ông dưới hỏa lực địch.

Nhưng đối với John Walton, chiến công ấy không phải là điều ông nhớ nhất. Điều ở lại trong tâm trí ông không phải ánh hào quang của huy chương, mà là hình ảnh những người đồng đội đã ngã xuống trên chiến trường Việt Nam.

Sau khi rời quân ngũ, John Walton không bước vào con đường kinh doanh để tiếp quản gia sản gia đình. Ông chọn một cuộc sống giản dị và tự do hơn. Ông trở thành phi công, tham gia đầu tư trong lĩnh vực giáo dục kỹ thuật và tiếp tục theo đuổi niềm đam mê với những chiếc máy bay nhỏ.

Số phận đôi khi có những nghịch lý khó hiểu. Một người từng thoát khỏi địa ngục chiến tranh giữa rừng núi A Sầu lại qua đời trong một tai nạn hàng không dân sự.

Ngày 27 tháng 6 năm 2005, chiếc máy bay nhỏ do John Walton điều khiển gặp nạn tại Công viên Quốc gia Grand Teton, tiểu bang Wyoming. Ông ra đi ở tuổi 58.

Ông mất đi không phải như một nhà tỷ phú, mà như một người lính từng trải qua chiến trường. Di sản lớn nhất của ông không nằm trong những con số tài sản, mà nằm trong ký ức của những người từng sát cánh bên ông giữa những ngày tháng khói lửa.

Đối với nhiều người dân miền Nam Việt Nam trước năm 1975, những người lính Mỹ như John Walton được nhìn nhận như những người đã đến từ một đất nước xa xôi để cùng chia sẻ một cuộc chiến chống lại sự bành trướng của chủ nghĩa cộng sản tại Đông Nam Á. Dù cuộc chiến Việt Nam vẫn còn là đề tài gây nhiều tranh luận trong lịch sử thế giới, lòng can đảm của những người lính trên chiến trường vẫn là một sự thật không thể phủ nhận.

Họ đến từ những thành phố, những nông trại, những gia đình bình thường trên khắp nước Mỹ. Họ rời bỏ cha mẹ, người yêu, quê hương và tương lai riêng để đặt chân đến một vùng đất xa lạ, nơi họ phải đối diện với cái chết mỗi ngày.

John Walton là một trong những con người như thế.

Ông không chỉ là người con của gia đình Walton danh tiếng. Ông còn là một người lính đã từng nằm xuống giữa bùn đất chiến trường, từng cứu mạng đồng đội dưới làn mưa đạn, từng chia sẻ số phận với những người chiến đấu bên cạnh mình

Năm tháng có thể làm phai mờ nhiều ký ức của lịch sử, nhưng lòng can đảm và sự hy sinh của những con người như John Walton vẫn còn được nhắc nhớ.

Xin nghiêng mình tưởng niệm John Walton – người con nước Mỹ đã từng đứng trên chiến trường Việt Nam, không phải với tư cách một người thừa kế giàu có, mà với tư cách một người lính chiến đấu vì tự do.

Một người lính đã chọn con đường khó khăn nhất: phục vụ, chiến đấu và hy sinh cho niềm tin của mình.

God bless this American hero.

Đoàn Xuân Thu.

Melbourne.