title

Hiểm họa động đất tại Nam California

Các nhà khoa học California đang đặc biệt lo ngại vì hai đứt gãy địa chất lớn nhất tại Nam California vừa chạm mức tích tụ áp lực cao nhất trong vòng 1.000 năm qua.

Mối đe dọa này vừa được công bố trong một nghiên cứu chấn động vào tuần này trên tạp chí khoa học Journal of Geophysical Research. Các nhà địa chất học từ Đại học Hawaii, UCSD và Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) cảnh báo hệ thống đứt gãy đang ở trạng thái "nguy cơ cực hạn".

Những nguyên nhân cốt lõi khiến giới khoa học lo ngại:

1. Áp lực tích tụ vượt đỉnh 10 thế kỷ

Hơn một trăm năm bình yên giả tạo: Đứt gãy San Andreas và đứt gãy San Jacinto (chạy bên dưới các khu vực đông dân cư như Los Angeles, San Bernardino, Riverside) đã không tạo ra một trận động đất lớn nào trong hơn một thế kỷ qua.

Năng lượng nén khủng khiếp: Trong thời gian "im lặng" đó, các mảng kiến tạo vẫn liên tục dịch chuyển và ép vào nhau. Mô phỏng của điện toán về lịch sử địa chất 1.000 năm qua cho thấy áp lực nén đá tại đây hiện đã vượt qua mức đỉnh cao nhất từng được ghi nhận trong một thiên niên kỷ.

2. Mối nguy hiểm từ "Cánh cổng động đất" (Earthquake Gate)

Điểm hội tụ chết chóc: Tâm điểm của sự lo ngại nằm ở Đèo núi Cajon (Cajon Pass), nằm cách Los Angeles khoảng 100 km về phía đông bắc. Đây là "giao lộ" hiểm yếu nơi hai đứt gãy San Andreas và San Jacinto giao nhau.

Kịch bản siêu động đất kép: Trước đây, đèo Cajon đóng vai trò như một bức tường chặn, không cho trận động đất từ đứt gãy này lây sang đứt gãy kia. Tuy nhiên, do áp lực hiện tại ở cả hai bên đều đã quá lớn, các nhà khoa học lo sợ đèo Cajon sẽ biến thành một "cánh cổng mở toang".

Khi một đứt gãy nứt vỡ, nó sẽ lập tức khởi động những đứt gãy còn lại vỡ theo, tạo ra một trận động đất kép liên hoàn với sức tàn phá khủng khiếp hơn nhiều so với một trận động đất đơn lẻ.

3. Đã quá hạn cho một trận "The Big One"

Trận động đất lớn gần nhất ở Nam California là động đất Fort Tejon năm 1857 (mạnh 7.9 độ Richter) (hình 1). Chu kỳ giải tỏa năng lượng tự nhiên của các đứt gãy này thường là khoảng 100 năm. Việc hệ thống này đã "gồng gượng" suốt gần 170 năm qua có nghĩa là một trận đại địa chấn (thường gọi là The Big One) đang quá hạn trầm trọng.

Tác động kinh hoàng nếu xảy ra vỡ đứt gãy:

Nếu hai đứt gãy này cùng sụp đổ, rung chấn kéo dài sẽ tấn công trực diện vào hành lang kinh tế, hạ tầng huyết mạch phục vụ hàng triệu người dân Nam California: Làm sập hệ thống cầu đường freeway (như I-15 chạy qua Cajon Pass). Cắt đứt hoàn toàn các đường ống dẫn nước, gaz và lưới điện xuyên tiểu bang cung cấp cho thung lũng Coachella và Los Angeles.

Lời khuyên từ chuyên gia: Nhà địa chất học nổi tiếng Lucy Jones nhấn mạnh rằng nghiên cứu này không phải là lời dự đoán chính xác ngày giờ động đất, mà là một lời cảnh báo khoa học nghiêm túc. Người dân California cần tận dụng thời gian để kiểm tra lại tủ kệ, nhà cửa và chuẩn bị sẵn các túi cứu nạn gồm các nhu yếu phẩm khẩn cấp (Go-Bag).

*Để chuẩn bị, theo hướng dẫn của Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang Mỹ (FEMA) và Hội Hồng Thập tự Mỹ, một Go-Bag tiêu chuẩn bắt buộc phải duy trì được sự sống cho quý vị trong ít nhất 72 giờ đầu tiên (3 ngày), khoảng thời gian vàng trước khi lực lượng cứu nạn đến kịp. Chi tiết về Go-Bag, xin quý vị cứ tra trên website của FEMA.

-Quý vị nên chuẩn bị 2 Go-Bag: Một cái đặt cố định ngay cạnh cửa ra vào hoặc gầm giường ở nhà, và một cáu nhỏ hơn đặt trong cốp xe. California nhiều năm nay luôn thông báo các nguy cơ này, nhưng do các trận động đất chưa gây hậu quả nặng, khiến ít người lo ngại.

Dù sao có chuẩn bị vẫn còn hơn không

FB Uyen Vu