title

CA SĨ PHÁP FRANCOISE HARDY – MỘT TIẾNG HÁT CỦA MỘT THỜI HOA MỘNG XỨ HOA ĐÀO

Hôm qua, rồi hôm nay nữa, nghe tin Françoise Hardy, người ca sĩ Pháp với giọng ca như làn khói mỏng manh của xứ Gauloise, đã giã biệt cõi đời, lòng tôi chợt nhói lên một khoảng lặng thật sâu. Không phải chỉ vì sự ra đi của một danh ca quốc tế, mà bởi vì cái tên ấy, giọng hát ấy, đã từng là âm thanh của một thời hoa mộng, từng là vết dấu thầm kín trong ký ức tuổi trẻ của bao người, trong đó có tôi.

Tôi nhớ lại những năm đầu thập niên 60, tại thị xã nhỏ Dalat, nơi được xem là sang trọng và mộng mơ nhất miền Nam thời bấy giờ. Thị xã vẫn còn vương chút u hoài kiểu Pháp, với những ngôi biệt thự cổ kính rêu phong còn sót lại sau Hiệp định Genève 1954. Những biệt thự đó, đẹp một cách trầm mặc, quý phái như vừa bước ra từ một giấc mộng xa xưa, lặng yên mà chất chứa bao ký ức của thời thuộc địa. Chúng nằm im bên những con đường dốc uốn lượn, ngủ quên trong sương mù và nỗi hoài niệm của những ngày xưa cũ.

Khi ấy, những nam nữ thanh niên tuổi đôi mươi lên Dalat nhập học ở Viện Đại học Dalat, ngôi trường cao nguyên thanh lịch, hoặc theo học tại các trường Võ Bị, CTCT. Họ mang theo nhiệt huyết tuổi trẻ, ước mơ và những mộng tưởng tình yêu. Dalat của thời ấy không chỉ có hoa, có sương, có giảng đường mà còn có những ngày mưa bất chợt, cơn mưa khiến người ta dễ run rẩy, dễ cảm và dễ yêu.

Và trong cái không khí se lạnh ấy, quán cà phê Tùng trở thành chốn dừng chân thân thuộc. Nơi ấy, những đôi bạn trẻ, người cùng lớp, kẻ cùng khóa, sau giờ học hay những chiều ra phép, thường ghé vào quán để hít hà làn khói cà phê, hít cả mùi xì gà Hav-A-Tampa thơm nồng từ những điếu thuốc nhỏ gọn nhưng sang trọng, gắn tẩu gỗ, mùi dịu êm mà phảng phất một sự thanh lịch rất "Tây".

Họ ngồi đó, quanh chiếc bàn gỗ nhỏ, lặng im hay thủ thỉ, giữa khói thuốc, tiếng mưa rơi ngoài hiên và âm nhạc phát ra từ máy quay đĩa chạy đĩa nhựa 45 tua. Và chính ở đó, tiếng hát của Françoise Hardy ngân vang, khúc tình ca "Tous les garçons et les filles" – như gieo vào tim từng người những nốt lặng xôn xao, vừa mong manh vừa da diết. Bài hát ấy, sau này được Phạm Duy đặt lời Việt là "Những Nụ Tình Xanh", đã vượt qua ngôn ngữ để chạm đến tận cùng trái tim.

Françoise Hardy, người con gái Pháp tóc nâu huyền, mảnh mai, với giọng hát như làn khói, trở thành thần tượng đầu tiên trong lòng bao người trẻ miền Nam thời ấy. Bà là hiện thân của sự thanh lịch, tươi mát, pha chút u sầu của nước Pháp sau chiến tranh. Bài hát đầu tay ấy, dẫu không phải là ca khúc mà Hardy ưa thích, lại được hãng đĩa chọn phát hành, và bất ngờ trở thành bản tình ca của mùa hè năm 1962, bán được hơn hai triệu bản chỉ trong vòng một tháng.

Thành công đó đã đưa tên tuổi bà đến tận những góc phố Dalat, đến từng tâm hồn thanh xuân đang mơ màng. Cùng với các nữ ca sĩ Pháp như Sylvie Vartan, Conny Francis, France Gall, Dalida hay các nam danh ca như Johnny Hallyday, Christophe... Françoise Hardy là tiếng nói song hành cùng tuổi trẻ Việt Nam thập niên 60, là giai điệu trên từng khung cửa sổ mưa bay của một Dalat trầm lặng.

Tôi vẫn nhớ, chiều mưa nào đó, một người bạn ngồi đối diện, ánh mắt như mơ, tay vân vê tách cà phê, khẽ hát theo bài "Le temps de l'Amour" Một thời để yêu. Bài hát như lời tự sự, như nỗi lòng chung của cả một thế hệ đang sống trong những năm tháng đầy bất trắc nhưng cũng ngập tràn khát vọng yêu đương. Khi ấy, giữa thế giới nhỏ trong quán Tùng, có thể không ai nói ra nhưng đều hiểu rằng: tiếng hát của Hardy chính là nhịp đập của trái tim mình.

Có những buổi tối, bước chân qua khu Hòa Bình, thấy sương xuống dày, gió lùa qua vai áo, bỗng nhiên trong tai vẳng tiếng hát: "Oui mais moi, je vais seule..." – "Còn tôi, tôi đi một mình...". Một nỗi buồn dịu dàng len lỏi, khiến những người trẻ đang yêu hay vừa chia tay đều thấy mình trong câu hát ấy. Hardy không chỉ là ca sĩ, bà là tri kỷ trong những đêm dài đơn côi.

Và hôm nay, khi bà ra đi, tôi mở lại bài hát cũ, nghe lời ca xưa, thấy lòng mình nghèn nghẹn. Hóa ra những âm thanh ấy chưa từng mất đi, chúng chỉ lùi về một góc yên tĩnh trong tâm hồn, đợi dịp trỗi dậy để nhắc nhớ: tuổi trẻ đã từng đẹp như thế, đã từng ngây thơ, đã từng mộng mơ bên tiếng hát của một người đàn bà Pháp, mãi mãi không già trong tâm khảm những ai từng lắng nghe.

Dalat hôm nay mùa mưa. Bầu trời vẫn xám, sương vẫn phủ trên đồi, và cà phê Tùng, nếu còn ai ghé lại, có lẽ vẫn âm thầm vang lên bản nhạc xưa. Chỉ khác chăng, những người bạn ngày ấy, người còn kẻ mất, kẻ phiêu bạt nơi đâu. Nhưng tôi tin, dù ở đâu, chỉ cần nghe lại bài hát "Tous les garçons et les filles", hồn ta sẽ lại trở về cái mùa hè Dalat năm nào, có em, có anh, có chúng ta, tuổi hai mươi xanh biếc.

"Bao nhiêu uyên ương trong cơn yêu đương Đôi chân miên man hân hoan Lang thang giữa phố phường. Bao nhiêu duyên vui xuân xanh Đôi mươi xuân xanh như tôi, Ai kia hai mươi cũng biết rồi..."

Tiếng nhạc của Françoise Hardy không chỉ vang vọng trong không gian, mà còn khắc ghi trong ký ức, trong những giấc mơ tuổi trẻ, như một khúc nhạc nền cho thanh xuân không thể trở lại. Bà mất rồi, nhưng giọng hát ấy, trái tim ấy, vẫn sẽ còn ở lại, trong tôi, trong em, và trong tất cả chúng ta, những người đã từng lặng nghe bà hát giữa một buổi chiều Dalat mưa bay...

Và rồi trong một chiều muộn nào đó, khi ngồi lặng lẽ giữa quán xưa, nghe mưa rơi lách tách trên mái tôn, tôi lại thả hồn về miền ký ức cũ. Ngoài hiên, sương vẫn dâng lên từ thung lũng, trắng mờ như tấm màn sân khấu cho một bản tình ca chưa dứt. Dalat vẫn thế, vẫn se lạnh, vẫn thơ mộng và vẫn như chờ một giọng hát xưa cũ cất lên.

Âm nhạc Pháp, với tất cả sự lãng mạn, tinh tế và chất thơ, không chỉ là một dòng nhạc. Nó là một miền cảm xúc. Một thời thanh xuân của chúng tôi, những chàng trai, cô gái tuổi đôi mươi giữa thập niên 60, đã đi qua cùng những giai điệu ấy. Và dù thời gian có trôi, dù tóc đã pha sương, thì chỉ cần vài nốt nhạc vang lên, lòng tôi lại ấm lên một khúc hoài niệm. Có phải vì thế mà Dalat mùa mưa hôm nay, không chỉ là cơn mưa ngoài phố, mà còn là cơn mưa trong lòng, một cơn mưa của âm nhạc, ký ức và những điều đã mãi mãi thành bất tử.../

Binh PhamVan