title

"Vua phương Bắc" Andy Burnham sắp lên ngôi thủ tướng Anh quốc?

Andy Burnham, chính trị gia cánh tả kỳ cựu của Vương quốc Anh, cựu Thị trưởng vùng Greater Manchester, và hiện là người dẫn đầu cuộc chạy đua chức Thủ tướng Anh thay thế ông Keir Starmer.

Được mệnh danh là "Vua phương Bắc" (King of the North của phim bộ Game of Thrones), chính trị gia 56 tuổi này có cá tính mạnh và một tiểu sử chính trị nổi bật.

Biệt danh "Vua phương Bắc" gắn liền với Andy Burnham bắt nguồn từ sự kết hợp giữa văn hóa đại chúng và một cuộc đối đầu chính trị lịch sử có thật tại nước Anh năm 2020.

Biệt danh này được truyền thông và công chúng Anh mượn từ tước hiệu của nhân vật Jon Snow trong phim bộ truyền hình nổi tiếng Game of Thrones. Trong phim, "Vua phương Bắc" là người lãnh đạo vùng đất phía Bắc lạnh giá, đứng lên chống lại sự áp bức, độc đoán và xa rời thực tế của triều đình trung ương phương Nam tại Đế đô.

Lúc đó, chính phủ trung ương tại London của Thủ tướng Boris Johnson muốn áp đặt lệnh phong tỏa nghiêm ngặt nhất lên vùng đô thị Greater Manchester (phía Bắc nước Anh). Việc này sẽ buộc hàng ngàn quán ăn, quán bar phải đóng cửa, đẩy người lao động nghèo vào cảnh mất việc.

Trên cương vị Thị trưởng Manchester, Burnham đã làm một điều chưa từng có tiền lệ: Công khai nổi loạn và từ chối tuân thủ mệnh lệnh của London. Ông tổ chức một cuộc họp báo ngay trên đường phố, tuyên bố London đang coi người dân phương Bắc như "những con chuột thí nghiệm" và cắt xén nguồn hỗ trợ tài chính sống còn của họ.

Hình ảnh Burnham đứng dưới mưa chiến đấu đòi quyền lợi kinh tế cho vùng phương Bắc đối đầu với Điện Westminster (phương Nam giàu có) đã khiến mạng xã hội bùng nổ. Người dân và báo chí Anh ngay lập tức gọi ông là "Vua phương Bắc".

Biệt danh này không còn là một trò đùa, mà đã trở thành một tài sản chính trị khổng lồ của ông Burnham. Ông ta được coi như gương mặt đại diện cho vùng đất bị lãng quên. Nền chính trị và kinh tế Anh từ lâu luôn bị chỉ trích là quá tập trung vào thủ đô London (phương Nam), bỏ mặc các thành phố công nghiệp cũ ở phương Bắc (như Manchester, Liverpool, Leeds) rơi vào suy thoái. Burnham được coi là tiếng nói mạnh mẽ nhất phá vỡ thế độc tôn này.

Việc một người mang danh "Vua phương Bắc" chuẩn bị đoạt ghế Thủ tướng tại London vào ngày mai 22/6 được giới phân tích đánh giá là một chương lịch sử thú vị, thể hiện sự dịch chuyển quyền lực và tầm ảnh hưởng từ các vùng địa phương quay trở lại trung tâm đầu não của nước Anh.

Nhưng chính kiến của ông "vua" này dường như cũng không quá khác biệt với Thủ tướng đồng đảng Starmer lắm.

Đặc biệt nhất có lẽ là Burnham dự định sẽ đem mô hình kinh tế thành công của Manchester áp dụng cho toàn quốc, được ông ta định nghĩa là "Chủ nghĩa xã hội thân thiện với doanh nghiệp" (business-friendly socialism). Chắc khác với xã hội chủ nghĩa định hướng thị trường của Việt Nam. 

*Andy Burnham sinh ra trong một gia đình lao động ở vùng Tây Bắc nước Anh, gia nhập Công đảng từ thời thiếu niên và tốt nghiệp Đại học Cambridge danh tiếng. Burnham đắc cử vào Nghị viện Anh từ năm 2001.

Dưới thời các cựu Thủ tướng Tony Blair và Gordon Brown, ông từng nắm giữ các chức vụ bộ trưởng chủ chốt trong Nội các gồm Bộ trưởng Y tế và Bộ trưởng Văn hóa. Burnham từng hai lần tranh chức lãnh đạo Công đảng vào năm 2010 và 2015 nhưng thất bại.

Rời chính trường London, Burnham chuyển về làm Thị trưởng Manchester và xây dựng uy tín nổi bật tại đây nhờ các chính sách giao thông, nhà ở xã hội hiệu quả, tạo dựng hình ảnh một chính trị gia gần gũi, thực tế, chuộng mặc áo thun hơn là veston và cravate.

FB Uyen Vu