title

"Sứ mệnh hòa bình" của Chủ tịch Quốc Dân Đảng (KMT) Đài Loan

Bà Trịnh Lệ Văn, Chủ tịch Quốc Dân Đảng (KMT) Đài Loan, đang có chuyến công du New York và Washington D.C. kéo khá dài đến 2 tuần (bắt đầu từ ngày 1/6/2026) nhằm thực hiện một thứ mà bà ta gọi là "sứ mệnh hòa bình".

Nhưng cái sứ mệnh đó e chừng chỉ làm gia tăng sự ủng hộ của Bắc Kinh đối với đảng của bà ta.

Tại New York, Trịnh Lệ Văn ưu tiên gặp các nhân vật cộng đồng người Hoa thân hoặc đại diện cho nhà cầm quyền Trung Quốc. Bà cười rất tươi bên bàn tiệc với Chen Heng (Trần Hằng), một nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn trong cộng đồng người Hoa tại hải ngoại và là Chủ tịch Hiệp hội Phúc Kiến Mỹ (Fukien American Association), tại New York. (hình 1)

Tại New York, khi phát biểu tại tổ chức nghiên cứu Asia Society, bà khẳng định KMT là lực lượng chính trị "đáng tin cậy nhất" có thể duy trì trạng thái ổn định giữa hai bờ eo biển Đài Loan thông qua đối thoại trực tiếp với Bắc Kinh thay vì đối đầu.

Khi dành thời gian thăm Hội người Hoa Hải ngoại tại New York mục đích của bà ta còn nhằm thu hút sự ủng hộ của cử tri kiều bào trước thềm cuộc bầu cử địa phương vào cuối năm và bầu cử nhà lãnh đạo Đài Loan năm 2028.

Thế nhưng, bà cũng phải đối mặt với những nhóm người Hoa lục địa đang sinh sống tại New York. Những người này đã công khai chất vấn và biểu tình phản đối lập trường chính trị của bà, cáo buộc bà và Quốc Dân Đảng đang thực hiện chính sách "quá thân Bắc Kinh".

Rời New York, Trịnh Lệ Văn đã gặp gỡ 9 nghị sĩ Mỹ (kể cả Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Brian Mast) tại Washington D.C.. Bà bày tỏ mong muốn "thiết lập một kênh liên lạc trực tiếp với Mỹ về các vấn đề an ninh và quốc phòng nhằm củng cố khả năng tự vệ của Đài Loan". (hình 2)

Lộ trình, chính kiến và động thái của Chủ tịch KMT Trịnh Lệ Văn đã khiến Bộ Ngoại giao, tiếp đón vô cùng lạnh nhạt, cảnh giác và thẳng thắn từ chối các đề xuất hòa giải của bà ta, dù bà Trịnh nỗ lực xây dựng hình ảnh "sứ giả hòa bình", Washington đã gửi đi những thông điệp hạ thấp rõ ràng về mặt ngoại giao đối với lập trường thân Bắc Kinh của bà.

Vì thế, cuộc gặp với Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ dù được lên lịch vào ngày 10/6 đã bị hủy bỏ hoàn toàn vào phút chót không nêu lý do. Dĩ nhiên đề nghị được gặp Tổng thống Trump cũng không ai đếm xỉa. Cấp bậc các quan chức tiếp bà tại Washington thấp hơn hẳn so với các chuyến thăm trước đó của các lãnh đạo địa phương Đài Loan.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Dan Sullivan (Ủy ban Lực lượng Vũ trang) cảnh báo trực tiếp với bà Trịnh rằng KMT đang "chơi với lửa" khi trì hoãn ngân sách quân sự. Mỹ yêu cầu KMT phải hợp tác với đảng cầm quyền DPP để phê duyệt ngay lập tức ngân sách mua vũ khí Mỹ.

Các chuyên gia tư vấn chiến lược tại Washington (Viện Brookings, AEI) đồng loạt đánh giá lập trường "đối thoại hòa bình" với Tập Cận Bình của bà Trịnh là "ngây thơ và phi thực tế". Họ chỉ ra rằng Mỹ không tin tưởng vào bất kỳ cam kết hòa bình nào từ Bắc Kinh, và việc loại bỏ phương án răn đe quân sự sẽ đẩy Đài Loan vào vết xe đổ mất quyền tự chủ giống như Hong Kong.

Dĩ nhiên, chuyến đi của bà Trịnh được Bắc Kinh rất hoan hỉ (và có thể được tài trợ), khác hẳn với việc các chính khách Đài Loan khi thăm Hoa Kỳ.

Riêng tại chính quốc, Tổng thống Lại Thanh Đức công khai lên tiếng trên mạng xã hội, khẳng định rằng "nhượng bộ với chế độ độc tài không bao giờ mang lại hòa bình thực sự". Ông cũng kêu gọi Quốc hội phê duyệt khẩn cấp gói ngân sách quốc phòng đặc biệt trị giá $40 tỷ đô để mua thêm vũ khí từ Mỹ. Họ cáo buộc các nỗ lực ngăn chặn tăng chi tiêu quân sự của KMT là hành vi làm suy yếu năng lực tự vệ quốc gia.

Một cuộc khảo sát trong dân chúng Đài Loan cho thấy khoảng 55% người thể hiện sự hoài nghi lớn về kế hoạch của bà Trịnh. Họ cho rằng Trung Quốc sẽ không bao giờ từ bỏ việc dùng vũ lực kiểm soát Đài Loan, cũng như phe đối lập KMT đang bị Bắc Kinh lợi dụng trong chiến lược "chia để trị" nhằm gây chia rẽ nội bộ Đài Loan trước thềm cuộc bầu cử địa phương vào tháng 11 năm nay.

Có thể nói, dù đường đường là chủ tịch một chính đảng lớn của Đài Loan, bà Trịnh đã tự biến mình thành một công cụ tuyên truyền cho Bắc Kinh. Nhìn chung, chuyến đi Mỹ của bà Trịnh Lệ Văn đã không thể tạo ra một sự đồng thuận quốc gia, mà ngược lại, nó càng làm sâu sắc thêm vết nứt trong lòng xã hội Đài Loan về câu hỏi chiến lược: Nên chọn con đường răn đe quân sự cùng Mỹ hay chọn đối thoại hòa giải với Trung Quốc.

Về phía Hoa Kỳ, Bộ Ngoại giao và giới chức Mỹ đã dội một "gáo nước lạnh" vào chuyến công du của bà Trịnh, khẳng định lập trường bất dịch của Mỹ: Chỉ có sức mạnh quân sự cứng mới bảo vệ được Đài Loan, chứ không phải các lời hứa hòa bình từ Trung Quốc.

Xôi hỏng bỏng không!

FB Uyen Vu