title

Xăm môi

Chị bước vào phòng khám với chiếc khẩu trang kín mít, chỉ để lộ đôi mắt đang cười tít. Trên tay là tờ xét nghiệm đường huyết mới nhất.

- Đường máu như vầy xăm môi được không bác?

Bác sĩ già liếc qua con số. Đường máu tốt. Nhưng nghe tới chữ "xăm" là ông dị ứng liền, nhất là bệnh nhân tiểu đường của ông.

- Trời... đường tốt, nhưng mà xăm chi vậy?

Chị hớn hở hẳn lên, tưởng được bác sĩ bật đèn xanh:

- Vậy xăm được hen bác?

Ông bác sĩ già lắc đầu. Thiệt tình ông có thấy dung nhan chị ấy đâu, khẩu trang che kín bưng, nhưng ông cứ nói đại, biết đâu chị đổi ý:

- Thôi đi, chị đẹp quá rồi còn xăm môi làm chi nữa?

Chị vẫn cố thuyết phục, giọng nài nỉ:

- Em đã xăm rồi mà có sao đâu?

- Trời đất, vậy còn xăm nữa làm chi?

- Dà xăm cho môi nó đậm hơn, em sợ sau này nó... phai, hi hi.

Chưa để bác sĩ già kịp ý kiến thêm, chị đã tụt phăng luôn cái khẩu trang, chìa cặp môi về phía bác sĩ chờ đợi... Ông bác sĩ già hơi sững lại. Phải công nhận, môi chị đẹp thiệt. Hồng cánh sen, không quá căng mọng, viền môi rõ mà mềm, cười lên rất tự nhiên. Không biết có bơm gì thêm không, nhưng nhìn khá mọng và rất hài hòa với khuôn mặt.

Bác sĩ già chợt nghĩ lan man. Không biết thêm chục năm nữa, khi già đi, môi chị sẽ thế nào. Ông thấy mấy người xăm lông mày đen thui, xăm môi đỏ tím về già trông hơi kỳ kỳ, mực xăm loang ra theo nếp nhăn, muốn xóa cũng khó. Lúc trẻ thì đẹp, lúc già thì thành gánh nặng, tóc thì bạc, da thì nhăn nheo còn mỗi cặp lông mày là đen thui, cái môi vẫn cứ căng mọng tươi rói.

Nhưng thôi, đờn bà mà, họ đã muốn là trời muốn, cũng khó mà cản. Ông đành thở dài:

- Vậy thôi... chị muốn làm gì thì làm. Đeo khẩu trang lại đi!

Chị cười khanh khách, đeo khẩu trang lại, cầm tờ xét nghiệm ra về, lòng chắc mẩm là bác sĩ đã đồng ý.

Ông bác sĩ già ngồi nhìn theo bóng chị đi khuất, lắc đầu cười buồn, suy nghĩ mông lung.

"Đẹp sẵn rồi mà sao cô ấy vẫn không tự tin mình đẹp, cứ phải nhờ tới kim mực mới chịu? Cái đẹp tự nhiên là cái đẹp logic nhất, vì nó tuân theo quy luật sóng đôi của cơ thể và thời gian. Môi hồng cánh sen vốn đã hài hòa với sắc da, tuổi tác, khi già đi nó nhạt dần một cách tự nhiên, không để lại dấu vết nhân tạo. Cô ấy tưởng đường huyết ổn định là cơ thể cô hoàn toàn bình thường sao? Trên giảng đường y khoa, người ta nhìn cái đẹp dưới lăng kính của hàng rào bảo vệ sinh học và tính toàn vẹn của mô. Việc tùy tiện đưa mực xăm vào môi lúc này không đơn thuần là làm đẹp, mà là một cuộc đánh cược y tế đầy rủi ro. Rối loạn chức năng lành vết thương và nguy cơ bội nhiễm hệ thống. Da môi là vùng chuyển tiếp niêm mạc vô cùng nhạy cảm, có mật độ mạch máu dày đặc nhưng lại cực kỳ mỏng. Mỗi mũi kim xăm là một tổn thương vi thể (micro-trauma). Ở các bệnh nhân tiểu đường, dù HbA1c có đẹp, hệ miễn dịch tự nhiên vẫn có thể bị suy giảm cục bộ. Quá trình thực bào diễn ra chậm, biến môi thành môi trường lý tưởng cho Herpes Simplex virus bùng phát hoặc vi khuẩn tụ cầu tấn công, gây nhiễm trùng lan rộng, hoại tử mô.

Phản ứng viêm mạn tính và u hạt dị vật (Granuloma) đôi khi cũng gặp. Mực xăm bản chất là dị vật (foreign body) đưa vào cơ thể. Hệ miễn dịch của người tiểu đường rất dễ phản ứng thái quá hoặc kéo dài dai dẳng, hình thành các u hạt dị vật, sẹo lồi hoặc xơ hóa mô. Càng xăm dặm thêm, mô sẹo càng dày, làm mất đi độ đàn hồi và cấu trúc cơ học tự nhiên của bờ môi.

Còn hiệu ứng Tyndall và sự biến đổi hóa học của hạt mực nữa. Mực hữu cơ dưới tác động của tia UV và đại thực bào sẽ bị phân rã không đều. Qua thời gian, màu hồng ban đầu sẽ biến đổi cấu trúc, gây ra hiện tượng tán xạ ánh sáng (hiệu ứng Tyndall) khiến môi chuyển sang màu thâm xỉn hơn, loang lổ. Khi đó, việc sửa chữa bằng laser sẽ là một cực hình, vì năng lượng laser dễ phá hủy cấu trúc collagen vốn đã yếu ớt của cô, gây sẹo mất sắc tố vĩnh viễn.

Xăm màu môi còn xóa nhòa các tín hiệu lâm sàng quan trọng. Trong y khoa, niêm mạc môi là 'cửa sổ' trực quan nhất để bác sĩ đánh giá nhanh tình trạng tưới máu ngoại vi, độ bão hòa oxy máu (SpO2), hay trạng thái mất nước của bệnh nhân. Việc phủ lên đó một lớp mực đậm vĩnh viễn chẳng khác nào cô tự ngắt đi hệ thống cảnh báo sớm của cơ thể. Đến lúc cấp cứu, môi cô tím tái vì thiếu oxy hay nhợt nhạt vì xuất huyết, bác sĩ cũng không tài nào nhìn ra được.

Y học không bài xích cái đẹp, nhưng cái đẹp bền vững phải dựa trên sự tôn trọng sinh lý cơ thể. Cô ấy đang đổi một hàng rào bảo vệ tự nhiên để lấy một vòng lặp luẩn quẩn: Xăm – Phai – Tổn thương mô – Sửa chữa bằng laser.

Đó không phải là thẩm mỹ, đó là tự hủy hoại."

Thi Anh