Elon Musk và một số khoa học gia được TT Trump vinh danh, trao tặng huy chương cao quý nhất về khoa học tại Toà Bạch Ốc
Hôm nay, 8 tháng 10 năm 2026, Tổng thống Donald Trump trao National Medal of Science cho Elon Musk tại hội nghị Science: A New Golden Age do Toà Bạch Ốc tổ chức tại Viện Hoà Bình Hoa Kỳ. Ông gọi Musk là “Thomas Edison của thời đại” và gọi cả nhóm người được vinh danh là “quốc bảo”.
Huy chương cao nhất cho khoa học
National Medal of Science là danh hiệu cao nhất Hoa Kỳ dành cho nhà khoa học và kỹ sư, do tổng thống trao từ năm 1963. Lần này là lần đầu Trump trao giải trong cả hai nhiệm kỳ.
Bản dẫn của Toà Bạch Ốc ghi công Musk “vì những thành tựu kỹ thuật có tham vọng và quy mô phi thường, đẩy biên giới thám hiểm không gian, hệ thống thông minh, thông tin liên lạc và hơn thế nữa, khôi phục vị thế dẫn đầu công nghệ của Mỹ và mở một chương mới cho nền sản xuất Mỹ.”
Cùng nhận National Medal of Science còn có Sergey Brin (đồng sáng lập Google), Jensen Huang (giám đốc Nvidia) và Lisa Su (giám đốc AMD). National Medal of Technology and Innovation — danh hiệu song song, lập từ 1985 — được trao cho Satya Nadella (Microsoft) và Michael Dell (Dell Technologies).
Trump mở đầu phần vinh danh Musk bằng câu: một “đại công nghiệp gia, một kỹ sư xuất chúng, và một trong những nhà sáng lập công nghệ vĩ đại nhất từng sống”. Ông điểm SpaceX — tên lửa Starship, mạng Starlink — và nhắc vụ gọi Musk đưa thiết bị Starlink tới Bắc Carolina sau cơn bão, nói rằng việc ấy đã cứu hàng trăm mạng người. Với Tesla, ông gọi đó là hãng xe mới thành công đầu tiên sau hơn 75 năm, làm ra xe điện thương mại khả thi và công nghệ tự lái cho người tiêu dùng.
Rồi ông kết: “Elon là Thomas Edison của thời đại chúng ta… ông là một người rất, rất đặc biệt.” Theo tường thuật của PBS, ông cũng gọi cả nhóm là “national treasures” — quốc bảo. Không ai trong sáu người lên diễn thuyết; họ chỉ nhận huy chương vàng trong hộp trang sức và bằng chứng nhận.
Trong cùng buổi, Trump được trao lại National Medal of Science năm 1983 của người chú, tiến sĩ John G. Trump, giáo sư điện tại MIT, người từng nghiên cứu di sản của Nikola Tesla cho chính phủ. Ông cầm huy chương đã đóng khung, ký thời Reagan, và nói đó là vinh dự lớn nhất đời chú mình.
Vì sao lời “quốc bảo của nhân loại” không quá lời
Công của Musk không dừng ở biên giới Mỹ. SpaceX hạ giá đưa hàng lên quỹ đạo xuống một phần nhỏ so với thời tên lửa dùng một lần, rồi dựng Starlink — mạng vệ tinh mà cả vùng bị cắt đứt thông tin lẫn mặt trận đều dùng. Tesla kéo ngành xe điện ra khỏi ngõ hẹp, và hệ thống lái tự động (FSD) đang chạy trên đường thật, không chỉ trong phòng thí nghiệm. xAI và cụm siêu máy tính Colossus đặt ông vào cuộc đua trí tuệ nhân tạo. Neuralink và các dự án khác còn ở giai đoạn sớm, nhưng hướng thì rõ: não người nối máy, rồi một ngày có thể tới sao Hoả.
Người sinh ở Nam Phi, nhập tịch Mỹ, lại được huy chương cao nhất của nền khoa học Mỹ — bản thân điều đó đã nói lên chuyện huy chương này không chỉ là chuyện nội bộ Hoa Kỳ. Brin sinh ở Nga, Huang và Su ở Đài Loan, Nadella ở Ấn Độ. Năm trong sáu người được vinh danh hôm nay không sinh trên đất Mỹ. Hội nghị mang tên “Thời đại vàng mới của khoa học” thực ra là buổi điểm danh những người đã biến ý tưởng thành nhà máy, vệ tinh và chip.
Câu trên tấm huy chương viết về tên lửa tái sử dụng, xe điện, chip đồ hoạ biến thành bộ máy của trí tuệ nhân tạo, và thuật toán tìm kiếm đã đổi cách cả thế giới đọc thông tin.
Với Musk, lời “quốc bảo của nước Mỹ” là lời của tổng thống hôm nay. Lời “quốc bảo của nhân loại” là cách nhìn từ bên ngoài: một người đã làm cho quỹ đạo rẻ hơn, xe điện phổ thông hơn, và liên lạc vệ tinh tới những nơi cáp quang không với tới.
National Medal of Science là huy chương cao nhất Hoa Kỳ dành cho nhà khoa học và kỹ sư. Quốc hội lập năm 1959. Tổng thống Kennedy trao lần đầu năm 1963.
Hôm nay, 8 tháng 10 năm 2026, Tổng thống Trump trao huy chương ấy cho Elon Musk tại hội nghị Science: A New Golden Age.
Đạo luật ngày 25 tháng 8 năm 1959 (Public Law 86-209) giao tổng thống quyền trao huy chương cho người có cống hiến nổi bật trong vật lý, sinh học, toán, và kỹ thuật, phục vụ quốc gia. Năm 1980, Quốc hội nới thêm khoa học hành vi và xã hội. Mỗi năm không quá 20 người. Quỹ Khoa học Quốc gia (NSF) điều hành hồ sơ. Một uỷ ban khoa học do tổng thống bổ nhiệm xét đề cử. Quyết định cuối cùng thuộc tổng thống, dựa trên khuyến nghị của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia hoặc cứ liệu ông cho là đủ.
Người đầu tiên nhận là Theodore von Kármán, năm 1963, vì công trình khí động học và cố vấn cho quân đội, gắn với Phòng Thí nghiệm Phản lực ở Caltech. Lời dẫn kèm huy chương nhắc cả việc ông thúc đẩy hợp tác khoa học quốc tế. Từ đó đến nay, NSF ghi hơn 449 người đã nhận. Trong số ấy có những tên gắn với giải Nobel sau này, và cả những người làm việc suốt đời trong phòng thí nghiệm mà công chúng ít biết.
Huy chương này không phải giải Nobel. Nobel do uỷ ban Thuỵ Điển chọn, theo khám phá. National Medal of Science do tổng thống Mỹ trao, theo cống hiến tích luỹ cho tri thức và cho nước Mỹ. Vì thế danh sách vừa có nhà lý thuyết thuần tuý, vừa có kỹ sư dựng hệ thống lớn.
Từ năm 1985 có thêm National Medal of Technology and Innovation, dành cho người đưa phát minh vào kinh tế và đời sống. Hai huy chương thường được trao cùng buổi. Hôm nay Musk, Sergey Brin, Jensen Huang và Lisa Su nhận Medal of Science. Satya Nadella và Michael Dell nhận Medal of Technology and Innovation.
No comments:
Post a Comment