Sunday, October 4, 2026

Tìm đường ra đi....sau khi rời bảng đen phấn trắng

Phần 1
Chỉ còn vỏn vẹn hơn tháng nữa là kết thúc niên khóa, nhưng hoàn cảnh ngặt nghèo buộc tôi phải dứt áo ra đi ngay giữa niên khóa. Trong lòng không khỏi dấy lên nỗi ái ngại, xót xa cho những tiết học dang dở, cho gương mặt những đứa học trò nhỏ thơ ngây, nhưng "người ta" không thể chờ đợi tôi thêm được nữa. Một lời xin lỗi muộn màng gửi lại ngôi trường cũ, tôi bước chân vào cuộc hành trình mà chính mình cũng chưa biết về đâu.

Điểm dừng chân đầu tiên là Long Xuyên. Anh bạn thân dẫn tôi xuống bến đò Trà Ôn, nơi có bãi sửa ghe đang tất bật. Chúng tôi hối hả phụ những người thợ hoàn thiện chiếc ghe để kịp hạ thủy trong tháng sáu, chuẩn bị cho một chuyến "thử thời vận" ngoài biển lớn. Dù tháng Tám còn xa, nhưng chủ ghe muốn cho tàu xuống nước sớm để chạy rà soát trên sông, kiểm tra mọi ngóc ngách máy móc xem có trục trặc gì không.

Cũng may, tôi vốn là dân vùng sông nước, từ nhỏ đã quen việc lái tàu máy trong sông. Trước khi bước chân vào sư phạm, tôi từng có thời gian phụ việc ở tiệm sửa máy tàu của chú Bảy – người quen của ba tôi dưới chợ. Chút kinh nghiệm về máy đuôi tôm, máy bơm nước từ ngày ấy bỗng trở thành hữu dụng cho tôi lúc này.

Cuối tháng Sáu, lễ hạ thủy diễn ra. Từ một ông giáo cầm phấn, tôi chính thức trở thành một anh thủy thủ "bất đắc dĩ". Đấy các bạn thấy tôi làm việc gì cũng "bất đắc dĩ" nhưng mọi việc cũng khá suông sẻ.

Cuộc sống dưới ghe là một thế giới hoàn toàn khác, vui buồn lẫn lộn. Xưa nay ở nhà có Má nấu cơm dẻo canh ngọt, giờ trên ghe toàn những "thằng đực rựa" vụng về. Đói bụng thì "đầu gối phải bò", chúng tôi chia nhau nấu nướng. Bữa cơm trên sóng nước khi thì khét lẹt, khi thì hạt sống hạt chín, nhưng cũng phải gắng mà nuốt cho no bụng.

Kỷ niệm đáng nhớ nhất là về "anh bạn đồng hành" có sở thích kỳ lạ. Cứ hễ ghé chợ nào, anh ta cũng chỉ đòi mua hột vịt lộn để ăn, không chịu ăn bất cứ thứ gì khác. Tôi thì vốn sợ món đó, nên cực chẳng đã, hai thằng đành chia nồi, ai muốn ăn gì tự nấu lấy.

Có những chiều mưa tầm tã, củi ướt nhẹp, tôi phải khom lưng thổi lửa đến đỏ rực cả mặt, nước mắt giàn giụa vì khói cay chứ chẳng phải vì buồn tủi. Lúc ấy mới thấm thía lời dạy người xưa: "Các con có bữa ăn phải cực khổ lắm".

Chiếc ghe cứ thế ngược xuôi. Khi thì trôi theo dòng sông Hậu hiền hòa về Cần Thơ, lúc lại len lỏi vào Cái Răng, Phong Điền, qua Cầu Nhiếm, Trường Long. Có khi chúng tôi ghé chợ Nhân Nghĩa, rồi theo kinh sáng đi Bảy Ngàn, Tám Ngàn về Vị Thanh, Hỏa Lựu, ra sông Cái Lớn, qua Gò Quao về Tắc Cậu, rồi lại vòng về Long Xuyên.

Bây giờ kể lại chắc mọi người sẽ ngạc nhiên: "Đi lòng vòng thế để làm gì?". Thật ra, chúng tôi chẳng thể đậu một chỗ quá hai ngày vì sợ công an để ý, phiền phức. Để có lý do bám trụ, chúng tôi ghé Gò Quao mua ít lá dừa nước về Long Xuyên bán cho người ta lợp nhà. Chẳng cần lời lỗ, chỉ cần có việc để làm, có cớ để di chuyển là đủ. Những hành trình không tên cứ thế nối dài qua Sa Đéc, Vĩnh Long, Cái Bè, An Hữu, Cai Lậy...

Đến tháng Tám năm ấy, khi chuyến đi thực sự ra khơi đã cận kề, tôi và anh bạn "nghiện hột vịt lộn" nảy sinh bất đồng. Phần vì tính cách không hợp, phần vì chủ tàu muốn giữ tôi lại phụ thêm vài chuyến nữa trước khi chính thức đi xa, nên tôi đã chọn ở lại. Nhưng cả hai lý do đó cũng không phải là hai lý do chính mà tôi quyết định ở lại, mà tôi muốn làm tiếp với tụi bạn mới này thời gian nửa để được đẫn cô ÚT của tôi, người mà tôi phải lòng, còn cô thì "Tình trong như đã mặt ngoài còn e"

Sau mùa Trung thu năm đó, tôi cùng vài người bạn lẳng lặng Tiễn chiếc ghe rời đi trong một đêm không trăng không sao. Tôi trở về Sài Gòn, dành vài tuần nghỉ ngơi và chuẩn bị cho một kế hoạch mới: tìm mua một chiếc ghe khác, bắt đầu một chương mới cho cuộc đời tôi vốn đã quá nhiều ngã rẽ.

còn tiếp phần 2.

Chi Le

No comments:

Blog Archive