Monday, September 7, 2026



Ngày còn trẻ, hắn có một tiêu chuẩn rất rõ ràng về phụ nữ. Phải xinh. Xinh trước đã, chuyện khác tính sau.

Hắn từng nghĩ đàn ông lấy được một cô vợ đẹp thì đi đâu cũng nở mày nở mặt. Bạn bè nhìn vào phải có chút ghen tị. Ra đường phải có người ngoái lại. Đăng ảnh hai vợ chồng lên mạng phải có vài chục người vào bình luận: “Đúng là trai tài gái sắc.”

Nghĩ thì hay lắm.
Cho đến ngày hắn lấy vợ.
Vợ hắn không xấu. Nhưng cũng chẳng đẹp đến mức người ta phải đứng lại giữa đường để chiêm ngưỡng. Nàng thuộc kiểu phụ nữ mà lần đầu gặp, người ta nhìn một cái rồi thôi. Lần thứ hai gặp, thấy cũng được. Đến lần thứ mười thì bắt đầu thấy… dễ thương.
Còn đến lần thứ một trăm thì hắn phát hiện ra một chuyện rất nguy hiểm: Hắn quen nhìn thấy nàng rồi.
Sáng mở mắt thấy nàng. Tối đi làm về thấy nàng. Cuối tuần thấy nàng. Đi đâu vài hôm không thấy nàng lại nhớ.
Đấy mới là vấn đề.

Nhan sắc hóa ra cũng giống pháo hoa. Lúc đầu rất đẹp. Nhưng sáng hôm sau chẳng còn gì.
Còn một người khiến mình quen với sự có mặt của họ đến mức vắng một ngày đã thấy căn nhà trống đi một nửa, thì lại là chuyện khác.
Vợ hắn chẳng bao giờ trang điểm cầu kỳ. Có hôm tóc tai rối tung, mặc nguyên bộ đồ ở nhà, đi dép lê kéo loẹt quẹt từ phòng khách vào bếp.
Hắn nhìn mà buồn cười.
Nàng quay sang:
- Nhìn gì?
- Không có gì.
- Không có gì thì đừng nhìn.
Hắn quay đi. Nhưng khóe miệng vẫn cười.
Có lần hắn bị người ta làm khó trong công việc. Về nhà mặt mũi bí xị. Nàng đang nhặt rau, chẳng ngẩng đầu lên:
- Lại có chuyện gì?
Hắn kể.
Nàng nghe hết. Không bênh chồng mù quáng. Không chửi người khác hộ chồng. Nàng chỉ hỏi:
- Anh sai chỗ nào?
Hắn im.
- Người ta sai chỗ nào?
Hắn nghĩ.
- Vậy thì mai giải quyết từng cái một.
Xong nàng lại cúi xuống nhặt rau. Bình thản như thể chuyện hắn vừa kể chỉ là giá rau hôm nay hơi đắt.
Hắn nhìn nàng một lúc rồi bật cười.
Đúng là vợ.
Người ngoài cho mình lời khuyên. Vợ cho mình cái đầu lạnh để tự giải quyết vấn đề.

Nàng cũng chẳng phải người phụ nữ lúc nào cũng dịu dàng. Giận thì nàng giận thật. Cãi nhau cũng chẳng vừa. Có hôm hắn đang định tranh luận cho ra ngô ra khoai thì nàng nói:
- Anh nói tiếp đi.
Hắn nói tiếp.
Nàng:
- Tiếp đi.
Hắn thấy có gì đó không ổn.
Nói thêm được ba câu thì tự nhiên… hết muốn nói.
Đàn ông lấy vợ lâu năm thường có một kỹ năng rất đáng nể: Biết lúc nào mình đúng nhưng vẫn nên im.
Nhưng đùa vậy thôi.

Sau nhiều năm, hắn mới nhận ra mình từng hiểu sai về chuyện lấy vợ. Hắn từng nghĩ phải lấy một người khiến thiên hạ ngưỡng mộ. Sau này mới hiểu, lấy vợ là tìm một người mà mình có thể sống một cuộc đời bình thường cùng họ mà không thấy chán.
Không cần ngày nào cũng hoa. Không cần tháng nào cũng quà. Không cần lúc nào cũng nói những lời ngọt ngào.
Chỉ cần lúc mình bệnh có người mua thuốc. Lúc mình thất bại có người ngồi cạnh. Lúc mình thành công có người thật lòng vui. Lúc trong túi chẳng còn bao nhiêu tiền vẫn có người tính: “Tháng này mình tiết kiệm thế nào?”
Và quan trọng nhất…
Sau một ngày ngoài kia phải làm người mạnh mẽ, về nhà mình được phép là chính mình.

Hắn bây giờ không còn quan tâm người khác nhận xét vợ hắn đẹp hay không.
Bởi vì người ngoài chỉ nhìn thấy khuôn mặt của nàng. Còn hắn đã nhìn thấy cả một đời người phía sau khuôn mặt ấy.
Hắn biết nàng cười thế nào khi vui. Im lặng thế nào khi buồn. Lo lắng ra sao khi con ốm. Thức khuya thế nào khi hắn chưa về.
Và hắn biết, trong những ngày hắn chẳng có gì đáng để tự hào, nàng vẫn gọi hắn bằng cái tên thân thuộc nhất:
“Chồng.”
Thế là đủ.

Ngoài kia có người đẹp hơn vợ hắn. Chắc chắn. Có người trẻ hơn. Có người ăn mặc sang hơn. Có người chụp ảnh lên mạng nhìn lung linh hơn rất nhiều.
Nhưng hắn chẳng còn quan tâm.
Bởi vì…
Hắn đâu có lấy vợ để thiên hạ ngắm.
Hắn lấy vợ để cùng một người đi hết những năm tháng mà chẳng ai biết trước sẽ vui hay buồn.
Đẹp là lợi thế.
Nhưng hợp nhau mới là may mắn.
Và nếu có ai hỏi hắn:
- Sau từng ấy năm, ông thấy vợ mình thế nào?
Hắn sẽ cười:
- Bình thường.
Rồi nghĩ một chút.
- À không…
Với tôi thì đặc biệt.

jimmy Nguyen
Chè Nước Sôi

Có những thứ mình tưởng đã gạt lại được bên kia đại dương, vậy mà không hiểu sao nó cứ lén lút tìm đường mò về - giống như một sợi dây tơ, chăng tít tắp mà buộc chặt đâu đó trong lòng mình. Mình càng đi xa, nó càng thả dây dài ra, dài tới mức tưởng đâu đã đứt. Vậy mà lâu lâu, từ đầu dây bên kia, đất mẹ lại giật nhẹ một cái - nghe một tiếng Việt quen quen, thấy một món ăn cũ, bắt gặp một chữ viết sai sai - vậy thôi mà nguyên cái thân mình rung lên bần bật, như bị ai gọi tên từ trong ký ức.

Tui là người Việt Nam. Sống ở xứ Mỹ này bao nhiêu năm đi nữa thì cái mũi tẹt, cái da vàng vẫn tỉnh bơ bám theo, không thèm xin phép ai hết. Có những thứ mình muốn quăng bớt cho nhẹ lòng, nhưng cái gốc thì nó không chịu buông. Nó nằm im đó, lâu lâu trở mình một cái, làm mình nhớ quê tới nghẹn họng. Tự nhiên nhớ Sài Gòn, nhớ tiếng Việt, nhớ một cái gì đó không gọi tên được. Cảm giác nó là lạ, giống hồi nhỏ lên cơn suyễn giữa đêm - ngực nghẹn lại, thở không ra hơi, phải ngồi dậy hít một hơi thiệt sâu rồi tự dỗ mình: "Từ từ, thở đi bà nội, không thôi quê hương chưa kịp về đã xuống chầu tiên tổ!"

Mà cái chuyện giữ tiếng Việt trong nhà tui cũng có sắc màu hơi đặc biệt. Con gái tui ở nhà với tui tới bốn tuổi, quanh quẩn chỉ nghe toàn tiếng Việt. Vậy mà coi phim hoạt họa một hồi, nó tự học tiếng Mỹ mình ên. Chở nó ra thư viện, thấy đám con nít Mỹ đang chơi là nó nhào vô nhập bọn tỉnh queo. Hai đứa nói chuyện bằng thứ ngôn ngữ "Mỹ con", đứa ngọng kiểu này, đứa ngọng kiểu kia, vậy mà hiểu nhau rắp rắp. Chắc trẻ con có một thứ ngôn ngữ quốc tế riêng, người lớn học cả đời chưa chắc bằng.

Tới lúc vô lớp Pre-K, những màn "chuyển ngữ" của nó bắt đầu làm bà mẹ này nhiều phen đứng hình. Có bữa đi học về, nó chạy tới phán một câu xanh rờn:
"Mommy, con muốn ăn chè nước sôi!"

Tui khựng lại. Chè thì tui biết. Nước sôi tui cũng biết. Nhưng "chè nước sôi" là cái món gì trời? Hỏi tới hỏi lui một hồi mới vỡ lẽ: nó đem nguyên cái cú pháp tiếng Anh ráp ngược vô tiếng Việt, thế là món "chè sôi nước" của má nó, qua một vòng trong cái đầu Mỹ con, biến thành "chè nước sôi". Tui nghe xong bật cười. Con nhỏ cũng cười theo, tỉnh bơ như không có chuyện gì xảy ra. Một đứa nhỏ lớn lên giữa hai dòng nước, có lúc chẳng biết tiếng nào đang cầm tay lái.
Nhưng đó mới chỉ là màn khởi động.

Có lần nó tập đọc chữ "cò". Tui ngồi kế bên, trong bụng mừng thầm, tưởng đâu tiếng Việt của con mình bắt đầu có tương lai. Nó nhìn chữ, lấy hơi đánh vần rất tự tin:
"Cờ o co sắc cò."

Tui với ba nó trố mắt nhìn nhau.
"Ủa? Huyền mà con!"

Nó vẫn tỉnh bơ. Đối với nó, dấu sắc hay dấu huyền chắc cũng không quan trọng lắm, miễn cuối cùng ra được chữ "cò" là coi như thành công. Hồi nhỏ ở quê tui từng nghe người ta kể chuyện đánh vần tiếu lâm "trờ âu trâu huyền bò" cho vui miệng, không ngờ mấy chục năm sau, cái phiên bản nâng cấp đó lại chạy thẳng vô nhà mình, không báo trước một tiếng.

Chưa hết đâu. Cô giáo cho bài tập điền vào chỗ trống, câu hỏi là: "Chiều nay mẹ em đi thăm..." Tui nghĩ bụng câu này dễ ợt. Ai dè con nhỏ hí hoáy viết một hồi, rất nghiêm túc điền vô: "Con bò."
Tui đọc xong muốn té ghế.

"Chiều nay mẹ em đi thăm con bò."
Ủa? Mẹ nào mà rảnh rỗi đi thăm con bò không biết?

Con nhỏ thì tỉnh bơ, cắm cúi làm bài tiếp theo, như thể vừa viết xong một câu chuyện hết sức bình thường.

Lại có lần tui lấy tờ khai sinh của ba nó ra, chỉ cho nó coi nơi sinh. Trên giấy ghi "Kiên Giang". Nó đọc tới đọc lui một hồi, rồi long trọng tuyên bố quê quán của ba nó là xứ... "Kiến Vàng". Ba nó nghe xong chắc trong bụng có cả đàn kiến đang bò. Kiên Giang. Kiến Vàng. Thôi thì cũng được, ít ra qua miệng con nhỏ, quê quán của ba nó nghe còn sinh động hơn bản gốc.

Nhưng câu làm tui nhớ dai nhất, lại là một câu tiếng Anh. Hồi đó chụp hình xong đâu có điện thoại coi liền như bây giờ, phải đem cuộn phim ra tiệm rửa. Một bữa nó nói chuyện với bạn, tỉnh rụi:
"My dad leaving to wash picture."

Tui nghe xong đứng hình tại chỗ. Ba nó có đem hình đi giặt hồi nào đâu! Trong đầu tui lập tức hiện ra cảnh ổng đứng trước máy giặt, bỏ mấy tấm hình vô, cho thêm chút xà bông, bấm nút "Normal Wash", rồi đứng chờ hình nó vắt xoay trong lồng giặt - tự nhiên mắc cười muốn chết. Nhưng tui không sửa lưng nó liền. Tui chỉ đứng nghe. Nó biết "rửa hình" trong tiếng Việt. Nó biết "wash" là rửa, "picture" là hình. Nó chỉ lấy những chữ mình có sẵn, ráp lại theo cách của một đứa nhỏ đang học cả hai thứ tiếng cùng lúc.

Những chuyện như vậy cứ nối đuôi nhau trong căn nhà nhỏ. Có lúc tiếng Anh thắng thế, có lúc tiếng Việt trồi lên, có lúc hai đứa bắt tay nhau đẻ ra những câu mà người lớn nghe xong chỉ còn biết ôm bụng cười.

Nhưng đâu phải lúc nào tui cũng cười nổi. Có bữa đi làm về mệt, nó lại buột miệng nguyên câu tiếng Anh giữa bữa cơm, tui gắt lên một tiếng, biểu nói tiếng Việt lại coi, giọng chắc không dễ nghe gì. Con nhỏ im re, cúi mặt ăn cơm. Tối đó tui nằm nghĩ lại, thấy mình kỳ cục - mình muốn giữ cái tiếng của quê hương cho nó, mà lại giữ bằng cách quát nó. Không biết bữa đó nó có nhớ không, chớ tui thì nhớ hoài.

Từ đó tui ráng bớt ép con. Tui vẫn muốn nó biết tiếng Việt, nhưng không còn muốn biến tiếng Việt thành một thứ bài tập mà nó phải làm cho đúng để khỏi bị mẹ la. Tui chỉ sợ một ngày nào đó nó không còn hiểu tiếng của ông bà, không biết kêu "má", kêu "ba", không biết những câu thương yêu rất đỗi bình thường trong tiếng Việt mà khi dịch qua tiếng Anh, tự dưng nghe lạnh đi một khúc. Bởi vậy tui mới gửi nó vô nhà thờ học thêm chữ Việt. Không phải để nó thành nhà văn hay giáo sư Việt ngữ gì. Chỉ mong nó giữ lại được một chút tiếng nói của gia đình. Một chút thôi cũng được.

Rồi con cũng lớn.
Đứa nhỏ từng nói "chè nước sôi", từng đánh vần "cờ o co sắc cò", từng viết "con bò" vô bài tập, từng khiến ba nó đi "wash picture", từng biến Kiên Giang thành Kiến Vàng... bây giờ đang học đại học, sống trong ký túc xá. Cũng như tui ngày xưa từng ở ký túc xá. Chỉ khác là ngày xưa tui đi học với cái đầu đầy mộng tưởng và cái túi tiền lép xẹp. Còn nó đi học với cả một dàn hậu thuẫn phía sau, lâu lâu mới mò về nhà "ngoại giao" để xin thêm viện trợ.

Con cái lớn nhanh thiệt. Lúc nhỏ thì cứ bám riết lấy mình. Lớn lên thì bám cái cửa phòng ký túc xá. Hồi nó còn nhỏ, mình chỉ mong nó mau lớn để mình được rảnh tay rảnh chân. Tới chừng nó lớn thiệt rồi, mình mới hiểu cái chữ "rảnh" đó, đôi khi nó buồn dữ lắm.

Có những hôm tui bước vô phòng con, nhìn cái giường trống, cái bàn trống, mấy món đồ nằm im lìm, mà tự nhiên hụt một nhịp thở, y như cái bữa lên cơn nhớ quê ngày trước - chỉ khác lần này không phải nhớ Sài Gòn, mà nhớ một đứa nhỏ từng chạy rần rần trong chính căn phòng đó. Con mình đâu có khổ sở gì, nó đang có một cuộc đời rộng hơn, có cơ hội học hành, có một tương lai của riêng nó mà ngày xưa tui chưa chắc dám mơ tới - tui mừng thiệt tình. Chỉ là trong cái mừng đó, tự nhiên có một khoảng trống chen vô, không mời mà tới.

Nhà vẫn vậy. Cái bàn vẫn đó. Căn phòng vẫn đó. Chỉ có tiếng "Mommy!" là không còn vang lên thường xuyên nữa.

Hai người già ngồi giữa một căn nhà từng đầy tiếng trẻ con, tự nhiên lại đâm ra thèm nghe những câu nói sai ngày trước. Ngày đó nghe, chỉ biết cười. Bây giờ nhớ lại mới thấy, đó chính là những âm thanh đẹp nhất của một thời con còn bé bỏng.

Có lẽ làm cha mẹ nơi xứ người là vậy đó. Mình đưa con đi thật xa để nó có một tương lai rộng hơn, rồi tới một ngày nó thật sự bước hẳn vào cái tương lai đó, mình đành đứng lại phía sau mà nhìn theo, thấy nó rõ mồn một trước mắt mà xa như cách nhau một thế hệ.

Mình cứ tưởng mình là người dạy nó tiếng của quê hương. Tới chừng nó xách vali đi, mới nhận ra hóa ra suốt bao năm nay, chính nó mới là đứa dạy mình cách buông tay - mà dạy hồi nào mình cũng không hay.

Để rồi một ngày, mình chợt nhận ra mình đã sống cả một đời giữa hai bờ cõi: một nơi mình đang ở, và một nơi mình chưa từng thật sự rời khỏi. Ngày xưa tui sợ con mình lớn lên sẽ mất tiếng Việt. Sau này mới hiểu, tiếng Việt không chỉ nằm trong chuyện nói đúng hay sai. Nó nằm trong chữ "má", chữ "ba", trong cái giọng con gọi mình lúc còn nhỏ, trong những câu nói lộn xộn mà chỉ có người trong nhà mới hiểu.

Quê hương đôi khi đâu cần mình phải quay về. Chỉ cần một chữ "Kiên Giang" bị đọc trẹo thành "Kiến Vàng", một chữ "cò" mà dấu nào gắn vô cũng cứ ra cò, hay một câu "wash picture" ngây ngô... cũng đủ để cái sợi dây vô hình bên kia đại dương giật nhẹ một cái.

Nhẹ thôi.
Mà đau thì nguyên người biết.

Còn tui, nếu một ngày nào đó con gọi điện về rồi nói: "Mommy, con muốn ăn chè nước sôi" - tui thề tui không sửa nữa. Tui sẽ chạy vô bếp nấu cho nó một nồi thiệt ngon, cho nó ăn, rồi hai mẹ con ngồi cười. Có những thứ, lúc còn có thì mình chỉ thấy nó mắc cười. Tới khi mất rồi, mới biết đó là tiếng của một thời mình thương nhất.

Có ai trong quý vị cũng đang sống giữa hai thứ tiếng, hai quê hương, hai thế hệ như tui không? Kể tui nghe với. Biết đâu trong cái sự "mất gốc" tưởng chừng của người này, lại đang có một cọng rễ mới, âm thầm mọc lên trong lòng người kia.

Hong Khuu, 07/09/2026

CHUYỆN BUỒN XỨ ÚC

Ông chủ tiệm tạp hoá Hồng Hưng không qua khỏi. Ông đang dọn hàng, thấy một nhóm thiếu niên ăn cắp đồ ở một shop gần đó rồi bỏ chạy, chủ shop tri hô. Ông chạy đến nắm giữ tên ăn trộm. Hắn tuổi vị thành niên nhưng to như con voi. Đang giằng co thì đồng bọn chúng lao tới đánh hội đồng. Ông bất tỉnh tại chỗ và không tỉnh lại cho tới lúc mất ba ngày sau đó. Ông là trụ cột chính trong gia đình. Mất đi để lại vợ và hai con. Chuyện xảy ra không ngờ.

Dạo gần đây tội phạm thiếu niên nhiều. Chúng khoái vô các shopping uýnh lộn, mang dao và các hung khí tự chế. Khiến các shop phải thuê bảo vệ. Chi phí dồn lên khách hàng. Cảnh sát bắt nhiều nhưng không có hình phạt tương xứng nên chúng không sợ. Có điều ta không để ý, rằng khi có chút “thuốc” trong người thì không sợ gì hết. Những loại ma tuý mới nó dễ xài như cục kẹo.

Có lần tui nghe một người Việt từng ở tù bên Úc kể chuyện. Tui tính viết mà thấy không nên, nên thôi luôn. Anh này mê đá gà. Đi làm, tiền lương bao nhiêu cúng vô độ hết. Rồi ảnh nuôi gà đá. Thuê một farm ở xa và nuôi lén lút. Nghe ảnh kể việc chăm sóc gà với niềm đam mê nó sẽ thắng độ. Tui mới biết mình mê …thứ khác cũng là may. Ảnh kể có trường gà đá trong farm mà ngày cáp độ, gà các tiểu bang khác đem đến nườm nượp. Có livestream phục vụ người ở nhà và bắt độ online. Một lần anh bị cảnh sát vây bắt. Dân độ bỏ xe chạy tứ tung vào rừng nhưng đều bị bắt hết vì cảnh sát có trực thăng và chó nghiệp vụ. Anh trốn trong một ống cống tưởng thoát thân, ai dè một chú gâu gâu mò tới. Lần đó anh bị ba năm tù vì đã có tiền án với tội danh tương tự. Ở được một năm, anh được về nhà nhưng không được ra khỏi nhà. Gọi là “tù tại gia”. Đeo cái vòng ở cổ chân. Bước ra khỏi hàng rào là cảnh sát biết liền. Bạn bè có thể tới chơi. Ở nhà buồn, ảnh làm vườn trồng cây. Tiền trợ cấp đủ sống. Ảnh nói cho về nhà, một năm chính phủ tốn có hai mươi mấy ngàn trợ cấp. Còn ảnh ở trong tù, tính ra chính phủ phải chi cho một phạm nhân trên hai trăm ngàn. Nuôi ăn, nuôi bịnh, canh gác, điều hoà khí hậu… thôi thì đủ thứ. Tội phạm vị thành niên thì tốn gấp đôi vì nếu để chúng “trầy trụa” chút, là đủ thứ kiện tụng. Chưa kể nếu cần giáo dục, thì tiền trả cho chuyên gia tâm lý, tâm thần… cả trăm đô một giờ…

Nên cũng phải thông cảm cho chính phủ. Và hiện nay nhiều loại ma tuý phổ biến trong giới trẻ, mà gia đình tui đã gặp phải.

Khi tui qua Úc, ở với chị này. Chị có con riêng là một cháu trai. Khi vào trung học, cháu chơi với bạn và “dính”. Tui là người thường xuyên vô đồn cảnh sát để bảo lãnh cháu về nhà. Đôi lúc mình hỏi cảnh sât cháu bị tội gì mà bắt hoài vậy?. Họ cho xem vài video. Có cảnh cháu dùng dao “xin tiền” một hành khách đi tàu điện. Họ đưa cho tui xem hung khí là cái lưỡi cưa sắt của tui, cháu mài nhọn hoắt. Trên đường chở cháu về nhà, nước mắt nước mũi cháu giàn giụa. Cháu xin hai chục đô và nói ngừng xe ở một ga tàu điện. Chỉ một loáng là cháu trở lại mặt tươi tỉnh hồng hào. Rồi cháu bỏ học. Tui dắt cháu theo tui đi làm mong sẽ “cai” được. Nhưng vô phương. Cháu hay nóng giận vô cớ. Đấm lủng tường khi giận dỗi. Khi tui và mẹ cháu ly dị rồi, có lần nghe tin cháu bóp cổ bà suýt chết. Khỏi nói là gia đình tan nát và khủng hoảng đến thế nào.

Mỗi thời đại có nỗi khổ khác nhau. Khi nghèo chỉ lo cái ăn là mừng. Khi đầy đủ thì lại lo cái khác. Họ ăn trộm không phải vì nghèo đói mà vì con giun nó đang ngoáy trong cơ thể. Và ta biết lúc này họ mạnh lắm. Nắm đấm hơn trăm ký, đánh túi bụi vào một người già….Chịu sao nổi. Nghe tin mà phẫn uất. Không hành động thì mang tiếng hèn, mà hành động thì thiệt hại không thể tả. Xin cầu nguyện cho anh. Dẫu sao anh đã làm chuyện đúng. Ít nhất sau này không tên nào dám “quậy” ở khu phố người Việt.

Jimmy Nguyen 






Tiểu bang 51 (hết)

Thấy bà con quan tâm đề tài này nên tui viết tiếp bài nữa cho hết ý. Facebook nó hay ở chỗ đó. Khi được tương tác nhiều thì nó nổi bật. Rồi từ ý kiến bạn đọc, mình thấy vấn đề nào người đọc bàn tán nhiều , vấn đề nào chưa sáng tỏ. Cũng đôi khi do khả năng của người viết nữa. Vấn đề lớn, không chỉ một hai bài ngắn mà bao quát hết được. Nên phải viết tiếp là vậy. Nhưng tui đoán tuần này mọi thứ sẽ… nguội. Rồi mình tám đề tài khác. Rồi bà con còm tiếp. Có comments được trăm likes. Ngon hơn viết bài nữa.

Tui xem lại một số tài liệu. Hai quốc gia trao đổi thương mại với nhau cả bảy tám trăm tỷ đô. Mà áp thuế trả đũa trả muỗng nhau chỉ 20 tỷ. Vậy mà làm hết hồn. Tốn bao giấy mực.

Nên tui đoán hai ông, một trẻ một già, cương qua cương lại vì vấn đề chính trị thôi. Chớ họ cũng không ngu gì làm bể nồi cơm của người dân, sẽ mất phiếu hết trọi.

Chính trị thì ai cũng biết rồi. Xưa nay Mỹ với Canada và Mễ thương mại tự do, anh em vui vẻ. Chỉ đến khi ông dượng lên, thấy thâm hụt thương mại với Tầu quá xá, nên tìm cách ngăn lại. Mà hai quốc gia láng giềng cũng dính líu với “anh ba” khá sâu. Lo được chị Mễ rồi. Còn anh Canada ảnh không chịu. Nên làm um sùm vậy thôi. Huề bây giờ.

Nước Tầu làm ăn khá. Năm nay thặng dư 1200 tỷ. Trong khi Mỹ nợ thêm cũng bằng đó chưa kể tiền lời. Đồng đô Mỹ cao giá quá, làm cho hàng hoá trở nên mắc mỏ, không bán được cho ai hết. Chưa kể vắt óc làm ra được món gì, chưa lấy vốn thì đã bị hàng nhái bán rẻ bèo. Thì người biết lo xa cũng phải làm như ông dượng thôi. Nghĩa là bớt xài hàng nước ngoài. Và nghĩ ra cách nào đó để lấy tiền thiên hạ. Làm kiểu này thì chúng chưởi. Còn cứ vay nợ mua hàng về xài chúng mới thương. Đến khi sập tiệm như năm 1920 không có bánh mì để ăn mới chịu.

Thế nên khi thủ tướng Canada qua gặp bác Tập, không biết nhỏ to cái gì mà chịu nhập xe Tầu thuế ưu đãi. Trước mắt là 50 ngàn chiếc. Xem như tát cái bốp vào mặt ông Trump rồi. Thí dụ như nhập cái cần thiết mà mình không làm ra được thì nói làm chi. Trong khi ông dượng có một tình iêu với xe hơi Mỹ, ông ấp ủ hồi phục ngành xe. Bà con phải hiểu cái ngành này thời hoà bình nó làm xe chạy chơi, thời chiến nó làm xe tăng xe chở lính. Cái ngành này tiêu tùng thì an ninh quốc gia hoặc “sen đầm quốc tế” cũng bó chân bó cẳng. Xin nghĩ sâu xa chút đi. Ra trận không chạy xe điện được, đang uýnh nó… hết pin thì sao?. Xe tăng nặng trăm tấn, pin nào xài cho xuể. Không còn kỹ nghệ luyện kim làm sao có súng có đạn. Còn phải đóng tàu chiến nữa. Nên nhiều quốc gia phải trợ cấp ngành xe là vậy. Thí dụ như nước Úc, giờ không còn nhà máy nào sản xuất máy cho xe hơi nữa. Không còn luyện kim nữa. Rủi chiến tranh thì lấy xe đâu chuyên chở, có súng mà không có đạn. Nhiều thứ lắm. Tiếc thay chính trị gia có tầm nhìn như ông Trump rất hiếm. Họ nghĩ đụng chuyện là có Liên Hiệp Quốc rồi.

Mà ngành xe của Mỹ gắn liền với Canada. Quặng mỏ, luyện kim, thuỷ điện, nước… Canada dư thừa. Hai bên làm ăn với nhau vậy. Mà nỡ lòng nào mua xe Tầu, trong khi còn thâm hụt thương mại với Mỹ. Nói đi rồi nói lại là vậy đó. Dĩ nhiên, thâm hụt có vài chục tỷ nên xưa nay Mỹ không chấp nhắt, xem như chuyện nhỏ. Hiểu nhau thì ngồi xuống thương lượng bớt qua bớt lại chút thôi cho vui vẻ. Ông dượng có tật nói thách. Gọi là TACO. Nói năm chục rồi thành có mười. Xem như số lẻ.

Bác Tập, anh Canada và ngay cả một số quốc gia khác, bây giờ “nín thở qua sông”. Họ chờ bầu cử. Họ mong đảng DC thắng. Mọi chiến lược đều đặt cược vào đó. Người DC thật hãnh diện khi được khắp nơi quý mến. Nhìn cảnh bác Bi hồi mới nhậm chức. Bác ký xoá bỏ mấy trăm cái gì dính đến ông Trump. Sau đó bác nghỉ để cái máy nó ký.

Jimmy Nguyen

GIẢI THÍCH THÊM VỀ QUÂN ĐỘI MỸ

7/8/2026
—-

Những ngày qua tôi nhận được rất nhiều câu hỏi từ độc giả lớn tuổi về quân đội và ngôn ngữ quân dội thông qua dịch thuật Anh-Việt. Đó là điều khiến tôi rất vui.

Bên cạnh đó, tôi cũng nhận được những lời bình luận khiếm nhã của nhiều độc giả trẻ. Đa số lời lẽ trong các bình luận này rất kém về mặt ngữ nghĩa và thường là dung tục. Vào tài khoản của họ thì chỉ thấy hình đại diện là những cô gái nhưng chỉ có 1 bài đăng hoặc không có bài đăng nào. Đó là những tài khoản rác của những dư luận viên, hoặc là họ làm tay sai cho ai đó, hoặc làm theo chỉ đạo, hoặc kiếm ăn bằng chỉ tiêu số lượng còm dạo, hoặc là bị nhồi sọ bởi cuộc chiến ý thức hệ. Dù là lý do gì đi chăng nữa thì lời bình luận của họ cũng chẳng có giá trị, vì đó không phải là phản biện văn minh.

Dù đó là bình luận tốt hay xấu thì đó cũng là 1 bình luận góp phần vào 1.7 triệu lượt view mà tôi đang nhận. Tính ra, những kẻ tay sai đó lại giúp phần khiến trang Facebook của tôi nổi tiếng hơn.

Tóm lại, những bình luận này động viên tôi viết thêm về quân đội Mỹ và ngôn ngữ chuyên môn trong quân đội nói chung.

- Thứ nhất là về quyền bộ trưởng hải quân và bộ hải quân.
Vị trí ‘quyền’ tức là vị trí tạm thời nhưng có đầy đủ thẩm quyền (authority) của vị trí chính thức. Quyền bộ trưởng hải quân Hùng Cao có đầy đủ thẩm quyền của bộ trưởng hải quân Mỹ. Sở dĩ ông vẫn là ‘quyền’ vì bộ trưởng hải quân phải được Thượng Viện Mỹ bỏ phiếu chuẩn thuận thông qua, và cuộc bỏ phiếu này chưa diễn ra.

Bộ hải quân là dịch từ cụm từ Department of the Navy. Vì cụm từ Department of War dịch là bộ chiến tranh, nên chữ Department trong Department of the Navy cũng được dịch là bộ, vì bản thân chữ department mang nghĩa 1 bộ trong nội các chính phủ Mỹ. Thí dụ, bộ Lao Động = Department of Labor.

- Thứ hai là về học viện quân sự
Võ Bị Lục Quân West Point mang tên chính thức là United States Military Academy (USMA), dịch là Học Viện Quân Sự Hoa Kỳ. Vì nó là học viện quân sự đầu tiên của Mỹ nên mới mang tên Military Academy (học viện quân sự). Nhưng sau khi học viện hải quân Hoa Kỳ (United States Naval Academy-USNA) được thành lập năm 1845 thì có sự phân biệt giữa lục quân và hải quân, nhưng chữ Military Academy (học viện quân sự) lại mang nghĩa chung cho các quân chủng. Từ đó chữ West Point đại diện cho học viện lục quân và ngày càng nổi tiếng. West Point thực ra là tên của 1 thị xã phía bắc của tiểu bang New York, nơi học viện quân sự đầu tiên của Mỹ được thành lập. Nó vốn là 1 pháo đài quân sự nằm dọc dòng sông Hudson nổi tiếng ở tiểu bang New York. Đây là pháo đài trong chiến tranh vệ quốc chống lại hải quân hoàng gia Anh xuôi dòng Hudson tiến đánh New York. Kiến trúc của Võ Bị West Point là một kiến trúc độc đáo của thế giới, vì nhiều toà nhà dựa núi và được xây bằng đá núi màu xám đen rất đẹp. Bản thân tôi ghé thăm West Point 3 lần cùng bạn bè và người thân mà lần nào cũng mê mệt trước kiến trúc và sự hùng vĩ của nó.

Học viện quân sự nói chung được gọi là service academy trong tiếng Anh quân đội Mỹ. Service Academy có West Point (lục quân), Annapolis (hải quân) và Air Force Academy (học viện không quân). Air Force Academy toạ lạc ở thành phố Colorado Springs thuộc tiểu bang Colorado nhưng ít ra gọi vắn tắt là Colorado Springs như West Point hay Annapolis.

West Point nổi tiếng thế giới vì nhiều quốc gia có học viện quân sự mô phỏng West Point, trong đó có trường sĩ quan Đà Lạt, còn gọi là Võ Bị Đà Lạt, của miền Nam trước năm 1975.

Hàn Quốc cũng có 1 học viện quân sự tương đương gọi là Korea Military Academy, viết tắt là KMA.

Nhiều quốc gia gởi sĩ quan trẻ ưu tú nhất của mình tới West Point, Annapolis hay Air Force Academy để học. Vì chỉ tiêu rất ít, chỉ có 1 hay 2 suất nên đa số sinh viên này được chọn lọc rất kỹ.

Hun Sen gởi con trai mình tới West Point năm 1995 để học.

- Bộ trưởng các binh chủng và bộ trưởng chiến tranh (tương đương bộ trưởng quốc phòng) là dân sự (civilian), tức không phải tướng quân đội (military). Tổng tư lệnh quân đội là tổng thống Mỹ, tức cũng là bên dân sự. Nhưng các tư lệnh vùng (commander) là đại tướng hay đô đốc hải quân (4 sao).

Thí dụ, tư lệnh vùng Trung Đông là đô đốc hải quân và tư lệnh vùng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (Indo-Pacific) cũng là đô đốc hải quân.

Vì thông tin mang tính chuyên nghiệp nên mình dừng ở đây, vì viết dài quá sợ mọi người sẽ mệt mỏi.

Chú thích: Hình do 1 độc giả gởi vào mục bình luận. Thấy đẹp nên mình đăng thôi

Hoa OC



HỦY CƯỚI

(Valeria V.)

*
​Dọn dẹp tủ đồ, tôi tìm thấy một túi khăn lau bếp bằng vải lanh, và tình cờ phát hiện bên trong có một chiếc khăn tay trắng tinh. Họa tiết thêu nổi, viền ren tinh xảo. Loại đồ vật mà chỉ cần nhìn thấy là ký ức lại ùa về; người ta sẽ thở dài, ép nó vào ngực, hít hà hay chỉ đơn giản là mỉm cười cay đắng. Và đôi khi, người ta khóc.

​Chiếc khăn thêu cũng khiến tôi bật ra một tiếng thở dài, nhưng đó là sự trút bỏ gánh nặng. Tôi siết nhẹ nó trong tay và khẽ thì thầm: "Con cảm ơn Chúa."

​Tôi vẫn nhớ rất rõ ngày hè năm ấy. Thức dậy lúc bảy giờ, chạy bộ vài vòng ở công viên gần nhà, rồi tôi lao đi giải quyết công việc. Đến giữa ngày, tôi đã tạt qua ba nơi, vào viện thăm bà, vậy mà vẫn dư sức ghé qua hội chợ giảm giá. Tôi đi qua khắp các gian hàng, mắt đảo qua những chiếc váy ngủ Ivanovo, khăn thêu và tạp dề bếp. Việc ngắm nghía, thử đồ và mặc cả mang lại một niềm vui thật đặc biệt. Giữa những chiếc khăn ăn bằng vải lanh, tôi bắt gặp chiếc khăn tay nhỏ nhắn, thêu hoa tuyệt đẹp này.

​– Chiếc cuối cùng đấy cháu. Mọi người mua hết sạch rồi. Dùng chiếc này đi xem kịch thì sang lắm – Bà bán hàng niềm nở.

​Tôi lấy ví tiền ra, không kìm được niềm vui liền khoe:
– Món này hợp với váy cưới của cháu lắm ạ.

– Cháu sắp lấy chồng à? – Bà ấy mỉm cười.

– Vâng! – Sự hân hoan hiện rõ trên mặt tôi. Tôi cảm nhận được mình đang tỏa sáng.

– Chúc mừng cháu nhé. Chúc cháu hạnh phúc!

​Đúng vậy, tôi sắp kết hôn rồi, mọi người ơi! Tôi sẵn sàng ôm cả thế giới và khoe với tất cả rằng chỉ còn ba tuần nữa thôi!

​Mọi việc quan trọng nhất đã xong xuôi: váy cưới đã mua, nhà hàng đã đặt, thiệp mời đã gửi, MC đã thuê, cả ảnh thờ và nến lễ cưới cũng đã chuẩn bị đầy đủ.

​Chỉ còn vài việc vặt nho nhỏ. Như những cuộc gọi của Kostya: "Em muốn hoa hồng màu kem đúng không? Anh thấy có màu hồng, nhưng không biết đến hôm đó có màu kem không, hay em tự gọi hỏi xem... Với lại nếu cô và em họ từ Samara lên thì mình phải xếp chỗ ở cho họ đấy."

​Mỗi sáng thức dậy, tôi đều dâng trào niềm biết ơn khi nhìn lên bức hình Chúa Giê-su treo đối diện giường:
– Cảm ơn Chúa! Con đang hạnh phúc biết bao!

​...Hai ngày sau, Kostya bất ngờ ghé qua nhà tôi vào buổi tối. Anh trông hoang mang, khác hẳn mọi khi. "Không, đây không phải là sự hồi hộp trước đám cưới," tôi tự dặn lòng, tim thắt lại.

​– Lera, có chuyện này... Anya bị tai nạn rồi. Một chiếc xe mất lái lao sang làn đường của cô ấy... Người bạn cầm lái tử vong tại chỗ. Anya đang ở trong viện, cô ấy gọi cho anh. Hôm qua và hôm nay anh đều ở đó...

​Anya là người yêu cũ của Kostya. Họ chia tay cách đây một năm, và theo tôi biết thì khá êm đẹp. Anya là người chủ động, họ tan rồi hợp vài lần cho đến khi cô ấy dứt khoát đặt dấu chấm hết. Cả hai cùng thở phào: cuối cùng mọi thứ đã xong, họ trở thành người dưng và chỉ còn lại chút thói quen cũ.

​Kostya vẫn tiếp tục nói gì đó, nhưng tai tôi đã ù đi. Mọi thứ trong tôi sôi lên, tôi chỉ muốn gào vào mặt anh: "Ừ thì Anya gặp tai nạn, nhưng liên quan gì đến chúng ta?! Tại sao cô ta lại gọi cho anh?! Cô ta đâu có cô đơn một mình trên đời này? Cô ta có bố mẹ, có bạn bè cơ mà! Kostya, đó là quá khứ rồi, anh đã có cuộc sống riêng, anh sắp cưới vợ và giờ anh phải lo cho đám cưới của mình chứ!"
Như đọc được suy nghĩ của tôi, Kostya tiếp tục:
– Anya phải phẫu thuật, chân bị gãy nát, phải làm mấy ca mổ liền. Anh gặp mẹ cô ấy rồi, bác ấy như mất trí, chỉ biết ngồi khóc... Bố thì mất sớm, anh phải giúp họ một tay... – Anh nhìn tôi với ánh mắt đầy tội lỗi.
Sự tức giận hiện rõ trên mặt tôi. Tôi cố nén một tiếng thở dài và gượng giọng dịu dàng nhất có thể:
– Nhưng Kostya này, Anya vẫn còn những người bạn khác mà... Với lại, ơn Trời là cô ấy vẫn sống.

– Thì đúng thế, nhưng anh lại là người đầu tiên biết chuyện. Anh đã giúp đặt mua đinh nẹp xương, chạy vay trả tiền giúp. Không phải họ thiếu tiền đâu, em đừng lo.

– Đinh nẹp xương gì cơ?! Kostya, lúc này anh không nên bận tâm mấy việc đó! – Tôi không kìm được nữa. – Họ đang lợi dụng anh đấy! Thấy anh hiền lành nên làm tới... Mấy người bạn khác của cô ta không ai có ô tô chắc?! Chỉ có mình anh trên đời này thôi sao?!

– Lera! – Gương mặt vị hôn phu của tôi đanh lại như đá. – Người ta đang gặp nạn. Và người ta tìm đến anh nhờ giúp đỡ. Nếu em không hiểu được điều đó thì đó là vấn đề của em...

​Tối hôm đó chúng tôi cãi nhau to. Tôi mất bình tĩnh, òa khóc nức nở rồi khóa chặt cửa phòng tắm. Kostya bỏ về.

​Hôm sau, anh mang hoa đến xin lỗi. Chúng tôi hòa giải. Tôi nuốt cơn giận vào trong, quyết định cùng anh vào viện thăm Anya. Tôi muốn cô ta thấy: đây mới là vợ sắp cưới của anh. Tôi tự trấn an bản thân: chiếc bình đã vỡ thì không thể gắn lại, chuyện quá khứ đã qua rồi, không ai tắm hai lần trên một dòng sông, giờ họ chỉ là bạn bè... Nhưng trái tim tôi vẫn ghen tuông dữ dội.

​Nhìn thấy Anya, tự nhiên tôi lại thấy bình tĩnh đến lạ – vẻ tội nghiệp của cô ta làm tôi an lòng. Cái đầu cạo trọc quấn băng kín gối, những vết bầm tím trên tay, và vô số băng gạc... Một kẻ như vậy chỉ gợi lên sự thương hại. Chúng tôi không ở lại lâu, Kostya chỉ báo cáo qua về chuyện thuốc nom và đinh nẹp. Trên tủ đầu giường của Anya có hai bó hoa – hoa hồng và hoa ly.

​– Hoa hồng chóng tàn quá, còn bó ly của anh mang đến xem này, nở đẹp chưa.

​Lòng tôi lại dâng lên một ngọn lửa hờn ghen. "Thôi nào, anh ấy chỉ mang hoa đến cho một cô gái đang bệnh thôi mà," tôi tự nhủ, cố hết sức đè nén cảm xúc.

​Còn đúng mười hai ngày nữa là đến đám cưới. Kostya xông vào nhà tôi – trông anh như một con người hoàn toàn khác – và dùng một chất giọng xa lạ thông báo rằng cần phải hoãn đám cưới lại.

​– Cái gì-ì-ì?! Anh điên rồi à?! Còn khách khứa thì sao? Tiền thuê nhà hàng? Làm sao mà hoãn được?! Anh bị làm sao thế?!

​Tôi lên cơn hoảng loạn. Tôi hiểu rằng chuyện này không đơn giản. Nếu bây giờ anh không đồng ý tiếp tục lễ cưới, một điều gì đó... một điều gì đó rất khủng khiếp sẽ xảy ra. Không, không đời nào tôi để chuyện đó xảy ra! Chúa ơi, mọi người sẽ nói gì đây? Gia đình tôi, bạn bè tôi, tất cả mọi người?!

​Bốn năm đã trôi qua, giờ đây tôi vẫn thấy rùng mình khi nghĩ đến kịch bản nếu lúc đó Kostya nhượng bộ và không đủ cứng rắn để từ chối tôi.
Nhưng Kostya là một kẻ ngoan cố hiếm thấy.
​Đám cưới bị hoãn. Và tôi hiểu rằng, mọi chuyện đã kết thúc. Sẽ chẳng có đám cưới nào nữa cả.

​Ba ngày sau, chúng tôi gặp nhau ở một nơi trung lập – anh không muốn về nhà tôi nữa.
​– Anh không biết phải nói với em thế nào, nên anh sẽ nói thẳng – như vậy sẽ tốt hơn. Anh đang bị rối trí. Anya luôn có một vị trí rất lớn trong lòng anh. Anh từng nghĩ ngay cả tình yêu sâu đậm nhất cũng sẽ phai nhạt theo thời gian, bọn anh đã chia tay... đúng thế. Nhưng Anya đã thay đổi, anh đã hiểu ra nhiều điều, và cô ấy cũng vậy.

– Cô ta đang lợi dụng anh đấy!!! Mà anh cũng tin cô ta sao?!

​Tôi lại rơi vào hoảng loạn... Tôi không nhớ bằng cách nào mình về được đến nhà, cũng không nhớ bố mẹ đã cho tôi uống bao nhiêu liều thuốc trấn tĩnh.

​...Chiếc váy cưới xinh đẹp đã được cô bạn thân bán lại cho người khác qua mạng. Mọi chuyện với họ hàng cũng đã được giải thích xong xuôi. Trong mắt mọi người, tôi là nạn nhân đáng thương bị tổn thương vô tội. Nhưng giá như bố mẹ chỉ nói đơn giản là chúng tôi chia tay thì tôi đã thấy dễ chịu hơn. Chia tay – đúng nghĩa chia tay, chứ không phải là tôi bị bỏ rơi. Giá như thực sự là như thế! Nhưng tôi đã bị bỏ rơi, bị đá ngay trước ngày cưới!!! Chúa ơi, rốt cuộc con đã làm gì sai?!

​Tôi nhớ quãng thời gian đó: tôi chỉ muốn làm điều gì đó với bản thân. Không, tôi sẽ không bao giờ tự tử – đó là đại tội, và bản thân tôi cũng là một kẻ nhát gan, không bao giờ tự hại mình. Tôi chỉ muốn biến mất – biến mất hoàn toàn, để tất cả mọi người quên đi sự tồn tại của tôi... Chỉ muốn ném vài bộ quần áo vào túi rồi bay sang bên kia đại dương, làm phục vụ bàn trong một quán cà phê nhỏ. Nơi chẳng ai biết bạn từ đâu đến, và chẳng ai hỏi những câu hỏi quái gở...
Tôi bị suy nhược thần kinh, trầm cảm nặng đến mức phải tìm đến bác sĩ tâm thần. Tôi gần như không nói chuyện với bố mẹ, chị gái hay bạn bè. Chỉ duy nhất một lần tôi khóc tức tưởi với cô bạn thân, nhưng lòng vẫn không nhẹ nhõm hơn. Tôi oán trách số phận, oán trách cả Chúa. Tôi vô thức nuốt những viên thuốc chống trầm cảm mà bác sĩ kê đơn và sống như một cỗ máy.
Rồi mọi thứ cũng dôi ra từng chút một. Bố mẹ đề nghị tôi tham gia một chuyến du lịch xe khách quanh Châu Âu để khuây khỏa và lấy lại sức lực. Tôi đồng ý, nhưng phần lớn là vì muốn biến mất khỏi tầm mắt của người thân và hàng xóm trong ba tuần. Không hẳn là tôi hứng thú với chuyến đi, chỉ là muốn thay đổi không khí – nơi không ai làm phiền hay nhìn tôi bằng ánh mắt thương hại: "Tội nghiệp, bị bỏ rơi ngay trước đám cưới."

​Chẳng mấy chúc, tôi bắt đầu nhận ra một anh chàng trong đoàn tên là Andrey dành cho tôi sự quan tâm đặc biệt. Anh luôn mỉm cười hỏi thăm, thi thoảng lại nhẹ nhàng tiếp cận: "Để tôi chụp cho cô một bức ảnh nhé," lúc ăn sáng ở khách sạn thì ánh mắt luôn tìm kiếm tôi, lúc nào cũng chu đáo – nói ngắn gọn là anh đang theo đuổi tôi một cách rất tinh tế, không hề vồn vã.

​Khi đoàn đến Venice, tự nhiên tôi thấy lòng mình trĩu nặng buồn ủ rũ nên quyết định ở lại khách sạn, không đi tham quan. Andrey ân cần hỏi thăm xem tôi có sao không, có cần gọi bác sĩ không. Tôi cảm ơn và từ chối.
Sáng hôm sau, khi chuẩn bị rời Venice, tôi phát hiện trên ghế ngồi của mình trên xe buýt có một bó hoa nhỏ màu trắng (tôi không biết tên, nhưng chúng rất đẹp) cùng một gói quà nhỏ, bên trong là chiếc mặt dây chuyền tuyệt đẹp đeo trên sợi dây da.

​Lúc có cơ hội, tôi tiến đến cảm ơn Andrey.
– Cảm ơn anh vì bó hoa, đặc biệt là chiếc mặt dây chuyền. Anh thực sự rất tinh tế khi đoán đúng gu của tôi.

– Đó là thủy tinh Venice đấy. Tôi nghĩ nó rất hợp với chiếc váy mùa hè của cô.
Tôi trở về Mát-scơ-va như một con người khác, tôi lại muốn sống tiếp. Mười tám tháng sau, tôi kết hôn với Andrey. Không chỉ tôi mà cả bố mẹ, bạn bè thân thiết đều kinh ngạc trước độ hòa hợp của hai đứa. Chúng tôi như hai mảnh ghép hoàn hảo của nhau. Với Kostya trước đây thì khác, có quá nhiều điểm xung đột. "Thôi thì ai chẳng có góc có cạnh, phải học cách dung hòa thôi," tôi từng tự gắn cho mình suy nghĩ đó. Nhưng chỉ khi ở bên Andrey, tôi mới hiểu thế nào là sự thấu hiểu thực sự.

​Tổ ấm của chúng tôi đã trải qua bốn năm hạnh phúc, cô con gái nhỏ giờ đã ba tuổi. Về phần Kostya, qua vài người bạn chung, tôi biết anh ấy đã cưới Anya. Cách đây không lâu, tôi vô tình tìm thấy tài khoản của anh trên mạng xã hội. Tôi cố tình vào xem ảnh của họ. Chà – họ cũng có một cô con gái! Và những gương mặt rạng rỡ hạnh phúc.

​Tôi cẩn thận cất chiếc khăn tay cưới vào hộc tủ. Thứ Bảy này, tôi và Andrey sẽ đi xem kịch. Có lẽ tôi sẽ mang theo chiếc khăn tay này...

​*
(LĐH* st & dịch)


Nói tiếp chuyện chữ nghĩa

Bây giờ chỉ cần thấy lỗi chính tả là đoán được người viết là người Nam hay Bắc. Người Bắc thì hay sai chữ tr-ch, d-gi. Còn người miền Nam thì sai chữ n-ng, t-c (phụ âm cuối).

Bởi vậy nên có nhiều người Bắc viết “bánh trưng” bởi vì khi đọc thì ch hay tr họ cũng đọc như nhau. Còn một lỗi nữa là chưng bày và trưng bày, chưng hoa đã bị nói thành trưng hoa.

Chữ chưng bày được dùng trong trường hợp trong phạm vi nhỏ với những vật dụng nhỏ. Thí dụ như chưng bày một bàn ăn. Còn trưng bày được dùng trong phạm vi lớn hơn với những đồ vật lớn hơn. Thí dụ trưng bày xe hơi, phòng trưng bày triển lãm. Nhưng có rất nhiều người nói là trưng hoa, trưng bình bông.

Hôm trước tôi có viết bài đăng lên Fb trong đó có chữ chập chùng thì tôi được một chị bạn nhắc là viết chập chùng không đúng mà phải là trập trùng mới đúng. Chị bạn ấy còn chụp hình cách giải thích chữ trập trùng trong tự điển trên mạng cho tôi xem. Tôi trả lời rằng đó là do cách phát âm sai nên dẫn đến viết sai. Trong suốt bao nhiêu năm đi học cho tới bây giờ chưa bao giờ tôi gặp chữ trập trùng.

Chưa kể đã có lần trong một game show có đố hai chữ cho thí sinh lựa chọn giữa “chậm chễ và trậm trễ”.

Rất tiếc là cả hai chữ đều sai. Là do cách phát âm không đúng nên mới ra cớ sự. (Có hình minh hoạ dưới phần bình luận)

Thật là không thể tưởng tượng rằng một chương trình nói về chữ nghĩa trên đài truyền hình quốc gia thì đương nhiên phải có các vị nghiên cứu ngôn ngữ học làm cố vấn mà còn có sự nhầm lẫn như vậy !!!

Đã từ lâu chúng ta coi rất nhiều chương trình giải trí hoặc chuyên đề, chúng ta thấy những người dẫn chương trình nói những câu sai về ý nghĩa cũng như sai về văn phạm. Thí dụ: “Xin mời lên sân khấu giáo sư tiến sĩ Nguyễn Văn A”.

Theo cấu trúc về văn phạm thì đáng lẽ ra phải là: Mời (là động từ+ai+làm gì/đi đâu?

Có nghĩa là đáng lẽ ra câu đúng cấu trúc phải là: Chúng tôi (trân trọng) kính mời (có thể kèm theo chức vụ) ông/bà ABC (bước lên sân khấu) bày tỏ ý kiến của mình/ hoặc cho chúng tôi những lời huấn từ.

Trong câu thí dụ trên tôi mở ngoặc cụm từ “bước lên sân khấu” vì có thể nói cụm từ nầy hoặc có thể không cần nói. Bởi vì không nói thì đương nhiên người được mời cũng biết là phải lên sân khấu chớ không đi đâu khác. Nói nhiều quá thành ra thừa và rối vì người nghe không tóm gọn lại ý chánh trong một mớ thông tin hỗn độn.

Còn tôi viết chữ “chúng tôi” mặc dù chỉ có một người dẫn chương trình, nhưng cái lịch sự và nguyên tắc phải nói là chúng tôi. Chuyện nầy cũng giống như trong những cuốn sách xuất bản ở thời trước, trong lời nói đầu mặc dù người giới thiệu cuốn sách chỉ có một người, nhưng bắt buộc phải viết là chúng tôi vì đó là phép lịch sự và là thể hiện sự khiêm tốn của người viết.

Tôi không hiểu nổi khi MC vừa mời một vị nào đó thì liền sau đó là câu hỏi “Xin (giáo sư tiến sĩ) có chia sẻ gì không ạ?” Trời đất ạ!

Tôi kêu trời bởi vì nghĩa của chữ chia sẻ là Cùng chia với nhau để cùng hưởng hoặc cùng chịu.

Ví dụ: Vợ chồng nên chia sẻ mọi gánh nặng trong cuộc sống.

Hoặc:

• Bạn Lan chia sẻ đồ chơi với bạn Hoa.
• Chúng em chia sẻ niềm vui khi được điểm tốt.
(Chú thích: định nghĩa và thí dụ trích từ trên mạng).

Trong các thí dụ trên thì chữ chia sẻ chỉ có nghĩa là “chia ngọt sẻ bùi” có nghĩa là chỉ trong phạm vi tinh thần hoặc chia sớt vật chất cho nhau chớ HOÀN TOÀN không có nghĩa là nói lên ý kiến của mình. Mặc dù sự chia sẻ niềm vui hay nỗi buồn có thể thể hiện bằng lời nói. Vậy mà chữ chia sẻ lại được sử dụng sai bét bèn bẹt mà không ai hiểu ra.

Có nhiều người thắc mắc là không biết từ đâu lại có chữ chồng được viết là ck và vợ lại viết là vk???

Một chữ nữa là không biết từ đâu mà bây giờ phổ biến đơn vị tiền tệ của VN là đồng thì bây giờ lại viết chữ K để chỉ đơn vị ngàn đồng??? Thí dụ 20 ngàn hoặc 20.000 đồng thì ghi là 20K!!!

Một người nước ngoài đi tới một nước khác có lẽ một trong những điều cần biết là đơn vị tiền tệ của đất nước đó. Nhưng qua tới VN là họ chịu thua vì họ tưởng tiền của VN gọi là K. Tôi có nói chuyện nầy với một người bạn thì được giải thích rằng gọi là K bởi vì theo xu hướng gì đó từ nước ngoài. Tôi nghĩ mình là người VN thì cái gì đúng của người VN phải được giữ lại. Còn cái gì của nước ngoài nếu không hay thì đừng làm ảnh hưởng xấu tới chúng ta. Nhưng tiếc thay chữ K nầy đã được phổ biến khắp nơi, được thốt ra từ cửa miệng của người bình dân và cả người trí thức!!!

Tạm thời ngưng tại đây. Càng viết thấy càng rầu bởi vì không biết tương lai đất nươc đi về đâu khi ngôn ngữ của đất nước mình ngày càng lộn xộn.

Có một câu nói:”Đất nước còn thì văn hoá còn. Văn hoá mất thì đất nước mất”. Mà ngôn ngữ thể hiện văn hoá, tâm hồn, nét riêng của một dân tộc.

Ai có yêu đất nước thì sẽ yêu “tiếng nước tôi”. Và yêu tiếng nước tôi không chỉ là nói suông mà là qua những hành động cụ thể. Mong thay!

Chú thích: Hãy ngắm nhìn những hình ảnh giang sơn gấm vóc để yêu hơn quê hương nầy và yêu tiếng nói của người VN hơn nữa. Đừng làm tiếng Việt trở nên xấu xí vì không hiểu biết.

(Hình lấy trên mạng)

Blog Archive