title

GIẢI THÍCH THÊM VỀ QUÂN ĐỘI MỸ

7/8/2026

—-

Những ngày qua tôi nhận được rất nhiều câu hỏi từ độc giả lớn tuổi về quân đội và ngôn ngữ quân dội thông qua dịch thuật Anh-Việt. Đó là điều khiến tôi rất vui.

Bên cạnh đó, tôi cũng nhận được những lời bình luận khiếm nhã của nhiều độc giả trẻ. Đa số lời lẽ trong các bình luận này rất kém về mặt ngữ nghĩa và thường là dung tục. Vào tài khoản của họ thì chỉ thấy hình đại diện là những cô gái nhưng chỉ có 1 bài đăng hoặc không có bài đăng nào. Đó là những tài khoản rác của những dư luận viên, hoặc là họ làm tay sai cho ai đó, hoặc làm theo chỉ đạo, hoặc kiếm ăn bằng chỉ tiêu số lượng còm dạo, hoặc là bị nhồi sọ bởi cuộc chiến ý thức hệ. Dù là lý do gì đi chăng nữa thì lời bình luận của họ cũng chẳng có giá trị, vì đó không phải là phản biện văn minh.

Dù đó là bình luận tốt hay xấu thì đó cũng là 1 bình luận góp phần vào 1.7 triệu lượt view mà tôi đang nhận. Tính ra, những kẻ tay sai đó lại giúp phần khiến trang Facebook của tôi nổi tiếng hơn.

Tóm lại, những bình luận này động viên tôi viết thêm về quân đội Mỹ và ngôn ngữ chuyên môn trong quân đội nói chung.

- Thứ nhất là về quyền bộ trưởng hải quân và bộ hải quân.

Vị trí ‘quyền’ tức là vị trí tạm thời nhưng có đầy đủ thẩm quyền (authority) của vị trí chính thức. Quyền bộ trưởng hải quân Hùng Cao có đầy đủ thẩm quyền của bộ trưởng hải quân Mỹ. Sở dĩ ông vẫn là ‘quyền’ vì bộ trưởng hải quân phải được Thượng Viện Mỹ bỏ phiếu chuẩn thuận thông qua, và cuộc bỏ phiếu này chưa diễn ra.

Bộ hải quân là dịch từ cụm từ Department of the Navy. Vì cụm từ Department of War dịch là bộ chiến tranh, nên chữ Department trong Department of the Navy cũng được dịch là bộ, vì bản thân chữ department mang nghĩa 1 bộ trong nội các chính phủ Mỹ. Thí dụ, bộ Lao Động = Department of Labor.

- Thứ hai là về học viện quân sự

Võ Bị Lục Quân West Point mang tên chính thức là United States Military Academy (USMA), dịch là Học Viện Quân Sự Hoa Kỳ. Vì nó là học viện quân sự đầu tiên của Mỹ nên mới mang tên Military Academy (học viện quân sự). Nhưng sau khi học viện hải quân Hoa Kỳ (United States Naval Academy-USNA) được thành lập năm 1845 thì có sự phân biệt giữa lục quân và hải quân, nhưng chữ Military Academy (học viện quân sự) lại mang nghĩa chung cho các quân chủng. Từ đó chữ West Point đại diện cho học viện lục quân và ngày càng nổi tiếng. West Point thực ra là tên của 1 thị xã phía bắc của tiểu bang New York, nơi học viện quân sự đầu tiên của Mỹ được thành lập. Nó vốn là 1 pháo đài quân sự nằm dọc dòng sông Hudson nổi tiếng ở tiểu bang New York. Đây là pháo đài trong chiến tranh vệ quốc chống lại hải quân hoàng gia Anh xuôi dòng Hudson tiến đánh New York. Kiến trúc của Võ Bị West Point là một kiến trúc độc đáo của thế giới, vì nhiều toà nhà dựa núi và được xây bằng đá núi màu xám đen rất đẹp. Bản thân tôi ghé thăm West Point 3 lần cùng bạn bè và người thân mà lần nào cũng mê mệt trước kiến trúc và sự hùng vĩ của nó.

Học viện quân sự nói chung được gọi là service academy trong tiếng Anh quân đội Mỹ. Service Academy có West Point (lục quân), Annapolis (hải quân) và Air Force Academy (học viện không quân). Air Force Academy toạ lạc ở thành phố Colorado Springs thuộc tiểu bang Colorado nhưng ít ra gọi vắn tắt là Colorado Springs như West Point hay Annapolis.

West Point nổi tiếng thế giới vì nhiều quốc gia có học viện quân sự mô phỏng West Point, trong đó có trường sĩ quan Đà Lạt, còn gọi là Võ Bị Đà Lạt, của miền Nam trước năm 1975.

Hàn Quốc cũng có 1 học viện quân sự tương đương gọi là Korea Military Academy, viết tắt là KMA.

Nhiều quốc gia gởi sĩ quan trẻ ưu tú nhất của mình tới West Point, Annapolis hay Air Force Academy để học. Vì chỉ tiêu rất ít, chỉ có 1 hay 2 suất nên đa số sinh viên này được chọn lọc rất kỹ.

Hun Sen gởi con trai mình tới West Point năm 1995 để học.

- Bộ trưởng các binh chủng và bộ trưởng chiến tranh (tương đương bộ trưởng quốc phòng) là dân sự (civilian), tức không phải tướng quân đội (military). Tổng tư lệnh quân đội là tổng thống Mỹ, tức cũng là bên dân sự. Nhưng các tư lệnh vùng (commander) là đại tướng hay đô đốc hải quân (4 sao).

Thí dụ, tư lệnh vùng Trung Đông là đô đốc hải quân và tư lệnh vùng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (Indo-Pacific) cũng là đô đốc hải quân.

Vì thông tin mang tính chuyên nghiệp nên mình dừng ở đây, vì viết dài quá sợ mọi người sẽ mệt mỏi.

Chú thích: Hình do 1 độc giả gởi vào mục bình luận. Thấy đẹp nên mình đăng thôi

Hoa OC