title

Cách tỷ phú ở Mỹ và Vn tiêu tiền.. khác nhau ra sao?!

Tháng 10/2022 sau vấn nạn về việc tự ý khoá account bóp nghẹt quyền tự do ngôn luận của Twitter & Facebook, ngay cả tài khoản Tổng Thống Trump còn bị treo chỉ vì ông phản đối cuộc bầu cử gian lận..., tỷ phú Elon đã dùng tiền cá nhân (khoảng 12 tỷ) cộng với vay ngân hàng để MUA lại Twitter, con số là 44 tỷ usd.

Mục đích chính là cứu lại quyền tự do ngôn luận, tức tu chánh án số 1 trong Hiến Pháp Mỹ... Ông bán phần lớn tài sản của mình, chẳng có nhà lầu xe hơi hay kim cương hột xoàn, ông thậm chí ở trong căn nhà dạng trailer tiền chế trị giá $50,000 đậu ngay trong khuôn viên công ty của mình để tiện đi lại công việc.

Tuy nhiên, Twitter nay là X cùng 6-7 công ty công nghệ của Elon không ngừng ăn lên làm ra, tài sản của Musk nay là giàu nhất Thế Giới, chạm con số 1000 tỷ usd. Trong khi đó Musk dành phần lớn thời gian rảnh của mình cho gia đình và những đứa con. Musk có tổng cộng 13 đứa con.

Tháng 12/2025 khi TT Trump công bố trao cho trẻ em sinh 1/1/2025 trở đi, một tài khoản tiết kiệm trị giá $1000 thì ông chủ hãng DELL (hãng máy tính chúng ta hay xài đó, tôi thích Dell vì nó cực bền) đã công bố chi một khoản "Quà nho nhỏ" trị giá 6.25 tỷ usd cho 25 triệu trẻ em con nhà bình dân, từ 10 tuổi trở xuống, mỗi trẻ em là $250 . Tỷ phú đó tên là Michael Dell và vợ là Susan Dell. Vì thế quỹ của họ là Michael & Susan Dell.

Vấn đề là ông Trump cũng như vị tỷ phú Dell kia KHÔNG cho con cá mà cho cái cần câu. Họ không quăng tiền mặt ra rót vào tài khoản dân nghèo cái rụp để rồi người nghèo đi ăn tiêu phung phí trong một tích tắc. Họ bảo dân hãy mở một tài khoản tiết kiệm dài hạn, không khác gì tài khoản Roth IRA, gọi là Trump account, và họ bỏ tiền vô đó, để tiền đẻ ra tiền và cha mẹ KHÔNG TIÊU ĐƯỢC cho tới khi con đạt 18 tuổi cần tiền học nghề hoặc lập nghiệp. Tuy số tiền chỉ $250 nhưng nó có ý nghĩa rất lớn nhằm dạy cho người nghèo một tư duy mới: hãy biết tiết kiệm để dùng tiền đẻ ra tiền cho tương lai, thay vì ăn tiêu sạch sẽ thậm chí là còn âm vào tương lai khi dùng thẻ credit chi tiêu trả góp cho những thứ xa xỉ (mà khả năng thì chưa đủ làm ra để hưởng thụ như xe đẹp, đồ hiệu, du thuyền...) . Nó tạo ra một xu hướng, phong trào, một lối sống hữu ích cho tương lai một đứa trẻ.

Khi có Trump account cộng với một số tiền quà $250 của tỷ phú Dell, cha mẹ của những đứa trẻ này sẽ cảm thấy có động lực để bỏ thêm tiền vào và khoản này được trừ thuế, tối đa $5000/năm. Chính phủ khuyến khích các tập đoàn công ty lớn, chia sẻ khoản đóng góp này cho nhân viên của mình và họ được giảm thuế. Có nhiều công ty đã ra chính sách rằng họ sẽ đóng góp đúng bằng khoản cha mẹ đóng vào Trump account. Tức nếu cha mẹ là nhân viên công ty, mỗi năm đóng $2000 vào quỹ này, thì công ty sẽ match 100%, tức cũng đóng $2000 vào account đó cho đứa trẻ con của nhân viên đó. Rồi mỗi năm dịp Tết, dịp lễ này kia, đứa trẻ thay vì được tặng những món đồ chơi vô bổ, chơi chưa tới 1 ngày nó đã chán vứt đi, thì cha mẹ bỏ tiền vô quỹ này cho con....

Bây giờ hãy thử làm một ví dụ cho con tôi. Cháu sinh 2023 nên chỉ được $250 (không được $1000) của tỷ phú Dell.

IRS hiện cho phép đóng thông thường tối đa $5,000/năm, và giới hạn này sẽ được điều chỉnh theo lạm phát sau 2027.

Tôi giả định sẽ đóng:

* Đóng $5,000 mỗi năm (nếu tôi làm công ty lớn thì khả năng tôi chỉ phải đóng $2500 còn lại công ty sẽ đóng góp cho con tôi) . Thực tế tôi đóng khoảng $2000 còn $500 là tiền mừng tuổi, tiền quà của cháu do gia đình gửi.

* Lợi nhuận đầu tư trung bình 8%/năm

* Đóng đầu mỗi năm để tiền có thời gian sinh lời tối đa

* Đóng trong 15 năm vì hiện cháu mới 3 tuổi

* Chưa tính bất kỳ khoản tài trợ/quà tặng đặc biệt nào

thì khi con tôi 18 tuổi:

Con tôi sẽ có một quỹ khoảng: $146,621

Trong đó:

Tiền tôi thực sự đóng cho con: $5,000 × 15 = $75,000

(Nếu tôi làm công ty lớn và cộng cả tiền mừng tuổi của con thì.... tôi chỉ thực sự đóng có $2000/năm x 15 năm là $30k)

Phần tăng trưởng đầu tư: khoảng $71k - 110k tuỳ vào tình huống gia cảnh khác nhau).

Như vậy khi con 18 tuổi, cháu đã có gần 150k usd trong tay để đầu tư cho học hành hoặc khởi nghiệp. Nếu cha mẹ giáo dục con tốt, cháu tự có học bổng toàn phần mà không cần dùng quỹ này, thì cứ để cho tiền đẻ ra tiền.., sau vài chục năm sẽ thành triệu phú...

Về phía Chính phủ, khi 25 triệu đứa trẻ này lớn lên mà có sẵn quỹ này trong tay, thì Chính phủ giảm áp lực chi tiêu công rất nhiều về khoản tài trợ học phí cho con nhà nghèo. À tôi xin mở ngoặc: Con nhà nghèo ở đây theo Trump account là cha mẹ thu nhập dưới $150,000 chứ ko phải nghèo kiết xác theo tiêu chuẩn nghèo liên bang nha.

Một bước tính toán đôi ba bên đều có lợi: Chính phủ, doanh nghiệp, cha mẹ và con trẻ... bên được giảm thuế, bên bớt gánh nặng xã hội, bên thoát nghèo...

Và đó là cách mà những tỷ phú có đầu óc tiêu tiền ở Mỹ, không chỉ ông Trump, Dell , Elon Musk... mà nhiều tỷ phú khác cũng thường xuyên đóng góp vào các quỹ học bổng hoặc support con nhà nghèo tương tự.

Bạn biết đấy, một tỷ phú thực thụ họ tiêu tiền khác với một tỷ phú may mắn trúng số hoặc gặp thời nhiều lắm (ở Vn gọi là trọc phú).

Trọc phú ở Vn thường không có gì ngoài việc khoe tài sản, khoe nhà xe, khoe đám cưới xa xỉ triệu $$ vàng đeo oằn người, khoe kim cương hột xoàn, khoe đồ hiệu... nhiều đứa quởn quá, hết cái để khoe rồi bèn khoe mông khoe ngực... rất chi là phàm phu tục tử...

Có những kẻ xuất thân không có gì, nhờ bôn ba gặp thời, cậy thế quen quan chức, tranh thủ cướp khoáng sản, đất đai tài nguyên của cả thiên hạ gom về tay mình. Nhờ thế mà giàu nứt đố chứ không có gì giỏi giang xuất chúng.

Do vậy, chúng tiêu tiền rất phung phí và ngu xuẩn... Chúng xây nhà vài chục triệu đô to như lâu đài..., nền nhà to như cái sân bóng mini trong khi nhu cầu ăn ở không hết 1/10, ăn cũng chỉ trên cái bàn 3m2, nằm ngủ cũng chỉ cái giường 6m2... nhưng chúng cứ xây to cho oách. Kim cương thực ra không có giá trị sử dụng gì ngoài làm mũi khoan cắt kim loại trong công nghiệp, đeo nặng trịch người, nhưng chúng đua nhau mua sắm để loè nhau...mỗi dịp đi tiệc hay livestream trước công chúng, kim cương hột to hay nhỏ, hàng hiệu này kia để thể hiện đẳng cấp đứa nào chịu chơi nhất, chứ không có gì cao siêu trí tuệ cả.

Chúng không bao giờ biết đến hai chữ: từ thiện hay học bổng đóng góp cho bá tánh (thực ra bá tánh chính là dân đen mà chúng đã thừa cơ to để cướp hết tài nguyên cũng như cơ hội sống tốt hơn đỡ khốn khó hơn của họ)

Có làm từ thiện chút chút cũng khoe ầm lên, chủ yếu (1) lăng xê hình ảnh cá nhân và doanh nghiệp, (2) khỏi đóng thuế. Cách họ làm từ thiện cũng rất đơn giản vì không có trí tuệ. Chủ yếu là quăng cho người nghèo con cá, mà ít ai nghĩ tới việc cho người ta cái cần câu. Tức là bố thí cho ít tiền mặt hoặc mua ít vật phẩm lúc lũ lụt dịch bệnh, quay video lên mạng xã hội lấy danh... xong rồi thôi... dân nghèo lại vẫn hoàn nghèo.

Allison Pham