title

Thông Minh Hay Trí Tuệ?

Intelligence có nghĩa là Thông Minh chứ không phải Trí Tuệ. Trong nước tiếng Anh kém cho nên dịch bừa là Trí Tuệ và hải ngoại bắt chước theo. Trí Tuệ là Mind hoặc Wisdom. Con khỉ, con chó, con mèo, con cọp, con sư tử, thậm chí con rắn cũng rất thông minh nhưng chúng không có Trí Tuệ.

Một tên trộm hay sát nhân, một người lừa đảo đều rất thông minh nhưng không có trí tuệ. Nếu có Trí Tuệ thì đâu có đi ăn cắp, ăn trộm, ăn cướp, giết người, lừa đảo người ta. Trí tuệ là sự thông suốt bản thể của cuộc sống và thiên nhiên, nhất là đâu là hạnh phúc của con người, đâu là tình người. Người thông minh chưa chắc đã có lòng trắc ẩn. Nhưng người trí tuệ thì đã tiềm ẩn lòng trắc ẩn, lòng thương người, lòng bao dung,độ lượng

Người Âu Châu vì quá thông minh cho nên đi xâm chiếm toàn thế giới và biến họ thành thuộc địa. Ngày nay nhờ có Trí Tuệ soi sáng mà họ thấy đó là tội ác và sai lầm. Thông minh nhiều khi chỉ hại người và là một tội ác. Thông minh khám phá ra nguyên tử. Từ nguyên tử chế thành bom nguyên tử hủy diệt loài người và trái đất này. Chúng ta cần mở mang trí tuệ hơn là thông minh. Tôi dù sống ngu đần (không Intelligence) nhưng lúc nào cũng cố gắng mở mang trí tuệ để mong đạt tới An Lành, Hạnh Phúc, diệt trừ Tham Sân Si. Càng thông minh con người càng lừa dối, giết hại nhau và thế giới càng đi tới hỗn loạn và hủy diệt. Gặp một người khù khờ chúng ta an tâm, không lo sợ vì họ không có khả năng lừa dối chúng ta. Gặp một người quá thông minh chúng ta lo sợ vì họ có thể qua mặt, lừa dối, dụ dỗ chúng ta.

Bạn ơi,

Sống với đời thì cần sự thông minh để bảo vệ mình và tranh giành lợi lạc. Sống với đạo thì cần sự hiền lành khù khờ, chấp nhận sự thiệt thòi, ai hơn mình cũng được, ai thông minh, giỏi hơn mình cũng được.

Tôi sợ sự thông minh lắm. Tôi quý mến sự khù khờ như câu ngạn ngữ của Trung Hoa, “Đại trí nhược ngu” tức người có trí tuệ lớn dường như khù khờ, ngu dại. Trong Phật Giáo có lời dạy “Sở Tri Chướng” tức càng biết nhiều, càng giỏi sẽ là chướng ngại cho việc tiến tới Trí Tuệ và Quả Lảnh tức không thể tiến tới sự Thánh Thiện được.

Bạn ơi,

Muốn tiến vào cửa Thiền thì bạn phải vứt bỏ tất cả sự thông minh, lanh lợi, khôn ngoan, hiểu biết của ngoài đời trước cổng chùa… để tâm hồn bạn trong trắng như một bé thơ. Sự trong trắng của một bé thơ, chưa vướng mắc, chưa chấp trụ vào đâu, ngây thơ mà dễ thương… chính là trí tuệ tuyệt vời nhất…giống như lời Phật dạy trong Kinh Kim Cang, muốn tâm trong trắng thì phải “Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm”.

-Với sự thông minh thì có giàu nghèo, sang hèn. Với trí tuệ thì chẳng có giàu nghèo sang hèn. Tất cả đều như nhau. (Bát Nhã Tâm Kinh)

-Với thông minh thì có khôn ngoan và ngu dại. Với trí tuệ thì khôn ngoan và ngu dại đều như nhau. (Bát Nhã Tâm Kinh)

-Với thông minh thì có đẹp xấu. Với trí tuệ thì đẹp xấu đều như nhau (Bát Nhã Tâm Kinh)

-Với thông minh thì có cao thấp. Với trí tuệ thì chẳng có sự cao thấp.

-Với thông minh thì có bợn nhơ và thanh tịnh. Với trí tuệ thì tất cả đều bất tịnh, bất cấu (Bát Nhã Tâm Kinh)

-Cụ Nguyễn Du nói rằng, ”Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài.” AI hay sự thông minh là Tài. Còn Trí Tuệ chính là chữ Tâm.

Bạn ơi,

Kho tàng kiến thức, thông minh, uyên bác của AI chỉ là sự Thông Minh.

Nó không phải là Trí Tuệ. Nhân loại cần Trí Tuệ để sống trong hòa bình, cảm thông và tình huynh đệ.

Thiện Quả Đào Văn Bình