THIẾU TÁ VŨ VĂN PHAO - CHUYỆN MỘT NGƯỜI LÍNH NẰM LẠI Ở ARLINGTON
Cựu Tiểu Đoàn Trưởng Tiểu Đoàn 4 / Trung Đoàn 2 / Sư Đoàn 1 Bộ Binh.
Tôi đã từng gặp nhiều người lính trong những năm tháng chiến tranh. Có người trở về, có người nằm lại. Có người còn có một nấm mồ để đồng đội tìm đến thắp một nén nhang. Nhưng cũng có những người mất tích giữa rừng sâu, nhiều năm sau gia đình vẫn không biết người thân của mình nằm ở đâu.
Thiếu Tá Vũ Văn Phao là một trong những trường hợp như vậy.
Tôi viết những dòng này không phải để kể một câu chuyện chiến tranh cho thật ly kỳ.
Chiến tranh vốn chẳng có gì để kể cho hay.
Với những người đã từng ở trong cuộc chiến,
chiến tranh là những cuộc chạm súng, với những quả đạn pháo ngày đêm, mưa nắng thất thường, những chuyến hành quân dài, những bữa cơm vội vàng, những người đồng đội hôm nay còn ngồi bên nhau nhưng ngày mai có thể không còn nữa.
Chuyện của Thiếu Tá Phao, tôi muốn kể lại đơn giản như một người lính nhắc đến một người lính, giản dị, đau thương, nhưng rất đáng để người sau nhớ đến.
*
Thiếu Tá Vũ Văn Phao xuất thân từ Trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam tại Đà Lạt. Ông là Tiểu Đoàn Trưởng Tiểu Đoàn 4, Trung Đoàn 2, Sư Đoàn 1 Bộ Binh.
Đầu năm 1968, Tiểu Đoàn 4/2 đang hành quân ở vùng A Lưới. A Lưới là địa điểm ở miền rừng núi cao trong dãy Trường Sơn hùng vĩ, giáp biên giới Lào và thung lũng A Shau chiến sử, nằm ở phía Tây tỉnh Thừa Thiên Huế, cách thành phố Huế khoảng 70 km.
A Lưới ngày đó không phải là một nơi dễ sống. Núi rừng hiểm trở, với thời tiết miền Trung Việt Nam thay đổi rất nhanh. Mưa xuống là có khi mưa cả ngày đêm hay giông bão thường xuyên, đường sá lầy lội, liên lạc và tiếp tế đều trở nên khó khăn.
Có những lúc người lính ngoài mặt trận không cần gì nhiều. Chỉ mong có một bữa cơm đàng hoàng, một điếu thuốc ấm lòng, một ít đạn dược, thuốc men và biết rằng tuần sau sẽ có chuyến bay tiếp tế vào.
Nhưng trong những ngày mưa bão ấy, trực thăng không thể bay. Tiểu đoàn đã gần một tuần không nhận được lương thực tiếp tế.
Giữa rừng sâu, khi nguồn tiếp tế bị cắt đứt, người lính phải tự tìm kiếm những gì có thể ăn được để sống qua ngày. Đó là một hoàn cảnh mà chỉ những người từng trải qua chiến trường mới có thể hiểu hết sự khắc nghiệt.
Ngày đó, Thiếu Tá Phao đang đi phép.
Khi trở lại hậu cứ, nghe báo cáo tình hình của đơn vị, ông biết đồng đội ngoài đó đang rất khó khăn.
Tôi nghĩ, người lính với chức vụ chỉ huy lâu năm thường hiểu một điều: mình có thể ở hậu cứ, có thể có một mái che, có cơm ăn, nhưng đồng đội của mình thì đang đói, nằm chiến đấu giữa rừng. Và ông không thể ngồi yên.
*
Rồi thời tiết tạm ngớt. Cơn bão nhẹ đi .
Có một chuyến trực thăng chuẩn bị bay vào A Lưới để tiếp tế. Thiếu Tá Phao quyết định đi theo.
Có thể người ngoài nhìn vào sẽ hỏi: tại sao ông phải đi?
Nhưng với một cấp chỉ huy ở chiến trường, đôi khi câu hỏi đó không cần phải trả lời.
Đồng đội của mình đang ở ngoài kia. Trách nhiệm và bổn phận đối với những người lính của mình. Thế là lên đường.
*
Chiếc trực thăng cất cánh.
Nhưng nó đã không bao giờ trở lại.
Không ai biết chính xác những người trên chuyến bay ấy đã trải qua những giây phút cuối cùng như thế nào. Chỉ biết rằng từ ngày hôm đó, một người chỉ huy Việt Nam Cộng Hòa và những quân nhân Hoa Kỳ cùng đi trên chuyến bay ấy đã biến mất giữa vùng núi rừng chiến tranh.
*
Từ đó, ông trở thành một người mất tích.
Không có một đám tang đầy đủ.
Không có một ngôi mộ để người thân tìm đến.
Chỉ còn lại một khoảng trống và một câu hỏi kéo dài qua năm tháng:
Người của mình nằm ở đâu? Trong rừng núi Trường Sơn.
*
Sau năm 1975, trong những chương trình tìm kiếm quân nhân Hoa Kỳ mất tích tại Việt Nam, các toán MIA bắt đầu lần tìm những dấu tích của chiếc trực thăng mất tích từ năm 1968.
Công việc ấy kéo dài qua nhiều năm.
Rừng núi thay đổi. Chiến tranh đã đi qua từ lâu. Nhưng những dấu vết của một chuyến bay năm nào vẫn còn nằm đâu đó dưới đất.
Chương trình MIA được thỏa thuận và tìm kiếm. Rồi người Mỹ tìm thấy. Chiếc trực thăng còn đó. Các Hài cốt được phát hiện cùng với những vật chứng còn sót lại.
Trong số đó có một tấm thẻ bài.
Tên trên tấm thẻ ấy là:
Vũ Văn Phao.
Sau các cuộc giám định và xét nghiệm DNA, danh tính được xác nhận.
*
Hơn ba mươi năm.
Một người lính mất tích hơn ba mươi năm, cuối cùng cũng được gọi lại bằng chính tên của mình.
Tôi nghĩ, đối với một người đã nằm lại chiến trường lâu như vậy, tìm được hài cốt và xác định được danh tính đã là một điều may mắn rất lớn.
*
Nhưng câu chuyện của Thiếu Tá Phao còn một đoạn mà ít người Việt Nam biết.
Ông được đưa về Hoa Kỳ.
Không phải về quê nhà.
Không phải về một nghĩa trang quân đội Việt Nam Cộng Hoà. (*)
Mà về an táng tại Nghĩa Trang Quốc Gia Arlington. Nơi yên nghỉ của nhiều thế hệ quân nhân Hoa Kỳ đã phục vụ và hy sinh trong lịch sử quân đội nước này.
*
Ngày 8 tháng 11 năm 2002, Thiếu Tá Vũ Văn Phao được an táng cùng những quân nhân Hoa Kỳ đã cùng ông thực hiện chuyến bay cuối cùng:
Lieutenant Colonel Donald Parsons
Major David Padgett
Captain Ronald Briggs
Chief Warrant Officer Charles Stanley
Sergeant First Class Robert O’Hara
Pfc Eugene Christiansen
Chiến tranh đã qua từ lâu !
Những người từng tham chiến ngày ấy cũng lần lượt già đi. Nhiều người đã không còn nữa.
Nhưng ở Arlington, những cái tên ấy vẫn còn nằm đó.
Im lặng.
Cô đơn.
*
Tôi chưa từng nghĩ một người lính Việt Nam Cộng Hòa lại có ngày nằm trong Arlington National Cemetery.
Nhưng khi biết câu chuyện của Thiếu Tá Phao, tôi lại thấy điều đó có một ý nghĩa rất riêng.
*
Nếu một ngày nào đó anh em có dịp đến Arlington National Cemetery, hãy thử tìm đến Section 60, Grave 7899.
Ở đó có một tấm bia.
Trên bia có tên những quân nhân US Army và một người lính thuộc South Vietnam Army:
Major Phao Van Vu.
Chỉ có vậy.
Một cái tên.
Một cấp bậc.
Một tấm bia đá.
Tấm bia không kể gì cả.
Nhưng người lính nhìn vào đó có thể hiểu.
Bởi chúng ta từng biết những chuyến bay như vậy.
Từng biết những người đi vào rừng rồi không trở lại.
Từng biết cảm giác chờ một người thân trở về mà chờ mãi không thấy.
Từng biết gia đình vấn khăn tang và con cháu chỉ có tấm hình trên bàn thờ.
Và cũng từng hiểu rằng có những người lính ra đi không phải vì họ không sợ.
Họ đi vì ngoài kia còn có đồng đội của họ.
*
Tôi không biết Thiếu Tá Phao đã nghĩ gì trong những phút cuối cùng trên chuyến bay năm ấy.
Không ai biết.
Có lẽ cũng không cần phải đoán.
Tôi chỉ nghĩ đến một chuyện rất đơn giản:
Ông là một người chỉ huy, Danh Dự và Trách Nhiệm.
Đôi khi, chuyện của người lính chỉ đơn giản như vậy.
Không cần những lời quá lớn.
Không cần biến họ thành những nhân vật huyền thoại.
Chỉ cần nhớ rằng họ đã từng sống, từng chiến đấu, từng có những chiến hữu bên cạnh và từng có một ngày phải lên đường.
Đối với người sống, có thể đó chỉ là một sự khác biệt nhỏ.
Nhưng đối với gia đình và những người từng biết ông, tôi nghĩ đó là một điều rất lớn.
Bởi mất tích nghĩa là chưa biết người thân của mình nằm ở đâu.
Còn một ngôi mộ, dù ở xa đến đâu, vẫn là có một nơi để trở về.
*
Có những người lính trở về với một vết thương.
Có người trở về với mái tóc bạc.
Có người trở về chỉ còn một cái tên trên giấy.
Có người trở về sau những tháng năm Tù đày gian khổ.
Và có những người phải mất hơn ba mươi năm mới có được một nơi để người khác gọi là mộ.
Thiếu Tá Vũ Văn Phao là một người như thế.
Ông đã đi qua chiến tranh.
Chiến tranh đã đi qua đời ông.
Nhưng cái tên của ông vẫn còn lại.
Không phải ở một nơi nào đó thật xa xôi trong quân sử.
Mà ở một tấm bia đá tại Arlington.
Major Phao Van Vu.
Một người lính Việt Nam Cộng Hòa.
Nếu có dịp đến Arlington, anh em hãy ghé Section 60, Grave 7899.
Đừng vội đi.
Đứng lại một chút.
Nhìn tấm bia.
Đọc tên ông.
Không cần phải nói những lời thật hay.
Người lính chúng ta không cần những điều đó.
Chỉ cần một người còn nhớ.
Nhớ rằng ngày ấy đã có một Thiếu Tá Vũ Văn Phao.
Hơn ba mươi năm sau, ông mới có một nơi để nằm xuống.
Một nơi rất xa quê hương, Tổ Quốc VNCH cũng không hiện hữu.
Nhưng ít nhất, ở đó có tên ông.
Và nếu một người lính có thể mong điều gì sau tất cả những năm tháng ấy, tôi nghĩ có lẽ chỉ cần một điều:
Đừng quên tôi !
Vậy thôi.
Thiếu Tá Vũ Văn Phao.
Chúng tôi nhớ ông.
*
Tê Giác 1/57.
Dấu Chân Anh.
09/2026.
No comments:
Post a Comment