title

ĐAN MẠCH VÀ 4 QUỐC GIA ÂU CHÂU THỐNG NHẤT LẬP “TRUNG TÂM HỒI HƯƠNG” NGOÀI EU, DỰ KIẾN BẮT ĐẦU TỪ 2027

Đan Mạch cùng Đức, Hòa Lan, Áo và Hy Lạp hôm thứ Sáu đã đồng ý về một mô hình thiết lập các “trung tâm hồi hương” tại những quốc gia không thuộc Liên Hiệp Âu Châu. Các nước này hy vọng có thể bắt đầu đưa những người di dân bị bác đơn xin tị nạn đến các cơ sở đó sớm nhất từ năm 2027.

Thỏa thuận được công bố sau một ngày họp tại Copenhagen. Đây là bước mới nhất trong nỗ lực của một số quốc gia EU nhằm đưa những người đã bị bác đơn xin tị nạn sang các nước thứ ba bên ngoài khối, thay vì tiếp tục để họ ở lại trong lãnh thổ EU.

Morten Bødskov, Bộ trưởng Di trú và Hội nhập Đan Mạch, nói các nước đang tiến tới điều mà ông gọi là “một sự thay đổi căn bản” đối với hệ thống di trú và tị nạn chung của Âu Châu. Ông cùng các bộ trưởng của Đức, Hòa Lan, Áo và Hy Lạp cho biết 5 quốc gia đang thương lượng với các chính phủ, phần lớn tại Phi Châu, về những địa điểm có thể được sử dụng cho mô hình này.

Các tổ chức nhân quyền đã chỉ trích kế hoạch đưa người di dân đến các trung tâm hoặc cơ sở giam giữ tại những nước thứ ba. Họ cho rằng các quốc gia Âu Châu không thể bảo đảm quyền của những người bị đưa tới đó sẽ được tôn trọng.

Bødskov bác bỏ quan điểm cho rằng cụm từ “trung tâm hồi hương” chỉ là một cách gọi khác của các trung tâm giam giữ và trục xuất. Ông nói Tổ chức Di cư Quốc tế và cơ quan tị nạn của Liên Hiệp Quốc sẽ giám sát các cơ sở này.

“Chúng tôi không nói về các trại. Chúng tôi nói về những cơ hội, về một cơ hội mới cho những người di dân bất hợp lệ hiện không thể trở về quốc gia của họ và không có căn bản pháp lý để ở lại các nước của chúng tôi,” Bødskov nói.

Tuy nhiên, UNHCR nói với Associated Press rằng cơ quan này “chưa được tiếp xúc với các chi tiết của một đề nghị như vậy.” Vì thế, UNHCR cho biết chưa thể bình luận về những sắp xếp cụ thể đang được thảo luận hoặc vai trò nào mà cơ quan này có thể đảm nhận.

Các bộ trưởng không nêu tên những quốc gia thứ ba đang được xem xét, nhưng Bødskov cho biết họ dự kiến đạt được thỏa thuận đầu tiên vào đầu năm 2027. Ông cũng thừa nhận rằng chỉ vài năm trước, ý tưởng về các “trung tâm hồi hương” từng bị chế giễu và bị xem là không phù hợp với luật EU cũng như luật quốc tế.

Luật EU sau đó đã thay đổi trước áp lực chính trị và dư luận đòi hỏi các biện pháp cứng rắn hơn đối với di trú bất hợp lệ. Hồi tháng 6, các nhà lập pháp Âu Châu bỏ phiếu cho phép các quốc gia thành viên tự thiết lập các trung tâm bên ngoài EU hoặc hợp tác theo những nhóm nhỏ, rồi đưa những người bị bác đơn xin tị nạn đến đó thay vì đưa họ trở về quốc gia nguyên quán.

“Đây là điều mới và mang tính đột phá,” Bộ trưởng Tị nạn và Di trú Hòa Lan Bart van den Brink nói.

Đầu tháng 8, phát ngôn viên chính phủ Rwanda Yolande Makolo nói việc Rwanda thương lượng với các quốc gia Âu Châu và những nước khác về khả năng tiếp nhận người xin tị nạn không được phép cư trú ở nơi khác là điều “tự nhiên.” Makolo viện dẫn một cơ chế trung chuyển khẩn cấp được thiết lập tại Gashora năm 2018 dành cho những người được di tản khỏi Libya và được ở đó cho tới khi được tái định cư tại các quốc gia thứ ba.

Makolo nói một trong những ý tưởng được thảo luận là cung cấp một “nơi an toàn” cho những người không còn nơi nào khác để đi. Tại đó, họ có thể được chăm sóc y tế, huấn luyện và nghỉ ngơi trong thời gian hồ sơ tị nạn được cứu xét, trước khi có thể trở về quê nhà nếu an toàn hoặc được tái định cư tại một quốc gia khác.

“Chúng tôi muốn trở thành một phần của giải pháp cho một vấn đề lớn mang tính toàn cầu,” Makolo nói.

Hiện vẫn chưa rõ các quốc gia đang thương lượng với EU sẽ nhận được điều gì để đổi lấy việc tiếp nhận những người di dân bị Âu Châu bác đơn tị nạn. Các tổ chức bảo vệ quyền của người di dân tiếp tục chỉ trích kế hoạch thiết lập các trung tâm ở nước ngoài, cho rằng việc theo dõi và thực thi các tiêu chuẩn nhân quyền tại những nơi này có thể gặp khó khăn.

Ủy viên Nhân quyền Hội đồng Âu Châu Michael O’Flaherty nói rằng “những bảo đảm mơ hồ về việc tuân thủ luật nhân quyền là chưa đủ.” Ông nói các quốc gia cần cam kết những biện pháp bảo vệ cần thiết để ngăn việc hình thành những nơi mà quyền con người không được kiểm soát.

Các bộ trưởng Âu Châu tại Copenhagen nhấn mạnh những trung tâm mới sẽ tuân thủ luật Âu Châu và luật quốc tế. Van den Brink cho biết các cuộc thảo luận kỹ thuật và những chuyến công tác tới các quốc gia đối tác tiềm năng sẽ được sử dụng để hiểu rõ hơn về tình trạng nhân quyền và điều kiện sinh sống của người tị nạn.

Ông nói mục tiêu là thực hiện kế hoạch “theo cách của Âu Châu,” phù hợp với các giá trị, luật quốc tế và đặt nhân quyền ở vị trí trung tâm. Trong khi đó, tổ chức PICUM tại Brussels lên án cuộc họp ở Copenhagen, cho rằng việc đưa việc kiểm soát di trú ra bên ngoài EU chỉ là một cách cũ nhằm đưa người di dân ra khỏi tầm mắt và tránh các nghĩa vụ về nhân quyền.

Nguồn: Associated Press / Breitbart

Phân tích và biên tập: Luan Vo

Tin Hoa Kỳ by VLKT News