title

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum có thể đẩy mối quan hệ giữa Mỹ và Mexico vào thế đối đầu

Hôm nay, bà Sheinbaum và Bộ Ngoại giao Mexico tuyên bố sẽ đệ đơn khiếu nại hình sự chống lại các đặc vụ ICE của Mỹ, sau cái chết của ông Lorenzo Salgado Araujo, một người nhập cư bất hợp pháp.

Nguyên nhân là nhân viên ICE đã nổ súng bắn chết Lorenzo Salgado Araujo tại Houston, Texas vào sáng ngày 7/7/2026 tại khu East End, đây là một khu vực có cộng đồng người gốc Latinh sinh sống rất đông đúc.

Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) và ICE cho biết các đặc vụ đang tiến hành một "chiến dịch thực thi pháp luật có mục tiêu" để bắt giữ người nhập cư bất hợp pháp. Lúc này, các đặc vụ đã yêu cầu dừng chiếc xe truck màu trắng do Araujo lái và ông đã cố tình chống cự và tìm cách lẩn trốn.

DHS khẳng định ông Araujo đã cố tình lao xe trực diện, tông thẳng vào một đặc vụ tại xe của lực lượng hành pháp, ông đã "biến chiếc xe của mình thành vũ khí", do đó đặc vụ buộc phải khai hỏa. DHS tuyên bố khẳng định đặc vụ nổ súng hoàn toàn là để tự vệ.

Lorenzo Salgado Araujo, 52 tuổi là công dân Mexico, nhập cư bất hợp pháp và làm việc tại Mỹ hơn 30 năm. Ông bị trúng đạn và tử vong sau khi được đưa đến bệnh viện cấp cứu. Ba người đồng nghiệp đi cùng xe với ông đã bị ICE bắt giữ ngay tại chỗ.

Vụ này đã khiến hàng trăm người dân và các nhà hoạt động thuộc Hiệp hội Công dân Mỹ gốc Latinh (LULAC) đổ xuống đường biểu tình tại Magnolia Park (Houston) để đòi công lý cho nạn nhân, họ cáo buộc ICE lạm dụng vũ lực quá mức đối với người lao động không vũ trang.

Con trai Araujo là Ronaldo Salgado, cùng cộng đồng người nhập cư Latin đã bác bỏ hoàn toàn lời giải thích của ICE tại một cuộc họp báo lớn diễn ra vào hôm qua. FBI cho biết sẽ điều tra kỹ lưỡng vụ nổ súng này.

Nhưng Tổng thống Sheinbaum lập tức nhảy vào cuộc, bà chỉ trích dữ dội và tuyên bố chính phủ Mexico đang chuẩn bị đệ đơn khiếu nại hình sự đối với các cơ quan giam giữ và thực thi pháp luật của Mỹ vì hành vi ngược đãi và sát hại công dân nhập cư.

Dư luận Mỹ cũng bùng lên mạnh mẽ ngay sau các tuyên bố của Mexico. Nhiều nhân vật cánh hữu và các nhóm ủng hộ chính sách siết chặt biên giới, đang yêu cầu Bộ Ngoại giao Mỹ phải có những biện pháp đáp trả pháp lý và ngoại giao tương xứng để bảo vệ công dân của mình.

Họ cho rằng Bộ Ngoại giao Mỹ cũng cần có hành động pháp lý đối với chính phủ Mexico vì đã có hàng ngàn công dân Mỹ bị sát hại bởi công dân Mexico ngay trên đất Mỹ.

Họ lập luận rằng phía Mexico đang can thiệp thô bạo vào quyền thực thi pháp luật nội địa của Mỹ để bảo vệ một công dân cư trú bất hợp pháp chống đối đặc vụ, trong khi chính phủ Mexico lại phớt lờ trách nhiệm quản lý tội phạm xuyên biên giới, điển hình là các băng đảng, tập đoàn tội ác.

Họ cũng đề nghị chính quyền dùng áp lực pháp lý để cắt giảm các khoản viện trợ an ninh quốc tế cho Mexico, hoặc áp thuế lên lượng kiều hối gửi về nước này nếu Mexico không hợp tác ngăn chặn làn sóng tội phạm và di cư lậu.

Như vậy, Tổng thống Sheinbaum đã chủ động đẩy một vụ nhỏ tại địa phương (vừa xảy ra, chưa điều tra) thành một vụ lớn hơn nhiều, có thể gây khủng hoảng ngoại giao cấp quốc gia và có thể tổn hại đến chính kinh tế Mexico (nếu bị Mỹ áp thuế kiều hối).

Bà Sheinbaum đã đẩy sự việc đi xa hơn các tiền lệ ngoại giao thông thường, thường thì một vụ nổ súng liên quan đến lực lượng thực thi pháp luật sẽ được điều tra nội bộ bởi các cơ quan tư pháp Mỹ (như Biện lý Quận, FBI). Việc nguyên thủ một quốc gia lập tức can thiệp và đòi truy tố cơ quan tư pháp của nước láng giềng là hành động nhảy vọt về mặt ngoại giao.

Giới phân tích cảnh báo hành động này có thể khiến ông Trump áp đặt các biện pháp trả đũa kinh tế nặng nề hơn như tăng thuế quan, siết chặt thị thực của công dân Mexico hoặc phong tỏa dòng kiều hối gửi về nước.

Bằng cách chọn giải pháp đối đầu công khai thay vì đối thoại kín qua các kênh ngoại giao bí mật, chính quyền Mexico đã biến một vụ việc đau lòng tại Houston thành mồi lửa châm bùng một cuộc khủng hoảng toàn diện, đẩy quan hệ Washington - Mexico vào giai đoạn căng thẳng khó kiểm soát.

*Bên trái tấm ảnh minh hoạ (ghép lại) tượng trưng cho những nạn nhân là công dân Mỹ gồm cả trẻ em, cảnh sát, người lao động... đủ mọi lứa tuổi đã bị chính công dân Mexico sát hại trên đất Mỹ. Bà Sheinbaum và ông Araujo ở bên phải tấm ảnh.

FB Uyen Vu