title

12 người Công giáo Mỹ đã góp phần định hình Hợp chủng quốc Hoa Kỳ

Tác giả: Francesca Pollio Fenton (EWTN News)

Khi Hợp chủng quốc Hoa Kỳ kỷ niệm 250 năm ngày thành lập vào ngày Quốc khánh năm nay, người Mỹ đang suy tư về những người mà lòng dũng cảm, khả năng lãnh đạo và tầm nhìn của họ đã góp phần định hình lịch sử của quốc gia.

Mặc dù người Công giáo không phải lúc nào cũng được chào đón nồng nhiệt trong nước Mỹ non trẻ, nhiều người Công giáo đã đóng vai trò không thể thiếu trong việc xây dựng đất nước, chứng minh rằng tình yêu Thiên Chúa và tình yêu đất nước có thể song hành.

Dưới đây là 12 người Công giáo Mỹ mà cuộc đời và di sản của họ đã để lại dấu ấn vĩnh cửu đối với Hoa Kỳ.

1. Đức Tổng Giám mục John Carroll (1735–1815)

John Carroll trở thành vị giám mục Công giáo đầu tiên, và sau đó là tổng giám mục đầu tiên, tại Hoa Kỳ sau cuộc Cách mạng Mỹ. Ngài đã tổ chức Giáo hội Công giáo Mỹ bằng cách thành lập các giáo phận và sau đó sáng lập Georgetown College, nay là Đại học Georgetown danh tiếng.

Carroll tin rằng tự do tôn giáo là yếu tố thiết yếu đối với nền cộng hòa mới và đã làm việc chặt chẽ với các nhà lập quốc để bảo đảm người Công giáo có thể phát triển tại Mỹ. Sự lãnh đạo của ngài đã đặt nền móng thể chế cho Giáo hội Công giáo tại Hoa Kỳ.

2. Charles Carroll vùng Carrollton (1737–1832)

Là người Công giáo duy nhất ký tên vào Bản Tuyên ngôn Độc lập, Charles Carroll vùng Carrollton, anh em họ của Đức Tổng Giám mục John Carroll, chiếm một vị trí độc tôn trong lịch sử Mỹ.

Vào thời điểm người Công giáo phải đối mặt với các hạn chế pháp lý và sự nghi kỵ lan rộng tại các thuộc địa, Carroll đã trở thành một trong những chính khách hàng đầu của tiểu bang Maryland và là người ủng hộ nhiệt thành cho nền độc lập.

Ông vẫn là một người Công giáo ngoan đạo suốt đời, minh chứng rằng một người có thể vừa trung thành với đức tin, vừa nồng nàn lòng yêu nước. Sự nghiệp phục vụ công chúng của ông, gồm việc giúp phê chuẩn Hiến pháp và là một trong những thượng nghị sĩ Hoa Kỳ đầu tiên của Maryland, đã mở đường cho quyền tự do tôn giáo lớn hơn và sự chấp nhận người Công giáo trong đời sống công vụ Mỹ.

3. Thánh Junípero Serra (1713–1784)

Là một nhà truyền giáo dòng Francisco người Tây Ban Nha, Junípero Serra đến vùng đất California ngày nay vào năm 1769 và thành lập cơ sở đầu tiên trong số 21 cơ sở truyền giáo trải dài dọc bờ biển California. Những nơi này đã trở thành trung tâm loan báo Tin Mừng, nông nghiệp, giáo dục và đời sống cộng đồng, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển sơ khai của tiểu bang California sau này.

Dù di sản của ngài từng là chủ đề tranh luận do hệ thống thuộc địa Tây Ban Nha và tác động của nó đối với các cộng đồng bản địa, nhiều nhà sử học thừa nhận rằng Serra thường xuyên vận động để người bản địa được đối xử tốt hơn và tìm cách bảo vệ họ khỏi sự lạm dụng của các nhà chức trách thuộc địa.

4. Thánh Elizabeth Ann Seton (1774–1821)

Elizabeth Ann Seton trở thành vị thánh đầu tiên sinh ra tại Mỹ sau khi cải đạo sang Công giáo vào năm 1805. Góa chồng khi còn trẻ, bà đã sáng lập Dòng Nữ tử Bác ái Thánh Joseph, hội dòng nữ đầu tiên được thiết lập tại Hoa Kỳ. Bà cũng mở trường Công giáo miễn phí đầu tiên của quốc gia tại Maryland.

Đức tin đã thôi thúc bà cống hiến cả đời cho việc giáo dục trẻ em và phục vụ người nghèo. Hệ thống trường học và các cộng đồng tôn giáo do bà thiết lập đã trở thành nền tảng của giáo dục Công giáo tại Mỹ.

5. Chuẩn tướng John Barry (1745–1803)

Người nhập cư gốc Ireland John Barry đến các thuộc địa Mỹ khi còn là một chàng trai trẻ và trở thành một trong những chỉ huy hải quân lừng lẫy nhất trong Chiến tranh Cách mạng. Ông thường được nhớ đến với danh hiệu "Cha đẻ của Hải quân Hoa Kỳ". Barry đã chỉ huy nhiều chiến thắng hải quân quan trọng và sau đó giúp xây dựng lực lượng Hải quân cho quốc gia non trẻ.

Barry luôn giữ vững đức tin Công giáo trong suốt sự nghiệp quân sự, lặng lẽ sống theo đức tin khi phục vụ quê hương thứ hai. Tấm gương của ông cho thấy những người nhập cư Công giáo có thể trở thành những nhà lãnh đạo không thể thiếu trong việc bảo vệ và phát triển Hoa Kỳ.

6. Đức Tổng Giám mục John Ireland (1838–1918)

Đức Tổng Giám mục John Ireland lãnh đạo Tổng giáo phận St. Paul và trở thành một trong những nhà lãnh đạo Công giáo có ảnh hưởng nhất nước Mỹ cuối thế kỷ 19. Ngài cổ vũ giáo dục công lập, chào đón người nhập cư, khuyến khích tham gia dân sự và thúc đẩy ý tưởng rằng người Công giáo có thể hoàn toàn là người Mỹ trong khi vẫn trung thành với Giáo hội.

Phát triển giáo dục là một trong những đặc điểm định hình sự nghiệp của Ireland. Năm 1885, ngài sáng lập Đại học St. Thomas và Học viện St. Thomas. Ngài cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thành lập Đại học Công giáo Hoa Kỳ (CUA) tại Washington, D.C.

7. Daniel Rudd (1854–1933)

Sinh ra trong cảnh nô lệ tại Kentucky, Daniel Rudd đã trở thành một trong những nhà báo Công giáo da đen có ảnh hưởng nhất lịch sử Mỹ. Ông sáng lập tờ American Catholic Tribune, tờ báo Công giáo da đen toàn quốc đầu tiên, và tổ chức Đại hội Công giáo Da đen Toàn quốc lần thứ nhất vào năm 1889.

Rudd tin rằng Giáo hội Công giáo có vai trò độc nhất trong việc thúc đẩy bình đẳng và công lý sắc tộc. Những bài viết và hoạt động vận động của ông đã khuyến khích cả người Công giáo da đen và các nhà lãnh đạo Giáo hội hướng tới sự hòa nhập lớn hơn, đặt nền móng cho các cuộc đối thoại về dân quyền trong lòng Công giáo Mỹ sau này.

8. Đấng Đáng kính Rose Hawthorne Lathrop (1851–1926)

Là con gái của văn hào nổi tiếng Nathaniel Hawthorne, Rose Hawthorne cải đạo sang Công giáo sau khi trải qua nỗi đau mất đi người con trai Francis vì bệnh bạch hầu. Cống hiến hết mình cho Giáo hội, bà thành lập Nhà miễn phí St. Rose dành cho bệnh nhân ung thư nan y tại New York vào năm 1898. Năm 1900, bà trở thành nữ tu, lấy tên là Mẹ Mary Alphonsa, và sáng lập Dòng Đa Minh Hawthorne, một cộng đồng tôn giáo tận tụy chăm sóc những bệnh nhân ung thư nghèo khổ không nơi nương tựa.

Được truyền cảm hứng từ lòng trắc ẩn của Chúa Kitô dành cho những người đau khổ, Hawthorne đã tiên phong trong một sứ vụ tiền thân của nhiều khía cạnh trong chăm sóc cuối đời hiện đại. Công việc của bà đã thay đổi cách chăm sóc bệnh nhân cận tử cho vô số người Mỹ, đồng thời minh chứng cho phẩm giá của mỗi con người. Án phong thánh của bà được mở vào năm 2003 và bà được Đức Giáo hoàng Francisco tuyên phong là Đấng Đáng kính vào năm 2024.

9. Thánh Frances Xavier Cabrini (1850–1917)

Sinh ra tại Ý, Frances Xavier Cabrini đến Hoa Kỳ vào năm 1889 sau khi Đức Giáo hoàng Lêô XIII khuyến khích bà phục vụ cộng đồng người nhập cư Ý đang ngày càng đông đảo, thay vì đi Trung Quốc như ý nguyện ban đầu. Là người sáng lập Dòng Nữ tu Truyền giáo Thánh Tâm Chúa Giêsu, bà đã thiết lập hàng chục trường học, trại trẻ mồ côi và bệnh viện trên khắp đất nước, cung cấp giáo dục, y tế và hỗ trợ tinh thần cho hàng ngàn người nhập cư đang đối mặt với nghèo đói và kỳ thị.

Được phong thánh năm 1946 với tư cách là công dân Mỹ đầu tiên trở thành thánh, Cabrini vẫn là một trong những nhân vật được yêu mến nhất trong lịch sử Công giáo Mỹ. Đức tin kiên định và sự phục vụ không mệt mỏi của bà đã giúp vô số người mới đến xây dựng cuộc sống mới tại Mỹ trong khi vẫn giữ vững phẩm giá của mình.

10. Đấng Đáng kính Augustus Tolton (1854–1897)

Sinh ra trong cảnh nô lệ tại Missouri, Augustus Tolton đã cùng gia đình trốn thoát trong cuộc Nội chiến và sau đó trở thành vị linh mục Công giáo da đen đầu tiên được công nhận công khai tại Hoa Kỳ. Sau khi bị các chủng viện Mỹ từ chối nhiều lần vì sắc tộc, ngài đã được thụ phong tại Rome trước khi trở về mục vụ tại Illinois.

Đức tin không lay chuyển của Tolton trước sự phân biệt chủng tộc đã biến ngài thành biểu tượng của sự kiên trì và hy vọng cho các thế hệ người Công giáo Mỹ. Án phong thánh của ngài được Tổng giáo phận Chicago mở vào năm 2011 và năm 2019, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã tuyên phong ngài là Đấng Đáng kính.

11. Đấng Đáng kính Tổng Giám mục Fulton J. Sheen (1895–1979)

Đức Tổng Giám mục Fulton J. Sheen trở thành một trong những nhân vật truyền thông tôn giáo đầu tiên của Mỹ thông qua các buổi phát thanh và chương trình truyền hình đoạt giải Emmy "Life Is Worth Living" (Cuộc sống đáng sống). Phong cách lôi cuốn của ngài đã mang giáo lý Công giáo đến với hàng triệu gia đình Mỹ trong những năm 1950.

Khả năng giải thích đức tin một cách rõ ràng và hóm hỉnh của Sheen đã giúp Công giáo trở nên gần gũi hơn với cả người Công giáo và những người ngoài đạo. Ngài đã góp phần định hình ngành truyền thông tôn giáo tại Mỹ và vẫn là một trong những nhà truyền giáo có ảnh hưởng nhất đất nước.

Đức Tổng Giám mục Sheen sẽ được phong Chân phước vào ngày 24/9 tới đây tại St. Louis.

12. Tôi tớ Chúa Dorothy Day (1897–1980)

Dorothy Day là một nhà báo, người cải đạo sang Công giáo và là đồng sáng lập Phong trào Công nhân Công giáo trong thời kỳ Đại Suy thoái. Thông qua các ngôi nhà hiếu khách, báo chí và bếp ăn từ thiện, bà đã khuyến khích người Công giáo phục vụ người nghèo đồng thời thúc đẩy hòa bình, phẩm giá con người và công lý xã hội.

Dựa trên Tin Mừng và học thuyết xã hội Công giáo, Day đã thách thức cả Giáo hội và xã hội trong việc chăm sóc những người bên lề. Ảnh hưởng của bà tiếp tục định hình các hoạt động từ thiện Công giáo, hoạt động xã hội và các cuộc thảo luận về đức tin trong đời sống công chúng. Án phong thánh của bà được mở vào năm 2000.

FB Uyen Vu