“AI “ CƯỚP VIỆC? VẬY TƯƠNG LAI ĐI VỀ ĐÂU?
Mười năm trước, người ta thường nói:
“Cứ học kỹ sư đi. Tương lai sáng lắm.”
Ngày nay, nhiều sinh viên ra trường nhìn bảng tuyển người rồi thở dài.
Programmer? AI viết code rất nhanh.
Thiết kế đồ họa? AI tạo hình chỉ trong vài giây.
Dịch thuật? AI dịch gần như tức thì.
Viết nội dung? AI hỗ trợ từ bài báo đến kịch bản.
Kế toán? AI tự động hóa ngày càng nhiều nghiệp vụ.
Ngay cả nhiều kỹ sư nhiều năm kinh nghiệm cũng bắt đầu lo lắng:
“Liệu vài năm nữa mình còn việc làm không?”
Đó không phải là nỗi sợ vô lý.
AI thực sự đang thay đổi thị trường lao động với tốc độ rất nhanh.
Nhưng có một điều cần nhìn rõ. AI không “cướp” mọi công việc.
AI chủ yếu thay thế những phần việc lặp đi lặp lại, có quy tắc rõ ràng.
Điều đó có nghĩa là những người chỉ làm đúng một kỹ thuật duy nhất sẽ chịu áp lực lớn nhất.
Ngược lại, những người biết kết hợp nhiều kỹ năng lại càng có giá trị.
Một kỹ sư biết AI.
Một bác sĩ biết AI.
Một luật sư biết AI.
Một giáo viên biết AI.
Một người kinh doanh biết AI.
Họ không bị thay thế dễ dàng. Họ sử dụng AI như một trợ lý để làm nhanh hơn và tốt hơn.
Có người hỏi:
“Vậy giờ học gì?”
Có lẽ câu hỏi đúng hơn là:
“Học như thế nào để không bị bỏ lại?”
Kiến thức chuyên môn vẫn rất quan trọng. Nhưng bên cạnh đó cần học thêm:
* Sử dụng AI thành thạo
* Giao tiếp.
* Sinh ngữ.
* Quản lý dự án.
* Hiểu khách hàng và thị trường.
* Khả năng học cái mới liên tục.
Một người chỉ biết viết code có thể gặp khó. Nhưng một người biết viết code, hiểu khách hàng, biết quản lý và biết dùng AI sẽ rất khó bị thay thế.
Còn câu hỏi:
“Không lẽ ai cũng đi chạy Uber?” Bây giờ xe không có người lái !
Chắc chắn là không. Lịch sử đã nhiều lần chứng minh, mỗi cuộc cách mạng mới, đều làm mất đi một số nghề nhưng cũng tạo ra rất nhiều nghề mới.
Khi máy tính xuất hiện, nhiều người nghĩ nghề đánh máy sẽ biến mất. Đúng.
Nhưng rồi xuất hiện thảo trình viên, kỹ sư dữ liệu, nhà thiết kế đồ cho người dùng, chuyên gia điện toán đám mây…
Ngày nay, AI cũng đang tạo ra những công việc mà năm năm trước hầu như chưa ai nghĩ tới.
Điều đáng lo nhất không phải AI. Mà là nếu chúng ta ngừng học.
Thế giới sẽ không chờ ai.
AI sẽ không chờ ai.
Nhưng AI cũng không phải là kẻ thù.
Nó là một công cụ rất mạnh.
Người biết sử dụng công cụ sẽ đi nhanh hơn.
Người từ chối học sẽ bị bỏ lại phía sau.
Có thể vài năm tới sẽ còn rất nhiều biến động.
Sẽ có người mất việc.
Sẽ có ngành nghề thu hẹp.
Nhưng cũng sẽ có những cơ hội mới cho những ai chịu thay đổi.
Có lẽ, điều quan trọng nhất không còn là tấm bằng đại học treo trên tường.
Mà là khả năng học suốt đời.
Trong thời đại AI, người chiến thắng không hẳn là người thông minh nhất.
Mà là người thích nghi nhanh nhất.
Phạm Sơn Liêm.
No comments:
Post a Comment