title

Từ hôm nay, 24/07/2026, Mỹ chính thức áp 12.5% lên hàng Việt Nam

Theo đó, Federal Register và USTR đã thông báo hôm qua:

"Các mức thuế mới 10% và 12.5%, có hiệu lực vào Thứ Sáu, nhắm vào 60 đối tác thương mại với cáo buộc thực thi lỏng lẻo lệnh cấm lao động cưỡng bức. Việt Nam... phải chịu mức thuế 12.5%, tương tự như Trung Quốc."

Trong danh sách mà White House / USTR công bố gồm 60 nước thì : "Việt Nam nằm trong nhóm bị đề xuất áp mức thuế cao hơn là 12.5%."

Lý do pháp lý điều tra Section 301 của Trade Act 1974 - USTR kết luận 54 nền kinh tế, trong đó có Việt Nam, đã "đã không ban hành và thực thi một cách hiệu quả lệnh cấm nhập cảng hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức."

Cụ thể:

Mức 10%: cho các nước đã có luật cấm hàng cưỡng bức lao động nhưng thực thi chưa hiệu quả (Canada, EU, Mexico, Bangladesh, Cambodia...)

Mức 12.5%: cho các nước còn lại chưa có luật cấm trực tiếp, trong đó có Việt Nam, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật, Hàn Quốc, Úc...

Lý do Việt Nam bị 12.5%

"USTR ghi nhận bản đệ trình của Việt Nam vào ngày 14 tháng 4 nêu ra các biện pháp ngăn ngừa lao động cưỡng bức. Tuy nhiên, USTR cho rằng Việt Nam chưa thiết lập một lệnh cấm pháp lý trực tiếp đối với việc nhập cảng hàng hóa được sản xuất thông qua lao động cưỡng bức."

Điều này có nghĩa là Mỹ áp 12.5% KHÔNG phải vì Mỹ kết luận "hàng Việt Nam làm bằng lao động cưỡng bức".

Như thế Mỹ phạt vì Việt Nam thiếu luật cấm nhập hàng cưỡng bức từ nước khác vào, chứ không phải cáo buộc trực tiếp nhà máy Việt Nam dùng lao động cưỡng bức.

Tuy nhiên, trong hồ sơ điều tra, USTR có dẫn lại danh sách của Bộ Lao động Mỹ về các mặt hàng Việt Nam bị đưa vào diện theo dõi.

Theo "List of Goods Produced by Child Labor or Forced Labor" của DOL, các mặt hàng của Việt Nam đang bị liệt kê do:

*Bị liệt kê vì "sản xuất bằng lao động cưỡng bức" (vấn đề lớn nhất) gồm: Garments - Cotton. Trích:

"Bộ Lao động Mỹ có lý do tin rằng quần áo cotton sản xuất tại Việt Nam được làm từ nguyên liệu sản xuất bằng lao động cưỡng bức, cụ thể là bông thu hoạch tại Trung Quốc... Khoảng 85% bông của Trung Quốc được sản xuất tại Tân Cương, nơi nghiên cứu cho thấy nó được thu hoạch và chế biến trong điều kiện lao động cưỡng bức."

Năm 2021, Việt Nam nhập 70% vải chứa cotton từ Trung Quốc (2.6 tỷ đô).

*Bị liệt kê trong danh sách dùng lao động trẻ em gồm: Quần áo, gạch, hạt điều, cà phê, cá, giày dép, đồ nội thất, da, hồ tiêu, gạo, cao su, mía đường, chè, dệt may, gỗ, thuốc lá.

Tại Việt Nam, một nguồn lao động cưỡng bức là các tù nhân. Họ phải hoàn thành các "chỉ tiêu lao động" (lột hột điều chẳng hạn), như một cách "cải tạo tốt" nhằm xét giảm án. Cũng có những trường hợp sử dụng lao động là quân nhân tại ngũ (kiểu như lính đi kéo dây điện, dây mạng cho Viettel chẳng hạn).

USTR đặc biệt nhấn mạnh 2 chuỗi cung ứng rủi ro cao ở Việt Nam là:

"chuỗi cung ứng bông và polysilicon dùng trong sản xuất tấm pin mặt trời là những lĩnh vực dễ bị soi về nguy cơ lách luật kiểm soát lao động cưỡng bức.

Vì vậy, những mặt hàng may mặc, giày dép, đồ gỗ, thủy sản xuất cảng sang Mỹ, sẽ bị yêu cầu truy xuất nguồn gốc rất gắt, đặc biệt phải chứng minh vải bông không có nguồn gốc Tân Cương.

59 nước khác cũng bị áp thuế vào hôm nay.

Ghi chú:

Văn Phòng Đại Diện Mậu Dịch Hoa Kỳ (US Trade Representative - USTR)

FB Uyen Vu