Saturday, January 3, 2026

COSTA RICA

Thông thường, gần cuối năm, kẻ già này đi du lịch -trước khi ngồi xe lăn hay mặc áo gỗ hết còn đi đâu được-. Bình thường đi Âu Châu gần cuối năm thăm anh em và bạn già tị nạn bên Âu Châu. Năm nay phá lệ, tháng Chạp vừa qua đi Costa Rica hai tuần, nhưng không tới thủ đô mà đi chơi vùng dọc biển tây-bắc, gần thành phố Tamarindo, cách thủ đô San Jose 6 tiếng lái xe. Xem vùng tỉnh nhỏ, bãi biển, đồng quê cho biết.

Xin kể qua về xứ này để quý độc giả đi chơi cùng.

Tại sao đi Costa Rica? Vì theo nhiều trang mạng, đây là xứ rất đang ăn khách với dân Mỹ, vừa đi du lịch, vừa qua sống lâu dài luôn.

Có nhiều lý do giải thích chuyện này.

Thứ nhất, đây là xứ được coi như nhỏ, chậm tiến nhưng có thể nói tương đối văn minh, tiến bộ nhất trung Mỹ; thứ nhì là xứ ổn định chính trị, dân chủ nhất; thứ ba là xứ an ninh nhất, không trộm cướp; thứ tư, là xứ duy nhất vùng trung Mỹ mà người dân rất thỏa mãn với cuộc sống, không có một người Costa Rica nào tìm cách vào Mỹ lậu; thứ năm là xứ với mức sống rẻ hơn Mỹ xa; và cuối cùng là xứ với đủ bãi biển, sông hồ, núi rừng,... phong cảnh rất đẹp.

Vì những lý do đó, nên Costa Rica cũng có những thủ tục nhập cảnh rất khó, không muốn quá nhiều dân 'ngoại quốc' hay du khách vào gây rối loạn. Khách du lịch Mỹ không cần chiếu khán, nhưng tới phi trường đầu tiên của Costa Rica, muốn được vào, phải có vé máy bay trở về Mỹ, có giấy xác nhận đã đặt phòng của khách sạn hay địa chỉ nhà người thân mình sẽ trú ngụ. Không có những thứ này, sẽ được mời ngồi chờ ở phi trường để lên chuyến bay đầu tiên về Mỹ, không được qua cổng phi trường. Di dân lậu từ Nicaragua hay Panama vào sẽ bị bắt và trục xuất ngay tại biên giới, khỏi qua thủ tục pháp lý rườm rà gì ráo.

Costa Rica có thể chế dân chủ vững mạnh từ lâu đời. Đối ngoại không có ai là thù địch, giao hảo tốt với hàng xóm và cả thế giới, từ Mỹ tới Trung Cộng. Costa Rica có điểm hết sức đặc biệt là không có quân đội, tướng tá hay lính tráng gì vì Hiến Pháp đã giải tán quân đội từ năm 1948, chỉ có một lực lượng cảnh sát, lo chuyện điều hành lưu thông là chính, vì trong nước cũng gần như chẳng bao giờ có trộm cướp giết nhau gì.

Costa Rica là xứ nhỏ nằm ở trung Mỹ, giáp giới với Nicaragua phía bắc và Panama phía nam. Đông là biển Caribbean, và tây là biển Thái Bình Dương. Cách Houston hơn 3 tiếng đồng hồ máy bay, và cách Los hơn 6 tiếng. Đây là xứ mưa quanh năm ngày tháng, chỉ nắng tốt khô ráo cho dân du lịch khoảng 4 tháng từ tháng Chạp tới tháng Ba.


Là đất do Tây Ban Nha khám phá thế kỷ 16 nên trước đây là thuộc địa của Tây Ban Nha, được độc lập năm 1847. Bây giờ nói tiếng Tây Ban Nha. Dân gọi là thổ địa bản xứ đã sống tại đây có thể từ 5.000 năm trước. Cả nước hiện nay có hơn 5 triệu dân. Vùng thủ đô có hơn hai triệu dân. Costa Rica tương đối thưa dân, và phần lớn đất xứ này là rừng núi với nhiều núi lửa ngủ yên từ mấy trăm năm nay, và bãi biển. Đây là xứ cũng được thiên nhiên biệt đãi không bị núi lửa, động đất hay bão lớn đe dọa.

Rừng núi là đất của ... vẹt. Vẹt thật chứ không phải vẹt tị nạn suốt ngày lảm nhảm sỉ vả Trump. Rất nhiều loại vẹt, màu mè rất đẹp, có loại gọi là toucan, có mỏ lớn bằng cả thân. Sau đó là khỉ, với không biết bao nhiêu loại khỉ. Lái xe dọc đường trường, nhìn hai bên đường sẽ thấy vẹt và khỉ trong rừng là chuyện bình thường, không ai để ý. Nhưng con thú 'quốc thuần quốc tuý' của Costa Rica là con 'sloth', không có tên tiếng Việt, là loại thú coi giống khỉ nhưng không phải khỉ, sống bám trên cây.

Costa Rica cũng là đất của đủ màu sắc như hoa đủ loại thật đẹp, bướm đủ màu, chim đủ sắc, ếch nhái đủ màu rất lạ.

Toucan, vẹt, hoa và chim
Khỉ, slot và ếch

Phải nói ngay, những người thích thiên nhiên và màu sắc sẽ rất mê Costa Rica.

Về nông nghiệp, Costa Rica có ba sản phẩm chính là bắp, cây cà phê, và cây cocoa dùng làm sô-cô-la. Có lượng sản xuất lớn nhưng thế giới không bao giờ nghe nói tới cà phê hay sô cô la của Costa Rica, không biết vì không xuất cảng nhiều hay vì phẩm chất không cao lắm.

Tôi dự tính đi Tamarindo vì không muốn đi coi thành phố lớn, mà muốn xem tỉnh nhỏ và đồng quê. Nhưng tính toán của tôi trật bét, vì Tamarindo lại là một trung tâm du lịch lớn. Đi đường, vào khu trung tâm thương mại, bãi biển, vào tiệm ăn, chỉ thấy toàn du khách Mỹ. Rất nhiều. Dân địa phương, ai cũng biết tiếng Anh chút chút, đủ nói chuyện với khách du lịch. Mỗi năm, Costa Rica có trên dưới ba triệu du khách tới viếng, tuyệt đại đa số là từ Mỹ và Canada. Đó là một con số khổng lồ so với tổng số dân có năm triệu người. Bãi biển Tamarindo không đẹp, cát không trắng hay vàng mà là cát đen. Nước lắng, không có sóng. Nghe nói bãi biển phía đông -Caribbean- đẹp hơn nhiều.

Tamarindo tuy là thành phố nhỏ, nhưng vào khu trung tâm thì kẹt xe là bình thường, kiếm chỗ đậu xe còn khó hơn nữa. Nhiều xe nhưng đều chạy chậm vì quá nhiều du khách đi qua đi lại, không chạy bạt mạng như ở xứ đỉnh cao trí tuệ Trường Sơn. Tiệm ăn có những món thông thường của đa số dân trung và nam Mỹ, với căn bản là cơm trắng với chuối chiên và đậu đen hay đậu đỏ, thường ăn với thịt bò bầm, heo xé, gà chiên hay cá nướng. Giống như tất cả các xứ trung và nam Mỹ cựu thuộc quốc của Tây Ban Nha, không có gì món gì đặc trưng của Costa Rica. Đồ ăn 'ngoại quốc' căn bản là thịt bò steak vì Costa Rica có rất nhiều bò, đi đường liên tỉnh, nhìn thấy hai bên đồng cỏ đầy bò trắng và đen.

Tại Tamarindo, lác đác có vài tiệm ăn Tầu và Nhật, nhưng hình như không có dân Việt sống ở đó, tuy nghe nói có một tiệm 'phở gà' giá khoảng 20 đô một tô. Kẻ này nghe nói nhưng không thấy, không có dịp tới ăn, không biết ngon dở thế nào.

Theo nhiều trang mạng, vật giá ở Costa Rica rẻ hơn ở Los Angeles cỡ 60%. Sự thật có thể rẻ hơn đúng như vậy, nhưng chỉ áp dụng cho dân địa phương tương đối vẫn khá nghèo. Còn dân du lịch hay dân ngoại quốc dù sống ở Costa Rica lâu năm, đời sống đắt đỏ hơn nhiều. Một miếng thịt bò trong tiệm 'sang' của du khách tốn 40-50 đô như ghi trên. Một miếng steak trong tiệm ăn cho du khách không rẻ chút nào, cỡ 40-50 đô, tuy rất ngon và mềm, ông lão răng yếu như kẻ này cũng nhai được. Tiệm ăn bình dân thường du khách có thể ăn được, phải tính cỡ 15-20 đô một phần ăn.

Cuộc sống vật chất cũng đầy đủ tiện nghi như ở Mỹ

Dân Costa Rica rất hồn nhiên, thân thiện, vui vẻ, rất dễ làm bạn. Có một chữ: 'pura vida' nghĩa thật là 'đời sống trong sạch', nhưng là một câu nói dân Costa Rica dùng cho đủ mọi chuyện như welcome, chào hỏi khi bắt tay, cám ơn, không có chi, chúc mừng,...

Vũ Linh



Friday, January 2, 2026

Lợi ích sức khỏe của quế

Quế là gì?

Quế, được lấy từ ​​vỏ cây quế, từ lâu đã được sử dụng như một loại gia vị và một loại thuốc truyền thống. Ở dạng thực phẩm bổ sung, bạn có thể tìm thấy quế trong viên nang, trà quế và dầu chiết xuất. Mặc dù nghiên cứu cho thấy những khả năng thú vị, nhưng cho đến nay, Y khoa chưa đề nghị sử dụng quế cho bất kỳ vấn đề sức khỏe nào, và chúng ta vẫn cần nhiều nghiên cứu hơn nữa.

• Hạ đường huyết

Một số nghiên cứu trên người lớn và động vật mắc bệnh tiểu đường đã phát hiện ra rằng quế có thể giúp hạ đường huyết. Khoa học vẫn chưa biết quế hoạt động như thế nào, cũng chưa rõ nên dùng bao nhiêu và hiệu quả kéo dài bao lâu.

• Tăng cường sự chuyển hóa trong cơ thể (Metabolism)

Theo một nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, một loại tinh dầu trong quế gọi là cinnamaldehyde có thể tác động đến các tế bào mỡ và khiến chúng đốt cháy nhiều năng lượng hơn. Đây là tin đáng mừng cho những người đang cố gắng giảm cân, nhưng nghiên cứu vẫn đang ở giai đoạn đầu.

• Cho Làn da tuyệt vời

Tìm kiếm trên internet cụm từ "cinnamon face mask: mặt nạ quế" và bạn sẽ thấy rất nhiều công thức tự chế với lời tuyên bố chúng có thể trị mụn cám và giảm mẩn đỏ.

• Giúp điều trị ung thư

Trong các nghiên cứu dùng động vật hoặc tế bào nuôi cấy trong phòng thí nghiệm, quế đã cho thấy tiềm năng trong việc làm chậm sự phát triển của ung thư và thậm chí tiêu diệt tế bào khối u. Chúng ta cần có các nghiên cứu được thực hiện tốt hơn trên con người để biết quế có thể đóng vai trò gì trong việc chữa trị hoặc ngăn ngừa ung thư.

• Hạ huyết áp

Một số nghiên cứu cho thấy ăn quế mỗi ngày trong 3 tháng có thể làm giảm huyết áp tâm thu (chỉ số trên) tới 5 điểm. Cần có các nghiên cứu lớn hơn để kiểm tra xem liệu nó có thực sự hiệu quả hay không, nên ăn bao nhiêu để đạt kết quả tốt nhất và hiệu quả kéo dài bao lâu.

• Bảo vệ não bộ

Trong phòng thí nghiệm, quế đã ngăn chặn sự tích tụ của một loại protein trong não vốn là dấu hiệu đặc trưng của bệnh Alzheimer. Trong một nghiên cứu khác, những con chuột được cho ăn quế đã thể hiện tốt hơn trong mê cung dưới nước, được thiết kế để kiểm tra trí nhớ của chúng. Tất nhiên, chúng ta cần xem liệu những phát hiện này có đúng khi thử nghiệm trên người hay không.

• Giảm viêm

Một nghiên cứu gần đây trong phòng thí nghiệm, khảo sát 115 loại thực phẩm, cho thấy quế là một trong những chất chống viêm hàng đầu. Vì các bệnh viêm nhiễm như viêm khớp dạng phong thấp (rheumatoid arthritis) trở nên phổ biến hơn khi tuổi tác tăng lên, nên cần thêm nghiên cứu để hỗ trợ việc sử dụng quế như một phương thuốc tự nhiên giúp người lớn tuổi điều trị các bệnh này.

• Giảm cholesterol

Trong một nghiên cứu nhỏ, 60 người trưởng thành đã ăn khoảng 1/4 thìa cà phê bột quế mỗi ngày trong 40 ngày và nhận thấy cholesterol LDL ("xấu") của họ giảm xuống. Các nghiên cứu khác cũng cho thấy rằng lượng quế tương tự, nếu ăn hàng ngày trong tối đa 18 tuần, có thể làm giảm cholesterol LDL và tổng cholesterol đồng thời tăng cholesterol HDL ("tốt").

• Chống lại vi khuẩn

Quế có thể chống lại nhiều loại vi khuẩn gây bệnh cho người, bao gồm Salmonella , E. coli và Staph; và có thể được sử dụng như một chất bảo quản thiên nhiên trong thực phẩm và mỹ phẩm.


__________________

Trong thuốc Nam và cả thuốc Bắc (Đông y), Quế là một vị thuốc quý, có vị cay ngọt, tính rất nóng, có tác dụng "bổ hỏa, hồi dương", và được dùng để điều trị nhiều chứng bệnh liên quan đến hàn (lạnh), suy tiêu hóa, và tuần hoàn máu.

Quế thường được dùng để điều trị các chứng bệnh:

• Các chứng hàn (lạnh): Điều trị các tình trạng do cơ thể nhiễm lạnh gây ra như cảm lạnh, đau bụng do lạnh, tiêu chảy do lạnh, và các chứng đau nhức xương khớp do phong hàn.

• Rối loạn tiêu hóa: Giúp làm ấm tỳ vị (hệ tiêu hóa), cải thiện chứng đầy hơi, chướng bụng, ăn uống khó tiêu, buồn nôn.

• Tứ chi lạnh, mạch yếu: Dùng trong các trường hợp tay chân lạnh ngắt, người suy nhược, mạch đập yếu, nhằm thông huyết mạch, thúc đẩy tuần hoàn máu.

• Đau bụng kinh, bế kinh: Giúp làm ấm tử cung, thông kinh mạch, giảm đau trong các trường hợp kinh nguyệt không đều, đau bụng dưới do lạnh.

• Hồi sức, cấp cứu: Trong những trường hợp nguy kịch như trụy tim mạch, ngất xỉu.



Câu chuyện hôn nhân của Mamie và Dwight D. Eisenhower

By Thu Doan

Bà là con gái một ông trùm ngành đóng gói thịt, lớn lên trong nhung lụa, có người hầu kẻ hạ.

Ông là một trung úy Lục quân tay trắng, lương ba cọc ba đồng.

Cha bà tuyên bố thẳng thừng: nếu lấy ông, bà sẽ không nhận một xu trợ giúp nào từ gia đình.

Bà vẫn lấy ông.
Ba mươi bảy năm sau, họ bước vào Tòa Bạch Ốc.

1. Ngày định mệnh ở Denver – 1 tháng 7 năm 1916.

Denver, Colorado.
Ngày 1 tháng 7 năm 1916.
Trong phòng nhạc của ngôi biệt thự sang trọng trên đường Lafayette, Mamie Geneva Doud, 19 tuổi, đứng trước quyết định sẽ định hình toàn bộ cuộc đời mình.

Mamie là con gái của một giám đốc điều hành thành đạt trong ngành công nghiệp thịt. Bà lớn lên giữa những trường dạy nữ công gia chánh danh giá, những buổi tiệc xã hội, và một đời sống mà tiền bạc có thể mua được mọi thứ. Ai cũng nghĩ bà sẽ có một đám cưới linh đình xứng với địa vị gia đình.

Nhưng không. Đám cưới hôm ấy rất đơn giản. Chỉ có người thân. Không tiệc lớn. Không hào nhoáng.

Bởi vì người đàn ông bà sắp kết hôn không đủ tiền cho điều đó.

2. Chú rể tay trắng

Bên cạnh Mamie là Trung úy Dwight David Eisenhower, 25 tuổi, trong bộ quân phục chỉnh tề.

Ông tốt nghiệp West Point, điển trai, duyên dáng – và hoàn toàn không có tiền. Lương sĩ quan cấp úy của ông chỉ vừa đủ sống.

Cha của Mamie nói rõ lập trường: Nếu con lấy Dwight Eisenhower, con sẽ phải sống hoàn toàn bằng đồng lương quân đội của chồng.
Không tiền gia đình. Không mạng lưới an toàn.

Điều đó có nghĩa là gì?
Không người hầu.
Nhà ở quân đội chật hẹp.
Chuyển chỗ liên tục.
Một đời sống bấp bênh, thiếu tiện nghi, không ổn định.
Mamie hiểu rất rõ. Và bà vẫn nói “vâng”.

3. Mối tình bắt đầu từ một ánh nhìn.

Câu chuyện tình yêu của họ bắt đầu chỉ tám tháng trước đó, vào tháng 10 năm 1915, tại Fort Sam Houston, San Antonio.

Mamie dự một buổi tiệc tại nhà bạn. Khi đứng ngoài bãi cỏ, bà bắt gặp ánh mắt của một trung úy trẻ trong bộ quân phục mới ủi phẳng đang nhìn mình từ phía bên kia sân.
Bà nhìn lại.

Sau này bà kể: “Ông ấy là người đàn ông đẹp trai nhất mà tôi từng thấy.”
Dwight Eisenhower phải lòng ngay lập tức. Và ông theo đuổi Mamie với một sự kiên trì gần như...bướng bỉnh.
Vấn đề là: Mamie rất được chú ý và không thiếu người theo đuổi.

Giải pháp của Dwight thật đơn giản mà quyết liệt:
ông ngồi chờ trên hiên nhà cha mẹ Mamie sau mỗi buổi hẹn của bà với những người đàn ông khác, cho đến khi bà về.
Lần nào cũng vậy.
Cuối cùng, Mamie đồng ý chỉ gặp mình ông.

4. Chiếc nhẫn nhỏ và lời hứa lớn.

Ngày Valentine năm 1916, chỉ bốn tháng sau khi quen nhau, Dwight tặng Mamie một chiếc nhẫn tí hon, mô phỏng nhẫn tốt nghiệp West Point của ông.
Đó là tất cả những gì ông có thể mua được.
Nhưng với Mamie, nó có giá trị hơn mọi châu báu.
Chiếc nhẫn ấy chính là lễ đính hôn chính thức.

Mamie trân quý đến mức sau này bà kỷ niệm cả Valentine lẫn ngày Thánh Patrick là ngày đính hôn – vì Dwight đã xin phép cha bà cưới vào ngày 17 tháng 3, ngay trong lần hẹn thứ hai.

5. Quyết định của cô gái 19 tuổi.

Khi Dwight chính thức xin phép cưới, ông Doud nói thẳng những lo lắng của mình.
Con gái ông được nuông chiều từ nhỏ.
Chưa từng quản lý gia đình.
Chưa từng tính toán chi tiêu.
Chưa từng sống thiếu sự giúp đỡ.
Đời sống quân đội sẽ khắc nghiệt: lương thấp, chuyển chỗ liên tục, không tiện nghi, không ổn định.
Mamie có chắc không?

Ở tuổi 19, Mamie hiểu một điều mà nhiều người cả đời chưa chắc đã hiểu hôn nhân không phải để giữ sự thoải mái, mà là để cùng nhau xây dựng điều có ý nghĩa.

Dù điều đó đồng nghĩa với việc học nấu ăn, học tính toán, và suốt đời đóng gói rồi lại dỡ hành lý.
Bà chọn Dwight.

6. Đám cưới giản dị và đời sống thật sự,

Ngày 1 tháng 7 năm 1916, họ kết hôn trong một nghi thức đơn sơ, do Mục sư William Williamson của Nhà thờ Presbyterian Trung tâm cử hành.

Sau vài ngày trăng mật tại Eldorado Springs gần Denver, họ đến Abilene, Kansas để Mamie gặp gia đình chồng, rồi trở lại Fort Sam Houston.

Đến khu nhà ở của trung úy Eisenhower.
Thực tế hiện ra ngay lập tức: căn nhà nhỏ, thô sơ, cách xa một trời một vực so với biệt thự rộng lớn ở Denver.
Nhưng họ gọi nơi ấy là “Câu lạc bộ Eisenhower”
Hai vợ chồng nổi tiếng vì sự hiếu khách, ấm áp, và khả năng biến bất cứ căn nhà quân đội chật hẹp nào thành một mái ấm.

7. Những năm tháng thử thách.

Họ chuyển chỗ liên tục.
Lương vẫn ít ỏi.
Mamie học cách điều hành gia đình trong ngân sách eo hẹp, học cách kết bạn nhanh vì sắp phải rời đi, học cách tạo ổn định giữa bất định.
Đó không phải là cuộc đời mà ai cũng tưởng tượng cho con gái nhà Doud.
Nhưng đó là cuộc đời bà đã chọn.

Họ trải qua mất mát lớn khi con trai đầu lòng, Doud Dwight “Icky”, qua đời vì bệnh sốt ban đỏ lúc mới ba tuổi – một nỗi đau không bao giờ nguôi.
Họ nuôi con trai thứ hai, John.

Dwight thăng tiến trong sự nghiệp, qua Thế chiến II, trở thành Tư lệnh Tối cao lực lượng Đồng Minh.
Và Mamie luôn ở bên.

8. Từ “Câu lạc bộ Eisenhower” đến Tòa Bạch Ốc

Năm 1953, 37 năm sau đám cưới giản dị ở Denver, Dwight D. Eisenhower trở thành Tổng thống Hoa Kỳ.

Mamie Geneva Doud Eisenhower trở thành Đệ Nhất Phu Nhân.
Người phụ nữ từng học tiếp khách trong điều kiện thiếu thốn nay tiếp đón nhiều nguyên thủ quốc gia hơn bất kỳ Đệ Nhất Phu Nhân nào trước đó.
Bà đã đánh đổi sự tiện nghi để xây dựng một quan hệ đối tác bền bỉ.

Cuộc hôn nhân của họ kéo dài 52 năm, cho đến khi Dwight qua đời năm 1969.
Mamie chưa bao giờ hối tiếc. Bà biết mình đã chọn gì trong ngày hè năm 1916 ấy: không phải tiện nghi, không phải an toàn, mà là đồng hành.

9. Di sản của một lựa chọn

Cô gái giàu có từ bỏ an toàn tài chính không đánh mất tương lai – bà đầu tư vào nó.

Mamie hiểu điều mà nhiều người phải mất cả đời mới ngộ ra: Những hành trình phi thường, thường bắt đầu từ việc chọn người mình tin tưởng hơn là chọn con đường an toàn.

Đám cưới ngày 1 tháng 7 năm 1916 không phải là cái kết cổ tích. Đó là khởi đầu của một di sản.

Và đôi khi, chính sự đồng hành – chứ không phải sự tiện nghi – mới đưa con người ta đi xa nhất.



MỘT KHOA HỌC GIA NGƯỜI VIỆT ĐƯỢC CHỌN VÀO DANH SÁCH 100 THIÊN TÀI ĐƯƠNG THỜI THẾ GIỚI

"Nhờ vào những thành quả nghiên cứu xuất chúng, ông Võ Đình Tuấn, tiến sĩ vật lý gốc Việt, Viện trưởng Viện Fitzpatrick thuộc Đại học Duke, North Carolina (Hoa Kỳ) vừa được Công ty Tư vấn Toàn cầu Creator Synectics chọn là một trong số 100 thiên tài đương thời thế giới.

Ngoài cương vị là Viện trưởng Viện Fitzpatrick thuộc Đại học Duke, North Carolina (Hoa Kỳ), ông Tuấn còn là thành viên Hàn lâm viện Hóa học Hoa kỳ, biên tập viên và cố vấn của nhiều tạp chí quốc tế chuyên ngành.

Năm 17 tuổi ông Tuấn rời Việt Nam sang Thụy Sĩ du học và lấy bằng cử nhân vật lý (1971) rồi sau đó bằng tiến sĩ Sinh Vật lý Hoá học tại Viện Federal Institute of Technology (1975).

Ông sang định cư tại Hoa kỳ vào năm 1975. Ông Tuấn nhận bằng phát minh đầu tiên vào năm 1987 khi sáng chế ra loại thẻ (badge) nhỏ và dễ sản xuất, có thể gắn lên áo của công nhân khi họ làm việc trong những môi trường hoá chất độc hại. Sau giờ làm việc các thẻ này sẽ đươc một máy scan quang học đọc và ghi lại thông số của các hóa chất độc hại mà công nhân có thể nhiễm phải trong quá trình làm việc trong ngày.

Trong lãnh vực y khoa, ông Tuấn đã phát minh những hệ thống tương tự để dò tìm các DNA bị tổn thương, bệnh tiểu đường và bệnh ung thư. Tất cả các hệ thống trên đều dựa vào hiện tượng phát quang đồng bộ (synchronous luminescence-SL).

Điểm đặc biệt là qua tay ông, phương pháp phát quang đồng bộ đã trở thành thực dụng vì các dữ kiện đươc ghi lại, trưng bày và đọc nhờ vào hệ thống scan quang học (dùng laser và quang học sợi ) nên sức khoẻ con người có thể đươc theo dõi không cần đến các thủ thuật y khoa như sinh thiết (biopsy).

Năm 2003, ông Tuấn đã là một trong bốn nhà khoa học Mỹ gốc Á được Cơ quan Thương hiệu và Phát minh Hoa kỳ (US Patent and Trademark Organisation-USSPTO) vinh danh. Theo Cơ quan này, các phát minh của ông Tuấn đã góp phần làm cho Hoa kỳ trở thành một trong những nước có nền khoa học kỹ thuật tân tiến nhất trên thế giới.

Sau gần 30 năm hoạt động khoa học, đến nay ông Tuấn đã có hơn 30 bằng phát minh và sáng chế trong nhiều lãnh vực khác nhau như môi trường, sinh học và y học.

Ngoài ra, ông Tuấn còn đoạt 5 giải thưởng Nghiên cứu và Phát triển (R &D) vào các năm 1981,1987,1992, 1994 và 1996 và là tác giả của hơn 300 công trình được phổ biến trên nhiều tạp chí khoa học. Tuy là một khoa học gia nổi tiếng, ông Tuấn rất khiêm nhường khi cho rằng “các nghiên cứu của ông chỉ nhằm mục đích góp phần làm giảm bớt những đau đớn của con người”, và theo ông cái khó nhất đối với các bệnh nan y như ung thư hay AIDS chính là làm sao phát hiện ra những căn bệnh ấy.

Nhà khoa học tài ba này hiện đang tiếp tục đeo đuổi mục đích cải tiến công nghệ sản xuất máy móc y khoa hiện đại, có kích thước nhỏ và giá thành thấp nhằm góp phần nâng cao hiệu năng của chẩn đoán và điều trị.

Nguồn: TRAVID DUONG

Ảnh: TS Vật Lý Võ Đình Tuấn"





Wednesday, December 31, 2025

Văn hóa nói thách

Đã hơn 40 năm sống ở Mỹ nên tôi không còn khả năng trả giá. Cho dù lúc trẻ bán thuốc lá hay cày mướn tôi cũng không hề nói thách và khá nhiều khách hàng của tôi thích thế. Tuy nhien lúc ấy tôi biết văn hóa đó và biết trả giá chẳng những vậy mà còn biết những chiêu trò tâm lý để mua được giá rẻ nữa.

Gần đây tôi có cơ hội sáng sớm khi mua đồ ăn sáng thì ghé chợ nhỏ mua rau củ quả vì nó tươi và cho mình cái cảm giác của SG xưa. Hôm qua tôi ghé một sạp thấy carot ngon hỏi bao nhiêu một kg. Chị ấy trả lời ‘35 ngàn đồng/kg’, tôi ngẫm ‘Hình như hôm trước đi siêu thị mình thấy carot chỉ khoảng 25K/kg thì phải’ Thế là tôi tính quay lưng nhưng thấy cây bông cải trắng và hỏi giá. Chị trả lời ‘25K/kg’. Tôi biết chị đã trở về giá tốt hơn nhưng có thể vẫn còn đắt một tí thôi nên mua. Hôm nay đi ngang qua một sạp khác chỉ tay vào carot ‘Cô bán bao nhiêu một kg?’ Cô ấy trả lời ‘15 ngàn/kg’. Thế là tôi sẽ không bao giờ trở lại cửa hàng của cô kia nữa.

Mấy tháng trước, tôi đi cắt tóc trong xóm. Đi ngang qua một tiệm vắng khách của một bác lớn tuổi, tôi tội nghiệp ghé vào. Sau khi hớt xong, bác bảo 120K! Trong khi tiệm cách đó vài bước cắt tôi chỉ 50K. Thế là tôi chẳng bao giờ ghé lại lần hai và đi ngang có thấy bác cũng chẳng buồn chào.

Không phải tôi tiếc vài ngàn nhưng làm thế làm tôi có cảm giác mình bị lường gạt và từ đó không thể tin người đó nữa cho dù người đó làm gì hay nói gì.

Gần đây trên VNExpress có bài báo du khách ra chợ Bến Thành hỏi ba đôi tất và bị hét giá 700 ngàn đồng thế là du khách bỏ đi cho dù chủ gọi lại cho giá thật 60 ngàn. Tại sao họ không mua? Họ mất niềm tin vào cửa hàng đó rồi và họ sẽ không bao giờ ghé lại tiệm đó. Và có khả năng cao là họ sẽ không quay lại Việt Nam. Nếu tôi là khách nước ngoài thì tôi cũng thế vì có nhiều nơi khác để đi du lịch thế tại sao đi Việt Nam để bị cho là thằng ngu.

Văn hóa nói thách nằm trong văn hóa của người Việt nhưng nó vô tình dạy cho con người nói láo, thiếu chân thật và làm mất đi tính tự trọng. Lòng tự trọng là một giá trị cốt lõi thiết yếu tạo nên một xã hội văn minh. Có lẽ tôi không sống ở Việt Nam quá lâu rồi nên không còn thấy nét đẹp của văn hóa nói thách này.

Nguyện Thành




ICE CỦA TRUMP TUYÊN CHIẾN CÁC Ổ KHỦNG BỐ SOMALI

Trong một bước leo thang dữ dội của đường lối AMERICA FIRST, Tổng thống Donald Trump đã chỉ đạo Immigration and Customs Enforcement mở chiến dịch trấn áp quy mô lớn, tập trung thẳng vào các ổ nhóm khủng bố Somali tại Minneapolis và Columbus. Nguồn lực được dồn tối đa nhằm NHỔ TẬN GỐC những mối hiểm họa ẩn nấp trong các khu di dân. Nhiều người ủng hộ coi đây là BÀN TAY CAN THIỆP CỦA TRỜI, một đòn quyết định để TẨY RỬA QUỐC GIA khỏi hiểm họa ngay trong lòng xã hội.

Các lực lượng Federal Bureau of Investigation và ICE đã đồng loạt đột kích các sào huyệt giang hồ Somali tại Minnesota, tịch thu NGUYÊN LIỆU CHẾ TẠO FENTANYL và CÁC BỘ PHẬN ĐÁNG NGỜ LIÊN QUAN VŨ KHÍ HỦY DIỆT. Nhà chức trách cho biết đây là BẰNG CỨ RÕ RÀNG về những âm mưu được TÀI TRỢ TỪ CÁC TỔ CHỨC KHỦNG BỐ NƯỚC NGOÀI, nhắm gieo rắc tàn phá trên đất Mỹ. Các đối tượng bị bắt QUẢ TANG khi phát tán độc dược fentanyl vào cộng đồng, gây chết chóc cho dân lành, đồng thời nuôi tham vọng bạo lực quy mô lớn. Trong dư luận, tiếng nói ái quốc vang dậy “BẮT HẾT. CHÚNG TÔI BẦU CHO ĐIỀU NÀY”, khi tầm nhìn của Trump NGHIỀN NÁT KẺ THÙ TỪ BÊN TRONG, cứu vô số sinh mạng khỏi cơn ác mộng ngoại nhập.

Tại Columbus, nơi số người di dân Somali bùng nổ, chỉ đứng sau khu Twin Cities, chiến dịch được đẩy mạnh khi ICE PHÁ TAN ẢO TƯỞNG “THÀNH PHỐ TRÚ ẨN”. Giữa bối cảnh các vụ tấn công nhằm vào lực lượng chấp pháp tăng vọt 1.150 PHẦN TRĂM, bị thổi bùng bởi luận điệu chống ICE của một số chính khách Dân Chủ, lực lượng thi hành luật VẪN TIẾN LÊN, bảo vệ an toàn cho người dân trước các băng nhóm phạm pháp. Những cuộc bố ráp phơi bày SỰ THẬT TRẦN TRỤI của biên giới buông lỏng: FENTANYL TRÀN LAN và BẢN VẼ VŨ KHÍ HỦY DIỆT trong tay giang hồ Somali, với nguồn tiền từ các phần tử thánh chiến hải ngoại quyết tâm phá hoại lối sống Mỹ. Trên toàn quốc, lời kêu gọi “NHIỀU HƠN NỮA” dâng cao, khẳng định BÀN TAY SẮT của Tổng thống là con đường chấm dứt CƠN ĐIÊN BIÊN GIỚI MỞ CỬA TỰ SÁT.

Cuộc tổng công kích do Trump dẫn dắt được xem là SỰ TỈNH THỨC CỦA NƯỚC MỸ, quét sạch các định chế bạc nhược và TRỤC XUẤT MỌI MỐI ĐE DỌA về đúng nơi phát sinh. Không còn dung dưỡng tội phạm được nuông chiều hay khủng bố nội sinh khoác áo di dân, vũ trang bằng ĐẾ CHẾ FENTANYL và mộng HỦY DIỆT HÀNG LOẠT, sống nhờ tiền của kẻ thù. Với ý chí không lay chuyển của Tổng thống Trump, ICE đang THÁO RỜI CÁC MẠNG LƯỚI NGÀY TẬN THẾ, dựng lại những thành phố an toàn và một quốc gia BẤT KHẢ XÂM PHẠM. Tạ ơn Trời vì một nhà lãnh đạo GAN LÌ, hãy tiếp tục GIÁNG BÚA, bởi AMERICA FIRST đang dập tắt hỗn loạn MỘT LẦN CHO MÃI MÃI.


𝐗𝐮𝐚̂́𝐭 𝐱𝐮̛́: Steven Lance Levine - Johnathan Gregory (NEWSMAX)
Đ𝐢̣𝐚 đ𝐢𝐞̂̉𝐦/𝐓𝐡𝐨̛̀𝐢 𝐠𝐢𝐚𝐧:: 𝐖𝐚𝐬𝐡𝐢𝐧𝐠𝐭𝐨𝐧 𝐃.𝐂., 𝟐𝟔 𝐭𝐡𝐚́𝐧𝐠 𝟏𝟐 𝐧𝐚̆𝐦 𝟐𝟎𝟐𝟓
𝐁𝐢𝐞̂𝐧 𝐓𝐚̣̂𝐩 𝐕𝐚̀ 𝐂𝐡𝐮𝐲𝐞̂̉𝐧 𝐃𝐢̣𝐜𝐡: 𝐓𝐚𝐬𝐡𝐢 𝐓𝐞𝐧𝐳𝐢𝐧 𝐃𝐚𝐰𝐚




CỰU ĐẶC VỤ FBI TỐ CÁO DEI PHÁ HỦY CƠ QUAN LIÊN BANG, TỔNG THỐNG TRUMP TUYÊN BỐ CHẤM DỨT THỜI KỲ SUY ĐỒI

Quyết định dứt khoát của Tổng thống Trump nhằm khai tử các chương trình DEI trong bộ máy liên bang được nhiều người xem là đến đúng lúc, đặc biệt đối với bà Nicole Parker, cựu đặc vụ FBI với mười hai năm phục vụ. Trong những chia sẻ công khai và trong tác phẩm mới xuất bản, bà Parker mô tả một cuộc nội chiến âm thầm bên trong FBI, nơi cơ quan từng được kính trọng bị chia rẽ thành hai phe đối nghịch mà bà gọi là FBI thứ nhất và FBI thứ hai.

Theo bà Parker, FBI thứ nhất đại diện cho liêm chính, trọng dụng năng lực và sứ mạng bảo vệ an ninh quốc gia cùng người dân Hoa Kỳ. Trái lại, FBI thứ hai bị bà tố cáo là đã sa đà vào chính trị bản sắc, chương trình DEI và các nghị trình cá nhân, khiến việc thực thi pháp luật nghiêm chỉnh bị thay thế bằng những hành động mang tính trình diễn. Bà cho biết sự chuyển hướng này bắt đầu rõ rệt từ đầu thập niên 2010, khi FBI ngày càng tập trung vào các sinh hoạt đa dạng thay vì chống khủng bố và tội phạm bạo lực.

Trong sách The Two FBIs: The Bravery and Betrayal I Saw In My Time At the Bureau, bà Parker thuật lại việc FBI thành lập Văn Phòng Đa Dạng và Hội Đồng Cố Vấn Đa Dạng, rồi đưa khái niệm đa dạng vào giá trị cốt lõi của cơ quan. Theo bà, điều này hoàn toàn không liên hệ gì đến nhiệm vụ bảo vệ quốc gia. Bà khẳng định trong giai đoạn chính quyền Obama và Giám đốc James Comey, tiêu chuẩn tuyển dụng đã suy giảm, và đến thời Giám đốc Christopher Wray cùng chính quyền Biden thì tình trạng này càng trầm trọng hơn, làm tinh thần nội bộ sa sút nghiêm trọng.

Bà Parker, từng phụ trách nhiều vụ án lớn liên quan đến buôn người, bạo lực và xả súng, cho biết trải nghiệm đau đớn nhất là khi tham gia xử lý hậu quả vụ thảm sát tại trường trung học Marjory Stoneman Douglas ở Parkland, Florida. Bà tin rằng nếu FBI ưu tiên tuyển dụng và huấn luyện người giỏi thay vì chạy theo chỉ tiêu DEI, nhiều sinh mạng có thể đã được cứu. Theo bà, sự đặt sai ưu tiên đã khiến FBI bỏ qua các đầu mối quan trọng.

Bà cũng cáo buộc việc phân bổ nguồn lực thiên lệch, cho rằng trong khi FBI dồn sức cho các vụ việc mang màu sắc chính trị, nhiều nhiệm vụ bảo vệ an ninh thực sự bị xem nhẹ. Cái chết của nữ đặc vụ SWAT Laura Schwartzenberger khi thi hành lệnh khám xét đối với tội phạm xâm hại trẻ em được bà Parker nêu như một minh chứng đau lòng cho hậu quả của việc suy yếu kỷ luật và năng lực tác chiến.

Hiện nay, với việc Tổng thống Trump chấm dứt các chương trình DEI và đặt trọng tâm trở lại vào năng lực, trách nhiệm và an ninh quốc gia, bà Parker bày tỏ niềm tin rằng FBI có thể phục hồi. Bà nhận định rằng dưới sự lãnh đạo mới, những yếu tố chính trị hóa sẽ bị loại bỏ, kỷ cương sẽ được tái lập và FBI sẽ trở lại là một cơ quan duy nhất, trung thành với Hiến pháp, bảo vệ người dân và xứng đáng với sự hy sinh của các anh hùng đã ngã xuống.

Nguồn: New York Post
Phân tích và biên tập: Luan Vo
Tin Hoa Kỳ by VLKT News



Blog Archive