Mười Một Người Trở Về Từ Biển Chết
LỜI TỰA
Có những câu chuyện…
không nên được kể lại.
Không phải vì người ta muốn quên, mà vì mỗi lần nhắc tới,
là một lần phải sống lại… điều không ai muốn nhớ.
Câu chuyện này bắt đầu ở một trại chuyển tiếp, nơi người ta học tiếng, học hy vọng, học cách bước vào một đời sống mới.
Nhưng ở cuối một góc Vùng 1, Batan, Philippines… có những con người không còn gì để học nữa. Vì họ đã đi qua một lớp học khác, lớp học của đói khát, của tuyệt vọng, và của ranh giới cuối cùng giữa người… và phần còn lại.
Tám mươi bảy người xuống ghe. Mười một người bước lên bờ. Khoảng trống giữa hai con số đó… không phải là biển. Mà là địa ngục.
Bài viết này không nhằm kể lại một bi kịch. Nó chỉ là một lời nhắc rằng, có những người đã sống sót… bằng cái giá mà suốt đời, họ không bao giờ trả hết.
Và có những ánh mắt…
dù đã đặt chân lên đất liền,
vẫn mãi mãi lênh đênh ngoài biển.
NHỮNG NGƯỜI SỐNG SÓT Ở CUỐI VÙNG MỘT
Năm 1984.
Trại chuyển tiếp Bataan, Philippines.
Tôi ở “vùng một” nơi những người như tôi học ESL, chờ một ngày được gọi tên đi Mỹ. Cuộc sống lặng lẽ, kỷ luật, và đầy hy vọng mong manh. Mỗi sáng là lớp học, mỗi chiều là chờ đợi. Chờ giấy. Chờ tin. Chờ một đời khác.
Nhưng cuối vùng một…
là một thế giới khác. Gần chục dãy building tách biệt. Người ta gọi nhỏ với nhau:
“khu Na-Uy.”
Những người ở đó không học tiếng Anh. Họ học tiếng Na Uy. Họ được tàu Na Uy vớt ngoài biển. Rồi chính phủ Na Uy nhận. Nhưng không ai trong chúng tôi dám nhìn họ lâu. Vì ánh mắt họ… không còn giống người bình thường nữa.
⸻
Một buổi chiều, tôi ngồi ở bậc xi măng trước lớp, thì anh bạn cùng phòng huých nhẹ:
“Ê… mấy người bên kia đó… ghe 87 người.”
Tôi quay lại.
Chỉ thấy vài bóng người gầy như que, đứng im dưới nắng.
“Giờ còn 11.”
Tôi tưởng mình nghe lầm.
“Còn 11… là sao?”
Anh ấy im một lúc lâu, rồi nói nhỏ, như sợ gió nghe thấy:
“Ghe lênh đênh… không ai biết bao lâu. Hết nước. Hết gạo.
Bị hải tặc… lấy sạch.”
Tôi nuốt nước miếng. Cổ họng khô lại.
“Rồi… họ sống sao?”
Anh ấy không nhìn tôi nữa.
Chỉ nói một câu, rất chậm:
“Ăn nhau… để sống.”
⸻
Từ hôm đó, tôi không còn dám nhìn về phía cuối vùng một nữa. Nhưng có những thứ… càng không muốn nhìn, lại càng hiện ra rõ hơn.
Một người đàn ông bên khu Na Uy, khoảng ngoài bốn mươi. Ông không nói chuyện với ai. Ngày nào cũng ngồi một mình, lưng tựa tường, mắt nhìn ra biển xa phía sau trại. Có lần, tôi vô tình đi ngang. Ông quay sang nhìn tôi.
Chỉ một giây thôi, mà tôi lạnh sống lưng.
Trong mắt ông… không có buồn. Không có giận. Không có gì hết.
Chỉ là… trống không.
Như thể ông đã bỏ lại một phần con người mình… ngoài biển.
⸻
Đêm đó, tôi không ngủ được.
Tôi tưởng tượng… một chiếc ghe nhỏ, giữa biển đen. 87 con người chen chúc. Rồi từng ngày… từng người… biến mất.
Không có mộ.
Không có tên.
Không có ai nhớ.
Chỉ còn lại… 11 người.
11 người sống… bằng cách mà suốt đời họ sẽ không bao giờ dám kể lại.
⸻
Vài tháng sau, khu Na Uy vắng dần.
Họ được gọi tên.
Họ đi.
Không ai tiễn.
Không ai hỏi.
Chỉ có một khoảng trống còn lại ở cuối vùng một.
Nhưng với tôi…
khoảng trống đó không bao giờ thật sự trống. Vì mỗi khi nhớ lại, tôi vẫn thấy một chiếc ghe… vẫn nghe tiếng gió biển rít qua xương người… và vẫn có 11 ánh mắt, không còn thuộc về cõi sống.
⸻
Có những người sống sót…
nhưng không bao giờ thật sự trở về.
Phạm Sơn liêm
No comments:
Post a Comment