title

NASA mới phóng thành công Kính viễn vọng Không gian Nancy Grace Roman, một trong những viễn vọng kính mạnh nhất từng được chế tạo

Viễn vọng kính này được Hoả tiễn SpaceX Falcon Heavy, phiên bản 3 lõi mạnh gấp 3 lần Falcon 9 để đưa đến Điểm Lagrange L2, cách Trái Đất 1.6 triệu km, cùng nơi với Kính James Webb đang hoạt động.

Theo thông tin từ NASA, kính Roman không thay thế Webb, mà bổ sung cho Webb vì Webb nhìn rất sâu và rất hẹp như nhìn qua ống nhòm. Còn Roman nhìn rộng gấp 100 lần Hubble trong một lần chụp, nhưng vẫn giữ độ nét như Hubble.

Với chi phí vào khoảng $4 - $4.3 tỷ đô, nhiệm vụ chính của Roman trong 10 năm tới là:

-Lập bản đồ 3D về cách vũ trụ giãn nở.

-Tìm hàng ngàn ngoại hành tinh bằng kỹ thuật vi thấu kính hấp dẫn.

-Chụp hàng tỷ thiên hà.

NASA ban đầu cam kết phóng trước tháng 5/2027, nhưng đã đẩy sớm lên đầu tháng 9/2026 và phóng thành công ngay lần đầu.

Viễn vọng kính được đặt theo tên Tiến sĩ Nancy Grace Roman, nữ trưởng bộ phận thiên văn đầu tiên của NASA, người được mệnh danh là "Mẹ đẻ của Hubble".

Trước đây kính có tên là WFIRST (Wide Field Infrared Survey Telescope - Kính Khảo sát Hồng ngoại Trường Rộng). Nhưng năm 2020, NASA quyết định đổi tên để vinh danh bà Roman, đây là viễn vọng kính không gian đầu tiên trong lịch sử NASA được đặt tên theo một người phụ nữ.

Sở dĩ vậy vì không ai xứng đáng hơn Tiến sĩ Nancy Grace Roman (1925-2018).

Trong thời kỳ phụ nữ bị ngăn cản học toán và khoa học, bà đã trở thành nhà thiên văn nghiên cứu và là Trưởng bộ phận Thiên văn đầu tiên của NASA năm 1959.

Giữa những năm 1960, khi nhiều người ở NASA và Quốc hội Mỹ cho rằng phóng kính viễn vọng lên không gian là lãng phí, bà đã tự mình thành lập một ủy ban gồm các nhà thiên văn và kỹ sư, vạch ra kế hoạch khoa học, và kiên trì thuyết phục cả NASA lẫn Quốc hội rằng phải phóng kính viễn vọng mạnh nhất thế giới.

Chính nỗ lực vận động không mệt mỏi đó đã dẫn đến sự ra đời của Hubble năm 1990, kính viễn vọng mang tính cách mạng nhất lịch sử.

Không chỉ Hubble, bà còn đặt nền móng cho cả chương trình Great Observatories của NASA, gồm Hubble, Chandra, Compton và Spitzer.

Như Giám đốc Khoa học NASA Thomas Zurbuchen nói: "Tôi không thể nghĩ ra cái tên nào phù hợp hơn cho WFIRST, kính kế nhiệm của Hubble và Webb, ngoài Nancy Grace Roman." Bà Ed Weiler, nhà khoa học trưởng của Hubble, thì nói thẳng: "Bà ấy là mẹ của Kính Hubble."

FB Uyen Vu