Friday, November 20, 2026

Làm thầy

Một bà tóc bạc, đang chờ tới lượt khám bệnh, tay cầm bịch xét nghiệm, phán như đinh đóng cột:
- Tiểu đường típ 2 hả? Dễ ợt. Uống cây thù lù là hết. Con dâu tui uống ba tháng, đường huyết xuống còn có 5 chấm. Nhưng nó xuống khi ngưng uống nó lên lại, nhưng mà xuống thiệt mà đỡ hại thận...

Bà kế bên gật gù, móc điện thoại ra, mở gu-gồ:
- Đây nè, phải cây này hông? tui coi trên mạng nó nói thù lù trị đủ thứ, mát gan, tiêu độc. Tui uống thay nước lọc luôn.

Một ông chen vô, oang oang:
- Thù lù mà ăn thua gì. Phải là lá ổi non, nấu với đậu bắp. Tôi uống mỗi ngày, ăn cơm, ăn trái cây thoải mái, không kiêng gì hết!

Tôi nghe mà vừa buồn cười, vừa thấy thương. Cái “trò làm thầy” bầy cho nhau chữa bá bệnh này, hình như người Việt mình ai cũng mê. Ngồi chờ khám thôi mà cũng tranh thủ chữa bệnh cho thiên hạ, bệnh mình thì nhờ bác sĩ.

Tự nhiên tôi nhớ lại hồi mới ra trường, năm 1978, về làm ở một huyện vùng xa. Vừa khám bệnh phòng khám vừa trực cấp cứu. Có bữa, một bà bế đứa cháu vô, "cháu bị giời leo bác sĩ ơi".

Bé bị zona, mấy nốt mụn rộp chạy dài một bên hông, đỏ rực. Tôi chưa kịp nói gì, bà đã khoe:
- Bác sĩ yên tâm, ở nhà tui đã trét sình chuồng trâu lên rồi. Thầy khoán biểu sình nó mát, hút độc hay lắm!

Tôi nhìn thằng nhỏ, lớp bùn khô đóng vảy, mùi thì thôi khỏi tả. Tôi phải nhẹ nhàng gỡ ra, rửa sạch, vừa rửa vừa giải thích muốn khan cả cổ. Bà ngoại nghe xong, gật gù: “Ừ, để bác sĩ làm cho chắc”, rồi quay qua bà nội nói nhỏ: “Chắc tại sình bữa nay không tốt bằng sình bữa trước.”
Lại có nhà kia, con nít cứ nóng sốt, đeo cho nó cái vòng cổ tay, vòng tay làm bằng cây dâu, cho không bị tái phát. Chưa hết, sốt kéo dài, họ lấy trứng gà luộc còn nóng, lăn khắp người cho nó cho “ra ban”. Lăn xong, trứng đen thui, cả nhà mừng rỡ: “Đó, thấy chưa, ban nó ra đó!”

Tôi hỏi: “Ban gì?”
- Ban trắng, ban đỏ, ban đen, ban gì cũng ra hết trơn, bác sĩ ơi!

Tôi chỉ biết cười trừ. Hồi đó thương hàn người ta gọi là ban trắng, ban xuất huyết hoại tử não mô cầu thì gọi là ban đen. Bệnh sởi thì goi là ban đỏ... Mà trứng luộc lăn kiểu gì mà không đen?

Kinh khủng nhất là chuyện sốt cao lên cơn co giật. Con nít đang giật đùng đùng, người lớn xúm lại, người vắt chanh vô mắt, có người nhét tỏi vô miệng cho “hết làm kinh”. Có lần tôi cấp cứu một cháu bé chừng 8 tháng tuổi, suy dinh dưỡng, sốt cao co giật, thở ngáp cá rồi ngưng tim ngưng thở lúc vào khoa. Trước khi hồi sức tim phổi, tôi moi từ trong miệng bé ra một đống tỏi, và nguyên một con gián con đã giã nát còn thấy rõ cái cánh và mấy khúc chân.

Cấp cứu cả tiếng đồng hồ, bé không qua khỏi. Tôi bước ra khỏi phòng, mỏi nhừ, miệng đắng nghét, phải tìm một xị rượu đế để súc miệng, để rửa cho bay đi cái mùi tỏi, mùi gián.

Đã chục năm trôi qua, từ huyện vùng sâu vùng xa về thành phố, tưởng đâu chuyện “bày thuốc” đã hết. Ai dè, nó chỉ đổi hình thức. Hồi xưa bày nhau bằng miệng, giờ bày nhau bằng gu-gồ, bằng TikTok, bằng “người quen của người quen đã uống khỏi”.

Tới lượt bà tóc bạc vô khám, tôi hỏi:
- Bác nghe ai bày uống thù lù vậy?

Bà cười hề hề, giả lả:
- Thì nghe mấy bà kia bày đó bác sĩ. Mà bác sĩ đừng lo, tui vẫn uống thuốc của bác sĩ. Uống thêm thù lù cho đường nó mau xuống thôi.

Mà ngẫm lại, cái bệnh “khoái làm thầy” này, chắc nó cũng là một thứ bệnh mãn tính của dân mình. Không có thuốc nào chữa khỏi. Chỉ có một cách: ai cũng muốn được làm bác sĩ một chút, cho vui, cho thỏa cái lòng thương người, uống vô có sao thì ráng mà chịu. Còn bệnh thật thì cứ để bác sĩ thật lo.

Thi Anh

No comments:

Blog Archive