CHỢ VIỆT, QUÁN VIỆT – MỘT GÓC QUÊ HƯƠNG TRÊN ĐẤT MỸ
Đối với người Việt xa quê, có lẽ không gì gần gũi hơn một khu chợ Việt, một tiệm phở, một quán cơm hay một cửa hàng bán những món ăn mang hương vị quê nhà. Dù đã sống trên đất Mỹ, đi giữa những thành phố hiện đại và quen với nhịp sống phương Tây, chỉ cần bước vào một khu chợ Việt, nghe tiếng người Việt trò chuyện, nhìn những bó rau thơm, những trái cây quen thuộc hay ngửi thấy mùi phở, mùi bún bò, mùi cá kho… lòng người xa xứ đôi khi chợt thấy quê hương như trở về rất gần.
Ở những tiểu bang có đông người Việt sinh sống như California, Texas, Florida, Washington hay Virginia, hay Georgia nơi tôi đang sống, các khu thương mại và chợ Việt đã trở thành những địa điểm quan trọng trong đời sống cộng đồng. Người Việt có thể tìm thấy từ gạo, nước mắm, rau thơm, bánh tráng, các loại gia vị cho đến những món ăn đã quen thuộc từ thuở nhỏ. Những nhà hàng Việt Nam cũng ngày càng hiện diện nhiều hơn, phục vụ từ những món ăn bình dân cho đến những nhà hàng sang trọng.
Điều đáng quý là dù sống trong một xã hội hiện đại, người Việt vẫn cố gắng giữ lại một phần nếp sống của gia đình qua bữa cơm Việt. Một nồi canh, một đĩa cá kho, chén nước mắm, vài món rau và những câu chuyện của cha mẹ, con cái quanh bàn ăn – những điều tưởng như rất bình thường ấy lại trở thành sợi dây nối các thế hệ với quê hương.
Tuy nhiên, cách tổ chức đời sống và kinh doanh trên đất Mỹ cũng có một điểm khác khá rõ so với Việt Nam. Ở Mỹ, cửa hàng, nhà hàng hay cơ sở kinh doanh thường là một không gian dành riêng cho việc buôn bán, làm việc và phục vụ khách hàng. Nhà ở và nơi kinh doanh thường được tách biệt. Cửa hàng không phải là nơi để ngủ nghỉ hay trở thành không gian sinh hoạt chính của gia đình.
Trong khi đó, tại Việt Nam, đặc biệt ở các thành phố và khu phố buôn bán, chúng ta dễ bắt gặp hình ảnh “trên bán hàng, dưới là nhà ở”. Cả gia đình có thể sinh hoạt ngay phía sau hoặc phía trên cửa tiệm. Cách sống ấy rất gần gũi với truyền thống của người Việt: nhà vừa là nơi ở, vừa là nơi làm ăn, vừa là nơi gặp gỡ bà con và hàng xóm.
Sang Mỹ, nhiều gia đình Việt phải thích nghi với một cách sống khác. Công việc có giờ giấc, cửa hàng có quy định, khu dân cư có những nguyên tắc riêng. Sự phân chia giữa nơi ở và nơi làm việc tạo ra tính chuyên nghiệp, trật tự và riêng tư hơn, nhưng đôi khi cũng làm cho những sinh hoạt gia đình và sự gắn bó giữa người với người trở nên khác trước.
Dẫu vậy, người Việt trên đất Mỹ vẫn có một điều rất đáng quý: khả năng thích nghi nhưng không dễ dàng đánh mất cội nguồn. Người Việt học cách sống trong một xã hội mới, làm việc theo những quy định mới, kinh doanh theo phương thức mới, nhưng vẫn tìm cách giữ tiếng Việt, món ăn Việt, những ngày lễ truyền thống và những bữa cơm gia đình.
Có lẽ đó chính là hình ảnh đẹp của người Việt xa quê: đôi chân đứng trên đất Mỹ nhưng trong tâm hồn vẫn có một khoảng trời Việt Nam. Chúng ta tiếp nhận những điều tốt đẹp của xã hội mới, đồng thời gìn giữ những giá trị đã được cha ông trao truyền. Một khu chợ Việt, một quán phở hay một bữa cơm gia đình vì thế không chỉ là chuyện ăn uống hay buôn bán; đó còn là một cách để người Việt nhắc nhau rằng dù đi xa đến đâu, quê hương vẫn có một chỗ rất sâu trong lòng mỗi người.
Trải qua và tôi nhận ra rằng quê hương không chỉ nằm trong ký ức, mà còn hiện diện qua một tô phở, chén nước mắm, tiếng Việt thân thương và bữa cơm gia đình. Chúng ta có thể thay đổi cách sống, học một nền văn hóa mới, nhưng đừng để những điều giản dị của quê nhà phai nhạt. Bởi giữ được cội nguồn cũng là giữ lại chính mình.
Vuong Nguyen
