Friday, July 17, 2026

Sứ mạng của ân nhân

Hôm nay là ngày 14 tháng 7, tôi muốn cố gắng viết rất gọn theo ký ức của tôi về một ân nhân và sứ mạng của người đó của 45 năm trước. Tôi sẽ viết về Anh Ruẫn.

Tại Saigon tôi gặp anh lần đầu, Anh đến gặp tôi trong lúc tôi đang ở nhờ một người anh họ bên vợ gần chợ Tân Bình trong thời gian tôi chuyển viện từ Banmethuot về bệnh viện Chợ rẫy Saigon.

Tôi bị viêm thận mãn tính và biến thành thận bất túc theo kết quả của một bệnh viện lớn nhất tại thị xa Banmethuot vào hồi gần cuối năm 1979. Lúc đó tôi đã có một con gái, tôi phải hàng ngày uống thuốc lợi tiểu và theo như lời bác sỹ, tình trạng của tôi chỉ còn phương pháp chạy thận máy. Với chủ trương cố gắng tìm thày tìm thuốc, vợ tôi gom tất cả tài sản đễ lo chữa bệnh cho tôi, chúng tôi đã xin chuyển lên bệnh viện Chợ rẫy Saigon, và chúng tôi, vợ chồng và một con thơ cứ như những kẻ lang bạt Banmethuot, Saigon nhiều lần và được những người thân giúp đỡ chỗ ở. Trong dịp này tôi và Anh Ruẫn gặp nhau.

Anh tên họ đầy đủ là là Lưu Văn Ruẫn sinh năm 1948, là anh trai của vợ tôi, anh là Si quan cấp úy trong Quân Lực VNCH. Vợ anh, chị Gái là một giáo viên, anh chị có hai con gái, và có bầu đứa thứ 3 là con trai chỉ trước khi vượt biên mấy tháng. Là một Si Quan VNCH anh đã bị đi cải tạo, sau khi cải tạo về, anh như con chim bị bắn hụt, sống thu mình tại Láng Cát, tìm đường vượt biên nhưng hai lần thất bại, gia đình kháng kiệt. Lần thứ ba của anh, tôi nghĩ đó là một sứ mạng và là người ơn của tôi, của chúng tôi, và tôi được anh kêu gọi hiệp lực.

Lần đầu, anh tới thăm tôi tại nhà một người anh bà con, lúc đó tôi đang tạm trú để ra vào bệnh viện cho tiện, anh hỏi thăm bệnh tình và tình hình đời sống của tôi ở Banmethuot chúng tôi uống cà phê, rồi anh rủ tôi hôm sau là Chúa Nhật đi Lễ Nhà Thờ Chí Hòa, tôi và vợ tôi cũng rất vui vì nhân tiện qua chào ông bà thân sinh và gia đình chị Gái là vợ của Anh. Khúc rẽ cuộc đời của tôi đã bắt đầu từ câu chuyện trong lần thứ hai với Anh.

Câu chuyện ngay ở trong bếp, chỉ có Anh và tôi, rất nhanh và vào ngay vần đề. Khi đó vợ tôi và vợ anh cùng đi chợ Chí Hòa gần đó.

Anh Ruẫn nói nhỏ và vào ngay vấn đề: Chú hãy hiệp sức với tôi để lên kế hoạch, tổ chức vượt biên đưa gia đình đi, anh cũng đưa lý do là tình hình lúc này thanh niên bị đưa đi nghĩa vụ tại Kampuchia rất nhiều, nếu không đi sớm, thì các em cũng có thể bị đi Kampuchia. Thực ra, Anh đã nhiều lần từ Saigon về thăm Mẹ, có khi phải về ban đêm vì anh không có hộ khẩu ở đây, anh đã tìm cách đi chui vì không xin được phép để mua vé, anh cũng đã nói với Mẹ vợ tôi về ý định đưa cả nhà vượt biên, vì tương lai của các em, Anh không muốn thấy những đứa em của mình phải hy sinh vô nghĩa tại nơi nào đó, nhưng phía Mẹ chưa có câu trả lời rõ ràng.Anh cũng nói thêm là những anh chị đang có gia đình thì nên không cho biết, vì việc vượt biên lúc này rất nguy hiểm và bị theo dõi gắt, càng nhiều người biết càng nhiều khả năng bi lộ, và khi bị lộ thì không chỉ nguy hiểm cho một ai mà tất cả, nên chúng ta phải chọn lựa phương pháp càng kín càng tốt, cụ thể là tại Banmethuot là Mẹ, các em và gia đình chú. Và một kế hoạc như đã tính từ trước, Anh nói tiếp. Tôi sẽ lo vấn đề đóng ghe, bến, bãi, trữ và chôn dấu dầu, chuẩn bị lương khô, ngoại giao, hoạch định tiến trình vượt biên. Chú lo vấn đề vận động Mẹ (Mẹ Anh Ruẫn là Mẹ vợ tôi), các em, và tìm cách đưa người từ Banmethuot về Saigon để đợi ngày đi.

Tôi nhất thời đứng bóng vì, trong hoàn cảnh sống tại núi đồi cao nguyên, chưa bao giờ nghĩ đến vấn đề vượt biên, cả đến cái khái niệm vượt biên còn chưa có, tôi lúc đó là một con bệnh được cho là vô phương cứu chữa, chỉ còn trông mong vào một phép lạ, những người mắc bệnh như tôi cũng đã và đang lần lượt ra đi. Thú thật, trong tôi cũng chán nản và vô vọng với bệnh trạng của mình lắm rồi, mổi lần thấy vợ bồng con gái, tôi không thể cầm được nước mắt. 

Khi nghe lời đề nghị của Anh, tôi như thấy một tia hy vọng thoáng trong đầu, tôi nghĩ biết đâu khi vượt biên qua được quốc gia tự do, bệnh của tôi có thể chữa được, và nếu tôi có ra đi thì vợ con tôi cũng còn có các anh chị em đi chung đùm bọc lẫn nhau, và ở xứ tự do, có lẽ vợ con tôi chắc sẽ có cuộc sống tốt hơn như ở Việt Nam bây giờ, vì thật ra hiện tại vợ chồng tôi tại Việt Nam, các phương tiện sinh sống đã bi lấy hết, một mảnh đất làm nhà cũng không có. Tài sản của vợ chồng tôi lúc này chỉ là hai cái nhẫn cưới và lẻ tẻ vài ký cà phê mà vợ tôi tranh thủ đi mót hay bà nội, bà ngoại cho để bán chi tiền thuốc và tiền xe mỗi lần chuyển viện. Tuy nhiên, khi nói đến vượt biên thường sẽ đi kèm với bị gạt và cái chết, chết vì bị lộ bị công an bắn, chết vì giông tố bão táp, chết vì đói khát, chết vì cướp và hãm, hại....

Nhưng với quyết tâm và sự thuyết phục của Anh, tôi cũng cố nghĩ mình sẽ không bị rơi vào những hoàn cảnh trên, tôi đã hứa trở về Banmethuot để trình bày với Mẹ, các em và vợ tôi. Ngay tối hôm đó, tôi đã kể nội dung câu chuyện với vợ tôi, vợ tôi thì hầu như lúc nào cũng chiều theo quyết định của tôi, nhưng lần này thì có vẻ phân vân lắm. Một vấn đề quan trọng đi kèm là chi phi đóng ghe, anh chị Ruẫn hiện không đủ tiền để đóng ghe, nên tôi cũng mang sứ mạng vận động Mẹ vợ giúp vốn.

Tôi đã trở về BMT sớm hơn dự định với một tâm trạng khác, lần đầu tôi trình bày với Mẹ vợ, Bà chịu liền như đã có chuẩn bị, Bà cũng cho biết là anh Ruẫn cũng đã có lần nói chuyện đưa các em đi vượt biên nhưng bà chưa quyết, đến khi tôi nói thêm thì Bà ưng ngay, nhưng Bà nói: anh đưa các em lớn đi đi, để vợ con anh lại với tôi, tôi cũng không đi, vì ở đây còn gia đình hai người anh, hết bao nhiêu tôi đưa cho, nếu đi được tới nơi bình yên rồi thì bảo lãnh vợ con qua. Tôi về, trong tâm trạng hoang mang tôi nói với vợ: Y' Mẹ nói vậy, em thấy sao? vợ tôi trả lời thẳng thắn rằng: Đi thì đi hết cả vợ chồng con cái, sống chết cùng nhau. Câu nói làm tôi nghẹn ngào, hai hàng nước mặt chảy ra, tôi sẽ không bao giờ quên điều này. Lúc này vợ tôi đã có thai đứa thứ hai.

Khi em gái kế vợ tôi biết Mẹ mình không muốn đi thi cũng nói: nếu Mẹ không đi thì em cũng không đi.

Tôi lại phải nói chuyện với Bà và cuối cùng, vì các con, Bà đã đồng y' cùng đi.

Thời điểm này, bất cứ ai rời khỏi nơi cư trú đều phải có giấy chứng nhận của phường xã, nên đưa người từ Banmethuot về Saigon là một vấn đề rất nan giải. Trước hết muốn mua vé xe thì phải có giấy phép, trên các tuyến giao thông trạm kiểm soát rất nhiều, rất gắt, chúng kiểm soát gắt gao và tịch thu đồ của khách rất tùy tiện. Riêng tôi, cái nạn là căn bệnh nan y bây giờ lại trở thành cái lý do chính đáng cho tôi đưa người về Saigon, Tôi cố tình xin chuyển viện về Saigon để chữa bệnh, như vậy là tôi có giấy chuyển viện để mua vé xe, và mỗi lần như vậy tôi lại đem theo một người viện lý do là cần người đi theo chăm sóc, tôi cứ lập đi lập lại như vậy cho đến người cuối cùng là vợ con tôi, lúc này vợ tôi đã sanh đứa thứ hai là con trai, đứa con này lúc chúng tôi lên ghe vượt biên nó mới chưa tròn 8 tháng.

Thời gian chuẩn bị cũng mất khoảng năm rưỡi với nhiều gian nan nhưng cũng nhiều thuận lợi. Tôi và anh Ruẫn rất hạn chế gặp tại bến ghe, những khi đem vật dụng gi xuống tôi ra thẳng ghe, tôi nhớ ngày chuyển máy ghe từ Saigon về. Anh Ruẫn giao cho tôi công việc này và dặn là phãi ăn mặc như công nhân để tránh dòm ngó, thế mà tôi đã quên mặc áo sơ mi nên anh đã dặn là lần sau phải để ý. Chiếc máy yanma 12 đứng và hai chân vit được cất trong cùng, dưới gầm hàng ghế của một chiếc xe khách chạy than tuyến Saigon Vũng Tàu, anh Ruẫn đưa cho tôi thêm một số tiền và dặn nếu bị khám thì đưa tiền này chắc là ổn, tuy nhiên suốt quãng đường chiếc xe tôi ngồi chỉ bị chặn khám qua loa, tuy vậy tôi cũng rất hồi hộp suốt quãng đường. Vấn đề tính toán, giao lưu, đối ứng, trực tiếp ứng xử tại bản địa, tôi được biết là rất nhiêu gay go, tuy nhiên, với sự khôn ngoan, tinh tế cẩn thận cộng với kinh nghiệm, Anh Chị Ruẫn một mình âm thầm đứng mũi chịu sào.

Cả năm rưỡi, trông ngóng từng ngày và chọn ngày lành tháng tốt để xuất phát, ngày quên ăn, đêm quên ngủ thập thò ra vào bãi để kiểm tra ghe, chôn dầu, chuẩn bị đồ ăn Anh chạy gặp người này, sang đồn kia, mua bãi mua người, và nhiều lắm những nhiêu khê chỉ Anh và người vợ của anh cùng chia sẻ, bởi tính anh ít nói, ít chia sẻ, việc đóng ghe, anh cũng phải nhờ qua trung gian để tránh bị dòm ngó.

Trước giờ xuất phát khoảng 10 tiếng, anh nghỡ ngàng nhận tin người bạn si quan hải quân đã hứa cùng đi chung với nhiệm vụ tài công đã vì lý do gì đó không thể đi chung được, thế là Cửu (hiện tại đã trở thành Linh Mục tại Tgp Osaka Takamatsu)phải thay thế làm tài công, vì Cửu cũng đã tạm quen địa hình, thực ra Cửu đã xuống bãi và ở ngay trên ghe từ khi ghe hạ thủy với hình thức là ngư phủ vì trên ghe đã chuẩn bị một số lưới vừa dùng để đánh bắt cá và cũng là để ngụy trang mục đích vượt biên, việc anh Ruẫn nói Cửu ở ngoài ghe nhắm mục đich coi ghe, làm quen với ghe chỉnh sửa và theo dõi máy, làm quen dò đường ra vào, theo dõi con nước lên xuống, những biểu hiện thường xuyên và lạ từ chung quanh về cảnh vật cũng như nhân vật...đây cũng là tính toàn của anh Ruẫn.

Rồi ngày ra khơi đã tới, anh cho tôi biết là mình sẽ xuất phát lúc 3 giờ sáng ngày 3/6, để chuẩn bị đưa người từ các nơi về điểm hẹn. Hai tối trước đó tôi thấy anh gầy hẳn có lẽ vì lo lắng quá, Chị Gái vợ anh cũng lộ những lo lắng rõ ràng,

Giờ hẹn đã tới, những anh em từ Saigon và những nơi khác cũng lần lượt tới những điểm hẹn đợi ghe tới đón, một số người khỏe được nhờ chuyển dầu lên ghe, cuộc xuất phát có chút trở ngại vì tài công không thể tới như đã nói ở trên, nhưng không bỏ sót lại ai, có vài thanh niên từ trước đã định đi canh me nhưng họ chê ghe chúng tôi nhỏ nên bỏ cuộc, chiếc ghe nhỏ mở hết tốc lực ra khơi an toàn vì Cửu cũng đã quen đường và con nước, Những giây phút đầu tôi nghe anh nói to, Mọi người vào khoang, trên khoang chỉ tài công và vài người đàn ông cầm lưới đứng lên ngồi xuống nhé, không được để con nít khóc....

Chỉ một thời gian ngắn, tôi gục vì say sóng.
Anh Ruẫn cũng dần kiệt quệ vì lo lắng và lao động quá sức.
Chiếc ghe đã may mắn ra tới hải phận Quốc tế, nhưng điều không lành là máy bị hư.
Chiếc ghe phó theo chiều gió và những con sóng to nhỏ, ngày qua ngày trong vô vọng, thực phẩm cũng hết, nước uống cũng giới hạn ở mức gần như zero,.... Mẹ vợ tôi thì không rời cỗ tràng hạt, hết ngồi lại nằm, Chi Ruẫn thì hầu như nằm liệt vì vừa đói khát vừa thai nghén, những đứa trẻ trong đó có cả 2 đứa con của tôi dần rồi cũng hết sức khóc hoạc khóc không ra tiếng. Rồi người người lả đi, rồi người hết thở ra đi, từng người, từng người, người chết thì trút hơi nhẹ nhàng, thân xác thì trả về biển, người sống thì từ còn khóc được đến khô lệ, rồi chai đá, rồi dửng dưng, rồi như thản nhiên đợi đến phiên mình, người ta không còn biết đến cái hãi hùng kinh hoàng nữa......cứ mặt trời mọc rồi mặt trời lặn, giông đi gió tới, sóng nhỏ tiếp sóng to, nước vào đầy ghe thì tát, cuối ánh mắt không thấy bờ, bên mạn ghe là nước biển trên đầu là trời cao, đồ ăn không có, nước uống cũng không....

Trên ghe 34 người, đã 9 người ra đi và vào biển, đến ngày thứ 40 người thứ 10 trút hơi thở nhẹ nhàng rời cuộc hành trình, đó là Anh, là anh Ruẫn, là chủ ghe, là người chủ xướng ý niệm đưa gia đình vượt biên, vượt thoát một cõi tù đầy.

Cũng muốn nói ở đây rằng: Khi lên kế hoạch vượt biên, anh Ruẫn cũng nhiều lần nói với tôi rằng, chúng mình trước hết là trực chỉ ra hải phận Quốc tế, sau đó vừa hướng về phía Thái Lan vừa trông chờ Tàu vớt nên, thực phẩm trữ dự trù là 10 đến 15 ngày bao gồm là các loại đồ ăn sấy khô dạng thỏi hay viên, tuy nhiên rất không may vi chỉ mới ít ngày, ghe gặp bão lớn thực phẩm hầu hết đã bị nước cuốn trôi, nên chúng tôi chính thức bị đói hoàn toàn từ khoảng ngày thứ 10, có nghĩa là chúng tôi bi đói khát khoảng trên dưới 30 ngày, đây là một điều vô cùng hãi hùng! 30 ngày đói khát mà còn sống là một sự kiện cho đến bây giờ chính tôi vẫn chưa hiểu nổi!?

Khoảng buổi sáng hôm đó, em gái của vợ tôi tìm tôi thì thào: anh ơi, anh Ruẫn mệt lắm rồi anh xuống xem sao? Tôi chui vào khoang nơi anh Ruẫn nằm, anh còn nhận ra tôi nhưng sắc thái đã đổi nhiều, Chị Ruẫn nhường một chỡ cho tôi nằm xuống bên anh, dùng sức còn lại để đọc Phúc Âm bên tai anh, thỉnh thoảng cho anh uống một nắp nước, cái nắp của bình nhựa 20lit. Đêm hôm đó, tôi không nhớ là khoảng mấy giờ vì trên ghe lúc đó không còn biết thời gian, chỉ biết sáng là khi thấy mặt trời mọc và biết là tối khi mặt trời lặn.

Cái cảm giác chân của anh tự nhiên nặng hẳn đè trên chân tôi, tay trái của anh để trên bụng và trên bàn tay của tôi cũng trở nên nặng khác thường, khí tôi rút tay ra thì bàn tay anh trượt xuống sàn ghe cách tự nhiên, tôi quay sang cho anh uống nắp nước nhưng không thấy anh uống như mọi khi, đưa tay sờ vào vùng miệng tôi thấy nước tràn ướt hai bên mép. Một bất chợt, tự nhiên tôi nói vọng ra với mọi người. Anh Ruẫn chuẩn bị ra đi rồi mọi người ơi, xin mọi người đọc kinh và phó linh hồn cho anh Ruẫn. Có những xôn xao rồi tiếng kinh và tiếng phó linh hồn xen nhau giữa vùng biển mênh mông xa lạ và hãi hùng, trời xanh đậm cao vút với nhiều vì sao lonh lanh, biển hôm đó không sóng to, cũng không giông tố, dù sự ra đi của anh Ruẫn là người thứ 10 giữa lúc mọi người trong tình trạng kiệt quệ về cả tinh thần và thể chất, cùng tâm trạng là chờ cái chết đến phiên mình như một đương nhiên, cũng làm nhói trong mọi người một nỗi đau rất thấm thía, Mẹ vợ tôi hai mắt ướt và đỏ như bị đau mắt, khuôn mặt suy sụp thấy rõ nhưng tay vẫn lần chuỗi không ngừng, chị Ruẫn thì dường như nằm gục luôn, cho đến ngày được vớt, chị phải nằm cáng.

Tôi luôn nhớ câu anh nói lúc tôi vào nằm bên anh rằng:
“Sau khi tôi chết, mọi người sẽ được cứu, và con Trúc sẽ không chết đâu”

Trúc là con gái của tôi lúc đó được 3 tuổi, anh Ruẫn biết tình trạng của con gái tôi lúc đó đã gần như hết thở vì đói khát, tôi phải áp tai vào sát miệng, sát ngực con gái để xác nhận con mình con thở, cả những tiếng khóc của con tôi cũng không thoát ra khỏi miệng được.

Ở đây, tôi không phải viết về một cuộc vượt biên với những gian truân và hãi hùng. Tôi chỉ viết về những sư kiện liên quan để nói về một Người Ơn, nhân ngày giỗ thứ 45 của anh, đó là anh Ruẫn

Anh ra đi đêm 12/7/1981, cùng ngày trước khi trời nắng gắt, mọi người tiễn anh với nghi thức thủy táng, Chị Ruẫn và hai con ngồi ôm mạn ghe, Mẹ vợ tôi, các em và những người khác cùng dõi theo bóng anh xa dần theo từng con sóng nhỏ, xa dần, xa dần....

Ngày hôm sau, 13/7/1981 chúng tôi đã được tàu Hy Lạp vớt sau 41 ngày trên chiếc ghe nhỏ, và chúng tôi đã tới Nhật Bản sau một tuần lễ. Trong 34 người trên ghe thì 10 người đã ra đi vì đói khát, trong đó người cuối cùng là Chủ ghe: anh Lưu Văn Ruẫn.

Anh đã chủ trương cuộc vượt biên mà tôi, chúng tôi đã được tham dự, là Người Ơn.

Khi mọi người được an toàn thì anh xuôi tay ra đi như đã tròn Sứ Mạng

Nhân ngày giỗ thứ 45, Xin tri ân Anh và cầu xin Chúa thương đưa Linh hồn anh là Dominico Lưu Văn Ruẫn về hưởng Nhan Thánh Ngài trên Thiên Đàng và ban cho những người thân của anh luôn Bình An.

Ng V Tue

No comments:

Blog Archive