title

Cậu Bé Cắt Cỏ Và Người Dược Sĩ Trung Niên

Hai ngày nay, thành phố FairFax vùng Hoa Thịnh Đốn tuyết rơi dày đặc, phủ trắng xóa từ mái nhà đến cây cối lẫn vỉa hè. Từng cơn gió buốt, cuốn theo những bông tuyết nhỏ li ti quất vào mặt rát lạnh những ai “gan dạ” dám bước ra khỏi nhà. Hơi thở của con người sẽ bốc khói trong không gian xám chì, bàn tay vừa đưa ra đã tê cứng, chóp mũi cũng đỏ ửng vì lạnh. Đường phố im lìm, xe cộ chạy thật chậm, bánh xe nghiến lên lớp tuyết phát ra âm thanh rào rào khô khốc. Giữa cái rét cắt da ấy, cả thành phố như co mình lại, lặng lẽ chịu đựng mùa đông khắc nghiệt. Bởi vì “Nắng mưa là việc của trời” con người dù văn minh cỡ nào cũng làm sao tránh khỏi.

Lạnh quá không ngủ nán được, tôi dậy ra phòng khách pha ly cà phê bưng đến ngồi bên lò sưởi. Hớp vài ngụm cà phê nóng cho ấm lòng, tôi nhìn từng cụm bông tuyết rơi rơi lung linh qua cửa sổ. Trong cái không gian mờ mịt ấy, đột nhiên tôi nhớ lại thời kỳ mới đặt chân đến Mỹ. Vậy mà thấm thoát đã bốn mươi mấy năm, và những gì tôi từng chứng kiến và trải qua bỗng hiện về tràn ngập tâm hồn.

Nhớ lại lúc chúng tôi mới đến định cư vùng Hoa Thịnh Đốn, Hoa Kỳ, cũng vào mùa tuyết rơi, khoảng đầu tháng 12. Thiên hạ chuẩn bị đón Giáng Sinh, khắp nơi đường phố, siêu thị, nhà riêng, phi trường… trang hoàng rực rỡ hình ảnh, đèn màu lấp lánh vui mắt. Phi trường Dulles Hoa Thịnh Đốn nhộn nhịp, xe lớn xe bé ngoài bãi đậu đầy. Trong nhà ga hành khách kẻ đến người đi rộn ràng. Gia đình chúng tôi được cô em gái bảo trợ, đón về nhà riêng. Trời lúc ấy rất lạnh. Ngoài bãi đậu xe mấy đống tuyết gom lại cao nghệu vì tuyết rơi từ mấy hôm trước chưa tan, làm chúng tôi vô cùng ngạc nhiên lẫn thích thú vì chưa bao giờ thấy tuyết bên Việt Nam.

Em gái chúng tôi đến Mỹ định cư vùng Hoa Thinh Đốn từ năm 1975. Gia đình em gồm 4 người con và bà Bác, thân mẫu người em rể, khoảng 70 tuổi. Người con gái út cô chú sinh ra ở Hoa Kỳ, được 3 tuổi. Các con cô em từ lớn tới nhỏ đều líu lo tiếng Mỹ khi đi học như lúc về nhà. Cô chú đi làm cả ngày, tối về cơm nước, tắm rửa các cháu, không có thì giờ dạy cháu Việt Ngữ nên các cháu nghe được nhưng nói không thạo.

Chúng tôi ở chung với gia đình cô em một thời gian và sau đó thuê nhà cách cô chú khoảng 15-20 phút. Cả gia đình cùng nhau làm việc tối đa và tiết kiệm tối đa. Ơn trời, năm sau chúng tôi mua được ngôi nhà nhỏ cũng gần đó. Bà Bác và tôi hợp nhau nên lúc dọn ra riêng 2 Bác cháu quyến luyến lắm. Các cháu nội cụ lúc ấy đi học bài vở nhiều nên ít trò chuyện với bà trừ cháu nội ba tuổi. Nhờ cơ hội được ở nhà với bà Nội suốt ngày nên út nói tiếng Việt giỏi như các trẻ em Việt Nam. Quan sát chuyện hai bà cháu của út, tôi mới học được kinh nghiệm sau này khi dạy tiếng Việt cho con cháu mình, nếu phụ huynh ở nhà luôn nói tiếng Việt cùng con cháu thì chúng sẽ dễ dàng học và nói giỏi tiếng Việt.

Sau khi chúng tôi mua nhà ít lâu, Tân, em một người bạn tôi đang định cư Ohio đến thăm chơi và tỏ ý muốn dọn về vùng Hoa Thịnh Đốn để các con chú có cơ hội tiếp xúc với người Việt. Theo chú, Ohio phần lớn là người Mỹ bản địa, ít người Việt và không có chợ Viêt Nam. Chú ấy là người Bắc di cư, gồm 2 vợ chồng, 6 đưá con và bà mẹ già. Cháu bé nhất chỉ mới khoảng 6 tháng. Ở Việt Nam trước kia chú có trường dạy đánh máy. Gia đình chú không có người quen ở Mỹ nên nhà thờ Ohio bảo lãnh. Chú cho biết Ohio rất lạnh, không hợp cho người Mẹ già.

Nhà chú đông người, chú có việc làm nhưng vợ chú chỉ đi làm bán thời gian nên cần người “co-sign” mới thuê được nhà. Chúng tôi khi đó có việc làm ổn định nên sẵn sàng giúp chú, cùng ký tên trong hợp đồng để chú thuê nhà. Chỉ có thế, chú thím đóng tiền nhà đầy đủ, chẳng phiền đến chúng tôi chút nào. Tuy nhiên chú rất biết điều nên năm nào vào dip lễ Tết chú thím cũng biếu quà nọ kia hậu hĩ cho chúng tôi và chúng tôi cũng mua quà đáp lễ cho vui. Thật là chẳng phải họ hàng nhưng cư xử thân tình như người trong gia đình, ấm áp như bà con…

Nhà chúng tôi phía trước và sau có sân cỏ nhỏ nên phải thuê người cắt cỏ vào mùa hè và hốt lá vào mùa đông. Tâm, con trai út chú Tân học lớp 9 nhưng cao to, phụ trách cắt cỏ nhà chú hằng tuần. Chú bảo Tâm đến cắt cỏ nhà tôi luôn, cũng gần nhà chú và không cho cháu lấy tiền. Cháu làm cẩn thận, sạch sẽ. Nhà tôi rất hài lòng và trả tiền cho cháu Tâm sòng phẳng nhưng dặn đừng cho bố cháu biết. Mùa Đông có tuyết chú Tân lại chở út đến cào tuyết giúp vì các con trai tôi đều đi học xa.

Tuy vất vả là thế, nhưng Tâm học rất giỏi, được điểm tối đa mỗi học kỳ. Sau khi tốt nghiệp Trung Học, Tâm được nhận vào Đại học gần nhà với học bổng toàn phần. Chú Tân vui mừng cho chúng tôi biết gia đình không phải bận tâm về tiền trường cho cháu. Là một cậu bé siêng năng chăm chỉ, Tâm cũng lại vừa học vừa làm, nhờ kinh nghiệm đi cắt cỏ, cào tuyết, khi còn học cấp Hai, để trả tiền nhà, tiền ăn, và xăng nhớt. Vợ chồng chú Tân cố khuyên cháu hãy nghỉ làm, chỉ chăm chú vào việc học, để ba mẹ phụ lo việc này, nhưng cháu vẫn không nghe mà giữ vững ý chí tự lập. Bạn bè của chú Tân và bà con cộng đồng Việt quen ai cũng yêu quý ngợi khen cậu bé.

Mùa lễ tốt nghiệp bốn năm sau, chú Tân đến báo tin vui út Tâm được nhận vào trường Đại Học Y Khoa tiếng tăm ở Thủ Đô. Chỉ riêng tiền học phí cũng gần $100,000/năm. Chú thím nói cháu Tâm tự lo lấy tất cả nhờ được học bổng và tiền cháu đi làm thêm job cắt cỏ vào cuối tuần.

Sau mười năm ròng rã miệt mài, Tâm phải đối diện không biết bao nhiêu là thử thách, gian nan khổ nhọc, theo lời kể của chú Tân. Ngành giải phẫu xin vào được đã khó, khi học càng khó hơn các ngành khác, và phải có sức khỏe thật tốt để hoàn thành các cuộc giãi phẫu căng thẳng, cần nhiều thời gian. Nhiều lần Tâm tưởng như sắp bỏ cuộc, nhưng rồi lòng ham học và sự đam mê làm bác sĩ để cứu người của cậu đã chiến thắng.

Và rồi cuối cùng cái ngày hạnh phúc cũng đã đến. Tâm lấy được mảnh bằng Bác sĩ và ra đi làm. Hiện tại Tâm là Bác sĩ giải phẫu ở một nhà thương cách thủ đô Washington DC của Hoa Kỳ khoảng 4 giờ bay.

Tôi mừng cho cậu bé Tâm cắt cỏ sân nhà tôi năm xưa, cho gia đình chú thím Tân, và cho đồng hương Viêt Nam, nói chung. Khi vợ chồng chú Tân đi thăm cháu nội mới sanh, con cậu bé Tâm, chú về gửi cho tôi cho xem hình cái biệt thự to đẹp, nhiều hoa lá, có hàng rào, và sân cỏ xanh mướt bao quanh, cùng những chiếc xe hơi bóng loáng đậu trước sân nhà.

Gia đình chú Tân được đồng hương khen ngợi là gia đình gốc Việt thành công nhất và là một gia đình tị nạn gương mẫu. Ngoài cậu bé Tâm cắt cỏ giờ thành bác sĩ, chú Tân còn có hai người con gái làm trong ngành ngoại giao của Hoa Kỳ. Và tất cả 6 người con chú thím Tân đều tốt nghiệp Đại Học có việc làm thật tốt. Nhưng chú Tân người cha cần mẫn vẫn mãi là người quản lý bình thường của tiệm Seven-Eleven cho đến ngày chú hưu trí.

Tuy nhiên không phải chỉ có mỗi gia đình gốc Việt của chú Tân thành công trên đất Mỹ. Tôi quen biết mấy gia đình Việt Nam có con đi bỏ báo, sơn nhà, lúc đi học Trung Học vào mùa Hè và những ngày cuối tuần và lớn lên đã thành công, nhà cao cửa rộng, có gia đình tốt đẹp sau khi tốt nghiệp Đại Học có việc làm tử tế. Đó cũng nhờ sự chăm học, óc cầu tiến của sinh viên và quan trọng hơn nữa là sự khuyến khích của gia đình. Ngoài ra những người nhập cư cũng đều tỏ lòng biết ơn chính phủ Hoa Kỳ tạo điều kiện thuận lợi cho các sinh viên nghèo hiếu học cơ hội để tiến tới thành công. Những xuất học bổng toàn phần cho các sinh viên nghèo hiếu học có thành tích giỏi giang đã giúp họ cơ hội cạnh tranh cùng với các con nhà giàu mà cha mẹ phải trả hàng khối tiền rất tốn kém.

Từng là một nhà giáo, ngày xưa ở Việt Nam đi dạy học tôi thường khuyến khích học trò tôi cố gắng học hành, đừng hoang phí tuổi trẻ vì thời gian qua đi không lấy lại được. Một người giàu có ít học, thiên hạ sẽ xem thường, gọi là trọc phú. Nếu có học mà nghèo vẫn được thiên hạ quý nể. Như thuở trước Cụ Tú Xương nghèo nhưng có học vẫn được thiên hạ nể trọng.

Phải nói tinh thần hiếu học của người Việt rất là cao, rất đáng nể. Tôi có người bạn tên Hương là dược sĩ ở Việt Nam. Gần năm mươi tuổi, chị theo gia đình sang Mỹ định cư, bắt đầu lại cuộc sống từ con số không. Ở cái tuổi mà bên quê nhà nhiều người nghĩ đến nghỉ ngơi, chị Hương lại phải học lại tiếng Anh, làm quen với một hệ thống hoàn toàn xa lạ.

Người thân, bạn bè đều khuyên can: “Lớn tuổi rồi, học lại làm gì cho cực? Học ra hơn 50 tuổi rồi ai thuê?” Tính tình cương quyết và rất mạnh mẽ, chị Hương mặc kệ, bỏ qua những lời khuyên, chị ghi danh vừa học Sinh Ngữ, vừa học chuyên khoa. Vì chị biết đất nước Hoa Kỳ cho nhiều cơ hội, nếu không học thì suốt đời sẽ hối tiếc. Chị học lại từ đầu, rất vất vả cho người mẹ sáu đứa con. Dù gia đình bận rộn đông con, chị huấn luyện các con đứa lớn trông đứa bé, nhắc nhở nhau cùng học.

Những đêm dài vật lộn với sách vở, những kỳ thi căng thẳng, những lúc tưởng như không theo kịp lớp sinh viên trẻ, chị đều vượt qua. Không nhanh, không dễ chút nào, nhưng chị không nản chí mà cứ tiến bước.

Cuối cùng, sau bốn năm vật lộn với trường lớp và con cái, chị Hương tốt nghiệp dược sĩ. Câu chuyện của chị cho tôi thấy rằng tuổi tác không giới hạn ước mơ, chỉ có sự tiêu cực mới đành cam nhận lấy thất bại mà thôi.

Chị Hương làm Dược Sĩ cho các nhà thuốc đến năm 80 tuổi, khi các con ép chị nghỉ việc chị mới chịu về hưu. Thật ra lúc ấy các con chị đều tốt nghiệp Đại Học và có gia đình. Chị cho tôi biết, khi đến tuổi về hưu tài chánh không là vấn đề chị bận tâm, nhưng chị thích đi làm có người ra người vào, vui hơn ở nhà một mình vì chồng chị đã qua đời.

Hiện tại chị Hương đã về hưu và đang hưởng thụ tuổi vàng. Chị đi du lịch, thăm viếng các thắng cảnh danh lam, và bà con gần xa. Cậu con trai lớn của chị năm xưa đi bỏ báo vào mùa Hè nay là Bác sĩ chuyên khoa gây mê ở nhà thương lớn California. Và hãnh diện thay, mấy đứa con của chị đều tốt nghiệp ngành Y Dược theo nghề Bố, Mẹ. Chị Hương có sáu người con thì năm người là bác sĩ, một người là dược sĩ, không kể nhiều dâu rể đều học cao. Đó là nhờ vợ chồng chị làm gương tốt cho các cháu. Tôi thật ngưỡng mộ những thành công tuyệt vời của chị Hương nói riêng và người Việt Nam mình nói chung.

Nhân Năm Mới (Tết Ta) Bính Ngọ sắp đến, tôi viết về những chuyện ngày xưa khi mới bắt đầu hội nhập của bà con gốc Việt, để các thế hệ trẻ sau này biết sự khó khăn nhọc nhằn của ông bà, bố mẹ lúc mới định cư nơi vùng đất mới Hoa Kỳ.

Kính xin chúc mừng chương trình Viết Về Nước Mỹ của Việt Báo ngày càng tiến bước trong Năm Mới. Kính chúc đồng bào hải ngoại cũng như người trong nước luôn được ấm no, đức dục, trí dục mở mang, người lớn có việc làm, trẻ em được đến trường, mọi người bình an khỏe mạnh.

Tôi cũng xin nguyện cầu cho đất nước Việt Nam của tôi được mưa thuận gió hòa, mong đường xá, phố phường Việt Nam tốt đẹp, giao thông an toàn và miền Trung nước Việt Nam không còn bị ngập lụt, hoa màu thuận lợi, bà con chăn nuôi phát triển hơn năm cũ 2025.

Sau cùng, nhân dịp Xuân về, người viết xin có mấy câu thơ mộc mạc kính tặng Việt Báo và quý độc giả VVNM xem cho quên đi cái lạnh, vì vùng Hoa Thịnh Đốn tuyết đầu mùa vẫn chưa tan hết, trời đất còn rất lạnh, giá buốt thâm nhập khắp nơi, ra ngoài mặc áo khoác dày mà vẫn co ro.

CHÚC XUÂN VIỆT BÁO & VIẾT VỀ NƯỚC MỸ

Trận tuyết đầu mùa lạnh cắt da

Trắng ngời lấp lánh đẹp như hoa

Cung đường bạc phủ quanh đầu hẻm

Góc ngõ đá vun tận vách nhà

Cầu suốt Tân Niên duyên phước đẫm

Chúc toàn Năm Mới lộc tài đa

Viết Về Nước Mỹ luôn tồn tại

VIỆT BÁO cùng nhau tiến vượt đà.

Ngày 10 tháng 1 năm 2026.

Ngọc Hạnh.