Sunday, May 3, 2026

KỶ NIỆM 30/4/1975

Thấm thoát đã 51 năm. Năm 1975 ai mà trên 20t sống đến bây giờ cũng hơn 70t rồi, còn ai trên 30t thì bây giờ phần đông đã đi về với ông bà tổ tiên. Còn tôi hồi đó mới gần 15t mà bây giờ đã trên 65t. Thời gian không chừa một ai.

Ngày 30/4/1975 là một ngày mà ai trên 60t cũng đều phải biết. Là một ngày khủng hoảng, kinh hoàng. Ngoài đường vắng bóng người. Ai cũng nú ở trong nhà không dám ra đường. Lâu..lâu.. có một hai chiếc xe chạy đi vội vã. Một chiếc trực thăng bị rơi treo lơ lửng trên một sợi dây điên làm cho con đường trở nên một mùi chết chóc. Cũng cái ngày này, có người ra đi mãi..mãi, có người mất tích biệt tăm. Còn tôi thì may mắn thay chạy một mach lên tàu. Cái tàu chở tôi một mach đến đảo Guam. Đảo Guam là một hòn đảo rất đẹp của Mỹ. Ở đây lính Mỹ rất nhiều họ lập lên những cài lều của lính rộng lớn, một lều có tám cái ghế bố, bốn cái bên phải và bốn cái bên trái cho tám người ở. Sáng, trưa, chiều thì sếp hàng ăn do mấy ông lính Mỹ đứng phát đồ ăn.buổi tối họ chiếu phim ngay bải biển ai muốn xem thì đi không đi thì chạy ra chợ trời. Ở đây tự nhiên mọc ra một cái chợ bán quần áo. Đồ họ phát cho mình không sài mang ra bán Mỗi tuần họ phát quần áo cho từng gia đình một. 

Ở đây được bốn tháng thì họ chuyển đến California ở đây cũng ở trại lính, cũng ở trong lều, một lều cũng tám người. Ở đây họ chia làm bốn khu a,b,c,d. Mỗi khu có cả hơn trăm lều. Họ phát chăn, mền, kem đánh răng, quần áo..v..v..không thiếu thứ gì. Thời gian ở đây là để chờ người bảo trợ. Lúc bấy giờ nước Mỹ có những trương trình nảo lãnh cho người tị nạn. Nhà thờ, company, hoặc tư nhân có đủ điều kiện đều có quyền bảo lãnh. Người thì đi California, người thì đi Texas, còn người thì đi Arizona..v....v.. khắp cả nước Mỹ. Khi có người hoặc phái đoàn bảo trợ mình mà mình không muốn đi tiểu bang đó thì có thể từ chối ở lại đợi dịp khác.

Ở đây được ba tháng thì có một nhà thờ bảo lãnh cho tôi ở Colorado. Lúc bấy giờ tôi như con nai vàng ngơ ngác, họ đặt đâu mình ngồi đó. Mình cũng đâu biết tiểu bang nào có tuyết hay không mà từ chối. Thôi thì đành tùy theo số phận.

Ngồi trên chiếc máy bay để đến tiểu bang Colorado. Tôi như một con nai vàng ngơ ngác. Trên ngực áo tôi có một mảnh giấy đề tên, tuổi..v..v..ngồi trên máy bay tôi vừa lo, vừa hồi hộp không biết mình đi về đâu? Tương lai rồi sẽ ra sao? Họ có bắt mình làm trâu, làm ngựa hay không? Bao nhiêu là suy nghĩ, bao nhiêu là lo sợ vây kín tôi.tôi chợt nhớ đến bố, mẹ gia đình chị em, giờ đây đã tám tháng rồi xa gia đình chắc giờ họ đã nghĩ tôi chết rồi. Tôi nhớ nhà, nhớ chị em và bạn bè. Nước mắt tôi bắt đầu chảy ra lúc nào cũng không biết.. Nước Mỹ là gì? Ở đâu mà tôi chỉ thấy trên màn hình tv trắng đen.

Chiếc máy bay sắp sữa ha cánh vào một buổi tối. Một thành phố về đêm hiện ra trong mắt tôi. Những ánh đèn màu sáng chói ở dưới rộng bao la làm cho tôi cảm thấy mình lạc vào một thế giới nào đó huyền bí. Chiếc máy bay đáp xuống. Tôi ngồi im lo sợ, hành khách bắt đầu đi xuống hết còn tôi một mình thì có một cô tiếp viên hàng không đến dắt tay tôi đi ra. Trong phi trường mà cũng rộng lớn đến thế. Cỡ 20 phút sau cô ta mới dẫn tôi ra đến ngoài. 

Ở đây đã có một đám người đứng đợi. Họ chạy ra ôm lấy tôi như lâu ngày mới gặp vậy. Tôi được nguyên một cái nhà thờ bảo lãnh nên đông người đi đón là vậy. Họ dẫn tôi ra chổ đậu xe lên một chiếc xe bus của nhà thờ. Chiếc xe chở tôi vào trung tâm thành phố. Ở đây ngoài đường ai cũng chạy xe ôtô. Đường xá rộng rãi. Những tòa nhà cao tầng, cao vút trời, đèn đóm sáng trưng. Tôi như đi lạc vào một thế giới huyền bí mà chỉ có trong giấc mơ. Chiếc xe lăn bánh qua những con đường trong thành phố rồi chuyển hướng ra xa lộ. Hơn hai tiếng sau chiếc xe stop ngay trước cửa một ngôi giáo đường. Ở đây mọi người đã đứng đợi sẵn. Họ chạy đến ôm lấy tôi như một người thân trong gia đình đi xa mới về làm tôi cũng bở ngỡ. 

Ở đây là một cái tỉnh nhỏ nằm cách xa thành phố cả mấy tiếng lái xe. Trong thành phố này chỉ có mấy trăm căn nhà. Một cái nhà thờ, một cái chợ tạp hóa nhỏ xíu, một cái trạm xe bus greyhound, một cái trường tiểu học. Cái làng này nằm sát xa lộ lớn interstate 70 đi xuyên bang. Dân ở đây vẫn còn sống theo thời xưa. Mọi người trai gái, con nít đều mặc quần jean, áo ca rô, thắt lưng bự, đội nón cowboy, đi giầy cao cổ. Nhất là những đứa con nít hai, ba tuổi cũng mặc và đội nón như vậy trông thật dễ thương.

Hai ông bà mục sư có một căn nhà sau nhà thờ. Hai ông bà này có bốn người con. Ba trai một gái tuổi từ 13 cho đến 15. Cô con gái út là 13t cả nhà ai cũng có bộ tóc trắng hếu, mũi lõ, da trắng trông cũng ngộ ghê! Tôi được ở nhà ông bà mục sư tuy rằng cũng có vài gia đình muốn tôi ở nhà họ. Ở đây ai cũng tốt và hiếu khách, đồ ăn, quần áo họ mang đến chất đầy dưới hầm nhà thờ. Đến bửa ăn ông mục sư cầu nguyện xong họ bắt đầu chuyền đồ ăn. Bữa ăn lúc nào cũng có thịt, khoai tây, rau, và đồ ăn tráng miệng. Trên bàn ai cũng có một ly sữa tươi và một bình sữa để sẵn để rót thêm. Bên trái cái dĩa của từng người là một con dao, bên phải là một cái xĩa, một cái thìa và một cái khăn bằng vải. Bà mục sư cầm cái khăn để vào cổ không biết làm gì? Và ai cũng làm theo. Nà mục sư đi qua phía tôi dậy tôi cầm dao, cầm dĩa để cắt thịt. Tôi như trong rừng mới ra, hồi nhỏ cho đến lớn tôi chỉ ăn cơm với đũa chứ làm gì có những thứ này phiền phức thật. Ở đây bữa ăn nào cũng như vậy toàn là chất bổ hèn gì họ to lớn là vậy. Ăn xong rồi còn ăn thêm bánh ngọt tráng miệng no căng cả bụng.

1975 đúng 51năm về trước nước Mỹ còn thưa thớt người ngoại quốc. Dân Mễ, dân Á Đông cũng rất ít nhất là ở dưới làng quê này chỉ có một mình tôi là người Á Đông lại là người Việt Nam mà họ đã từng xem chiến tranh Việt Nam qua những năm chiến tranh trên màn tv. Giờ đây họ đã thấy tận mắt một thằng nhóc Việt Nam bằng da bằng thịt nên họ nhìn tôi bằng những ánh mắt tội nghiệp đầy thương sót. Mỗi ngày họ mang đồ ăn đồ uống, quần áo đủ thứ chất đầy. Dưới hầm nhà thờ có mấy cái tủ đông lạnh đầy nhóc thịt, cá..v..v.. đồ hộp cũng xếp đầy cả góc. đồ ăn ở dưới hầm này có thể ăn một năm không hết. Mỗi cuối tuần đều có người đến chở đi chơi đó đây. Đôi khi họ chở vế nhà để ăn trưa hoặc chiều. Ở cái tỉnh nhỏ này ai cũng tốt và hiếu khách. Ở đây hầu như nhà nào cũng có ngựa để cưởi. Họ đội nón, đi dầy boot giống như trong phim cowboy.

Bà mục sư dẫn đến trường tiểu học ghi danh. Vào trường ai cũng nhìn mình bằng cặp mắt kỳ lạ như tôi mới ở hành tinh khác tới. Con nít ở đây cũng hiền, họ đến bắt chuyện nhưng mình có hiểu gì đâu nhưng cũng giả bộ gật đầu yes.. yes..Ở Việt Nam mình đã theo học english for today hai khóa nên cũng biết sơ qua vài chữ thông thường, nhưng khi họ nói nhanh quá thì mình chỉ đoán mò vậy thôi. Tuổi của tôi lúc bấy giờ là lúc ham ăn chóng lớn nên tôi ăn bạo lắm. Táo, cam, kẹo chocolates gì tôi cũng ăn hoài không chán. Ở đây được vài năm thì tôi bắt đầu chán vì ở đây chẳng có khỉ gì. Lên trung học phải lên xe bus nhà trường để qua tỉnh kế bên học. Nói tóm lại là ở đây buồn lắm, tuy rằng ai cũng qui mến tôi nhưng ở đây chẳng có chổ nào để đi chơi. Chung quanh là đồng ruộng trồng lúa mì. Ngô, khoai ..v..v..

ở đây được hai năm tôi chán lắm nên một hôm tôi gọi lên uscc tôi tìm trong quyển sách điện thoại nơi mà họ lo cho những người tị nạn như tôi. Vì tôi còn dưới tuổi vị thành niên nên họ tìm cho tôi một gia đình bảo trợ khác ở thành phố. Gia đình này có tám người con trai và một bé gái người Việt Nam không biết xin ở đâu mới một năm tuổi còn nằm trên nôi. Hai ông bà này là chủ một company xi măng nên cũng khá giả. Nhà lớn có bẩy phòng trên và bốn phòng dưới. Tôi được xếp cho ở phòng dưới hầm. Và từ đó tôi gọi hai ông bà là bố mẹ. Nhà có chín thằng con trai kể cả tôi. Lớn nhất là 16t. Thế là từ đó tôi sống trong một căn nhà tiếng cười nói ồn ào suốt ngày. Mọi người xem tôi như một thành viên trong gia đình. 

Mỗi sáng bà mẹ Mỹ chở một đàn con đi học và phát cho mỗi người năm đô. Thời buổi đó năm đô cũng lớn. Mười xu cũng mua được một thỏi chocolate rồi. Trong trường đá banh, đánh tennis, đô vật môn gì tôi cũng chơi, không những vậy tôi còn được một cái cúp đô vật, một cúp đà banh, và một cúp tennis. Môn nào tôi cũng chơi giỏi. Sống ở đây rất hợp với tôi. Gần trường học, chợ búa, nhà thờ và hồ câu cá.

Lúc này Mỹ và Việt Nam vẫn chưa ban giao nên không có thư từ liên lạc được, và nếu có liên lạc được tôi cũng chẳng biết địa chỉ. Từ ngày ra đi đến giờ đã đã mấy năm rồi chắc ở nhà ai cũng nghĩ là tôi đã chết, trên bàn thờ đã có hình của tôi rồi, nhưng họ có biết đâu tôi đang sống ở một nơi rất sung sướng, một gia đình thứ hai cũng đông như gia đình tôi ở Việt Nam vậy. Nhà tôi có tám chị em và bốn trai, tôi là đứa con trai lớn nhất xếp hàng thứ ba trong gia đình sau ba bà chị. Mẹ tôi sau khi tôi mất tích chắc khóc hết nước mắt. Thời buổi lạc loạn người chết ở khắp mọi nơi nên sau vài năm thì cả nhà đã chắc chắn là tôi đã chết.

Đến khi Mỹ bỏ cấm vận và ban giáo lại với Việt Nam thì đã mười năm. Thư từ mới bắt đầu qua lại, nhưng địa chỉ nhà tôi cũng không biết làm sao mà liên lạc được đây? Lúc bấy giờ điện thoại tay làm gì có. Ở Việt Nam làm gì có điện thoại nhà nên muốn liên lạc cũng là một vấn đề. Cuối cùng tôi lành khăn gói lên đường.

Máy bay đáp Xuống phi trường TSN vào một ngày mưa phùn giữa tháng tám năm 1985 tôi xách bao lô đi ra khỏi phi trường cảnh vật sau bao năm xa cách vẫn như củ, ngoài đường vẫn những tiếng còi inh ỏi mới có năm giờ sáng. Phi trường lúc nào cũng đông đúc người tôi len lấn đi qua đường đón taxi tôi không nhớ địa chỉ nên vừa đi vừa chỉ đường. Xóm nhà tôi không còn nữa, thay vào đó là những ngôi nhà mới mọc lên san sát. Ngôi nhà thờ nhỏ vẫn còn đó nhưng cái trường học kế bên cũng không thấy nữa. Mọi cảnh vật đều thay đổi. Tôi kêu tài xế chở đến nhà ngoại nơi mà mỗi mùa nghỉ hè tôi đều đến đây chơi vài tháng hoặc ở nhà nội. Nhà ngoại tôi ở bên hông nhà thờ phú thọ. Xe dừng lại trước cổng nhà thờ vì không thể đi vào trong đươc. Sau khi trả tiền xe tôi sách bao lô đi dọc theo con hẻm quen thuộc. Đến trước cửa sắt nhà ngoại nhìn vào trong tôi thấy một ông cụ già yếu mặc áo thung trắng đã củ kỷ đang đứng bổ củi. Tôi gọi ông ngoại, ông quay lại nhìn tôi vài giây rồi giật mình kêu lên trời ơi! thằng Dũng mày đi đâu hơn mười năm cả nhà ai cũng tưởng mày đã chết rồi. Mẹ mà khóc hết nước mắt. Tôi chạy lại ôm ông mà không cầm được nước mắt. Tôi hỏi gia đình cháu đi đâu hết rồi. Ông dẫn tôi vào nhà giọt nước mắt vẫn rơi trên má ông. Ông bước vào nhà kêu lên: bà nó ơi thằng Dũng về nè. Bà ngoại ở trong bếp chạy ra nhìn tôi một giây rồi chạy đến ôm tôi những giọt nước mắt của bà rơi trên mà rồi từ..từ bà khóc to lên vừa khóc bà vừa nói: cháu đi đâu mà cả chục năm không về bố mẹ cháu khóc hết nước mắt đi tìm mọi góc, mọi nơi. Hồi nhỏ bà ngoại hay cho tiền tôi và mỗi lần nhét tiền vào tay tôi bà đều nói: cho cháu nhiều nhất. Bà tôi vừa khóc vừa nói: sau khi giải phóng bố mẹ cháu đã dọn về vùng kinh tế mới khổ lắm phá rừng để làm rẫy. Ở nhà lá ăn không đủ no.

Chiếc xe taxi chở tôi và ông bà chạy qua những cánh đồng và những con đường gồ ghề đến một cái nhà lá. Trước nhà có hàng rào làm bằng cây tre sơ xài. Nên trong sân ba cô gái đang ngồi đan lá. Tôi mở cổng đi vào mấy cô ngước mắt lên nhìn rồi hỏi: anh tìm ai? Mười năm trước khi đi Mỹ mấy đứa em tôi chỉ có mấy tuổi mà bây giờ ai cũng đã thành những cô gái trưởng thành nhưng tôi vẫn nhận ra từng người. Tôi gọi tên từng người rồi nói anh Dũng đây. nhưng đứa em chạy lại ôm tôi khóc. Tôi hỏi cả nhà đi đâu hết rồi? Em tôi nói cả nhà ra rẫy làm ruộng rồi anh và ông bà vào nhà ngồi uống nước. Tôi bước vào trong nhà. Đồ đạt đơn sơ, lâu lắm rồi tôi không còn thấy cái cảnh này nữa. Nhà tranh vắt đất trông như trong tranh. Từ đây ra rẫy đi bộ cũng mất nửa tiếng, mấy đứa em nói: ông bà ngoại ở nhà đợi, rồi dẫn tôi đi. 

Vừa đi vừa nói rẫy ở xa nên mọi người thường thay phiên ở lại trông chừng. Con đường hình như nhiều người đi nên trở thành một đường mòn. Đi băng qua mấy cánh đồng đến gần ven rừng thì đến rẫy. Ở đó có mấy người đang đào đất, tưới nước không để ý chúng tôi đang đi đến. Em tôi chỉ tay nói bố mẹ ở đằng kia. Khi gần đến nơi em tôi nói: anh đừng nói gì xem bố mẹ có nhận ra không? Đến nơi em tôi giới thiệu đây là bạn con. Bố mẹ tôi ngước mắt nhìn tôi rồi bỏ cuốc đến tính bắt tay tôi. Tôi cầm lòng không được nên ôm lấy mẹ tôi rồi nói: con là Dũng đây bố mẹ ơi! Mẹ tôi khựng lại nhìn tôi rồi rồi hình như nhận được một nét quen thuộc trên khuôn mặt tôi nên bà gào lên trời ơi! con ơi là con, con đi đâu mà biệt tăm, biệt tích ca chục năm trời vậy con, còn bố tôi thì đứng vuốt nước mắt, mấy đứa em tôi thì chạy đến vây chung quanh tôi. 

Tôi như một người chết đã sống lại, tất cả như một chiem bao dài vô tận. Còn hạnh phúc nào hơn khi tưởng một người thân trong gia đình đã ra đi vĩnh viễn, nhưng tự nhiên lại xuất hiện bằng xương bằng thịt. Đôi khi cái rủi cũng là cái may mà tạo hóa đã ban cho. 

Cám ơn trời, cám ơn đời đã cho ta những cảm xúc hạnh phúc nhất mà trên đời này không có gì so sáng bằng. Đó là hạnh phúc đoàn viên, gia đình cha mẹ và anh chị em.


No comments:

Blog Archive