Người đẹp cánh hữu chống cộng và triển vọng thành tổng thống...
Keiko Fujimori: Ngôi sao không tắt của chính trường Peru và giấc mơ nối nghiệp cha.
Ở Peru, có một cái tên mà suốt 15 năm qua chưa bao giờ vắng mặt trên lá phiếu tổng thống: Keiko Fujimori. Ba lần về nhì, hai lần ngồi tù tạm giam, nhưng đến hiện tại, tháng 4/2026, người đẹp 50 tuổi này vẫn đứng đầu vòng một và nắm chắc tấm vé vào chung kết. Với nhiều người, bà là "ngôi sao" bền bỉ nhất của nền chính trị hỗn loạn nhất Nam Mỹ.
Keiko Sofía Fujimori Higuchi sinh năm 1975, là con gái cả của cựu Tổng thống Alberto Fujimori. Năm 19 tuổi, khi mẹ bà Susana Higuchi ly thân với cha sau những cáo buộc tra tấn, Keiko đã bước ra vũ đài với vai trò Đệ nhất Phu nhân trẻ nhất lịch sử Peru. Từ đó, cái bóng của cha và chính trường chưa bao giờ rời bà.
Sau khi Alberto Fujimori từ chức qua fax từ Nhật Bản năm 2000 và sau này ngồi tù vì vi phạm nhân quyền, tưởng chừng cái tên Fujimori sẽ chìm vào dĩ vãng. Nhưng Keiko đã làm điều ngược lại. Bà tốt nghiệp MBA ở đại học danh giá Columbia, rồi trở lại Lima lập đảng Fuerza Popular, và biến "Fujimorismo" thành phong trào chính trị có tổ chức nhất Peru. Năm 2006, bà đắc cử nghị sĩ với số phiếu cao nhất cả nước.
Giấc mơ lớn nhất của Keiko là trở thành nữ tổng thống đầu tiên của Peru, hoàn thành điều cha bà chưa làm được: được người dân trao quyền một cách danh chính ngôn thuận, không phải bằng đảo chính. Giấc mơ ấy đã ba lần suýt thành hiện thực.
Năm 2011, bà thua Ollanta Humala với 48.6%. Năm 2016, bà thua Pedro Pablo Kuczynski chỉ 41,000 phiếu, cách biệt 0.24%. Năm 2021, bà lại thua Pedro Castillo 44,000 phiếu, cách biệt 0.26%. Cả hai lần, bà đều không nhận thua và tố cáo bầu cử có gian lận nhưng không đưa ra được bằng chứng.
Thất bại bầu cử chưa phải cú đánh nặng nhất. Từ 2018, Keiko bị cáo buộc nhận $17 triệu đô tài trợ bất hợp pháp từ tập đoàn Odebrecht và ngân hàng Credicorp cho hai kỳ tranh cử. Bà bị tạm giam ba lần, tổng cộng 17 tháng sau song sắt. Nhiều người tin đó là dấu chấm hết. Nhưng tháng 10/2025, Tòa Hiến pháp Peru bác b ỏ toàn bộ vụ án với lý do luật rửa tiền không thể áp dụng hồi tố. Keiko bước ra khỏi tòa, trắng án, và ngay lập tức tuyên bố: "Tôi sẽ tranh cử lần thứ tư."
Và lần thứ tư này, có lẽ là cơ hội rõ nhất của bà. Peru năm 2026 là một đất nước mệt mỏi. Từ 2018 đến nay đã có 8 tổng thống, ba người bị Quốc hội phế truất. Pedro Castillo, người đánh bại Keiko năm 2021, đang ngồi tù vì âm mưu giải tán Quốc hội. Dina Boluarte, người kế nhiệm, bị phế truất tháng 2/2026. Cử tri chán ngán các gương mặt mới, các lời hứa thay đổi. Giữa 34 ứng viên hỗn loạn, cái tên Fujimori bỗng trở thành thứ "quen thuộc đáng tin" với khá đông dân chúng.
Kết quả sơ bộ vòng một ngày 13/4/2026 cho thấy điều đó: Keiko dẫn đầu với 17.07%, bỏ xa người thứ hai là Roberto Sanchez, ứng viên tả khuynh được Castillo ủng hộ từ trong tù, chỉ có 11.98%.
Với không ai vượt 50%, Peru sẽ bước vào vòng hai ngày 7/6/2026. Và như chuyên gia Eileen Gavin của Verisk Maplecroft nhận định: "Điều chắc chắn duy nhất trong cuộc bầu cử hỗn loạn này là Keiko Fujimori có một chỗ ở vòng hai."
Vì sao Keiko vẫn là "ngôi sao"? Thứ nhất, bà thừa hưởng di sản kép của cha. Với lịch sử hiện đại của Peru, Alberto Fujimori là người hùng đã đánh bại khủng bố Shining Path, chặn siêu lạm phát 7,650%, mang lại 10 năm ổn định.
Với họ, Keiko là người nối nghiệp, là bảo chứng cho "trật tự và tăng trưởng". Lực lượng cử tri trung thành này khoảng 15-20%, đủ để bà luôn vào chung kết. Thứ hai, đảng Fuerza Popular của bà là bộ máy chính trị chuyên nghiệp nhất nước.
Trong khi các đối thủ chia rẽ, Keiko có hệ thống tranh cử, tài chính, truyền thông bài bản từ suốt 15 năm. Thứ ba, thông điệp của bà rõ ràng: thân thiết với doanh nghiệp, chống thay đổi Hiến pháp, giữ mô hình kinh tế thị trường. Trong bối cảnh Sanchez dọa thả Castillo và xét lại các hợp đồng khai khoáng, giới đầu tư xem Keiko là "liều thuốc an thần" cho thị trường.
Nhưng con đường đến Dinh Pizarro vẫn đầy chông gai. Suốt ba kỳ bầu cử, Keiko luôn đụng trần 50%. Cứ hai người Peru thì có một người tuyên bố "không bao giờ bầu cho Fujimori". Với họ, bà là hiện thân của độc tài, tham nhũng, của đội tử thần Grupo Colina từng thảm sát dân thường, của 300,000 phụ nữ nghèo bị triệt sản cưỡng bức dưới thời cha bà. Khẩu hiệu "Fujimori nunca más" - Không bao giờ Fujimori nữa - vẫn vang lên ở miền nam, ở các đại học, trong các gia đình nạn nhân.
Để thắng ngày 7/6, Keiko phải làm điều chưa từng làm được: thuyết phục nhóm "anti-Fujimori" rằng bà khác cha, rằng bà tôn trọng dân chủ, rằng bà sẽ không trả thù hay tha bổng cho những sai phạm cũ.
Bà cũng phải vượt qua đối thủ. Nếu gặp Sanchez, đó sẽ là trận tái đấu 2021: con gái của tổng thống tù tội đấu với người được tổng thống tù tội hậu thuẫn. Nếu gặp Rafael Lopez Aliaga, thị trưởng cực hữu Lima, Keiko sẽ phải giành phiếu bảo thủ.
Ngay cả khi thắng, Keiko sẽ đối mặt với một Quốc hội phân mảnh nhưng "nghiêng hẳn về bảo thủ". Cai trị Peru sau 8 tổng thống trong 8 năm không chỉ cần thắng phiếu, mà cần tài thương lượng để không bị phế truất như những người tiền nhiệm.
Alberto Fujimori mất tháng 9/2024 ở tuổi 86, sau khi được ân xá vì ung thư. Ông không kịp thấy con gái đắc cử. Nhưng di sản của ông, cả công lẫn tội, vẫn quyết định vận mệnh chính trị Peru. Keiko mang họ Fujimori như mang một thanh gươm hai lưỡi: nó cho bà 17% phiếu trung thành, nhưng cũng khóa chặt 50% phiếu chống.
Ngày 7/6/2026, Peru sẽ trả lời câu hỏi đã treo lơ lửng 25 năm: Đất nước này đã sẵn sàng tha thứ cho họ Fujimori chưa? Và Keiko Fujimori, sau ba lần lỡ hẹn, liệu có thể trở thành "ngôi sao" sáng nhất, hay mãi mãi chỉ là "ngôi sao về nhì"?
Câu trả lời nằm ở những cử tri đang chần chừ, những người không yêu cũng không ghét Fujimori, chỉ muốn một tổng thống tại vị đủ một nhiệm kỳ.
FB Uyen Vu
No comments:
Post a Comment