title

TÌNH CHA

(Odinochestvo Za Monitorom)

*

— Tránh xa tôi ra! Tôi không hứa sẽ cưới cô đâu! Mà vả lại, tôi cũng chẳng biết đây là con ai nữa. Biết đâu lại chẳng phải con tôi ấy chứ? Thế nên, cô cứ thong thả bước tiếp đi, còn tôi xin phép đi trước đây. — 

Anh chàng Viktor đi công tác xa đã nói với Valentina đang chết trân tại chỗ. Còn cô thì đứng ngây ra, không thể tin nổi vào tai và mắt mình nữa... Có phải đây là Viktor từng thề non hẹn biển và bế bồng cô trên tay? Có phải đây là anh Vitenka từng gọi cô là Valyushenka và hứa hẹn đủ điều ngọt ngào trước mắt? Trước mặt cô lúc này là một gã đàn ông xa lạ, có chút bối rối nên đâm ra cáu kỉnh... Valyushenka đã khóc mất chừng một tuần lễ, dứt khoát vẫy tay chào tạm biệt anh Vitenka mãi mãi. Nhưng vì tuổi tác — lúc đó cô đã ba mươi lăm — cùng với ngoại hình kém nổi bật, tức là cơ hội tìm thấy hạnh phúc lứa đôi rất mong manh, cô quyết định sinh con...

Đúng kỳ, Valya sinh ra một cô nhóc hay khóc nhè. Cô đặt tên là Masha. Đứa bé lớn lên ngoan ngoãn, chẳng mấy khi quấy khóc và không gây cho mẹ chút phiền hà nào. Cứ như thể nó biết rằng dẫu có khóc hay không khóc thì cũng chẳng đòi được gì... Valya đối xử với con bé cũng tàng tàng, nhưng có thể thấy rõ là cô chẳng có chút tình mẫu tử thực sự nào — kiểu như vẫn cho ăn, mặc quần áo và mua đồ chơi đấy. Thế nhưng, để mà ôm ấp, vỗ về hay đưa con đi dạo thêm dăm ba lần ư — không hề có chuyện đó. Hoàn toàn không. Bé Masha nhỏ xíu thường chìa tay về phía mẹ, nhưng cô lại gạt phắt đi. Lúc thì cô bận, khi thì lắm việc, khi thì mệt, lúc lại đau đầu. Bản năng làm mẹ xem chừng vẫn chưa hề thức tỉnh trong cô...

Khi Masha lên bảy tuổi, một chuyện lạ lùng đã xảy ra — Valya quen một người đàn ông. Không những thế, cô còn tha lôi anh ta về nhà! Cả cái làng ấy được dịp bàn tán xôn xao! Đúng là mụ đàn bà Valka nhẹ dạ.

Gã đàn ông đó trông chẳng ra dáng nghiêm túc gì, người ở nơi khác đến, không có công ăn việc làm ổn định, sống trôi dạt ở đâu chẳng rõ! Nhỡ đâu lại là kẻ lừa đảo thì sao... Chuyện lạ đời thật đấy! Valya làm việc ở cửa hàng tạp hóa của xã, còn hắn ta nhận hợp đồng đến bốc vác hàng hóa cho họ. Chuyện tình cảm của họ cũng chớm nở từ cái nền tảng công việc ấy. Chẳng bao lâu sau, Valya liền rước gã hôn phu mới quen về nhà sống chung. Hàng xóm láng giềng ai nấy đều chê trách người phụ nữ ấy — đem quái phương nào về nhà không biết nữa! Lẽ ra phải nghĩ cho con bé chứ, lũ lượt mấy bà hàng xóm bàn ra tán vào. Đã thế lại còn là kẻ kiệm lời, cạy miệng không thốt ra được nửa câu. Chắc chắn là đang giấu giếm điều gì mờ ám đây. Thế mà Valya chẳng màng tai tới ai. Cứ như thể cô ngầm hiểu rằng đây là cơ hội cuối cùng để tự tay nắm bắt hạnh phúc đời mình...

Nhưng chẳng bao lâu sau, thái độ của xóm giềng đã thay đổi đối với gã đàn ông có vẻ ngoài ít nói ấy. Ngôi nhà của Valentina lâu ngày thiếu bàn tay đàn ông chăm sóc nên đã mục nát và cần được sửa sang — Igor, tên của gã đàn ông đó, thoạt đầu sửa lại bậc thềm, sau đó vá lại mái nhà, dựng lên hàng rào đã xiêu vẹo. Ngày nào anh ta cũng cặm cụi sửa chữa thứ gì đó, và ngôi nhà cứ thế khang trang lên trông thấy. Thấy gã đàn ông này khéo tay hay làm, mọi người bắt đầu sang nhờ vả, và anh ta bảo:

— Nếu bác già cả hoặc nghèo khó quá thì tôi giúp không công. Còn nếu không, hãy trả tiền hoặc đổi bằng lương thực.

Người thì trả bằng tiền, người thì trả bằng đồ muối chua, thịt, trứng, sữa. Nhà Valya dẫu có mảnh vườn nhưng lại chẳng nuôi gia súc — thiếu vắng đàn ông trong nhà thì biết làm sao. Thế nên trước kia, Valya nào có mấy khi cho Masha ăn váng sữa hay sữa tươi. Còn bây giờ, trong tủ lạnh lúc nào cũng sẵn kem sữa béo, sữa tươi nhà nuôi và cả bơ thơm phức.

Nói chung, bàn tay của anh Igor đúng là đôi tay vàng. Đúng như người ta vẫn nói — việc gì cũng thạo, cái gì cũng hay. Và Valyushenka — người vốn dĩ chưa bao giờ được coi là đẹp — nay bỗng lột xác khi ở bên anh, trông cứ rạng rỡ hẳn lên, tính tình cũng đằm thắm, dịu dàng hơn. Thậm chí cô đối xử với Masha cũng ân cần hơn trước. Thi thoảng mỉm cười, để rồi hóa ra trên má cô lại có lúm đồng tiền. Thật là kỳ diệu...

Còn Masha cứ thế lớn lên, đã đến tuổi đi học. Có lần, con bé ngồi ngoài thềm quan sát chú Igor làm việc, thấy mọi việc qua tay chú đều suôn sẻ, gọn gàng. Rồi nó sang nhà bạn hàng xóm chơi. Mãi đến tối mịt mới mò về, vì mải chơi quên cả giờ giấc. Vừa đẩy cánh cổng bước vào, cô bé đứng sững người... Giữa sân nhà bỗng sừng sững... chiếc xích đu! Nó đang khẽ đu đưa theo từng đợt gió thoảng, cứ như đang vẫy gọi, đang thì thầm mời mọc...

— Cái này cho cháu ạ?! Chú Igor! Chú làm cho cháu đấy á? Xích đu ư?!! — Masha trố mắt không tin vào mắt mình.

— Của cháu đấy, Masha ạ, tất nhiên là của cháu rồi! Ra thu đi thôi! — Chú Igor vốn dĩ hay lầm lì bỗng bật cười rạng rỡ.

Thế là Masha trèo lên ghế đu, đánh đu thật cao hết đà này đến đà khác, gió thổi vi vút bên tai, và trên đời này chẳng có đứa trẻ nào hạnh phúc hơn thế nữa...

Valya phải đi làm từ sáng sớm, thế nên việc bếp núc cũng do một tay chú Igor lo liệu. Chú nấu bữa sáng, bữa trưa. Mà những chiếc bánh nướng chú làm mới ngon làm sao, cả mấy món bánh đút lò nữa chứ! Chính chú là người đã dạy Masha cách nấu ăn ngon và bày biện mâm cơm tươm tất. Hóa ra trong con người lầm lì, ít nói ấy lại ẩn chứa bao nhiêu là tài nghệ...

Khi mùa đông sang, ngày ngắn lại, chú Igor là người đưa đón cô bé đi học mỗi ngày. Chú xách cặp hộ Masha và kể cho nó nghe những câu chuyện trong cuộc đời mình. Chú kể về quãng thời gian chăm sóc người mẹ ốm nặng, về việc phải bán cả căn hộ của mình để có tiền chữa bệnh cho mẹ. Và kể cả chuyện bị người anh ruột dùng mưu kế đuổi ra khỏi ngôi nhà thơ ấu như thế nào.

Chú dạy con bé câu cá. Vào những buổi sớm mùa hè, hai chú cháu dắt nhau ra bờ sông, ngồi lặng im kiên nhẫn đợi cá cắn câu. Cứ thế, chú dạy nó tính kiên nhẫn. Rồi giữa mùa hè, chú Igor mua cho Masha chiếc xe đạp trẻ em đầu tiên và tận tình tập cho nó đi. Chú sát trùng đầu gối bằng thuốc đỏ mỗi khi con bé ngã trầy xước cả chân trong lúc tập xe.

— Này anh Igor, con bé ngã thế có mà hỏng người. — Người mẹ cằn nhằn.

— Không sao đâu. Nó phải học cách vấp ngã rồi tự đứng lên. — Chú đáp lại một cách kiên quyết.

Rồi có một dịp năm mới, chú tặng Masha đôi giày trượt băng trẻ em chính hiệu kiểu Snegurochka. Buổi tối, cả nhà quây quần bên mâm cỗ năm mới do chú Igor cùng Masha chuẩn bị. Họ cùng chờ tiếng chuông điểm giao thừa, chúc mừng nhau, cười vang và nâng ly chúc tụng. Ai nấy đều thấy bữa ăn vừa ngon miệng vừa vui vẻ. Sáng hôm sau, Valya và Igor giật mình tỉnh giấc bởi tiếng thét và tiếng reo hò lanh lảnh của Masha.

— Giày trượt băng kìa! Hoan hô!!! Con có giày trượt băng thật rồi! Màu trắng, đẹp nguyên luôn! Cảm ơn chú, cảm ơn chú nhiều ạ!!! — Masha vừa hét lên vừa phát hiện ra món quà tuyệt đẹp giấu dưới gốc cây thông. Cô bé ôm chặt đôi giày vào ngực, dòng lệ hạnh phúc tuôn rơi trên má...

Rồi sau đó, hai chú cháu dắt nhau ra khúc sông đóng băng. Chú kiên nhẫn cào tuyết trên mặt băng, còn Masha nhiệt tình phụ giúp. Xong xuôi, chú bắt đầu tập cho con bé trượt. Nó ngã dúi dụi, nhưng chú vẫn kiên nhẫn nắm chặt tay dìu dắt cho đến khi nó đứng vững trên đôi chân của mình. Và rồi, cuối cùng nó cũng tự trượt băng phăng phăng mà không ngã dù chỉ một lần. Masha reo hò và hét lên vì sung sướng. Lúc chuẩn bị ra về, con bé bỗng lao vào lòng chú:

— Cảm ơn chú vì tất cả! Cảm ơn bố...

Lần này thì đến lượt Igor khóc. Khóc vì hạnh phúc. Chú lén gạt đi những giọt nước mắt đàn ông mộc mạc để Masha không nhìn thấy, nhưng chúng cứ thế tự trào ra rồi đóng băng ngay giữa không khí lạnh giá thành những hạt băng nhỏ li ti...

Rồi Masha lớn lên. Con bé rời quê ra thành phố học tập. Cuộc đời chắc chắn có rất nhiều thăng trầm, thử thách, giống như bao người khác. Nhưng chú vẫn luôn ở bên. Chú có mặt trong ngày lễ tốt nghiệp của nó. Chú lỉnh kỉnh xách những túi quà quê lên thành phố cho cô con gái nhỏ, cốt để phòng hờ, lỡ con bé Masha của chú bị đói khát thì sao...

Chính chú là người dắt tay cô bước vào lễ đường trong ngày cưới. Cùng với chồng của Masha, chú đứng đợi dưới khung cửa sổ nhà hộ sinh với tâm trạng phập phồng ngóng tin vui. Chú bế bồng những đứa cháu và yêu thương chúng nhiều hơn cả tình cảm ruột thịt thông thường.

Rồi đến một ngày chú ra đi, như quy luật muôn thuở của đời người. Trong lễ tiễn đưa, Masha đứng cùng mẹ trong nỗi tiếc thương vô hạn, thả xuống huyệt một nhõm đất, nghẹn ngào thở dài:

— Vĩnh biệt bố nhé... Bố là người cha tuyệt vời nhất trên đời này. Con sẽ mãi ghi nhớ về bố...

Và chú đã ở lại trong trái tim cô mãi mãi. Không phải với tư cách là chú Igor, không phải là cha dượng, mà là MỘT NGƯỜI CHA... Bởi vì cha đôi khi không phải là người sinh ra ta, mà là người nuôi dưỡng ta nên người, là người cùng ta sẻ chia cay đắng ngọt bùi.

Là người luôn ở bên ta...

(LĐH* st & dịch)