Wednesday, September 30, 2026

Du Lich Âu Châu

Tiếp tục series cảnh giác cho bà con đi Châu Âu. Lần này không phải ở mấy nước vốn "nổi tiếng" về nạn trộm cắp với du khách nữa, mà xảy ra ngay tại những quốc gia nghe cái tên thôi đã thấy đầy sự uy tín, văn minh và an toàn rồi!

Sau đây là tổng hợp những câu chuyện thực tế đã xảy ra với các đoàn tour mình đưa đi, đăng lên hy vọng gán thêm chút kinh nghiệm xương máu cho mọi người:

- Tại Luzern (Thụy Sỹ):
Trong thời gian mọi người tự do mua sắm đồng hồ, quà lưu niệm... có một chị trong đoàn không có nhu cầu mua sắm gì nên ra bờ hồ Luzern quay phim, chụp ảnh mấy con ngỗng, thiên nga, vịt tiềm.

Đang tung tăng thì chị gọi điện cho mình mếu mạo bảo bị mất cái túi xách. Lúc ra bờ hồ chị ngồi trên cái ghế xanh lá cây (trong hình), rồi để cái túi ngay bên cạnh. Chị mải mê quay phim chụp ảnh nhưng miệng vẫn khẳng định là "vẫn ngồi ngay cạnh túi". Ấy thế mà lúc sau sờ lại thì cái túi đã "bốc hơi" từ đời nào! Chị ấy ngơ ngác bảo vì nghĩ Thụy Sỹ an toàn lắm, nên chị mới tự tin rời tay khỏi túi đặt ngay bên cạnh như thế. Đúng là lòng tin đặt nhầm chỗ!

- Tại Copenhagen (Đan Mạch):
Hôm đó đoàn mình ngủ tại khách sạn Scandic Kødbyen gần nhà ga trung tâm. Khu này với mình thì thuộc dạng lộn xộn nhất Copenhagen, đủ các thành phần từ quán bar, đứng đường cho đến nghiện hút...

Tối hôm đó, hai anh Tổng và Phó Tổng rủ nhau đi dạo hóng gió. Đang đi thì gặp một thằng cha tiến lại xin lửa châm thuốc, rồi thân thương hỏi "Where are you from?", xong bắt tay bắt chân niềm nở như thể tri kỷ lâu ngày gặp lại rồi tạm biệt. Về tới khách sạn, anh Tổng mới ngơ ngác phát hiện bị mất cái đồng hồ dây sắt mua hơn 10k Euro! Anh thẫn thờ bảo: "Mấy chú ạ, bình thường bản thân tự tháo còn trầy tróc ra mới lấy ra khỏi tay được, sao nó lột nhanh thế mà anh không hề hay biết!".

Mấy anh khác trong đoàn nghe xong thì thầm với nhau: "Thôi thì may mà nó lấy của anh V ổng nhiều tiền, chứ rơi vào anh em mình chắc phải nhập viện khẩn cấp vì đứt ruột mất!" 

- Tại Stockholm (Thụy Điển):
Đoán này mình đi 2 xe 9 ghế. Sáng hôm đó cho đoàn đi Outlet mua ít đồ, trong đoàn có anh mua thêm cái vali Samsonite mới coong. Sau khi mua sắm xong thì đưa đoàn tham quan Hoàng cung (Kungliga Slottet). Lúc đỗ xe, mình vẫn cẩn thận bố trí một anh đồng nghiệp ở lại trông xe còn mình đưa đoàn đi tham quan. Lúc quay lại xe thì anh đồng nghiệp bảo có mấy thằng cứ lởn vỡn quanh xe, ngó nghiêng vào từng xe một rồi mới bỏ đi.

Trưa đó, mình đưa đoàn về quán Nha Trang cho cả đoàn ăn cơm. Xe đỗ gần quán nhưng không nằm trong tầm mắt nhìn trực tiếp nữa. Cả đoàn vào quán đi lên gác thì có 2 thằng cũng lẳng lặng đi lên theo rồi ngồi tót vào bàn bên cạnh. Chủ quán ra hỏi thì 2 thằng đi theo đó lại không nói được tiếng Thụy Điển, thế là chủ quán đuổi ra bảo bàn này có người đặt rồi. 2 thằng cứ lằng nhằng bằng thứ tiếng gì đó mà đến chủ quán cũng bó tay không hiểu nổi.

Nghi ngờ bọn trộm cắp, mình bảo mọi người cẩn thận kiểm tra túi xách và áo khoác ngay. 2 thằng đi ra, thấy không ai mất gì, mình mới thở phào nhẹ nhõm. Ai ngờ anh đồng nghiệp ăn cơm nhanh xong ra ngoài hút thuốc thì hốt hoảng chạy xộc vào hô: "Xe bị cạy cửa rồi!".

Mình chạy ra xe kiểm tra, xe mình thì không sao, nhưng chiếc xe chở cái vali Samsonite mới mua hồi sáng đã bị cạy mất, cuỗm sạch mấy món đồ mới sắm bên trong. Đến anh chủ quán ở đó cũng phải thốt lên: "Lần đầu tiên trong đời thấy vụ cạy xe lấy đồ ngay tại Stockholm đấy!".

Còn nữa lần sau, dài quá rồi

- Anh chị em nào từng gặp kiểu trộm cắp tương tự ở những nước an toàn Châu Âu thì còm-ment chia sẻ bên dưới cho mọi người cùng biết và nâng cao cảnh giác nhé!

Chúc cả nhà luôn có những chuyến đi an toàn và trọn vẹn!

Minh Leipzig

DUYÊN MUỘN

(Hôm nay, xin gửi đến các bạn một chuyện tình U70, vui, lãng mạn, và có chút ngọt ngào, thay cho những câu chuyện buồn và éo le trước đây. Mong mọi người cùng đọc, cùng cười, và biết đâu… giữa những dòng chữ ấy, có ai đó chợt nhớ một người mình từng thương. Truyện dựa vào chuyện có thật của người bạn )

*****
Ở cái tuổi 77, khi những cơn tuyết của vùng London, Ontario bắt đầu phủ trắng xóa ngoài cửa sổ, ông Hai nhận ra cái lạnh thấu xương không nằm ở nhiệt độ ngoài trời, mà nằm ở sự tĩnh lặng trong căn nhà.

Vợ mất đã 20 năm, sống một mình khi con cái đã bay xa tổ ấm, với ngần ấy thời gian ông lủi thủi ra vào, tự nấu cơm, tự rửa chén đũa, tự dỗ giấc ngủ giữa bốn bức tường im lìm.

Lũ trẻ nhà ông hiếu thảo, nhưng chúng chẳng thể hiểu được cái "trống vắng" trong lòng của người già. Chúng hỏi ông: “Già rồi ba ơi, hồi xuân hồi hộp chi cho mệt thân hả ba?". Chúng đâu biết rằng, ông không tìm một cuộc tình cháy bỏng.

Ở cái tuổi trên bảo dưới không nghe, ông chỉ cần một người góp gạo thổi cơm chung, một người để tâm sự chuyện đời, chuyện người cho vơi bớt ngày dài, một người cạo gió, xức dầu mỗi khi trái gió trở trời, lưng đau gối mỏi, một người bóp hộ cái chân đau nhức những đêm đông buốt giá.

Một ngày của tuổi già ở xứ lạnh thì dài lê thê. Mỗi tuần đi họp senior với mấy ông bạn già ở McDonald's. Ngày nào cũng chỉ quanh đi quẩn lại chuyện thời tiết, chuyện chính trị chính em, nói mãi cũng chán. Cái ông thiếu là một bàn tay phụ nữ, một hơi ấm trong gian bếp.

Thế rồi, cuối cùng ông làm một cuộc "vượt rào" ngoạn mục.
Mặc kệ lời can ngăn của con cái, ông âm thầm lên Facebook mò mẫm cái điện thoại cũ, bấm trật nút hoài nhưng cuối cùng cũng tạo được một tài khoản. Ảnh đại diện là tấm hình ông chụp hồi 2010, mặt còn căng, răng còn đủ bộ.

Rồi duyên số đưa đẩy ông gặp được một bà góa 65 tuổi cùng thành phố, nhỏ hơn ông một con giáp, cũng ở một mình trong chung cư gần nhà ông. Ông tặc lưỡi cười thầm: "Trâu già không có cỏ non thì gặm cỏ khô cũng tốt !".

Và cuối cùng ông cũng xin được cái hẹn với bà ở quán cà phê Tim Hortons gần nhà. Lần này ông tự xin cái hẹn, không cần lũ trẻ giúp.

Ngày mai là ngày trọng đại.
Ông Hai chuẩn bị kỹ như đi đám cưới… của chính mình. Quần tây màu cỏ non, mặc vô thấy mình trẻ lại 5 tuổi. Áo GAP thằng con cho từ đời nào, nay mới có dịp “khai trương”. Đồng hồ điện tử đo nhịp tim, phòng khi gặp bà mà tim… ngừng đập. Thuốc tiểu đường, thuốc mỡ máu, thuốc huyết áp đủ bộ “vũ khí sinh tồn”.

Rồi ông soi gương, thấy mình cũng còn phong độ. Cái bụng hơi phệ, nhưng phệ kiểu dễ thương. Cái lưng hơi còng, nhưng còng kiểu từng trải.
Kể từ ngày mai, biết đâu ông Hai sẽ có người để cùng uống cà phê chung mỗi ngày, cùng than đau lưng, cùng cạo gió, cùng ngồi nhìn tuyết rơi mà không thấy lạnh nữa. Vì đôi khi, ở tuổi 77, người ta không cần tình yêu nồng cháy, chỉ cần một bàn tay ấm, một tiếng thở dài chung.

Nghĩ cũng buồn cười, ngày xưa trốn tía má đi hẹn hò sau giờ học, giờ gần đất xa trời lại phải "lén lút" giấu con cái đi gặp gái... già, nhưng trong lòng ông, cái cảm giác hồi hộp ấy lại khiến ông thấy mình như đang sống lại những ngày xanh. Hy vọng ly cà phê ở quán Tim Horton’s ngày mai sẽ ấm hơn mọi ngày, không chỉ vì nhiệt độ, mà vì một tâm hồn đồng điệu.

Sáng hôm sau, ông Hai thức dậy sớm hơn cả… mặt trời mùa đông Canada. Mới 6 giờ mà ông đã lục đục mở tủ, lựa áo, chải tóc, xịt chút dầu thơm Old Spice còn sót lại từ thời… bà Hai chưa mất.

Ông nhìn mình trong gương, gật gù “Cũng còn xài được.” Rồi ông cầm cái đồng hồ đo nhịp tim, đeo vô tay, tim đập 102 nhịp/phút. Ông thở phào: “Hên sui”.

Ông Hai tới sớm 45 phút. Người già mà, hẹn 10 giờ thì 9 giờ 15 đã ngồi chờ, tay run run khuấy ly Double Double. Ông chọn cái bàn gần cửa sổ, để bà bước vô là thấy liền. Ông sợ bà không nhận ra mình, nên mở điện thoại, zoom cái hình đại diện lên coi lại. Trời đất ơi, hồi đó mặt ông căng như bánh bao mới hấp. Giờ thì… hơi giống bánh bao để tủ lạnh qua đêm. Ông thở dài “Thôi kệ, người ta 65 rồi, mắt cũng mờ, chắc không thấy rõ đâu.”

10 giờ 45 bà tới, giờ dây thun, cửa mở một bà tóc bạc nhẹ, áo khoác đỏ, bước vô. Bà nhìn quanh. Ông Hai đứng bật dậy, giơ tay như học sinh giơ tay xin phát biểu: “Tui nè, Hai nè!”. Bà cười hiền: “Tui biết rồi, ông đừng giơ tay như đi khám bác sĩ.” Ông Hai đỏ mặt, tim nhảy lên 129 nhịp/phút, ông liếc đồng hồ: “Chà, nguy hiểm nghen.”

Hai người ngồi xuống. Ông Hai hỏi câu mở đầu rất… người già: “Hôm nay trời lạnh quá, bà có đau khớp không?” Bà cười: “Có chứ, đau từ cổ xuống tới gót chân. Còn ông?”. Ông Hai gật đầu: “Tui đau từ gót chân lên tới cổ.” Hai người nhìn nhau, bật cười. Cái cười của hai người từng trải, từng mất mát, từng cô đơn.

Sau cái thẹn thùng cho có lệ, cả hai vào đề nói chuyện về đủ thứ: Con cái, tuyết rơi, giá thuốc và chuyện ngủ một mình buồn cỡ nào.

Bà nói nhỏ: “Tối nào tui cũng mở TV xem mấy em hò sông Hương cho đỡ nhớ nhà, tui người của đất thần kinh đó anh.” Ông Hai gật gù: “Tui thì cũng mở đài Việt Nam, nghe cải lương cho đỡ trống, tui quê miền Tây mà.” Hai người im lặng vài giây. Không phải ngại ngùng, mà là… hiểu nhau vì tâm hồn cùng nhịp điệu. Em sông Hương anh sông Hậu, sông nào cũng chảy ra biển cả quê mình.

Bà hỏi: “Ông Hai, sao tuổi này còn muốn tìm bạn?” Ông nhìn ra cửa sổ, tuyết rơi lất phất: “Vì sống một mình lâu quá, tui sợ một ngày nào đó té trong nhà, không ai biết. Nhưng tui sợ hơn là… sống mà không ai nhớ tới.” Bà gật đầu, mắt hơi đỏ: “Tui cũng vậy.” Rồi bà cười: “Nhưng ông yên tâm, nếu quen nhau, tui sẽ nhắc ông uống thuốc mỗi ngày.” Ông Hai bật cười lớn: “Trời đất, vậy là tui sẽ sống thêm được 10 năm nữa.”

Hai người ngồi khá lâu mà chưa muốn về nhưng ở lâu sợ thằng bạn già nhờ nó theo dõi trước khi đi gọi 911 tìm người đi lạc. Khi đứng dậy ra về, ông Hai hơi loạng choạng vì ngồi lâu đau lưng. Bà đỡ ông một cái rất nhẹ, nhưng đủ làm tim ông… lên 140 nhịp, hơi bị cao.

Ông nói: “Bữa nào mình gặp nữa hông?” Bà mỉm cười: “Nếu ông hứa không mặc cái quần màu cỏ non nữa thì tui gặp.” Ông Hai cười khà khà: “Vậy để lần sau tui mặc màu… cỏ úa.” Bà bật cười, tiếng cười làm tuyết ngoài kia như tan nhanh hơn.

Họ chia tay trước cửa quán, ông đón Uber về, còn bà thì có đứa cháu đến rước.

Ở cái tuổi hoàng hôn, người ta không còn cần một tình yêu cháy rực như ngọn lửa để thiêu đốt nợ duyên, mà chỉ cần một đốm lửa than hồng, không ồn ào nhưng đủ âm ỉ để cùng nhau đi qua những mùa đông dài buốt giá. Và nhất là cần có người chịu khó… đi tìm khi mình đi lạc.

Sau cái hẹn ở quán cà phê, ông Hai trở về với lòng hân hoan, đầy hy vọng. Đêm hôm đó, căn nhà ở London vẫn yên tĩnh như mọi khi, nhưng cái tĩnh lặng ấy không còn làm ông Hai thấy trống vắng. Thay vào đó, nó trở thành một không gian để ông "nhấm nháp" lại từng khoảnh khắc của buổi hẹn hôm qua.

Ông trằn trọc không ngủ được. Ông trở mình bên trái, thấy nhớ cái cười với hàm răng giả trắng đều và nốt ruồi son bên má của bà. Ông trở mình bên phải, thấy nhớ cái giọng Huế ngọt như đường Thốt Nốt. Rồi ông nhìn lên trần nhà thở dài: “Trời đất, già rồi mà còn bị cái..hồi xuân khuynh đảo.” Ông bật cười một mình trong bóng tối, cười nhỏ thôi, sợ làm động cái cô đơn quen thuộc đang ngủ ở góc nhà.

Lâu lắm rồi, ông mới có một đêm không ngủ vì nhớ người khác. Ông nhớ cái khoảnh khắc bà đỡ ông đứng dậy. Bàn tay bà mềm, ấm, mà chắc. Một cái chạm nhẹ thôi cũng làm ông mất ngủ cả đêm. Ông nghĩ: “Lâu lắm rồi mới có người chạm vào mình mà không phải bác sĩ.”. Buổi hẹn tình cảm đầu tiên nào cũng làm người ta loạng choạng, nhưng với ông Hai thì nó quá đúng cho nghĩa bóng lẫn nghĩa đen.

Mọi hôm giờ này ông đã dậy đi tiểu ba bận, cái bệnh của tuổi già, vậy mà đêm nay thì không, chắc tim loạn nhịp làm quên luôn, ủa mà ông có ngủ được đâu nào. Ông nhìn ra cửa sổ, tuyết ngoài phản chiếu ánh đèn đường, trắng nhòe như sương.

Ông nghĩ về tương lai, một tương lai mà ông chưa dám hình dung. Rồi ông trằn trọc: “Mình 77 rồi, thời gian đâu có đợi. Bà ấy như viên ngọc quý chưa mài dũa, nếu mình không giữ, lỡ ai đó 'hớt tay trên' thì sao?". Cái cảm giác sợ mất mát này khiến ông thấy mình trẻ lại, giống hệt thằng con trai 17 tuổi lần đầu biết yêu.

Sau 3 tháng bên nhau, ông Hai và bà quyết định không thể cứ "đi đi về về" mãi. Nhất là những lúc ông đến thăm bà ở condo, gặp thằng bảo vệ mở cửa nó luôn nói “Congratulations” (chúc mừng) với nụ cười lém lỉnh làm ông mắc cở lẫn khó chịu.

Cuối cùng hai người đồng ý báo cho tụi trẻ biết thuyền đã có bến đỗ.
Ông Hai tính tới tính lui, cuối cùng quyết định sẽ "khai báo thành khẩn" với thằng con đang làm IT ở Toronto. Ông tự nhủ:"Lỡ sau này đi chơi với bà mà bị đột quỵ dọc đường, tụi nó còn biết người mà tìm, chứ giấu hoài sao được." Ông muốn hợp thức hóa, lén lút hoài hồi hộp lắm, không khéo làm hại cho trái tim già.

Sau một đêm trằn trọc như cá lóc nằm trên thớt, ông Hai quyết định phải “đầu thú”. Thằng con biết ông có chuyện quan trọng muốn nói nhưng công ty quá nhiều việc nên chỉ nói chuyện qua Ipad mà nó cho ông tháng rồi để tiện liên lạc.

“Ba gọi sớm vậy, có chuyện gì không ba?”
Ông Hai hắng giọng, chỉnh lại cái áo len cho nghiêm chỉnh. “Ờ… ba có chuyện muốn bàn với con. Rồi ông Hai kể hết chuyện ông có người yêu và những trao đổi qua lại trong 3 tháng qua. “Ba với bà ấy... tính chuyện dọn về một nhà để chăm sóc nhau lúc trái gió trở trời. Con thấy sao?" Ông hồi hộp nhìn nó qua màng hình thăm dò.

Tự nhiên nó cười nức nẻ: “Ba ơi, mỗi khi con về thăm ba nhìn ba mấy tháng nay cứ tủm tỉm cười với cái điện thoại, quần áo thì ủi láng coóng, con biết sẽ có ngày con nghe tin này! Con mừng cho ba. Ba dọn về với cô ấy, hay rước cô ấy về đây, con đều ủng hộ hai tay hai chân. Có người lo cho ba, tụi con đi làm mới yên tâm cái bụng được."

Ông Hai sững người, cái kịch bản "đấu tranh" chuẩn bị sẵn bỗng dưng... phá sản. Ông không ngờ nó OK cái rụp không điều kiện. Cái gánh nặng ngàn cân bấy lâu nay bỗng tan biến như tuyết gặp nắng xuân.

Ông Hai thấy lòng mình nhẹ tênh nên ông vội vàng cầm điện thoại, tay còn run vì mừng, bấm gọi ngay cho bà: “Bà ơi! Thằng con tui nó 'duyệt' rồi! Nó còn đòi đi rước bà về ở chung nữa nè. Cuối cùng ông Hai nhận ra, đôi khi rào cản lớn nhất không phải là con cái hay dư luận, mà là sự tự ti và thiếu niềm tin từ chính mình.

Còn bà thì sao? Đêm đó, bà cũng không ngủ được. Bà ngồi tựa lưng vào ghế sofa, đắp cái mền mỏng, tháo đôi giày đã hơi chật vì khớp chân sưng, nhìn màn hình TV đang chiếu chương trình hò Huế mà bà chẳng nghe được chữ nào.

Trong đầu bà chỉ có hình ảnh ông Hai đứng bật dậy giơ tay như học sinh tiểu học làm bà bật cười một mình. Bà thấy ông dễ thương. Bà nghĩ: “lâu lắm rồi mới có người hỏi bà một câu rất thật: “Bà có đau khớp không?” Không phải xã giao. Không phải tán tỉnh. Mà là hỏi vì… hiểu ta hiểu người.
Chuyện gì hôm qua bà nhớ như in, nhớ tất cả, nhớ cái giọng miền Tây mộc mạc làm bà thấy ấm như nắng trưa tháng Chạp ở quê. Nhớ nhất là cách ông cố ý làm đổ vài giọt cà phê lên bàn, đổ bên ông mà lau bên phía bà.. bà biết hết, bà để yên, hy vọng ông sẽ nắm tay, rất tiếc ông không tiến xa hơn..

Về chuyện con cái thì bà không lo. Đứa con gái duy nhất đã có chồng ở tận Vancouver, nó rất thoáng và luôn xúi bà tìm bạn già hủ hỉ sau khi ba cô mất gần 10 năm. Vì thế, bà sẽ đi đường “chính ngạch”, bà sẽ báo cho nó biết.

Khi bà kể sơ sơ về buổi hẹn, con gái cười: “Má đi thêm bước nữa đi, tụi con mừng. Má sống một mình hoài tụi con lo.” Bà nghe mà lòng nhẹ như mây. Không phải ai cũng may mắn có con cháu hiểu chuyện như vậy.

Nhưng bà cũng có nỗi sợ riêng. Sợ ông Hai kỳ vọng quá. Sợ mình không chăm nổi ông. Sợ thương rồi lại mất thêm một lần nữa. Nhưng khi nhớ lại khoảnh khắc bà đỡ ông đứng dậy, bà thấy tim mình mềm ra như nước sông Hương mùa lũ. “Ông này trông hiền, mà hiền thì dễ thương.” Bà mỉm cười một mình “Thôi, để coi ổng có rủ đi lần nữa không. Nếu ổng rủ… chắc mình đi.”

Sau gần 3 tháng quen nhau, họ càng khắn khít hơn. Nhiều lần hẹn nhau ở mall tâm sự hoặc ngồi bên nhau ở thư viện cho đến giờ đóng cửa. Vài lần bà mời ông đến nhà ăn bún bò Huế do chính tay bà nấu. Đáp lại, ông mời bà ghé qua condo ông đãi món hủ tiếu gói ăn liền hiệu Bông Sen Vàng, sản phẩm Sadec, cũng do chính tay ông nấu.

Thế là sau bao tháng ngày "lén lút" hẹn hò, cuối cùng căn nhà của ông Hai ở London cũng đón thêm một chủ nhân mới. Đêm đầu tiên dọn về chung một mái nhà, không gian vốn tĩnh lặng bấy lâu nay bỗng trở nên ấm, hơi ấm của sự viên mãn. Căn nhà cũ bỗng có thêm tiếng dép nhỏ buổi sáng, thêm mùi dầu gió, mùi trà nóng, thêm một cái áo khoác phụ nữ treo bên cạnh chiếc áo già của ông.

Đêm đã khá khuya, ngọn đèn ngủ vàng vọt tỏa ánh sáng thật êm nhưng không kém lãng mạn. Ngoài cửa sổ, gió xuân kéo nhau về từng bầy từ phương bắc mang theo gió mát, hy vọng cho một năm mới mang nhiều sức khỏe cho cặp tình nhân đến với nhau mà không sợ ba má la mắng.

Trong phòng, hai mái đầu bạc nằm cạnh nhau, bình yên như giọt sương trên lá. Đêm nay, bà không ngủ được nhiều. Bà chỉ nằm nhìn ông vì chưa quen tiếng ngáy, tuy không vần điệu nhưng thấy lòng mình ấm đến lạ. Một thứ ấm không phải từ lò sưởi. Mà từ… người mình mới thương.

Hạnh phúc muộn không làm người ta trẻ lại. Nó chỉ làm người ta… châm già hơn.

(Truyện được trích từ tập truyện ngắn Hai Đầu Nỗi Nhớ - Tim Nguyễn 2026)

T. Nguyễn
London 2026


Hãy quên quá khứ của ai, Hà Nội?

Cái quá khứ mà họ thực sự muốn xóa bỏ chính là nguồn gốc của cái hiện tại mà họ không muốn nhìn nhận.

Tác giả: Carl Robinson

Hà Nội cứ kêu người dân hãy quên quá khứ và hướng tới tương lai. Nhưng gánh nặng luôn đè nặng lên vai những người khác —ở miền Nam, những người tị nạn, những gia đình từng trải qua các trại cải tạo, bị tịch thu tài sản và những năm tháng đi làm thuyền nhân. Các bạn cần phải quên đi những lời vu khống, những nhà tù, những cuộc thanh trừng và sự im lặng.

Nhưng quá khứ mà họ muốn xóa bỏ hoàn toàn không phải là quá khứ của bạn. Đó là quá khứ của họ – việc họ chụp lấy cơ hội, sự ngụy trang, các cuộc thanh trừng, chiến dịch khủng bố, và sự chiếm đoạt quyền lực. “Hãy quên đi quá khứ” không phải là lời kêu gọi hòa giải; đó là một cố gắng nhằm chôn vùi những chứng cớ phơi bày ra cung cách thực sự đã xây dựng lên cái hiện tại của họ.

Hãy bắt đầu nói về “cuộc cách mạng” tháng 8 năm 1945. Việt Minh đã không đánh bại được quân Nhật. Tokyo đã đầu hàng. Chính quyền Nhật tan rã. Hồ Chí Minh thực chất chỉ là người nhanh tay nhất – người đầu tiên nắm được cái khoảng trống quyền lực, đã chộp lấy micro và tuyên bố một “cuộc cách mạng” trong khi điều đó trên thực tế chưa hề xảy ra. Chủ nghĩa cơ hội đó được ngụy trang dưới cái vỏ bọc của việc họ rao là “tất yếu”.

Và Việt Minh không đại diện cho cả nước. Họ là những kẻ theo chủ nghĩa Mác-Lênin ngay từ những ngày đầu, đã bắt đầu thanh trừng các đối thủ từ rất lâu trước năm 1945. “Mặt trận thống nhất” chỉ là vỏ bọc. Đối với người Pháp thì việc đàn áp những người theo chủ nghĩa dân tộc phi cộng sản công khai luôn dễ hơn, khiến Việt Minh trở thành lực lượng có tổ chức cuối cùng còn trụ lại khi quân Nhật đầu hàng.

Trong khi đó, miền Nam – hỗn độn, ồn ào, không hoàn hảo – đã xây dựng một không gian chính trị phi cộng sản với nhiều tự do, hơn hẳn so với những gì miền Bắc từng cho phép. Miền Nam có báo chí, đảng phái, tranh luận, bầu cử, và người dân không phải lo sợ, ngại ngùng, e dè gì hết khi bàn luận chính trị. Đó là lý do tại sao miền Nam từ chối ký Công ước Geneva. Đó là lý do tại sao hàng ngàn người từng theo Việt Minh đã chạy trốn xuống miền Nam. Họ đã tận mắt chứng kiến hệ thống cai trị ở miền Bắc – sự giám sát, thanh trừng, khủng bố cải cách ruộng đất – và không muốn dính dáng gì đến nó nữa. Hai hệ thống chính trị nổi lên sau năm 1954, và chỉ có một (miền Bắc) là chế độ độc đảng.

Đây là điều mà chẳng ai bao giờ nói: Đảng Cộng sản Việt Nam thậm chí có khi đã không chính thức tồn tại. CSVN đã tự giải tán vào năm 1945 để che giấu bộ mặt thật của họ. Cuộc chiến chống Pháp được tiến hành dưới ngọn cờ Việt Minh (CS đã nói dối, lọc lừa, lợi dụng các đảng khác để dùng sức của họ chống Pháp). Đảng CS chỉ tái xuất hiện vào năm 1951 với tên “Đảng Lao Động” – và không lấy lại tên gọi “Đảng Cộng sản Việt Nam” cho đến sau năm 1975, khi cả nước đã nằm dưới sự kiểm soát của một đảng duy nhất. Những câu chuyện láo khoét để tuyên dương cái đảng này sau đó mới xuất hiện.

Và Hồ Chí Minh chưa bao giờ là một anh hùng toàn cầu. Không phải ở miền Nam. Không phải trong số những người theo chủ nghĩa dân tộc phi cộng sản. Không phải trong số những cựu Đảng viên Việt Minh đã chạy trốn về miền Nam sau khi tận mắt chứng kiến chế độ độc tài. Sự tôn kính dành cho ông ta được tạo dựng ra ở miền Bắc — được xây dựng qua sự tuyên truyền, thanh trừng và độc quyền sản xuất ra những huyền thoại giả tạo về HCM. 

Ở miền Nam, ông ta được nhớ đến như người đã tạo ra một thể chế độc đảng, phát động chiến dịch khủng bố và đưa những “tình nguyện viên” , nhưng thực chất là binh lính ra chiến trường. Không ai ở Sài Gòn hoan nghênh sự xuất hiện của ông vào năm 1975. Huyền thoại về ông mang tính vùng miền, không phải trên toàn quốc — và nó chỉ trở thành “quốc gia” sau khi những tiếng nói bất đồng bị dập tắt.

Và chính cuộc chiến ấy chứa đựng một sự thật mà Hà Nội không bao giờ muốn công nhận: miền Bắc đã gửi hàng trăm ngàn thanh niên vào Nam, dù biết rõ rằng đa số sẽ không bao giờ trở về. Họ là lính nghĩa vụ – những nông dân, sinh viên, những cậu bé bị lôi ra khỏi làng mạc và bị đưa xuống cái “Đường mòn đến chỗ Chết ”, bị đưa vào một cỗ máy xay thịt. Đảng gọi đó là “giải phóng”, nhưng đó là sự nướng lính dần mòn. Toàn bộ, từng lớp thanh niên đã biến mất. Gia đình chờ đợi hàng thập niên nhưng không bao giờ nhận được tin tức. Miền Nam không chiến đấu với những con rối; họ chiến đấu với một thế hệ mà miền Bắc đã gạt bỏ. Sự hy sinh là có thật, nhưng cái quyết định hy sinh họ là vì lý do chính trị, chứ không phải là anh hùng.

Cuộc chiến ở miền Nam không phải là tự phát. Nó không phải là “cuộc nổi dậy của nhân dân”. Nó không phải là một sự thức tỉnh chủ nghĩa dân tộc một cách tự nhiên.

Đó là Hà Nội.
Họ phát động chiến dịch khủng bố. Họ cô lập các vùng bằng vũ lực. Họ ám sát các bô lão trong làng, thầy giáo, cảnh sát. Họ dựng lên các chính phủ ngầm. Họ đánh thuế, cưỡng bức, xâm nhập. Và chối phăng việc đã xua quân vào các nơi đó — họ nói đó là “tình nguyện viên”. Và người ta cười.

Năm 1975, ở Sài Gòn không ai reo hò cả. Không có sự giải phóng. Chỉ có sự chiếm đóng. Trại cải tạo, tịch thu tài sản, thanh trừng, người tị nạn trên thuyền, sự im lặng, nỗi sợ hãi.

Ngay cả Việt Cộng cũng không thoát khỏi hậu quả. Sau khi chiến tranh kết thúc, nhiều CS nằm vùng miền Nam – những người đã xông xáo chiến đấu, xây dựng mạng lưới, chấp nhận rủi ro – đã bị gạt ra ngoài lề, giáng chức hoặc thanh trừng. Họ được xem là cần thiết, mang lợi cho CS trong suốt thời chiến, nhưng không bao giờ có được tin tưởng. Hà Nội đã thay thế họ bằng các cán bộ miền Bắc trung thành với Đảng, không phải với miền Nam. Những “người đi giải phóng” bị coi là một vấn đề cần phải giải quyết, chứ không phải là trong chiến thắng. Một phần khác của quá khứ không bao giờ được đưa vào câu chuyện chính thức.

Đó là quá khứ mà Tô Lâm muốn quên đi.
Bởi vì nếu mọi người nhớ rõ, thì hiện tại — bộ máy nhà nước cảnh sát, thực tế 331/117, các lệnh triệu tập, sự kiểm duyệt, nỗi sợ hãi — trông giống sự tiếp nối hơn là một sự lệch lạc.

Quá khứ mà họ muốn quên đi chính là nguồn gốc của hiện tại mà họ từ chối gọi tên.





VỢ BIỂU

Ông bác sĩ già tóc bạc trắng ngồi sau bàn khám, kính lão trễ xuống tận sống mũi. Ông chồng công chức về hưu thì ngồi đối diện, tóc muối tiêu, hai tay để ngay ngắn trên đùi, gật gù dạ thưa nhỏ nhẹ như học sinh lên trả bài. Khám xong, khi bác sĩ ghi xét nghiệm, ông đề nghị:
- Bs nhớ cho tui xét nghiệm "gan thận" nhen bs.
- Khám lâu nay sao không ý kiến ý cò gì, giờ tự nhiên ông lại quan tâm đến gan thận? Bác sĩ già ngạc nhiên.
- Dà .. vợ tui nó biểu tui phải nhắc bác sĩ cho.
Bác sĩ già ngẩng lên, hơi tự ái, nhìn ông. Cũng lạ.
- Ông làm sao mà bả phải lo thận lo gan ông? Có bị yếu chỗ nào không?
Câu hỏi vừa dứt, ông bác sĩ đã thấy mình hơi quá lời. Nhưng ông chồng không hề đỏ mặt. Ông chỉ cười hiền, nụ cười của người đã về hưu mười năm, sóng gió gì cũng cho qua.
- Dà không, bả biểu nhắc sợ bs quên thôi.
Ông bác sĩ bật cười khà khà.
- Quên?
Ông bác sĩ già đã mấy chục năm làm nghề, chưa bao giờ quên xét nghiệm chức năng gan thận cho người già. Nhưng thôi, vợ ông ấy dặn thì khác. Lệnh của vợ là tối thượng mà. Ông nói đùa:
- Bộ bả biểu gì cũng phải nghe sao? Vùng lên không thèm nghe lần này coi sao? Coi có chết không? Bả cũng làm bác sĩ sao?
Ông chồng lắc đầu quầy quậy, cái đầu bạc rung rung.
- Dà thôi, thôi ... khỏi vùng lên làm chi bác sĩ ơi, coi vậy chớ có bả biết lo dùm mình cũng đỡ lắm, tui mang ơn bả đủ thứ... bả không phải bác sĩ, bả là cô giáo, chỉ dạy học thôi...
Câu cuối ông nói nhỏ xíu, mà ông bác sĩ nghe rõ mồn một. "Bả chỉ dạy học thôi" hèn chi dạy luôn cả ông chồng thành học trò ngoan, không dám cãi nửa lời.

Ông bác sĩ thở dài, vừa thương, vừa phục.
Thì ra ông chồng này xưa nay đi khám không bao giờ ý kiến gì, không phải vì dễ tính, mà vì ở nhà đã có "cô giáo chủ nhiệm" lo cho hết rồi. Ông chỉ việc dạ, vâng, rồi mang thân già đi khám về báo cáo cho cô giáo yên tâm.
Bác sĩ già cầm bút, không chỉ ghi chỉ định xét nghiệm gan thận, mà còn lấy bút khoanh tròn các chỉ số ALT, AST, Creatinine, eGFR trên tờ kết quả. Khoanh xong, ông còn cẩn thận viết thêm bên lề tờ kết quả ba chữ to đùng: "VỢ COI", rồi cười ha hả.
- Nè, tui khoanh sẵn cho ông về báo cáo lại bả. Khỏi mất công bả đeo kính dò kiếm từng dòng. Kết quả bình thường hết nha.
Ông chồng cầm tờ giấy, mắt sáng rỡ như được phát phiếu bé ngoan, gấp lại làm tư, bỏ ngay ngắn vô túi áo sơ mi, vỗ vỗ mấy cái cho chắc.
- Bâc sĩ thiệt là tâm lý. Để tui về nói bả, chắc bả vui lắm.
Bác sĩ già nhìn theo cái dáng nhỏ con khuất sau cửa phòng khám, lắc đầu cười một mình. Người ta nghe lời vợ đâu phải là hèn, ông này sợ vợ thấy dễ thương lạ, chắc tại ông mang ơn vợ rất nhiều.

Chiều đó về nhà, thế nào cô giáo già cũng cầm tờ giấy có chữ "VỢ COI", đeo kính vô đọc từng chỉ số được khoanh đỏ, rồi gật gù hài lòng. Còn ông chồng thì ngồi bên rung đùi, rót trà, đắc ý báo cáo vợ đã nói y như vợ dặn, bác sĩ đã nghe liền. Bác sĩ già cũng dễ thương, không ai muốn "vùng lên".

Nghe vợ không phải là hèn
Mà là bản lĩnh giữ bền ấm êm
Nghe vợ không phải là xìu
Mà là thấu hiểu để thêm thuận hòa
Nghe vợ không phải là khờ
Vợ khôn, chồng giỏi, hưởng nhờ con thơ
Nghe vợ không phải là thua
Là để hạnh phúc bền lâu trong nhà.

Thi Anh
Quân lực Hoa Kỳ vừa chấm dứt Chiến dịch Inherent Resolve và rút quân ra khỏi Iraq sau hơn hai thập niên

Quân đội Mỹ đã chính thức hoàn tất việc rút toàn bộ lực lượng quân sự khỏi Iraq vào ngày hôm nay, 30 tháng 9 năm 2026. Sự kiện này đánh dấu việc kết thúc hoàn toàn Chiến dịch Inherent Resolve (liên quân quốc tế chống khủng bố IS do Mỹ dẫn đầu) và chấm dứt hơn hai thập niên hiện diện quân sự của Washington tại quốc gia Trung Đông này.

Theo thông tin chính thức, Lực lượng Mỹ đã bàn giao các căn cứ quân sự và di tản lực lượng. Những binh sĩ cố vấn và huấn luyện cuối cùng (khoảng 1.500 người) đồn trú tại khu vực tự trị Kurdistan ở miền bắc Iraq đã chính thức rời đi vào hôm nay. Bộ chỉ huy liên quân chống IS được di chuyển sang quốc gia láng giềng Jordan.

Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cho biết ISIS đã bị đánh bại và trách nhiệm chính đang được chuyển giao cho chính quyền sở tại.

"Các lực lượng Mỹ và Liên quân đồn trú trong khu vực sẽ luôn sẵn sàng ứng phó với bất kỳ mối đe dọa nào từ ISIS có thể phát sinh."

Để kỷ niệm sự kiện này, Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi tuyên bố thiết lập các "Ngày Chủ quyền" (Sovereignty Days) làm ngày lễ quốc gia. Kể từ ngày 1 tháng 10, các lực lượng an ninh nội địa Iraq sẽ hoàn toàn tự gánh vác trách nhiệm bảo vệ đất nước. Quan hệ Mỹ - Iraq sẽ dịch chuyển từ hợp tác an ninh-quân sự sang hợp tác phát triển kinh tế và ngoại giao bình thường.

Hoa Kỳ lần đầu tiên đưa quân vào Iraq vào năm 2003 để lật đổ chính quyền Saddam Hussein, sau đó rút đi vào năm 2011, nhưng đã quay trở lại vào năm 2014 theo lời mời của Baghdad để chống lại làn sóng khủng bố IS. Sự kiện hôm nay chính thức khép lại kỷ nguyên hợp tác an ninh-quân sự kéo dài hơn 23 năm của Mỹ tại đây.

FB Uyen Vu
Macron vừa phát biểu rằng châu Âu đã quá ngây thơ và sa vào bẫy của Trung Quốc

Tuyên bố này được Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đưa ra trong bài phát biểu tại diễn đàn kinh tế ở Madrid, Tây Ban Nha vào hôm nay 30/9/2026.

Macron đưa ra những cảnh báo mạnh mẽ về tình trạng mất cân bằng thương mại nghiêm trọng giữa Liên minh Châu Âu (EU) và Trung Quốc.

Theo đó, Macron chỉ ra rằng trong khi các nước phương Tây đang chao đảo vì dịch cúm Vũ Hán thì Bắc Kinh đã chủ động đẩy mạnh quy mô sản xuất công nghiệp một cách ồ ạt, ngay sau khi đại dịch Covid-19 kết thúc, biến năng lực sản xuất dư thừa thành một thứ vũ khí xuất cảng.

Ông Macron nhấn mạnh Trung Quốc đã tung ra các gói trợ cấp chính phủ khổng lồ cho các doanh nghiệp nội địa. Các khoản yểm trợ tài chính này vượt xa các tiêu chuẩn và giới hạn cho phép của OECD về cạnh tranh bình đẳng.

Hậu quả của chính sách trợ cấp này là làn sóng hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc đang tràn ngập thị trường quốc tế, trực tiếp đánh vào các lĩnh vực công nghiệp cốt lõi, vốn từng là thế mạnh truyền thống độc quyền của châu Âu (như xe điện, pin năng lượng mặt trời, và thiết bị công nghệ xanh).

Một báo cáo của OECD công bố hồi tháng 6 cho thấy các doanh nghiệp Trung Quốc hoạt động trong 15 lĩnh vực chiến lược đã nhận được sự yểm trợ dồi dào từ chính phủ cao gấp từ 3 đến 8 lần so với các doanh nghiệp tại các nước OECD.

Tổng giá trị mức yểm trợ này lên tới $108 tỷ đô riêng trong năm 2024. Theo OECD, gần 60% mức tăng thị phần của Trung Quốc trong hai thập niên qua có thể được giải thich bởi các khoản trợ cấp này.

Hậu quả là EU đang chịu thâm hụt thương mại hàng hóa với Trung Quốc ở mức khoảng $1 tỷ euro mỗi ngày, tương đương hơn $360 tỷ euro trong năm 2025.

Macron mong muốn EU đẩy nhanh các cuộc điều tra, tăng cường các biện pháp phòng vệ thương mại và yêu cầu các khoản đầu tư từ Trung Quốc phải đi kèm với việc chuyển giao công nghệ thực chất. Tuy nhiên, Đức và Tây Ban Nha, những quốc gia tiếp nhận phần lớn các khoản đầu tư này, lại tỏ ra thận trọng hơn.

Châu Âu từng kỳ vọng rằng chính sách thương mại mở cửa sẽ được đáp lại bằng sự mở cửa tương ứng từ phía đối tác. Nhưng Macron cho rằng kỳ vọng đó đã thất bại hoàn toàn.

Qua bài phát biểu tại Madrid, Macron một lần nữa kêu gọi EU cần phải từ bỏ sự "ngây thơ" trong thương mại, đồng thời áp dụng các biện pháp bảo hộ và áp thuế mang tính phòng vệ mạnh mẽ hơn để bảo vệ nền công nghiệp và việc làm của công dân châu Âu trước sức ép từ Bắc Kinh.

*OECD là viết tắt của Organisation for Economic Co-operation and Development (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế). Đây là một tổ chức quốc tế liên chính phủ, năm 1961 trên cơ sở cải tổ từ Tổ chức Hợp tác Kinh tế Châu Âu (OEEC), cơ quan từng quản lý Kế hoạch Marshall phục vụ tái thiết châu Âu sau Thế chiến II.

OECD thường được giới truyền thông gọi nôm na là "Câu lạc bộ các nước giàu", vì phần lớn các thành viên của tổ chức này đều là những quốc gia có nền kinh tế phát triển và thu nhập bình quân đầu người cao trên thế giới

FB Uyen Vu
TÔNG TÔNG ƠI!

☆LÝ THỤY Ý

29 / 9 / 2026

GIỖ ÔNG- LẦN THỨ 25!

Tôi không quên. Tôi tin rất...rất nhiều người Miền Nam cũng nhớ!
Bởi làm sao quên được một phần cuộc đời mình...Khi đó lại là
Phần đẹp nhứt!
Mà Ông, TỔNG THỐNG VNCH
NGUYỄN VĂN THIỆU, trong những năm là Nguyên Thủ, đã đem Tự Do Hạnh phúc đến cho người dân.
Trang lứa chúng tôi, dù sống trong cuộc chiến, vẫn ôm hoài bão. Vẫn đầy ước mơ...
SÀI GÒN luôn là Thủ Đô yêu dấu của Miền Nam, và Tông Tông là một phần không thể thiếu!
Chúng tôi hay gọi Ông là Tông Tông, và Ông đón nhận với nụ cười thật hiền...
Ai rồi cũng phải rời cõi tạm.
Ông ra đi lặng lẽ ở xứ người, nhưng hình ảnh Ông vẫn trong tim người Miền Nam xưa...
Và tôi cảm thấy kiêu hãnh khi Tông Tông dù cuối đời phải lưu vong theo vận nước, vẫn được
nuối tiếc, nhớ thương...
Vậy là đủ rồi, phải không Tông Tông...

************
THÁNH ĐỊA LA VANG

Một bài thơ của
cố Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu trong chuyến ủy lạo và thăm chiến sĩ tại Quảng Trị “mùa hè đỏ lửa năm 1972” giữa thánh đường La Vang đổ nát bởi pháo kích cộng quân.

Tôi Tổng thống giữa Giáo Đường đổ nát
Như người con tìm về mái nhà xưa
Khói lửa chiến chinh, tội ác chẳng chừa
Dù Thánh địa La Vang, đài Đức Mẹ.

Ngự trên cao, Chúa cũng buồn lặng lẽ
Trời về chiều vắng vẻ, vạc kêu thương
Hồn anh linh dờ dật những đêm trường
Người chiến sĩ quên mình vì Tổ Quốc.

Máu của họ thấm sâu vào mạch đất
Thịt cùng xương trộn lẫn với non sông
Những người con của nòi giống Lạc Hồng
Đã hòa hợp vào linh hồn đất Việt.

Lời cầu nguyện cho những trang anh kiệt
Mãi nằm đây, trên đất Quảng Trị này
Và những người đang chiến đấu hăng say
Xin nhậm lấy lời con đang cầu khấn.

Đến với Chúa, tôi mang vòng tang trắng
Của trẻ thơ và goá phụ khóc chồng…
Cùng đồng bào chạy giặc khắp non sông
Nếu trừng phạt, Martino tôi xin gánh chịu.

Martino Nguyễn văn Thiệu

P/s:
Bài thơ trên là của Martino Nguyễn văn Thiệu.

Một lần ra tận chiến trường Quảng Trị khốc liệt, Tổng Thống đã đến Nhà Thờ La Vang đổ nát để cầu nguyện. Sau đó, Tổng thống đã viết vào quyển nhựt ký bài thơ trên.

Nguồn: Dạ Lan Thanh.

●

SÀI GÒN - 29 / 9/ 2026
Ảnh ST Mạng

Blog Archive