title

Gián điệp luồn sâu, trèo cao vào NATO

Biwei Zhang, còn được biết với tên Claire Zhang và tên trên Facebook là Catina Zhang, một công dân Canada, gốc Trung Quốc vừa bị bắt với hai cáo buộc: "gián điệp và tham gia tổ chức tội phạm" và "gián điệp cho một nước thứ ba".

Biwei Zhang (Claire Zhang) đã tốt nghiệp Đại học Ottawa với bằng Thạc sĩ chuyên ngành Khoa học Máy tính và Kỹ thuật Hệ thống vào năm 2022; trước đó, cô từng làm việc tại Cơ quan Vũ trụ Châu Âu, Cơ quan Vũ trụ Canada và WTO.

Theo đó, trước khi vào NATO, cô từng làm việc cho nhiều cơ quan chính phủ Canada: Data scientist cho Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia, kinh tế gia cho Statistics Canada (2018-2022), và kỹ sư hệ thống tại Cơ quan Vũ trụ Canada (Canadian Space Agency) từ 2022.

Người phụ nữ mang quốc tịch Canada vừa bị giới chức Bỉ bắt giữ vì nghi ngờ làm gián điệp dường như đã từng làm việc cho nhiều cơ quan chính phủ trước khi thực tập tại NATO.

Hồ sơ công khai và hồ sơ chuyên môn của Zhang trùng khớp với thông tin do các công tố viên Bỉ cung cấp; họ mô tả nghi phạm là một "công dân Canada gốc Hoa" từng thực tập tại Bộ Chỉ huy Tối cao các Lực lượng Đồng minh tại Châu Âu (SHAPE), cơ quan chỉ huy quân sự của NATO đặt tại Mons, Bỉ.

Mặc dù Biwei Zhang dường như là tên pháp lý, nhưng cô ta sử dụng tên Claire Zhang trong công việc và dùng tên Catina Zhang trên trang cá nhân Facebook.

Trong các bài đăng trên hai nhóm Facebook riêng biệt vào tháng 7 năm 2025, Zhang cho biết cô đang tìm thuê phòng ở Mons khi bắt đầu kỳ thực tập. Cô cũng từng tìm nhà ở Geneva vào năm 2023 ngay trước khi thực tập tại Tổ chức Thương mại Thế giới, các mốc thời gian này khớp với kinh nghiệm làm việc ghi trên hồ sơ LinkedIn của cô ta.

Các chi tiết này cũng trùng khớp với thông tin do Reuters đưa tin đầu tuần này, trong đó xác định người phụ nữ này là Claire Z. Một nguồn tin an ninh tiết lộ với Reuters rằng cô làm việc tại bộ phận CNTT của SHAPE; điều này phù hợp với nền tảng của Zhang về khoa học máy tính và kỹ sư hệ thống, lĩnh vực mà cô đã hoàn thành bằng thạc sĩ tại Đại học Ottawa vào năm 2022.

Nguồn tin cũng mô tả cô "không phải là sinh viên" và "đang ở độ tuổi 30", những thông tin khớp với hồ sơ chuyên môn của Zhang. Tên người dùng Facebook của cô, 'biwei.zhang.93', cũng gợi ý rằng có thể cô sinh năm 1993, nghĩa là hiện cô khoảng 32 hoặc 33 tuổi...

Giới chức Bỉ cho biết nghi phạm gián điệp này sẽ tiếp tục bị tạm giam trước khi xét xử trong ít nhất một tháng nữa trong khi quá trình điều tra vẫn đang diễn ra.

Vụ này cũng gây ra các lo ngại về hiệu quả của quy trình sàng lọc an ninh tại Canada... Theo hồ sơ LinkedIn, Zhang từng đảm nhiệm nhiều vị trí tại các cơ quan liên bang, gồm chuyên gia dữ liệu tại Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia trong sáu tháng vào năm 2017, chuyên gia kinh tế tại Cơ quan Thống kê Canada (StatsCan) từ tháng 4 năm 2018 đến tháng 10 năm 2022, và sau đó là kỹ sư hệ thống tại Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA) từ tháng 5 năm 2022.

Cô ta cũng liệt kê kinh nghiệm làm chuyên gia phân tích chính sách cho Cơ quan Vũ trụ Châu Âu và bộ phận nghiên cứu kinh tế và thống kê thuộc Tổ chức Thương mại Thế giới, cũng như các vị trí trong các "ủy ban đối ứng" của Hội đồng Tiêu chuẩn Canada, một doanh nghiệp nhà nước đóng vai trò là "tiếng nói của Canada về tiêu chuẩn và công nhận trên trường quốc tế".

Ủy ban Dịch vụ Công Canada; cho rằng Zhang đã gian lận khi nộp đơn ứng tuyển vào Cơ quan Dịch vụ Biên giới Canada bằng cách sử dụng hai tên và địa chỉ email khác nhau, đồng thời không làm rõ việc mình đã nộp nhiều hồ sơ ứng tuyển.

FB Uyen Vu