title

TÔI ĐI LÀM HÃNG AMAZON

TG cùng các đồng nghiệp trong hãng Amazon (hình do TG cung cấp)

Làm ở hãng Amazon khác hẳn các hãng khác. Nghe nói ai cũng thấy lạ nhưng đó là sự thật. Trước đây tôi đã từng làm ở hãng phụ tùng máy bay một thời gian ngắn rồi nghỉ. Làm thử chỗ này chỗ nọ cũng không xong cuối cùng thì lăn lộn trong các tiệm Nails cho đến tháng 3/2020.

Biến cố lớn xảy ra trên thế giới, Mỹ cũng không miễn trừ Covid 19 lan tràn, nhiều công ty, cơ sở làm ăn, mua bán phải đóng cửa kể cả ngành nails. Tiệm nails tôi làm cũng không tránh được thực trạng này, buộc phải đóng cửa vì an toàn cho sức khỏe mọi người.

Sau khi hưởng tiền trợ cấp thất nghiệp được ba tháng, tôi tình cờ dạo Facebook thấy công ty Amazon tuyển nhân viên kho hàng (warehouse) vì khi Amazon đóng cửa trong lúc cao điểm cơn dịch nhiều người đã nghỉ việc ở nhà sống bằng tiền trợ cấp, chờ qua dịch sẽ đi làm lại. Xã hội lúc bấy giờ trong tình trạng không làm nhưng ăn thì vẫn ăn, mặc thì vẫn mặc, mà đi chợ thì không dám vì sợ lây nhiễm. Do đó nhu cầu đặt hàng online bỗng bùng phát, khi công ty mở cửa lại thì thiếu nhân viên trầm trọng.

Tôi hỏi thăm bạn bè về công việc làm ở Amazon, ai cũng ngăn cản, “Cực lắm đó, mỗi giỏ hàng nặng tới 25kg làm nổi không?” Tôi há hốc mồm: “Ghê vậy? Thật không?”

“Thật mà, anh mình từng làm ở đó về than quá trời!” Bạn vừa nói vừa lắc đầu liên tục. “Nghĩ sao từ trước đến giờ làm nails công việc nhẹ nhàng nay bưng bê những giỏ hàng nặng như vậy không làm nổi đâu.” Thấy tôi nín thinh bạn tiếp tục góp ý.

Tôi bèn hỏi ông xã cho ý kiến nên làm hay không?

“Tiền trợ cấp thất nghiệp trong mùa dịch có thời hạn. Hãy cứ xin vào làm thử nếu không nổi thì em nghỉ cũng được mà.” Anh nói phân hai.

“Nhưng em lớn tuổi rồi sợ họ không nhận, hơn 63 tuổi rồi chứ đâu còn trẻ nữa.” Tôi e ngại.

“Ở Mỹ họ không kỳ thị tuổi tác hay tật nguyền, em không thấy có những người ngồi xe lăn vẫn được nhận làm theo khả năng và nhu cầu công việc hợp với họ đó sao? Cứ nộp đơn nếu không được nhận thì không làm, đơn giản thôi em.” Anh khích lệ.

Sau mấy ngày suy tới tính lui, nỗi sợ bị lây nhiễm, nỗi sợ không làm nổi vì lớn tuổi, nỗi sợ không giỏi tiếng Mỹ… Nhưng quan trọng nhất là sợ thu nhập kém vì lương khởi đầu $15 một giờ mà phải bị trừ thuế ngay mỗi check. Nếu làm trọn thời gian mỗi tuần chỉ được $600 chưa trừ thuế, trong khi ấy tiền trợ cấp thất nghiệp gần $800 một tuần do lúc làm nails lương tôi cao, tiền trợ cấp thất nghiệp căn cứ vào tiền thuế tôi đã đóng.

Đi làm sẽ ít tiền hơn nhận trợ cấp thất nghiệp, trong khi ấy nếu cứ nhận trợ cấp chờ tiệm nails mở cửa lại làm nhiều tiền hơn làm hãng. Tay nghề thợ bột hơn 18 năm, thu nhập của tôi không dưới một ngàn đôla một tuần.

Điều khiến tôi đắn đo thứ nhì là về giờ giấc làm việc, ca 3:20am đến 11:50am, năm ngày một tuần, 8 tiếng một ngày. Từ trước đến nay đi làm nails thường là chín giờ sáng mới ra khỏi nhà, không thức khuya dậy sớm gì cả, nay phải thức 2:30am để chuẩn bị 3:00am phải ra xe đi làm có thức nổi hay không? Haiza sao mà ngại thức sớm quá, suy tới, nghĩ lui mà từng tiếng ong ong cứ vang trong đầu.

Cuối cùng lòng tự trọng và ý thức trách nhiệm của một công dân đã thắng. Tôi không muốn là kẻ vô dụng, không muốn là gánh nặng của xã hội, không muốn ngồi hưởng tiền trợ cấp (mặc dầu cũng có tiền tôi đã đóng thuế). Tôi quyết định nộp đơn xin việc qua online. Đơn xin việc gửi đi tôi nhận được email báo sẽ trả lời trong vòng hai ngày.

Đúng hai ngày tôi nhận được email hẹn 3 ngày sau đi phỏng vấn. Khi ấy tôi đã lớn tuổi mà họ cũng nhận nên vừa mừng vừa lo (tuổi này ở Việt Nam là phải về hưu rồi). Mối lo lớn nhất là sợ làm không nổi, mối lo thứ nhì là sợ “anh nói anh nghe,” mặc “tôi tôi làm”… Tiếng Mỹ của tôi mặc dầu không tệ, tàm tạm, tôi làm nails hơn 18 năm, vốn liếng về đàm thoại thông thường để nói chuyện với khách và nói về nails thì cũng được nhưng… vô công ty lớn như Amazon không biết có đủ trình độ nghe và hiểu để nói và làm việc không? Đêm cứ trằn trọc mắt cứ mở trừng vào khoảng tối mênh mông không thấy hai chữ tương lai chỗ nào.

“Cứ đi phỏng vấn, được thì làm không thì thôi ai dám la mà em sợ? Em khá Anh văn mà, chỉ sợ chửi lộn không được thôi.” Ông xã lại khích lệ, lại đùa nên tôi cũng an tâm phần nào.

Trước khi đi phỏng vấn, công ty đã gửi những clip về công việc và về luật lệ như cách ăn mặc, tóc tai thế nào cho tôi xem trước. Họ dặn dò những gì cần mang theo để phỏng vấn, tất cả đều liên lạc qua email.

Đi phỏng vấn.

Amazon mướn một cái sảnh của khách sạn lớn, họ sắp xếp mỗi bàn cách xa nhau khoảng 10 feet (hơn hai mét). Bàn soát giấy tờ, bàn phỏng vấn, bàn hỏi thêm thông tin nếu đậu phỏng vấn… Họ làm việc rất chuyên nghiệp, không ồn ào hay lộn xộn, từ ngoài sân là có bảng hướng dẫn từng bước. Đó là thời cao điểm của dịch Covid 19, mọi người đều bắt buộc đeo mặt nạ, đứng cách nhau 6 feet, ở bàn nhận diện ID mở mặt nạ cho họ nhận dạng gương mặt.

Nói là phỏng vấn nhưng thực ra họ chỉ xác minh thông tin cá nhân, địa chỉ, số an sinh xã hội và hỏi có thích công việc làm trong kho hàng không? Có đồng ý tuân theo quy định công ty không? Tất cả những câu hỏi này tôi đều hiểu hết và trả lời đầy đủ cả. Sau đó họ cho biết tôi đã được chấp thuận, về nhà học việc qua email và sẽ được báo ngày bắt đầu vào làm.

Tôi về xem clip dạy cách làm việc đồng thời làm 8 bài kiểm tra sự học biết thế nào, tôi trả lời đúng 80-90%. Không thể không nói đến hai clip đầu tiên rất hay, họ dạy về nhân cách và ứng xử của nhân viên với nhân viên, nhân viên với công việc, nhân viên với lãnh đạo. Không được nói xấu nhau, không được nhiều chuyện về công việc của hãng hay về manager. Không được tấn công tình cảm người khác phái. Không làm cho đồng nghiệp mất tự tin trong công việc, không hù dọa, không gây cãi với nhau. Có thương tích trong khi làm phải viết báo cáo với manager ngay, có gì ảnh hưởng đến sức khỏe bản thân trong công việc như đau vai, đau lưng hay đau cổ, tay, chân cũng báo cáo để ngừng làm việc đó,… Nói chung là nhân viên rất được tôn trọng theo như điều lệ của họ.

Ngay hôm sau tôi được email báo tin tuần sau đi làm.

Tôi đi làm. Thế là từ một thợ nails cầm từng ngón tay, ngón chân nhỏ xíu của khách hàng tôi trở thành một nhân viên của công ty bán hàng online có mặt khắp nơi trên thế giới, công ty AMAZON.

Ngày đầu manager hướng dẫn thực hành những gì đã được học qua video. Thực sự công việc vô cùng đa dạng, nhưng không khó như mình tưởng, chỉ là nặng hơn sức của tôi.

Thành thật mà nói sau ngày đầu tôi đã muốn bỏ cuộc (vì chưa từng lao động chân tay). Mặc dầu các đồng nghiệp luôn hỗ trợ, manager thì luôn có mặt giúp đỡ khi mình làm sai hoặc có điều gì không hiểu, tinh thần làm việc theo nhóm.

Công việc thường làm hàng ngày là: pull hàng (kéo), push hàng (đẩy), stowing hàng (xếp), pick hàng (nhặt), và một vài việc khác thuộc chuyên môn được hướng dẫn riêng một ít người làm thôi. Như repack là gói lại hàng hay đóng lại thùng bị hư bể, …

Phải mang những giỏ hàng từ 20-25kg chất lên những xe đẩy thành ba hàng ngang và ba hàng cao trong giờ “pick hàng.” Tôi thấp nên hàng thứ hai đã cao hơn đầu, phải tìm cách để đưa giỏ hàng thứ ba lên cho đủ mỗi xe chín giỏ (ba giỏ chiều ngang, ba giỏ chiều cao.) Chỉ cần hiểu mấy từ chính của công việc thôi thì làm được. Không cần biết nói tiếng Anh nhiều.

Ngày thứ nhì. Làm một mình mà không có manager theo kèm. Vì bệnh hay quên, tôi cứ bỏ qua những bước cần thiết nên thiết bị làm việc cứ kêu um sùm báo lỗi, manager phải đến sửa dùm nhiều lần trong một giờ. Tôi nghĩ thầm chắc họ sẽ cho nghỉ làm chứ nhân viên như tôi làm không chạy việc được. Ấy vậy mà không như tôi nghĩ, họ sắp xếp cho tôi làm việc khác vào hôm thứ ba.

Công việc safety (chỉ có trong mùa dịch). Mỗi ngày nhiệm vụ tôi là ngồi nơi phòng ở cửa ra vào building công ty đo thân nhiệt (trên trán) cho mỗi nhân viên vào làm. Ai nóng sốt thì yêu cầu về nghỉ. Sau giờ cao điểm ấy thì tôi sẽ cầm cái cây có đèn chớp xanh, đỏ, đi vòng vòng building nhắc mọi người giữ khoảng cách sáu feet và đeo mặt nạ che kín mũi. Thời điểm đó đa số đều chưa quen với việc đeo mặt nạ nên họ cảm thấy ngột ngạt, khó chịu và hay kéo xuống dưới cằm thấy tôi đến thì họ kéo lên. Họ hay tụm lại nói chuyện trong giờ giải lao mà không giữ khoảng cách sáu feet, tôi cũng phải nhắc. Thấy bóng tôi từ xa đi tới thì các bạn ấy nhốn nháo “Safety officer tới, safety officer tới,” để nhắc nhau rồi cười rần, tôi nhịp nhịp cây vào khoảng không cười ha hả với họ.

Làm safety tôi phải đi bộ vòng vòng một buổi trung bình 18 - 20 ngàn bước làm tôi mỏi chân vô cùng vì giày safety nặng hơn giày thường. Lại thêm bị đau chân vì giày loại có thép bọc đầu cho an toàn mang chưa quen. Tối nào cũng phải ngâm chân vô nước nóng pha muối và nhờ ông xã xoa bóp.

“Chắc không xong rồi anh ơi. Ráng làm đủ tuần rồi nghỉ.” Tôi than thở.

Ấy vậy nhưng sau giấc ngủ thì thấy đôi chân khỏe hơn tôi lại bật dậy tiếp tục đi làm. Ngày qua ngày cũng quen dần nên tôi làm safety cho đến khi có Vaccine thì trở lại vô làm các việc như mọi người.

Lúc này tôi đã rành hết các công việc rồi vì khi làm safety tôi đi vòng vòng ai nhờ giúp thì tôi giúp cho họ đi toilet nên tôi biết làm tất cả các thứ. Manager hỏi tôi cần huấn luyện lại không, tôi nói không cần, họ khen tôi thông minh (smart lady), tôi chỉ biết cười và cảm ơn (thầm cầu xin cho đừng bị quên khi làm).

Cuối cùng thì tôi cũng qua được giai đoạn khó khăn ban đầu và đã nhuần nhuyễn với mọi việc.

“Em còn muốn nghỉ làm không?” Ông xã nheo mắt với tôi.

“Ngu sao nghỉ. Cứ xem như mình đi tập thể dục được lương vậy. Hihi”. Tôi gục gật đầu nháy mắt lại.

Đúng là “vạn sự khởi đầu nan”. Tôi nay đã thành nhân viên toàn thời gian của công ty được hưởng đầy đủ mọi phúc lợi. Một năm sau tôi giới thiệu cho hai người bạn vào làm, ban đầu họ cũng lo sợ như tôi lúc trước. Một anh bảy mươi tuổi hỏi có thể vào làm được không?

“Được, trong hãng có hai ông Mỹ Trắng, bảy mươi hai tuổi vẫn làm tốt, anh còn khỏe và nhanh nhẹn hơn hai ông ấy đấy. Tin tôi đi, tôi làm nổi thì anh làm nổi mà.” Thế là tôi hướng dẫn anh cách điền đơn xin làm chung chỗ tôi. Sau hai tuần anh được hẹn phỏng vấn và đi làm vào tuần kế đó.

Một em gái mới được chồng bảo lãnh qua mướn phòng ở cạnh nhà tôi, em hỏi, muốn đi làm với chị mà không biết tiếng Mỹ nhiều có được không?

“Em học tới đâu và có biết chút gì Anh văn không?” Tôi hỏi lại.

“Dạ em học hết cấp ba, trước khi chuẩn bị đi Mỹ em có học đàm thoại thông thường nhưng nhát lắm không biết nói chuyện đâu chị.” Em ngập ngừng nhìn tôi e ngại.

Tôi hỏi em sơ về tên họ, địa chỉ bằng tiếng Mỹ em trả lời trôi chảy. Tôi cười động viên em “vậy được rồi.”

“Nhưng em sợ gặp người Mỹ họ nói em không hiểu.” Em lè lưỡi.

“Em chỉ cần yêu cầu họ nói chậm lại dùm, có biết nói không?”

“Dạ biết.” Em gật đầu.

Tôi hướng dẫn em điền đơn xin làm chung chỗ của tôi. Ngày đưa em đi phỏng vấn em lo sợ: “Em run quá chị ơi…”

Tôi trấn an em rằng không có gì mà sợ họ cũng là nhân viên thôi, công việc của họ là vậy sau này mình trở thành nhân viên thì cũng như họ, họ dễ thương lắm, không sợ nhe (tâm lý người Việt mình nghe nói Mỹ phỏng vấn là sợ lắm, nhất là người mới qua).

Em đậu phỏng vấn dễ dàng. Một tháng sau em được vào làm chung với tôi, em mừng lắm. Manager cũng biết phải đối xử với người mới ra sao nên khi cần nói gì với em mà có vẻ em không hiểu thì họ đến nói với tôi, tôi dịch lại cho em biết. Đến nay em vẫn còn làm với Amazon.

Em nói nhờ làm ở đây mà em có thể về rước con đi học dễ dàng (con riêng của em) không phải tốn tiền nhờ ai. Sáng chồng em đi làm đưa con đi học. Trưa em chạy về rước rồi trở lại chỗ làm. Em không ngờ công ty này dễ như vậy.

“Ở Việt Nam nằm mơ cũng không thấy cảnh đi làm mà ra về rồi vô lại như đi chợ thế này đâu chị.” Em thường gửi tôi những phần quà nhỏ bày tỏ lòng biết ơn.

Sau đó tôi có giới thiệu cho mấy người nữa vào làm; có lần tôi được thưởng một ngàn đôla giới thiệu một người vào làm (anh này cũng 70 tuổi rồi) còn mấy người kia thì mỗi người tôi được thưởng hai trăm đôla.

Chẳng những nhận người lớn tuổi Amazon còn nhận người “câm điếc” nữa. Các em này thường là học sinh ở trường khuyết tật, khi được học các video về công việc thì có người ra dấu cho các em hiểu. Các em biết Anh văn nên manager hoặc bạn làm chung muốn nói chuyện thì viết trên phone với các em. Cũng có vài manager biết ngôn ngữ câm (silent language) giao tiếp với các em khi cần thiết. Các em cũng giới thiệu những người lớn tuổi mà biết Anh văn vào làm. Tôi thường xuyên gửi cho những nhân viên câm điếc này lời thăm hỏi hoặc cảm ơn qua phone khi em nào giúp tôi việc nặng. Các em rất tự giác, thấy ai có hàng nặng gần bên là đến giúp ngay không cần phải nhờ.

Nói chung đủ mọi lứa tuổi, mọi thành phần, nhiều sắc dân có mặt trong Amazon. Trắng, đen, trung đông, châu Á như: Việt nam, Tàu, Cambốt, Thái, Ấn… đều vào được Ngôn ngữ để dùng chung là tiếng Anh. Không cần phải có kinh nghiệm làm việc. Không cần phải có quốc tịch chỉ cần có thẻ xanh.

Việc tôi thích nhất khi làm ở Amazon là giờ giấc rất uyển chuyển. Có giờ nghỉ được trả tiển (PTO= Personal time off) khi nghỉ bệnh hoặc bận việc, mỗi năm 80 giờ. Khi cần thì bấm vào xin nghỉ là được chấp thuận ngay lập tức. Số giờ này sẽ bị trừ dần đồng thời cũng tích cóp lại được khoảng 80 phút mỗi tuần.

Có giờ nghỉ không được trả tiền (UPT = unpaid time off) 80 giờ trong năm, khi cần thì nghỉ rồi số giờ sẽ tự động bị trừ dần. Số giờ này có thể tích cóp mỗi ngày từ 30-40 phút tùy theo giờ làm.

Có giờ VTO (volunteer time off) giờ này khi vào làm nếu thấy đông người ít việc thì manager sẽ hỏi ai muốn về cho về. Cũng có lúc họ gửi qua app ở nhà ai muốn lấy thì lấy và nghỉ khỏi vô làm hôm đó.

Lại có thể xin đổi ngày (swap day) làm trong tuần nếu cá nhân có đột xuất thay đổi ngày do hoàn cảnh gia đình cần hay có đám tiệc, tang chế (nghỉ có lương một ngày), hôn sự … xin trước một tuần rồi chờ chấp thuận sau vài ngày. Tôi đổi ngày hoài vì khi vào làm, lịch của tôi làm Chúa nhật, nghỉ thứ Hai và thứ Ba nhưng muốn đi nhà thờ nên tôi xin đổi qua ngày Chúa nhật nghỉ và làm ngày thứ Hai hoặc thứ Ba.

Công ty luôn giải quyết giờ giấc thích hợp cho nhân viên có thể thuận tiện đi làm hai jobs, hay đi học hoặc đưa đón con cái,… Ngoài ra còn giờ vacation cũng từ 60 giờ khi mới vào làm đến 80 giờ một năm khi bắt đầu năm thứ hai. Còn được trích tiền lương cho quỹ hưu(401K) công ty cho thêm 4% mỗi một trăm đôla. Ngày lễ nghỉ được hưởng lương, nếu đi làm thì được trả gấp rưỡi.

Điều khác hơn hẳn các công ty khác là khi có việc cần muốn nghỉ từ ba tuần đến ba tháng không hưởng lương thì cứ vào app xin nghỉ sau đó quay về lại làm tiếp. Thật tuyệt vời.

Công ty cũng giúp tiền cho học đại học chuyên nghành. Amazon có chương trình hỗ trợ nhân viên học đại học và phát triển kỹ năng gọi là “Career Choice” trả trước 100% học phí cho nhân viên làm giờ (hourly) cho các chương trình học từ chứng chỉ đến đại học, bao gồm cả tiếng Anh và hoàn thành bằng cấp 3 (GED).

Bây giờ nhìn lại tôi thấy rõ trong cái xui có cái hên là đây. Tôi lìa xa được nghề nails không phải hít mùi hóa chất hàng ngày. Không ở chỗ làm quá tám hoặc chín giờ đêm mới về đến nhà.

Làm ở Amazon như đi tập thể dục được trả lương. Mỗi ngày tôi đi bộ trong hãng từ 18-22 ngàn bước tùy theo bao nhiêu giờ làm. Khỏe mạnh, vui vẻ vì giúp ích được cho những người đồng hương còn bỡ ngỡ khi mới vào không biết tiếng Mỹ nhiều.

Tôi hay nói với mọi người rằng: “Công ty chỉ muốn mình vào làm và siêng năng làm là tốt, người ta đâu muốn mình nói chuyện đâu mà sợ không nói được.” Ai hỏi tôi tiếng Anh nay giỏi không vì giao tiếp hàng ngày, tôi cười và đùa: “Không giỏi đâu vì làm nhiều hơn nói, nhưng nếu cần cãi lộn với manager thì cũng ok. Hihihi.”

Tôi luôn tươi cười với mọi người nên có mấy người gọi tôi là “happy lady”. Cũng có người hỏi “You happy khi đi làm lắm sao?” Tôi nói nhỏ với họ “Yes, đi tập thể dục được trả tiền nên tôi rất happy”

Nhớ một hôm tôi đi xuống chỗ làm, mấy người đồng nghiệp đi phía sau lưng tôi, có một cô ở Việt nam mới qua thấy tôi vui vẻ chào mọi người trên đường đi qua, mọi người cũng gọi tên tôi chào lại, nhìn hai tay tôi vẫy liên tục, cô ấy nói: “Trời ơi hôm nay mình đi phía sau Hoa hậu thân thiện chắc mình cũng lọt vào camera luôn rồi. Hihi.” Mấy người bạn Việt nam ai cũng cười khi nghe cô ấy nói, còn tôi thì luôn miệng “Thank you” vì bỗng dưng mình được danh xưng ấy không cần thi hoa hậu.

Vậy mà tôi đã là nhân viên của Amazon được năm năm sáu tháng mười lăm ngày rồi. Chẳng lẽ lại nói cám ơn nàng COVID 19. Mọi người đều sợ hãi nhưng tôi thì nỗ lực đi làm vì muốn chung sức xây dựng một nước Mỹ hùng mạnh, muốn là một con người đóng góp chứ không chỉ thụ hưởng. Quan trọng là muốn làm gương cho con cháu, cho cộng đồng.

Nay tuổi đã suýt soát ngưỡng cửa 70 tôi vẫn chưa muốn nghỉ hưu vì luôn muốn mình là người hữu ích cho gia đình và xã hội. Có nhiều người muốn xin việc làm ngại sợ không làm nổi cho Amazon thì tôi nói: “Hãy nhìn tôi nè, tôi làm nổi thì ai cũng làm nổi hết, chắc chắn.”

Nam California

1/ 12/ 2026

Nguyễn Thị Hữu Duyên