title

Xoá bỏ dấu tích Trung Quốc ở Panama

Công viên Hữu nghị Trung Quốc-Panama và tượng đài kỷ niệm 150 năm cộng đồng người Hoa đã bị phả huỷ hoàn toàn vào tối ngày 27/12/2025, chỉ còn lại đám gạch vụn.

Chính quyền địa phương quận Arraiján (tỉnh Panamá Oeste) đã phá hủy hoàn toàn Công viên Hữu nghị Trung Quốc-Panama (Parque de la Amistad China-Panamá) và tượng đài kỷ niệm tại khu vực Mirador del Puente de las Américas (gần cầu Bridge of the Americas, lối vào Thái Bình Dương của Kênh đào Panama).

Công viên và tượng đài này xây dựng năm 2004 để kỷ niệm 150 năm người Trung Hoa đầu tiên đến Panama, đồng thời tôn vinh đóng góp của họ trong xây dựng đường sắt và Kênh đào Panama. Đây là biểu tượng hữu nghị giữa hai nước, do cộng đồng người Hoa Panama quyên góp và chính phủ Trung Quốc hỗ trợ.

Chính quyền Arraiján do thị trưởng Stefany Peñalba chỉ huy tiến hành phá hủy vào ban đêm, họ dúng máy xúc lớn, không thông báo trước và bất chấp phản đối tại chỗ từ đại diện cộng đồng người Hoa. Nhiều người địa phương gốc Hoa đã có mặt tại đó nhằm cố gắng ngăn chặn việc phá hủy, kể cả Đại sứ Trung Quốc tại Panama Xu Xueyuan (徐学渊) cũng đã đến đó.

Theo thị trưởng Stefany Peñalba, lý do phá huỷ vì cấu trúc xuống cấp, rủi ro an toàn công cộng, và kế hoạch cải tạo khu vực để phát triển du lịch, kinh doanh.

Phía Trung Quốc phản ứng gay gắt, Đại sứ Xu Xueyuan gọi đây là hành động "vô cớ và tàn bạo"; "ngày đen tối" cho 300.000 người Hoa Panama và "đau đớn lớn" cho hữu nghị hai nước. Bộ Ngoại giao Trung Quốc "lên án mạnh mẽ", đồng thời yêu cầu điều tra triệt để, sửa chữa sai lầm và trừng phạt nghiêm.

Tổng thống Panama José Raúl Mulino cũng ra lệnh điều tra ngay lập tức và đòi xây dựng lại tượng đài tại chỗ cũ, phối hợp với cộng đồng người Hoa và Bộ Văn hóa.

Bà Thị trưởng Stefany Peñalba cam kết sẽ chỉnh trang khu vực Mirador del Puente de las Américas thành công viên mới với trọng tâm du lịch Panama và đa văn hóa, thậm chí cương quyết loại bỏ yếu tố Trung Quốc, bà nhấn mạnh Arraiján là "cửa ngõ phía Tây" của Panama.

Trước đó, bà ấy đã công bố hình ảnh thiết kế của công viên mới không có tượng đài Trung Quốc, nhằm "cứu vãn không gian công cộng để thúc đẩy văn hóa, du lịch, kinh tế và kinh doanh". Chưa biết khi nào Panama sẽ xây dựng lại khu tưởng niệm này và có xung đột với bản vẽ của địa phương hay không.

Sự việc xảy ra giữa lúc Panama đang giảm ảnh hưởng Trung Quốc dưới áp lực từ chính quyền TT Trump, gồm không gia hạn Thỏa thuận Vành đai Con đường đã ký với Trung Quốc và các lo ngại về ảnh hưởng Trung Quốc gần Kênh đào Panama.

Tổng thống Panama José Raúl Mulino đã phát biểu nhân dịp Ngoại trưởng Marco Rubio đến thăm Panama hồi tháng 2/2025: "Tôi tin rằng chuyến thăm này mở ra con đường xây dựng một giai đoạn quan hệ mới, đó là cách tôi nhìn nhận, đó là điều tôi cảm nhận được từ phía Bộ trưởng Marco Rubio và đồng thời cố gắng hết sức để tăng cường đầu tư của Mỹ vào Panama."