title

Nhờ Mexico 'chống lưng', Cuba thoi thóp gượng dậy bên bờ vực

Tình hình Cuba hiện tại đang cực kỳ suy sụp, đây có thể coi là khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất kể từ sau sự sụp đổ của Liên Xô vào thập niên 1990. Đảo quốc này đang đối mặt với sự kết hợp chết người giữa mất nguồn dầu mỏ từ Venezuela, hạ tầng điện lực cũ kỹ, và áp lực gia tăng từ Mỹ.

Sau khi Maduro bị bắt, dẫn đến sự sụp đổ của liên minh Venezuela-Cuba. Cuba mất đi nguồn dầu trợ giá lớn (khoảng 35.000 thùng/ngày gần đây), vốn là "lối thoát cuối cùng" cho nền kinh tế. Mỹ lại tiếp tục bắt giữ thêm tàu chở dầu liên quan đến Venezuela, khiến nguồn cung càng cạn kiệt.

Nếu nguồn dầu từ Venezuela hết sạch, có thể dẫn đến cúp điện vô thời hạn (hiện tại ngay thủ đô La Habana cũng cúp điện trên 12g mỗi ngày, các tỉnh khác lên đến 20 giờ hoặc hơn). Viễn cảnh kinh tế sụp đổ, lương thực hết cũng sẽ dẫn nguy cơ biểu tình lớn như tại Iran.

Dù không đủ thay thế Venezuela làm 'bố đỡ đầu', nhưng Mexico đang gửi dầu khẩn cấp khoảng 86.000 thùng đến Havana mấy hôm nay, trở thành nguồn cung chính tạm thời.

Washington không hài lòng chút nào với động thái 'cứu bồ' này của Mexico, các quan chức và nhà lập pháp Hoa Kỳ đã nhanh chóng coi chuyến hàng này là một dấu hiệu ủng hộ trực tiếp đối với chính quyền Havana trong bối cảnh Mỹ đang thắt chặt vòng vây cấm vận lên Cuba và Venezuela.

Các nghị sĩ Hoa Kỳ như Carlos Giménez lập luận rằng việc Mexico cung cấp dầu cho Cuba có thể coi là vi phạm các điều khoản về hợp tác kinh tế trong Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA). Họ cảnh báo rằng đợt rà soát hiệp định vào năm 2026 sẽ là cơ hội để Mỹ gây áp lực hoặc trừng phạt Mexico nếu nước này không dừng các chuyến hàng.

Các chuyên gia nhận định rằng nếu Mexico tiếp tục duy trì hoặc tăng lượng dầu cung cấp để thay thế nguồn cung từ Venezuela, Washington có thể sẽ đưa ra những phản ứng "không lường được" và áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt kinh tế lên Mexico.

Trước sức ép từ Mỹ, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum khẳng định các chuyến hàng (khoảng 85.000 - 90.000 thùng dầu vừa cập cảng Havana ngày hôm nay 10/1/2026 trên tàu Ocean Mariner) là hoạt động mang tính nhân đạo và đã tồn tại từ lâu theo hợp đồng, không phải là sự sự tiếp tế đột ngột.

Mexico tuyên bố sẽ tiếp tục hỗ trợ Cuba bất chấp các lệnh trừng phạt từ Mỹ.

Tình hình này đang đẩy quan hệ Mỹ - Mexico vào một giai đoạn đối đầu mới, khi Washington sử dụng năng lượng như một công cụ để cô lập hoàn toàn chính quyền Cuba sau các biến động tại Venezuela.

FB Uyen Vu