title

Thoả ước hoà bình Armenia - Azerbaijan với "chiến lược TRIPP" sẽ thay đổi cục diện Trung Á và làm Nga, Tàu suy yếu.

Hôm qua, dưới sự trung gian của TT Trump, một thoả thuận hoà bình giữa Armenia và Azerbaijan đã được ký kết.

Ngoài việc hoà bình trong khu vực được tái lập sau gần 40 năm chiến tranh, một viễn cảnh thịnh vượng tại đó cũng mang lại nhiều hy vọng.

Đó chính là sáng kiến "Trump Route for International Peace and Prosperity" (TRIPP) là một sáng kiến do chính quyền Trump đề xuất, nhằm thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng ở khu vực Trung Á.

TRIPP sẽ là con đường thương mại mới, xuyên qua Armenia và Azerbaijan, kết nối Trung Á với châu Âu và Trung Đông.

Điều này sẽ mở ra cơ hội cho các quốc gia Trung Á trong việc xuất khẩu hàng hóa, đặc biệt là năng lượng (dầu mỏ, khí đốt) và khoáng sản.

Sự ổn định chính trị và kinh tế do TRIPP mang lại có thể khuyến khích các nhà đầu tư quốc tế, dĩ nhiên sẽ từ Hoa Kỳ là chủ lực, nhằm đổ vốn vào khu vực Trung Á, thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng và các ngành công nghiệp khác.

TRIPP sẽ chống lại ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc vì đây là một phần trong chiến lược của Mỹ, nhằm tái khẳng định vai trò của mình ở Trung Á, một khu vực vốn đang chịu ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc. Với TRIPP, Mỹ sẽ củng cố vị thế của mình như một đối tác đáng tin cậy.

Trước hết, TRIPP vô hiệu hoá Minsk Group – một cơ chế hòa giải do Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) lãnh đạo, với sự đồng chủ tọa của Nga, Pháp và Mỹ.

Minsk Group vốn được thành lập năm 1992 để hòa giải xung đột Nagorno-Karabakh giữa Armenia và Azerbaijan, với các cuộc đàm phán kéo dài hơn 30 năm, nhưng không hiệu quả. Việc ông Trump làm trung gian hoà bình, khiến cả Nga lẫn Pháp bị gạt ra rìa, coi như chấm dứt một nhóm vô ích. Nhất là nó tập trung vào kinh tế (thương mại, năng lượng) thay vì chỉ đàm phán chính trị.

Ảnh hưởng của Nga tại khu vực rõ ràng bị suy giảm, vì bao nhiêu năm nay Nga đã không mang lại gì cho khu vực. Nay với TRIPP thì coi như Nga trực tiếp đối diện với chiến lược của Mỹ tại đất láng giềng.

Sáng kiến TRIPP cũng sẽ gây ảnh hưởng đến chiến lược "Một Vành đai, Một Con đường" (Belt and Road Initiative - BRI) của Tập Cận Bình:

-BRI của Trung Quốc đã đầu tư hàng tỷ đô vào hạ tầng, nhằm xây dựng các tuyến đường sắt, đường bộ và đường ống dẫn năng lượng xuyên lục địa, kết nối Trung Quốc với châu Âu qua Trung Á và Caucasus. Còn TRIPP, do Mỹ sẽ độc quyền phát triển sẽ xây dựng một hành lang mới, tạo ra một tuyến đường thay thế, giảm sự phụ thuộc vào BRI.

-BRI vốn còn là công cụ để Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng chính trị và quân sự, TRIPP sẽ cân bằng lại ảnh hưởng địa chính trị của Trung Quốc, và tăng cường vai trò của Mỹ ở Nam Caucasus – một khu vực chiến lược gần Nga và Iran.

-TRIPP của Mỹ, có thể cung cấp các lựa chọn đầu tư minh bạch hơn, giảm rủi ro cho các nước Trung Á và Caucasus, từ đó làm suy yếu sức hấp dẫn của 'bẫy nợ' BRI.

Như thế, TRIPP quả thật là một đòn chiến lược mới của Hoa Kỳ, gây bất ngờ và hao tổn sức mạnh của hai cường quốc Nga, Tàu.

Ngay trước mắt thì Thỏa ước hoà bình Armenia và Azerbaijan được ký chỉ một tuần trước cuộc gặp Trump-Putin, là một lợi thế chiến lược trước cuộc hội đàm dự kiến diễn ra vào ngày 15/8/2025 tại Alaska.

Lợi thế lớn do ông Trump vừa chứng minh khả năng ngoại giao trong việc giải quyết xung đột khu vực mà Nga có ảnh hưởng lớn (Nga là đồng minh truyền thống của Armenia), ông Trump có thể sử dụng thỏa ước này làm đòn bẩy để đàm phán với Putin về Ukraine, nơi Nga đang chiếm ưu thế. Ví dụ, ông Trump có thể yêu cầu Putin nhượng bộ ở Ukraine để đổi lấy sự hợp tác ở Caucasus.

Hiện tại, Trung Quốc chưa chính thức phản ứng, trong khi Nga và Iran lo ngại thấy rõ. Và chắc chắn Hoa Kỳ sẽ đẩy mạnh chiến lược TRIPP trong tương lai bằng cách sử dụng đòn "Hoà bình thông qua sức mạnh".

FB Uyen Vu